Sapit 7 — Progre rapid mesaz
GSAM 126.1“Ek mo ti trouv enn lot anz pwisan pe desann depi lesiel, avek enn niaz lor li; enn larkansiel ti lor so latet, so figir ti parey kouma soley, ek so lipie ti parey kouma bann kolonn dife. Li ti ena dan so lame enn ti liv ouver; li ti poz so lipie drwat lor lanmer ek so lipie gos lor later, ek li ti kriye avek enn gran lavwa, parey kouma enn lion ki pe gronde; ek kan li ti kriye, set toner ti fer zot lavwa tande.... Lerla anz ki mo ti trouv debout lor lanmer ek lor later ti lev so lame ver lesiel, ek li ti fer serman par Li ki viv pou touzour ek touzour, Li ki finn kree lesiel ek tou seki ladan, later ek tou seki ladan, ek lanmer ek tou seki ladan, ki letan pa ti pou existe ankor; me dan bann zour kot lavwa setiem anz-la pou koumanse sonnen, mister Bondie pou fini, parey kouma Li finn anonse ar So bann serviter, bann profet.”1
GSAM 126Enn anz, enn senbol bann mesaze imin
GSAM 126.2Parey finn deza montre, travay pou pres levanjil finn konfie ar dimounn, ek Segner finn promet So benediksion lor sa mwayin-la ziska “lafin lemond.”2 Alor anz ki pe anons sa mesaz-la bizin enn senbol enn mesaz konsernan letan, ki bizin prese ar bann abitan later. Mesaz-la proklame depi enn liv ki “ouver,” seki montre klerman ki li ti deza ferme. Bondie estim sa bann mesaze-la; parski “larkansiel-la,” enn siny lalians Bondie, li lor zot, ek zot debout habiye avek lalimier laglwar Bondie, ek zot deklar mesaz-la lor lotorite Kreater tou kitsoz. Seki pe anonse isi se enn mesaz lor letan, ki ti “sele,” me ki aster pe proklame depi enn liv “ouver.”
GSAM 127.1Dan bann sapit avan, finn prouve ki Segner ti mark letan kot lalimier ti pou done konsernan lafin gran peryod profetik-la—2300 zour—ki amenn zizman avek lanket; ki prediksion ki konesans ti pou ogmante finn realize dan enn fason exakt kan Li ti lev boukou dimounn, ki Li ti revel sa lalimier-la; ek ki Li ti osi mark letan kot bizin aprann “parabol pie fig,” kan Li ti lev so bann ansegnan dan sa moman-la pou al anonse sa parabol-la ar lemonn. Li finn mark pwin kot mesaz lor letan ti pou grandi ziska so gran kri avek mem presizion, ek sa finn realize avek mem presizion.
GSAM 127Gran kri mesaz premie anz
GSAM 127.2Pwin letan kot ti bizin fer gran kri sa proklamasion-la se enn size ki interesan. Isi li plase ant moman kot siziem tronpet sonnen ek moman kot setiem tronpet sonnen, seki nou kapav trouve pa zis par so pozision dan rikord Lekritir, me osi par mesaz limem, ki dir: “Dan bann zour kot lavwa setiem anz-la pou koumanse sonnen, mister Bondie pou fini, parey kouma Li finn anonse ar So bann serviter, bann profet.” Sa se enn prev konklian ki letan proklame dan sa mesaz-la al ziska moman kot setiem tronpet-la sonnen.
GSAM 127Letan gran kri-la
GSAM 127.3Kan setiem anz-la sonnen, nou lir ki “tanp Bondie ti ouver dan lesiel, ek ti trouv dan So tanp lars So lalians.”3 Dan servis sanktier teres, apartman kot ti ena lars-la—landrwa pli sin—ti ouver zis enn fwa par an; sa ti zour propisiasion, ek sa ti fer pou efas bann pese—pou pirifikasion sanktier-la. Letan bann profet ti koz lor la, kan sa travay pirifikasion-la, ki Kris ti pou akonpli, ti pou arive, se dan lafin 2300 zour-la.4 Li osi dir ki kan setiem anz-la sonnen, bann lavwa dan lesiel dir ki ler finn arive pou ziz bann mor.5
GSAM 128.1Sa senbol profetik Revelasion 10-la prezant letan kot bizin fer sa mesaz-la ale “avek enn gran lavwa,” ek finalman, “parey kouma enn lion ki pe gronde.” Dapre sa profesi-la, letan kot mesaz-la ti pou ogmante ziska so “gran kri” se depi lafin siziem tronpet ziska lafin sa peryod profetik-la ki amenn pirifikasion sanktier-la, setadir ziska lafin 2300 zour-la. Premie kat tronpet finn realize dan bann lager bann Goth, bann Vandales, bann Huns, ek lezot, ki ti separ Rome Lwes an dis parti ouswa rwayom.
GSAM 128Sinkiem tronpet
GSAM 128.2Sinkiem tronpet prezant levman Islam avek so niaz erer, me sirtou peryod “sink mwa,” ouswa enn san sinkant lane literal, depi moman kot zot ti “ena enn lerwa lor zot.” Le 27 Zilie 1299, Othman, fondater lanpir Otoman, ti anvair teritwar Nicomedia. Depi sa moman-la bann Otoman ti pe harsele ek “tourmant” lanpir Les Rome ziska le 27 Zilie 1449, bann enn san sinkant lane kot sinkiem tronpet ti pe sonnen. Dan sa moman-la bann Tirk ti vinn avek zot bann lafors kont lavil Konstantinople limem, zot ti servi poud kanon dan zot lager; ek avek enn kanon ki ti lour, ki istorien Gibbon dir ti bizin swasant bef pou trenn li, zot ti tir bann gro ros kont bann miray Konstantinople.
GSAM 128Lafin siziem tronpet
GSAM 128.3Ver sa lepok-la, John Palleologus, ki bann istorien prezant kouma dernie lanperer Grek, ti mor. Constantine Decozes ti eritier legal tronn-la, me dimounn dir ki so lakrint Amurath, sultan Tirk ki ti pe fer sa lager-la kont li, ti pous li pou demann Amurath permision pou mont lor tronn. Enn tel aksion ti pou preske paret kouma enn renonsman tronn-la an faver bann Tirk. An realite, dan enn tigit letan bann Otoman ti pran posesion lavil Konstantinople ek lanpir Les Rome. Alor zot ti “touy” sa lanpir-la (politikman), sa lanpir ki zot ti pe “tourmant” avan. Zot ti pou “touy” li pandan “enn ler, enn zour, enn mwa, ek enn lane.”
GSAM 129.1Si nou pran sa kouma letan profetik, enn zour pou enn lane, ki kantite letan sa ti pou fer? Problenm-la bien sinp: enn lane, 360 zour, ouswa lane; enn mwa, 30 zour, ouswa lane; ek enn zour, enn lane—an tou, 391 zour, ouswa, literalman, 391 lane. Enn ler, ki se vennkatriem enn zour, kouma senbol, ti pou enn lamwatie mwa, ouswa kinz zour. Alor, letan antie dominasion endepandan bann Mizilman lor teritwar Rome Les ti pou 391 lane ek 15 zour. Kan azout sa ar 27 Zilie 1449, nou ariv le 11 Out 1840, pou lafin peryod lindepandans Tirk, parey kouma siziem tronpet prezant li.
GSAM 129Dr Josiah Litch predir ki lanpir Otoman pou tonbe
GSAM 129.2An 1838, Dr Josiah Litch, ki ti sorti Philadelphia, Pa., apre ki li ti aksepte laverite ki William Miller ti prezante, ti zwenn dan travay pou donn mesaz-la pli boukou piblisite. Li ti prepar bann lartik pou lapres lor size set tronpet Revelasion. Li ti pran pozision san okenn rezerv ki siziem tronpet ti pou aret sonnen ek ki pouvwar Otoman ti pou tonbe le 11 Out 1840, ek ki sa ti pou demontre ar lemonn ki enn zour dan profesi senbolik reprezant enn lane letan literal.
GSAM 129.3Serten bann frer, mem bann ki ti krwar avek li lor sa pwin-la, ti tranble avek laper pou rezilta “si sa pa ti pou arive” parey kouma li ti dir. Me sa pa ti dekouraz li; li ti kontign fer tou seki li ti kapav pou donn piblisite so bann lopinion lor kestyon Tirk-la. Bann zournal piblik ti fann partou so deklarasion lor sa size-la. Bann klib infidel ti diskite kestyon-la dan zot renion, ek zot ti dir: “Get enn zom ki pe riske enn kitsoz; si sa zafer-la arive parey li dir, sa pou etabli so revandikasion san okenn dout ki enn zour dan profesi senboliz enn lane, ek ki 2300 zour egal otan lane, ek ki zot pou fini an 1844.”
GSAM 130.1Piblikasion konferans Dr Litch ti fer enn gran mouvman, ek boukou milye dimounn ti koumsa ganny amene pou vey lafin bann difikilte ki ti leve ant Mehemet Ali, pasha Lezip, ek sultan Tirk-la. Bann santenn dimounn ti dir: “Si sa zafer-la fini parey dokter finn anonse, sa pou etabli prinsip ‘lane-zour’ pou interpret letan senbolik, ek nou pou bann Advantis.”
GSAM 130Sultan Tirk-la an lager avek pasha Lezip
GSAM 130.2Pandan plizir lane avan 1840, sultan-la ti mele dan enn lager avek Mehemet Ali, pasha Lezip. An 1838, problem ant sultan-la ek so vassal Lezip ti pou enn moman kalme par linflians bann anbasader etranze. Me an 1839 lager ti rekoumanse, ek li ti kontign ziska ki, dan enn gran batay ant larme sultan-la ek Mehemet, larme sultan-la ti detri net ek ti perdi, ek Mehemet ti pran so flot ek anmenn li Lezip. Sultan-la ti redwir telman ki, kan lager ti rekoumanse an Out, li ti ena zis de bato premie ran ek trwa fregat kouma bann trist reste so flot Tirk ki ti pwisan avan. Mehemet ti refiz net rann sa flot-la ar sultan-la, ek li ti deklare ki si bann pwisans ti esey pran li, li ti pou bril li. Se dan sa sitiasion-la ki, an 1840, Langleter, Larisi, Lotris ek Lapris ti interpoz, ek ti deside regle sa difikilte-la; parski li ti evidan ki, si zot les li tousel, Mehemet ti pou biento vinn met lor tronn sultan-la.
GSAM 131Intervansion bann pwisans alye
GSAM 131.1“Sultan-la ti aksepte sa intervansion bann pwisans alye-la, ek koumsa li ti rann sa zafer-la volonterman dan zot lame. Enn konferans sa bann pwisans-la ti fer dan Lond, sheik Effendi Bey Likgis ti prezan kouma plenipotansyer Otoman. Zot ti prepar enn ultimatom pou prezant ar pasha Lezip, kot sultan-la ti pou ofer li gouvernman erediter Lezip, ek tou sa parti Siri ki al depi Golf Suez ziska Lak Tiberias, ansam avek provins Acre, pou so lavi; li, li ti bizin kit tou lezot parti dominion sultan-la ki li ti pe okipe, ek rann flot Otoman-la. Si li ti refiz sa lof-la ki sultan-la ti fer, sa kat pwisans-la ti pou pran zafer-la dan zot lame, ek servi lezot mwayin ki zot ti pou trouve bon pou fer li aksepte zot kondisyon.”
GSAM 131.2“Li ti evidan ki, kouma mem ultimatom-la ti pou dan lame Mehemet Ali, zafer-la ti pou sorti pou touzour dan kontrol ansien-la [sultan-la], ek depi sa moman-la bann pwisans etranze ti pou deside ki pou arive avek so bann zafer.”
GSAM 131Profesi realize—Lafin lindepandans Tirk
GSAM 131.3“Sultan-la ti avoy Rifat Bey lor enn bato gouvernman ki mars avek vaper ver Alexandria pou kominike ultimatom-la ar pasha-la. Ti met ultimatom-la dan so lame, ek pasha-la ti pran li an sarz, le 11 Out 1840! Sa mem zour, sultan-la ti adres enn not ar bann anbasader sa kat pwisans-la pou demann zot ki plan ti pou adopte si pasha-la refiz swiv bann term ultimatom-la; zot ti reponn ki zot ti finn pran bann dispozision ek ki li pa ti bizin trakas li konsernan okenn sitiasion ki ti kapav leve. Sa zour-la peryod 391 lane ek 15 zour, ki ti destine pou kontign pouvwar Otoman, ti fini; ek kot lindepandans sultan-la ti ete?—Disparet!”6
GSAM 132.1Depi sa zour-la ziska zordi sultan-la finn bizin bouze dapre lord bann pwisans, ek get so rwayom pe gagn dekoupe morso-morso, sak bout pe apropriye pou zot prop itilizasion.
GSAM 132Lintere piblik pou profesi leve
GSAM 132.2Sa realizasion profesi-la, ki ti sitan remarkab, ti ena enn lefe extraordiner lor lespri piblik. Li ti ranforsi lintere dimounn pou ekout konsernan profesi ki finn realize ek ki pe realize. Dr Litch ti dir ki dan detrwa mwa apre le 11 Out 1840, li ti resevwar bann let ki ti sorti kot plis ki mil infidel renome, sertin zot bann sef klib infidel; dan sa bann let-la zot ti dir ki zot finn abandonn konba kont Labib ek finn aksepte li kouma revelasion Bondie ar dimounn. Sertin ladan ti konverti net ar Bondie, ek enn bon kantite ti vinn bann orater efikas dan gran mouvman pou deziem vini Zezi. Sertin ti eksprim zotmem ar Dr Litch koumsa: “Nou finn dir ki bann eksplikater profesi sit bann paz listwar ki’nn santi lapousier pou soutenir zot revandikasion konsernan profesi realize; me dan sa ka-la nou ena bann fe vivan zis devan nou lizie.”
GSAM 132.3Pou montre kouma, zis dan moman lafin siziem tronpet, mesaz pou deziem vini Zezi ti koumans al “avek enn gran lavwa,” mo pou rakont enn ka ki enn akter sa mesaz-la finn rakont mwa.
GSAM 132.4An 1840, E. C. Williams, enn gran fabriker latant ek vwal ki ti reste Rochester, N.Y., ti aksepte mesaz-la, ek ti invit Ansien Miller ek Ansien Himes pou vinn Rochester koz ar bann milye dimounn dan sa lavil-la. Zot ti reponn ki zot ti mank larzan neseser pou lwe enn lasal ase gran pou akomod bann dimounn. Li ti reponn: “Mo ena enn latant ron ki ena 120 pie dan diamet. Mo pou mont li, met sez ladan, ek okip tou, gratis. Vini, ek proklam mesaz-la.” “Zot ti vini,” li ti dir mwa, “ek latant-la pa ti mem kapav akeyir lamwatie bann ki ti vini pou ekoute; alor mo ti azout enn bout karant pie, ek latant-la ti vinn 160 x 120 pie. Sa latant-la ti ranpli avek dimounn toulezour, ek bann santenn ti pe rasanble deor, zot tou bien anvi tann parol-la.”
GSAM 133Bann santenn dimounn pe proklam mesaz-la
GSAM 133.1Pou reponn lintere ki ti pe grandi, ti servi bann gran latant, ek ti fer bann renion dan bwaze pandan sezon lete. Dan liver, ti servi sertin parmi bann pli gran batiman legliz ek bann lasal piblik, ek tou ti ranpli ziska zot pli gran kapasite avek bann dimounn ki ti interese. Olie Ansien Miller ki ti pe debout aster, kouma li ti fer avan 1840, “preske tousel” pou deklar mesaz-la, apepre trwa san dimounn ti zwenn li pou proklam piblikman lafin peryod 2300 zour-la, ek pou donn sa kri-la: “Letan pa pou existe ankor,” ek, “Ler so zizman finn arive.” Koumsa nou trouve ki, kan letan Segner ti arive pou mesaz-la fer so progre partou dan lemonn, So parol ti realize, ek bann milyon ti ranpli avek dezir pou tann lapel-la.
GSAM 133.2Seki ti vre pou mouvman dan Lamerik ti vre osi dan lezot pei. Apartir 1840, olie zis detrwa dimounn ki ti pe fann zot bann piblikasion, ti ena bann dizenn dimounn ki ti leve, koumadir zot ti vinn devan, pou proklam kri-la. Dan Langleter, ti ena set san minis Legliz Langlik tousel ki ti pe proklam mesaz-la, san koz bann dizenn lezot ki ti angaze dan mem travay. Dan plis ki ven pei parmi bann gran nasion later, enn mesaz ti pe avanse avek enn zel ki ti pous enn obzervater pou dir: “Sa bann dimounn-la bien serye dan seki zot pe fer.”