Adventist Pioneer
Library
aplib.orgBibliotek
17 / 31

Sapit 14 — Laport ferme

John Norton Loughborough

GSAM 214.1“Pandan ki zot ti al aste, nouvo marye la ti arive; bann ki ti pare ti rant avek li dan maryaz la, ek laport ti ferme.”1

GSAM 214.2Larive Nouvo Marye ki sa parabol la prezante, se pa larive Kris lor later, me so larive pou maryaz la. Maryaz la se enn levennman ki arive avan larive Lesegner. Dan Levanzil ki Lik finn ekrir, sa exprime koumsa: “Ki zot lerin res mare ek zot lalanp res alime; ek zotmem, res parey kouma bann zom ki pe atann zot Met kan li pou retourn depi maryaz, pou ki, kan li vini ek li tape, zot kapav ouver pou li deswit.”2

GSAM 214Resevwar enn rwayom apel enn maryaz

GSAM 214.3Larive Nouvo Marye pou maryaz la reprezante dan Daniel 7:13, 14, kot Kris vinn devan Papa pou resevwar so rwayom. Dan bann letan lontan, kan enn lerwa ti vinn dan so kapital pou resevwar so tronn ek so rwayom, ti apel sa enn maryaz. Sa levennman la — resevwar kapital la kouma enn nouvel marye — ti selebre avek tou laglwar ek bann gran seremoni enn vre maryaz. Alor, kan Kris resevwar so rwayom depi Papa dan lesiel, dir ki li marye avek so nouvel marye — Nouvo Zerizalem (Revelasion 21:9); ek dan parabol la, sa apel “maryaz la”.

GSAM 214.4Apre lafin 2300 zour, le 22 oktob 1844, bann Advantis, ki ti konpar bann levennman ki zot ti pe viv avek bann koutim enn maryaz dan bann pei Lorien, ti dir: “Kris finn rant dan maryaz la.” Amezir ki zot ti resevwar enn lalimier pli kler lor natir levennman ki ti pou arive alafin 2300 zour, zot lafwa ti swiv Kris dan travay ki li ti koumanse; alor, par lafwa, zot “ti rant avek li dan maryaz la”.

GSAM 215“Mo pou retourne”

GSAM 215.1Dan enn vizion ki ti done Mamzel Harmon an 1845, kot Kris ti pe pas depi premie ziska deziem pies sanktier dan lesiel, nou trouv sa bann parol la: “‘Atann isi; mo pe al kot mo Papa pou resevwar rwayom la; gard zot bann linz san okenn tas, ek dan enn ti moman mo pou retourn depi maryaz la ek mo pou pran zot avek mwa.’ Lerla enn sar niaz, ki so bann larou ti parey kouma dife ki pe flanbe, antoure ar bann anz, ti vinn kot Zezi ti ete. Li ti mont dan sar la, ek sar la ti amenn li dan landrwa pli sin, kot Papa ti pe asize.”3

GSAM 215Mizerikord apre ki laport finn ferme

GSAM 215.2Laport ferme dan sa parabol la paret konsern enn levennman ki arive avan ki Garson Limanite vremem vini dan bann niaz lesiel; parski apre ki laport finn ferme, bann lezot vierz vini ek tape, ek zot gagn dir pou “veye” parski zot pa konn ni zour ni ler so larive. Anplis, sa laport la ferme apre ki bann vierz saz finn rant avek Nouvo Marye dan maryaz la.

GSAM 215.3Dapre bann parol ki servi dan sa parabol bann vierz la, li paret ki apre lantre dan maryaz la, ankor ena enn lokazion mem pou bann vierz “fol” fer enn preparasion ki akseptab pou al rankontre Nouvo Marye. Zot gagn lord pou “veye”. Veye ek atann, se bann keksoz ki al ansam avek vre preparasion pou rankontre Lesegner. Alor, li paret ki mizerikord pa retire kan laport dan sa parabol la ferme.

GSAM 215Se pa laport dan Lik 13:25-28

GSAM 215.4Dan lepase, finn ena bann erer kan finn konfonn laport ki sa parabol la koz lor la avek laport ki mansione dan Lik 13:25-28, kot nou lir: “Enn fwa ki met lakaz la finn leve ek finn ferm laport, ek zot koumans debout deor ek tap laport, an dizan: Segner, Segner, ouver pou nou; li pou reponn zot: Mo pa konn zot, ni kot zot sorti.... Elwagn zot ar mwa, zot tou ki fer lemal. Pou ena bann plore ek bann grensman ledan kan zot pou trouv Abraam, Izaak, Zakob ek tou bann profet dan rwayom Bondie, ek zotmem, zot pou finn gagn zete deor.” Sa bann parol la montre bien kler ki, kan sa laport la ferme, sor bann ki finn res deor finn deside. Lerla rwayom Bondie finn vini, parski zot pou trouv bann ki finn sove dan rwayom la. Parkont, dan parabol bann vierz, Lesegner pa ankor vinn dan so rwayom, me li finn al kot so Papa pou resevwar so rwayom.

GSAM 216Enn laport ferme dan servis ki ti enn reprezantasion

GSAM 216.1Bann ki, par lafwa, ti swiv Kris dan so travay apre lafin peryod 2300 zour — le 22 oktob 1844 — ti trouve ki, dan servis ki ti enn reprezantasion, kan zour expiasion ti arive, gran pret ti ferm laport pies exterier ek ti ouver laport ki donn dan landrwa pli sin, pou fer so travay laba: efas bann pese ki ti finn konfese dan sanktier; ek ki, parey, Kris, nou gran pret, ti finn ferm laport pies exterier tanp dan lesiel ek ti finn ouver sa pies kot ti trouv “lars so lalians.”4

GSAM 216Kisannla ti dan lerer?

GSAM 216.2Sa lepok la, parmi bann krwayan Advantis, ti ena ki pa ti ankor resevwar enn lalimier kler lor servis Kris dan sanktier, parski zot latansion pa ti ankor finn atire lor mesaz trwaziem anz. Sa bannla ti fer lerer konfonn sa laport exterier sanktier la avek laport ferme dan Lik 13:25-28. Me sa bannla pa ti bann Advantis setiem zour. Nou pou sey montre kisannla zot ti ete, kouma sa doktrinn la ti pran nesans ek ki bann sirkonstans ti amenn zot ar sa bann konklizion la.

GSAM 217.1Bann dimounn ki ti separe ar bann legliz ki ti legliz zis par nom pandan proklamasion mesaz deziem vini Zezi, ansam avek bann dimounn ki zot ti separe ar zot, gagn enn mesaz dan temwagnaz pou sinkiem ek siziem parmi set legliz dan Revelasion. Lavertisman pou sinkiem legliz, Sard, dir: “Alor, rapel kouma to finn resevwar ek tande, tini ferm ek repanti. Si to pa veye, mo pou vinn lor twa kouma enn voler, ek to pa pou kone ki ler mo pou vinn lor twa.”5 Sa bann parol la montre bien kler ki bann dimounn ki sa mesaz la adrese ti finn tann proklamasion larive Lesegner. Zot ti finn deklar ki zot ti aksepte li, me asterla zot ti pre pou renons li.

GSAM 217Legliz Filadelfi

GSAM 217.2Apre sa, mansione legliz Filadelfi, siziem leta legliz Levanzil. Sa legliz la reprezant bann dimounn ki ti finn sorti anba proklamasion premie ek deziem mesaz dan Revelasion 14. Lesegner dir sa legliz la: “Gete, mo pe vini biento: tini ferm seki to ena, pou ki personn pa pran to kouronn.”6 Zot resevwar osi sa bann parol la: “Ala seki sa kikenn ki sin la dir, sa kikenn ki vre la, ki ena lakle David, ki ouver ek personn pa ferme; ki ferme ek personn pa ouver: Mo konn to bann travay: gete, mo finn met devan twa enn laport ouver, ek personn pa kapav ferm li; parski to ena enn tigit lafors, ek to finn gard mo parol, ek to pa finn renie mo nom.”7

GSAM 217Ki ete laport ferme dan sa parabol la?

GSAM 217.3Ki nou bizin konpran par laport ouver ek laport ferme dan pasaz Lekritir ki nou fek site? Nou panse ki kapav trouv enn repons satisfezan dan sa explikasion la: Parmi bann Advantis, ti ena ki ti finn resevwar plis lalimier, ek zot ti pe ansegne ki Sover ti finn sanz so servis depi premie ziska deziem pies sanktier dan lesiel. Zot ti pe prezant kestion laport ouver ek laport ferme dan enn fason korek ar bann ki ti anvi ekoute. Me enn lot group ti pe opoz sa laverite la, ek ti pe sey fer dimounn krwar dan doktrinn ki laport ouver ti ferme, ek ki laport ferme ti ouver. Kan zot ti fer sa, zot ti pe bar sime, ouswa anpes bann serviter Lesegner fer zot travay isi lor later. Bann laport sanktier dan lesiel ouver ek ferme par pouvwar Kris — “Sa kikenn ki ouver la, ek personn pa ferme.” Dan mesaz pou legliz Filadelfi, bann dimounn ki tini ferm, ki gard so parol ek ki pa renie so nom, gagn enn viktwar ki ouver enn laport ki personn pa kapav ferme. San dout, sa konsern laport ki permet al ver bann dimounn, enn laport ki bann zom ti paret finn reisi ferme, kouma nou pou trouve; me pou rekonet zot fidelite, Lesegner met devan bann fidel enn “laport ouver” ki personn pa kapav ferme.

GSAM 218Enn laport pou anons laparol

GSAM 218.1Dan Lekritir, ena boukou lexanp kot servi enn laport dan sa sans la. Pol, kan li ekrir bann Korintien, dir: “Enn gran laport ki donn boukou rezilta finn ouver pou mwa, ek ena boukou adverser.”8 Ankor, dan so deziem let pou bann Korintien, li dir: “Kan mo ti vinn Troas pou pres Levanzil Kris, ek Lesegner ti finn ouver enn laport pou mwa, mo lespri pa ti an repo, parski mo pa ti trouv Tit, mo frer.”9 Li ti osi demann bann Kolosien sa: “Persevere dan lapriyer, ek veye ladan avek bann remersiman; anmemtan, priye osi pou nou, pou ki Bondie ouver enn laport pou nou anons laparol, pou koz lor mister Kris, pou lekel mo osi dan bann lasenn.”10

GSAM 218.2Dapre sa bann pasaz Lekritir la, li paret ki bann lokazion pou proklam laverite apel bann laport ouver; ek dapre bann parol ki ti dir legliz Filadelfi, li paret ki dan lepok kot sa pep la ti gagn lapel pou sorti, bann zom ti pe fer bann gran zefor pou ferm devan zot laport pou anons laparol. Pandan ki legliz Filadelfi ti pe travers leprev la, an tini ferm so “parol” ek so “nom”, parol Lesegner pou zot ti ki li pou met devan zot enn laport ouver ki personn pa pou kapav ferme.

GSAM 219Sitiasion apre le 22 oktob 1844

GSAM 219.1Apre ki nou finn get sa sitiasion la kouma bann parol profesi dekrir li, anou get an aryer kouma bann levennman ti deroule. Kouma nou finn deza montre, ziska avril 1844, bann legliz ti ouver pou proklamasion mesaz deziem vini Zezi; ti ena plis demann pou bann travayer ki bann predikater vivan ti kapav reponn. Apre desepsion dan printan 1844, bann ki pa ti finn aksepte doktrinn la avek sinserite ti koumans opoz li. Kan, dan lete 1844, ti pe donn mesaz deziem anz dan Revelasion 14 ek “kri minwi” (Matie 25), enn persekision bien amer ti leve kont bann ki ti ankor oze afirm zot lafwa dan larive Lesegner ki ti pre. Sa bann opozan la ti sey, par diferan mwayen, fer dimounn aret koz lor sa size la, ek dan tou fason posib anpes travay bann ki ti ankor pe proklame ki “ler so zizman finn arive”. Konsernan sa lopozision la, William Miller ti dir: “Se enn keksoz ki vremem kont natir ek ki pa kapav explike.” Lopozision la ti telman determine ver lafin 2300 zour ki Geo. Storrs ti dir lor la: “Nou finn fini avek bann legliz ki legliz zis par nom ek tou bann move dimounn, sof dan mezir kot sa kri la kapav tous zot.”

GSAM 219.2Apre lafin sa peryod la, kan lopozision ek bann mokri bann move dimounn ti vinn de ek trwa fwa pli for, William Miller ti dir lor sitiasion la: “Nou finn fer nou travay pou averti bann peser ek sey reveye enn legliz ki zis gard bann form exterier. Dan so providans, Bondie finn ferm laport.”11

GSAM 219Leker bann peser an zeneral ti dir

GSAM 219.3Sa fason azir lemonn ki ti pe fer mokri la pa ti zis fer leker bann peser vinn dir kont doktrinn deziem vini Zezi; bann dimounn dan bann legliz ki legliz zis par nom ti donn sa temwagnaz la: “Kan nou rapel kouma bann vre konversion zot rar ek bien elwagne enn ar lot, ek kouma bann peser ena enn larogans ek enn leker dir ki preske zame finn trouve, preske san nou anvi nou kriye: ‘Eski Bondie finn bliye ena lagras? Ouswa eski laport mizerikord finn ferme?’”12

GSAM 220.1Dan seki enn lot travayer finn ekrir, nou lir plis ankor lor sitiasion apre lafin sa peryod profetik la: “Lerla, ti preske inposib al ver bann ki pa ti krwar; desepsion an 1844 ti finn telman boulvers lespri boukou dimounn ki zot pa ti anvi ekout okenn explikasion lor sa size la.”13

GSAM 220Tou bann laport pou al ver bann ki pa krwar ti ferme

GSAM 220.2Sa sitiasion la ti paret, pou enn letan, ferm laport pou al ver tou dimounn, sof bann ki ti ankor tini ferm zot lafwa ek zot lesperans dan larive Kris biento. Kouma laport pou anons laparol ti paret konpletman ferme, ek bann Advantis ti trouve ki ti ena enn laport ferme dan parabol la ki ti aplik ar seki zot ti pe viv, fasil konpran kouma zot ti ariv ar konklizion ki nepli ti ena mizerikord pou bann peser; ouswa, kouma sertin ti dir, ki “laport mizerikord ti ferme”, sirtou si zot ti panse ki laport ferme dan sa parabol la ek laport ferme dan Lik 13 ti mem laport. Si bann dimounn ti refiz net ekoute, ek koumsa zot ti fer zot leker vinn dir, kouma zot ti kapav konverti?

GSAM 220Kisannla ti ansegn an premie sa fos doktrinn laport ferme la?

GSAM 220.3Asterla kestion la leve: Kisannla ti koumans ansegn doktrinn ki “pena mizerikord pou bann peser”? Kisannla ti krwar ladan? Ek kisannla ti rezet li? Pou reponn premie kestion la, nou pou atir latansion lor rapor enn vizit ki J. V. Himes ti fer dan leta Maine dan printan 1845. Li dir:—

GSAM 220.4“Frer Joseph Turner ek lezot ti pran pozision ki nou ti dan gran Saba — ki sis mil an ti finn fini — ek alor okenn Advantis pa ti bizin fer travay avek so lame ankor. Dapre zot, fer sa ti pou sirman amenn zot destriksion final.

GSAM 220.5“Pandan ki zot ti pe atann dan sa leta san fer bann travay materyel avek zot lame la, enn nouvo lalimier, dapre seki zot ti panse, ti ekler lespri Frer Turner, setadir ki Nouvo Marye TI FINN VINI — ki li ti finn vini le diziem zour setiem mwa lane Zwif ki ti fek pase — ki maryaz la ti finn deroule lerla — ki tou bann vierz ti finn, dan enn sertin sans, rant avek li dan maryaz la, ek laport ti finn ferme! — Okenn parmi zot pa ti kapav perdi, ek okenn parmi bann ki ti deor pa ti kapav sove. Koumsa, tou bann zafer spiritiel sa gran lemonn la ti finn fini.”14

GSAM 221Kisannla ti opoz sa fos teori la avek fermte?

GSAM 221.1Ansien Turner ti koumans ansegn so doktrinn ki “nepli ena mizerikord” dan Paris, Maine, ek pandan enn ti letan, ti ena enn bon kantite dimounn ki ti swiv li dan sa rezion la. Kouma laport pou al ver bann dimounn andeor bann Advantis ti konpletman ferme, ki zot ti deklar zot krwayan ou non, boukou ti ase natirelman glis ver fason ki Turner ti konpran sa size la.

GSAM 221.2Pou ki pa mal konpran mo Advantis, depi asterla nou pou apel sa bann dimounn la bann Advantis premie zour lasemenn; ek se boukou dimounn dan sa group la ki ti pe aksepte bann lide Misie Turner. Zot pa ti ankor dekouver ni tann laverite lor Saba, ek zot pa ti finn tann mesaz trwaziem anz nonpli. Se lor sa bann dimounn la ki Madam White koz koumsa dan enn so bann piblikasion:—

GSAM 221.3“Apre ki letan kot zot ti pe atann la ti finn pase an 1844, bann Advantis ti ankor krwar ki larive Sover ti bien pre; zot ti krwar ki zot ti finn ariv enn moman kritik bien inportan, ek ki travay Kris kouma interseser bann dimounn devan Bondie ti finn fini. Apre ki zot ti finn donn lavertisman ki zizman ti pre, zot ti santi ki zot travay pou lemonn ti fini, ek zot ti nepli ena sa gran traka dan zot leker pou delivrans bann peser. Anmemtan, bann mokri bann dimounn san respe pou Bondie, bann mokri plen larogans ek blasfem, ti paret pou zot enn lot prev ki Lespri Bondie ti finn retire depi bann ki ti rezet so mizerikord. Tousala ti konfirm zot dan zot krwayans ki letan pou repanti ti finn fini, ouswa, kouma zot ti dir, ‘laport mizerikord ti ferme’. Kouma finn dir, pandan enn ti letan bann Advantis ti ini dan zot krwayans ki laport mizerikord ti ferme.”15

GSAM 222.1Dan sa sitasion la, Madam White dekrir pozision ki bann Advantis premie zour lasemenn ti pran. Li pa mem les konpran ki li ti krwar ladan. Kouma finn montre pli lao, se Joseph Turner, dan Paris, Maine, ki ti premie ansegn sa doktrinn la. Madam White, ki sa lepok la ti Mamzel Harmon, ti rankont Joseph Turner dan sa landrwa la okoumansman printan 1845. Li ti tann li proklam so doktrinn ki “bann Advantis nepli gagn drwa fer travay avek zot lame, ek nepli ena mizerikord pou bann peser”, ek li ti dir li bien kler ki li ti pe “ansegn enn fos doktrinn; ki ti ankor ena mizerikord pou bann peser ek pou bann ki pa ti finn rezet laverite an konnans de koz”.

GSAM 222Kont teori ki “pena mizerikord”

GSAM 222.2J. N. Andrews, ki ti res dan Paris, Maine, an 1844 ek 1845, ek ki ti bien konn fason azir bann dimounn laba ek osi fason azir Joseph Turner, ki ti pe ansegne ki nepli ti ena mizerikord pou bann peser, dir lor pozision Mamzel Harmon konsernan sa size la sa lepok la: “Bann vizion pa ti amenn zot adopte sa lide la; okontrer, zot ti koriz bann ki ti ankor pe tini sa lide la.”16

GSAM 222.3Mamzel Harmon ti fer enn deziem vizit dan Paris, Maine, dan lete 1845. Konsernan sa vizit la, mo pou sit seki Madam Truesdail, ki sa lepok la ti res dan Paris, finn ekrir. Li dir:—

GSAM 222.4“Pandan vizit Mamzel Harmon dan Paris, Maine, dan lete 1845, mo ti donn li bann detay konsernan enn mo bon kamarad, enn tifi ki so papa ti finn anpes li asiste nou bann renion; alor li pa ti finn rezet lalimier. Avek enn sourir, li ti reponn: ‘Bondie zame finn montre mwa ki pena delivrans pou bann dimounn koumsa. Se zis bann ki finn gagn lalimier laverite prezante devan zot ek ki finn rezet li an konnans de koz.’”17

GSAM 222.5Li koz osi lor enn trwaziem vizit Mamzel Harmon dan Paris, an 1846, koumsa:—

GSAM 222Enn lot repros kont sa fos teori la

GSAM 222.6“Enn lot lokazion ki merit mansione, se enn vizion ki ti done an 1846 dan Paris, Maine. Mamzel Harmon ti gagn montre ki, kan Satan pa ti kapav anpes bann dimounn ki ena enn leker onet fer tou zot devwar, li ti pou servi so ladres pou pous zot al pli lwen ki zot devwar. Enn bon ser ti pe dir bann legliz ki Bondie ti finn rezet zot parski zot ti finn rezet mesaz ki ti finn avoye depi lesiel pou sov zot. Ser Harmon ti gagn montre ki pa ti ena laverite dan mesaz sa ser la, parski ti ena boukou dimounn dan bann legliz ki ti pou ankor aksepte laverite; ki bann bon anz ti pou ankor al travay pou bann nam dan sa bann legliz la, ek kan zot ti pou fer sa, zot [bann anz la] ti pou les sa ser la, avek so mesaz [setadir so mesaz ki ‘pena mizerikord’], deor laport.”18

GSAM 223Pena kontradiksion

GSAM 223.1Kouma ena bann dimounn ki fer boukou zefor pou sey prouve ki Madam White ti ansegn avan teori ki “nepli ena mizerikord pou bann peser”, me ki asterla li ansegn lekontrer, mo pou prezant bann temwagnaz dimounn ki konn so travay depi 1845, konsernan so bann zefor pou konversion bann peser. Ala enn deklarasion Ira Abbey, ki sorti Brookfield, dan konte Madison, dan leta New York:—

GSAM 223.2“Ant bann lane 1846 ek 1850, Frer ek Ser White ti vinn kot nou, ek zot ti montre enn gran devouman pou bann zanfan ek bann ki pa ti finn rezet laverite. Zot ti travay pou bann nam ki pa ti ankor konverti, ek zame mo pa rapel finn tann Ser White dir ki pa ti ena lesperans pou bann ki ti finn abandonn lafwa ek bann ki pa ti finn rezet laverite.”19

GSAM 223Temwagnaz bann Advantis premie zour

GSAM 223.3Konsernan seki bann Advantis premie zour dan New England kone lor doktrinn extrenm laport ferme, les sa let-la rann temwagnaz:—

GSAM 223.4“Depi le 5 ziska le 9 Out 1891, mo ti fer enn deba avek Ansien Miles Grant dan Brookston, enn lavil ki ena apepre 30,000 abitan. Deba-la ti deroule anba gran latant, ek Misie John Barbour, ki ti enn ex-prezidan konsey lavil, ti prezid li. Sa lavil-la trouv apepre ven mil depi Boston. Deba-la ti lor kestyon Saba, me Misie Grant ti esey fer rantre dan deba-la kestyon lexperyans Ser White dan sa travay-la. Li ti akiz li an dizan ki ‘deza an 1844, li ti finn trouve dan enn vizion ki letan kot bann dimounn kapav ankor repantir ti fini pase, ek ki pa ti ena mizerikord ankor pou bann peser.’”

GSAM 224.1“An repons, mo ti dir li ki, avan nou ti separe ar zot, bann Advantis premie zour, preske zot tou, ti finn adopte sa pozision-la enn lepok. Mo ti dir li osi ki, olye ki Madam White ti soutenir sa pozision-la, enn parmi bann premie kitsoz ki li ti finn trouve dan enn vizion se ki sa pozision-la ti ‘fos’, ek ki ti ankor ena mizerikord pou bann peser. Mo ti dir: ‘Se koumsa, ek Ansien Grant kone ki se koumsa.’ Kan mo ti dir sa, enn kantite bann Advantis premie zour ki ti devan mwa [sa group-la ti form enn bon parti bann dimounn ki ti ranpli gran latant-la] ti bouz zot latet avek lasirans pou montre ki zot ti dakor net avek sa deklarasion-la. Li ase pou dir ki Ansien Grant pa ti mansionn sa pwin-la ankor dan deba-la.” Signe: “Geo. E. Fifield, South Lancaster, Mass., le 6 Desam 1895.”

GSAM 224Madam White finn touletan rod delivrans bann peser

GSAM 224.3Sa bann fe-la osi prouve ki Madam White finn travay pou konversion bann peser depi 1844 ziska zordi: li ek Ansien White ti fer enn renion dan lakaz Albert Belden, dan Rocky Hill, Conn., ki ti koumanse le 20 Avril 1848. Dan sa renion-la, zot ti fer bann zefor pou sertin dimounn ki ti ankor dan lemond. Ansien White ek so madam ti montre enn lintere spesial pou sa bann nam-la. Lor sa pwin-la, nou pou donn temwagnaz enn parmi sa bann dimounn-la, ki ti resevwar batem dan lame Ansien White. Dan enn let ki li ti ekrir depi Kensington, Conn., le 22 Fevriye 1891, John Y. Wilcox dir:—

GSAM 224.4“Ti amenn mwa dan laverite kan ti pe fer bann renion dan lasam ki pa ti ankor fini konstrir dan lakaz Frer A. Belden, dan Rocky Hill, Conn. Se gras a travay Frer ek Ser White ki mo ti resevwar lalimier laverite pou nou lepok. Enn tigit apre, Frer White ti batiz mwa. San lankourazman ek lafors ki mo ti resevwar ar zot, mo pa kone si enn zour mo ti pou oze panse ouswa santi ki Segner ti aksepte mwa. Zot ti pran mwa boukou aker, ek zot ti travay pou ed mwa.”

GSAM 225.1Dan enn let pou Stockbridge Howland, Topsham, Maine, Ansien White ti dir konsernan sa renion-la: “Frer Bates ti prezant bann komannman dan enn fason bien kler, ek bann temwagnaz bien pwisan ti fer zot linportans rant dan leker bann dimounn. Laparol ti fer bann ki ti deza dan laverite vinn pli ferm, ek ti eveye bann ki pa ti ankor pran enn desizion ferm.”

GSAM 225Travay pou bann peser dan Oswego, N.Y.

GSAM 225.2An 1849, Ansien James White ek so madam ti travay dan Oswego, N.Y. Dan sa bann renion-la, Hiram Patch ek enn Mamzel Benson, ki ti fianse pou marye, ti konverti ver Bondie ek laverite pou nou lepok.

GSAM 225.3An Mars 1850, ti ankor fer bann renion dan Oswego. Dan Laverite pou nou lepok pou mwa Avril, Ansien White ti dir, an parlan lor sa bann renion-la:

GSAM 225.3“Enn travay bien interesan pe deroule aster parmi bann zanfan lerestan dan sa lavil-la. Zot delivrans finn size prinsipal nou bann renion pandan sa de dernie Saba-la, ek Bondie finn beni nou dan enn fason merveye. Laverite finn ena enn bon lefe lor nou osi bien ki lor nou bann zanfan. Dan lasware apre dernie premie zour lasemenn, nou ti ena enn renion spesialman pou zot bien, ek Lespri Segner ti deverse parmi nou. Bann zanfan ti tou met zot azenou devan Segner, ek zot ti paret santi linportans pou gard bann komannman, sirtou sinkiem-la, ek pou rod delivrans par Zezi Kris. Sa ti enn parmi bann renion pli interesan ki mo finn deza trouve.”

GSAM 225.4Dan Laverite pou nou lepok pou mwa Novam 1849, Ansien White ti pibliye enn resi lor plizir dimounn ki ti finn konverti ek resevwar batem; ek dan dernie nimero sa zournal-la an 1850, ena enn resi lor enn renion ki ti fer dan Waitsfield, Vt., ek lor prezans Heman Churchill, ki ti fek konverti depi lemond. Dan lartik-la, apel li “frer”. Kouma sa ti pou posib si pa ti ena mizerikord ankor pou bann peser?

GSAM 226Temwagnaz venn-e-enn temwin

GSAM 226.1Lor sa size-la, nou donn enn temwagnaz ki venn-e-enn dimounn ti signe an 1888. Sakenn parmi zot ti dan mouvman pou deziem vini Zezi an 1844, ek ti konn bien koumansman mesaz trwaziem anz. Zot tou ti finn aksepte mesaz-la avan 1851; laplipar ti finn asosie avek bann Advantis setiem zour preske depi koumansman mesaz-la:—

GSAM 226.2“Nou, ki finn signe anba, nou ti konn bien mouvman pou deziem vini Zezi an 1844, kan dat ki ti fixe ti pase. Nou ti osi finn aksepte laverite mesaz trwaziem anz deza an 1850. Alor, nou met nou bann non avek lazwa anba sa deklarasion-la konsernan doktrinn laport ferme ki bann krwayan dan mesaz trwaziem anz ti aksepte depi so koumansman ziska dernie dat ki finn mansione, ek apre osi.

GSAM 226.3“An akor avek Apokalips 3:7, 8 ek lezot pasaz Lekritir, zot ti krwar ki, kan 2300 zour dan Daniel 8:14 ti fini, Kris ti fini so travay dan premie konpartiman sanktier dan lesiel, ti al fer so servis dan plas pli sin, ek ti koumans travay zizman. Dan sa sans-la, so rol dan plan delivrans ti sanze. La, enn laport ti ouver ek enn laport ti ferme.

GSAM 226.4“Zot ti krwar ki bann ki ti finn gagn enn lalimier kler lor mesaz premie anz, me ki ti finn tourn kont li ek opoz li avek lamertim, ti finn rezete par Bondie. Me zot pa ti krwar ki bann ki pa ti finn gagn lalimier-la, ouswa bann ki pa ti ankor ariv enn laz kot zot ti responsab zot bann aksion avan 1844, ti pou rezete si zot ti rod Bondie avek enn leker sinser.

GSAM 226.5“Zis apre ki dat-la ti pase, zot ti krwar, parey kouma William Miller ek gran lamazorite bann Advantis, ki zot travay pou lemond ti fini ek ki Segner ti pou vini bien vit. Me, apre ki lalimier lor sanktier ek trwaziem mesaz ti explik zot desepsion, zot pa ti krwar ki letan mizerikord ti fini, exsepte pou bann ki ti finn rezet lalimier-la.”

GSAM 227.1Signe: “J. B. Sweet, South Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; Madam R. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Madam Diana Abbey, North Brookfield, N.Y.; Madam L. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; William Gifford, Memphis, Mich.; Madam Mary S. Chase, Battle Creek, Mich.; S. M. Howland, Battle Creek, Mich.; Madam F. H. Lunt, Battle Creek, Mich.; Madam Melora A. Ashley, Battle Creek, Mich.; Madam Caroline A. Dodge, Battle Creek, Mich.; Madam Sarah B. Whipple, Battle Creek, Mich.; Madam Uriah Smith, Battle Creek, Mich.; Madam Paulina R. Heligass, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Madam R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; Madam Belinda Loveland, North Hyde Park, Vt.”

GSAM 227Enn vizion ki finn mal interprete

GSAM 227.2Finn esey fer krwar ki enn vizion ki Madam White ti resevwar dan Topsham, Maine, le 24 Mars 1849, ti pe ansegn sa fos doktrinn-la: pena mizerikord ankor pou bann peser. Li ti resevwar sa vizion-la zis kan bann “tapaz Rochester” (spiritism) ti pe koumans aparet. Madam White ti trouve ki bann sign ek bann mervey misterye, ek bann fos reform, ti pou ogmante ek propaze. Sa bann reform-la pa ti bann reform ki ti fer dimounn sorti dan lerer pou vinn dan laverite (li pa ti dir ki zame pa ti pou ena bann reform koumsa, me ki bann ki ti finn montre li, kot ti pe servi linflians imen, ti koumsa); okontrer, zot ti fer dimounn sorti dan lemal pou al dan enn pli gran mal ankor. Parski bann ki ti pretann ki zot leker ti finn sanze ti zis met enn labiman relizie lor zot pou kouver lemal ki ti dan enn move leker. Sertin ti paret vremem konverti, ek sa ti permet zot tronp pep Bondie; me si ti kapav trouv zot leker, li ti pou paret osi nwar ki avan.

GSAM 227.3Apre, li ti dir: “Anz ki ti pe akonpagn mwa ti demann mwa rod sa douler dan nam pou bann peser ki ti ena lontan. Mo ti gete, me mo pa ti kapav trouv li; parski letan zot delivrans finn pase.”20

GSAM 228.1Finn pretann ki sa vizion-la ti ansegn ki pa ti ena mizerikord ankor pou bann peser. Me nou demande: kouma sa ti kapav vre, kan li ti finn opoz sa doktrinn-la depi premie fwa ki Joseph Turner ti ansegn li dan printan 1845, ek kan, tou dilon sa letan-la, li ti finn travay avek zel pou konversion ek delivrans bann peser?

GSAM 228.2Dan Sipleman lor Lexperyans ek vizion, ki ti pibliye an 1854, Madam White dir: “Bann ‘fos reform’ ki finn mansione pou ankor vinn pli vizib. Sa vizion-la konsern sirtou bann ki finn tann ek rezet lalimier doktrinn deziem vini Zezi. Zot finn livre dan bann gran ilizion. Sa bann dimounn-la pa pou ena sa ‘douler dan nam pou bann peser’ kouma lontan.”21

GSAM 228.3Bann opozan pretann konn pli bien ki Madam White limem seki li ti pe trouve dan sa vizion-la. Anou examinn li enn moman dapre zot linterpretasion, setadir ki li ti pe get leta bann peser olye bann ki ti pe diriz bann revei relizie. Alor, li ti get bann peser pou trouv enn “douler dan nam pou bann peser, me li pa ti kapav trouv li”. Kisannla finn deza trouv enn douler dan nam pou bann peser zis an get bann peser? Me nou demande: ki nou pou dir lor bann dimounn ki mansione dan temwagnaz lao, ki ti zis pe servi linflians imen ek magnetism pou gagn bann konverti, ek ki ti pe apel sa travay Lespri Bondie? Eski sa bann opozan-la, ki ti telman anvi montre ki Madam White ti ansegn teori extrenm “laport ferme”, pare pou admet ki sa bann predikater revei relizie la ti bann dimounn sin ek ki zot ti pe gagn bann vre konverti?

GSAM 228.4Pou tou dimounn ki ena enn lespri sinser, li evidan ki bann dimounn ki sa pasaz-la ti pe konserne se bann ki ti pretann ena sa douler dan nam-la, alor ki zot ti finn rezet lalimier ek laverite ek ki zot ti pe servi magnetism pou gagn bann konverti. Zot pa ti kapav ena enn vre douler dan nam pou bann peser kan zotmem ti anba kondanasion; parski “letan zot [zot prop] delivrans finn pase”.

GSAM 229.1Sertin dimounn finn esey tir konklizion ki vizion Madam White le 24 Mars 1849 ti ansegn ki pa ti ena mizerikord ankor pou bann peser. Me nou finn deza montre ki, an 1845, dan Paris, Maine, li ti ansegn ki ti ena mizerikord pou tou bann ki pa ti finn rezet lalimier ek laverite avek konesans ek konpreansion. Dan enn vizion ki li ti resevwar dan mem plas an 1846, ti montre ki Segner ti ena enn “pep dan bann legliz ki pa ti finn rezet laverite”. Bann ki ti panse otreman ti resevwar enn reprimann: bann anz Bondie ti pou ankor travay pou sa bann dimounn-la, ek kan zot ti pou travay, bann ki ti pe kondann sa bann dimounn-la ti pou res deor.

GSAM 229.2Ankor enn fwa, an Avril 1848, Ansien White ek so madam ti pe travay dan Rocky Hill, Conn., pou konversion bann peser. Tousala prouve ki vizion le 24 Mars 1849 an akor avek seki ti done dan Paris, Maine, an 1846, ek avek kondwit sa bann serviter Bondie la an Avril 1848.

GSAM 229Enn fos predikater revei relizie perdi so linflians

GSAM 229.3Sa vizion-la ti pibliye pou premie fwa dan Connecticut an 1849. Enn paster ti pe travay avek boukou zel laba pou gagn bann konverti; li ti mem pretann ena don bann lang. Li ti pe fer zefor pou gagn linflians lor ti group bann dimounn ki gard Saba dan Rocky Hill. Li ti apel enn parmi zot enn “madam sin bieneme Segner”. Dan prezans sa paster-la, Madam White ti gagn enn vizion ki ti montre natir tronper so travay, ek ki so “madam sin bieneme” ti pe swiv enn semin ki pa ti an akor avek setiem komannman. Sa madam “sin” la ti nie lakizasion, ek paster-la ti defann li avek lafors, an eseyan gagn konpasion pou sa “pov madam sin Segner” la, kouma li ti apel li. Dan lanwit ki ti swiv, sa zenn madam-la ti gagn enn kriz kolera morbis, ek li ti krwar ki li ti pe al mor. Li ti fer apel Madam White, ek li ti konfese ki seki ti finn montre lor li ti vre; li ti koupab exakteman dapre seki Madam White ti finn dir. Alor, sa fos travayer-la pa ti reisi tronp sa group-la, ek natir so travay ti devwale, seki ti met enn lafin brit lor so bann zefor dan sa plas-la.

GSAM 230Enn lot fos predikater revei relizie dan Oswego, N.Y.

GSAM 230.1Pou donn enn lot lexanp prinsip ki finn prezante dan temwagnaz lao, ek pou montre kouma Ansien White ek so madam ti ankor pe travay an 1849-50 pou konversion bann peser, nou donn bann fe ki swiv. Elias Goodwin ek lezot parmi bann premie manb legliz dan Oswego, dan Leta New York, ti rakont mwa sa bann fe-la:—

GSAM 230.2Sa lepok-la (1849), enn zenn zom ki ti apel Hiram Patch ti pe res dan sa plas-la. Li ti fianse ar enn zenn fi ki li ti marye enn tigit letan apre. Zot pa ti ankor konverti, me zot ti pe asiste bann renion ki Ansien White ek so madam ti pe fer, ek zot ti preske konvinki pou vinn bann Kretien. Sa lepok-la, enn revei relizie ti koumanse dan enn parmi bann legliz Oswego. Se pa bann paster ki ti koumans li, me enn manb laik ki ti ena enn gran plas, enn trezorye bann fon konte-la. Sa zom-la ti paret ena boukou zel, ek li ti pretann ena enn gran traka pou bann peser. Li ti pe tord so de lame kan li ti pe priye pou bann ki pa ti ankor konverti, ek li ti paret dan enn gran langwas akoz zot ti perdi.

GSAM 230.3Misie Patch ek so fianse ti al dan sa bann renion revei relizie la, ek zot ti pe ezite lor desizion pou pran. Enn fwa, zot ti la kan Madam White ti gagn enn vizion kot ti diriz so latansion lor Oze 5:6, 7, ki dir: “Zot pou al avek zot troupo mouton ek zot troupo bef pou rod Segner; me zot pa pou trouv li; li finn retir limem lwin ar zot. Zot finn trair Segner; parski zot finn donn nesans bann zanfan etranze: aster enn mwa pou devor zot ansam avek zot bann par.” Li ti trouve dan sa vizion-la ki bann ki ti pe diriz sa revei relizie la pa ti dan enn bon relasion avek Bondie, ek ki zot pa ti ena enn vre traka dan zot nam pou bann peser.

GSAM 231Enn prediksion lor enn lesek

GSAM 231.1Apre, li ti dir Misie Patch: “Finn dir mwa dir ou ki, dan sa ka-la, seki sa pasaz-la dir pou realize mo pou mo. Atann enn mwa, ek ou pou konn par oumem karakter bann dimounn ki pe partisip dan sa revei relizie la ek ki pretann ena enn gran traka koumsa pou bann peser.” Misie Patch ti dir: “Mo pou atann.”

GSAM 231.2Dan bann de semenn apre ki sa vizion-la ti done, sa trezorye-la, ki ti pretann ena enn tel langwas dan so nam pou bann peser, ti fer enn lavenn disan eklate dan so lestoma dan so douler ki li ti pe fer sanblan ena. Akoz li ti perdi boukou disan, ti bizin met li lor lili. Serif konte-la ti bizin pran an sarz bann zafer biro trezorye-la. Ansam avek enn azan lapolis, li ti get balans ki ti bizin ena dapre liv kont trezorye-la, ek apre zot ti kont larzan avan pran bann zafer an sarz. Lerla, zot ti trouve ki ti mank exakteman $1,000.

GSAM 231.3Serif-la ek azan lapolis la ti trouv li inposib ki enn zom ki ti ena otan zel dan enn revei relizie ti kapav koupab parski li ti pran sa larzan-la. Zot ti panse ki li ti bizin finn fer enn peyman ek bliye anrezistre li kouma bizin dan liv kont-la; ouswa kitfwa li ti finn depoz larzan-la dan labank, ek sa pa ti paret dan kont ki ti dan kofor. Dan tou ka, zot ti bizin demann li enn lexplikasion satisfezan, me zot ti bizin fer sa avek prekosyon; parski, si li ti ena larzan-la, san dout li ti pou esey kasiet li. Alor, zot ti fer enn laranzman: enn parmi zot ti pou al an premie ek kasiet dan langar deryer lakaz-la, pou vey laport deryer si ti ena kit mouvman, pandan ki serif-la ti pou rant par laport devan. Kan serif-la ti apros lakaz-la ek rant par laport devan, li ti apersev rob enn madam ki ti pe fek sorti par laport deryer. Zom ki ti dan langar-la ti trouv madam-la al vit ver enn tas lanez, fouy enn trou dan lanez-la, ek met enn kitsoz ladan. Li ti kouver li avek lanez, ek li ti retourn dan lakaz-la.

GSAM 232.1Serif-la ti vinn kot lili trezorye-la. Apre ki li ti demann li kouma so lasante ete, li ti fer alizion ar bann difikilte ki zot ti ena dan biro-la, ek li ti dir ki kitfwa trezorye-la ti kapav explik problem-la. Zom-la, bien azite, ti lev so lame ver lesiel ek, an pran Bondie kouma temwin, ti dir ki li pa ti konn nanye lor sa larzan-la. Zis lerla, so madam ti rantre ek ti anvi kone ki ti pe pase ek kifer so mari ti telman azite. Zom-la ti reponn: “Zot panse ki nou ena zot larzan.” Lerla, madam-la osi ti lev so de lame ek ti pran Bondie kouma temwin ki zot pa ti ena larzan-la ek ki, anplis, zot pa ti konn nanye lor la. Zis kan li ti fini sa fraz-la, azan lapolis la ti entervenir. Kan madam-la ti rant dan lakaz, li ti sorti vit depi so kasiet ek ti al kot tas lanez-la. Li ti dir: “Madam, ki ete sa? Mo finn trouv ou sorti vit dan lakaz ek met sa dan tas lanez-la. Ala li, sak larzan ki ti manke la, avek $1,000 marke lor la.”

GSAM 232.2Kouma ti kapav atann, sa revei relizie la ti tonbe enn sel kout. Apre ki zot ti aprann karakter sa dimounn ki ti pe diriz revei-la, Misie Patch ek so fianse ti pran zot pozision pou laverite ek ti zwenn bann Advantis setiem zour. Zot ti res bann manb dign sa legliz-la ziska zour zot lamor.

GSAM 232.3Kouma nou kapav trouv bien, sa vizion-la ti done dan lintere ek pou bien spesial bann ki pa ti ankor konverti, ek li ti amenn konversion bann peser. Me li ti konsern direkteman bann ki ti zotmem bann peser ek ki Segner ti finn rezete akoz zot lipokrizi. Zot ti finn “trair Segner;” zot ti pretann ena enn gran douler dan zot nam pou bann peser, me zot ti zis donn nesans bann “zanfan etranze”.

GSAM 232Enn travayer ipokrit dan Camden, N.Y.

GSAM 232.4Parmi lezot plas ki Ansien White ek Madam White ti vizite pandan liver 1849-50, ti ena lavil Camden, N.Y., apepre karant mil depi Oswego, kot zot ti ankor pe reste. Konsernan sa renion-la, Madam White dir:

GSAM 232.4“Avan mo ti ale, ti montre mwa ti group dimounn ki ti pretann swiv laverite laba, ek parmi zot mo ti trouv enn madam ki ti pretann ena enn gran devosion, me ki ti enn ipokrit ek ki ti pe tronp pep Bondie.”22

GSAM 233.1An Zanvie 1884, pandan ki mo ti pe travay dan Leta New York, mo ti aprann bann detay ki swiv ar Misie Preston. Li ti enn abitan Camden dan lepok konferans ki finn mansione lao, ek Ansien White ek so madam ti res kot li pandan renion-la:—

GSAM 233.2“Sa madam-la ti ansegn bann lide extrenm lor sanktifikasion. Li ti dir ki enn dimounn ti kapav ariv enn leta perfeksion kot li ti pou net lao lalwa Bondie; ek li ti pretann ki li ti finn ariv dan sa leta parfe-la. Avek sa doktrinn sintete la, li ti pe boulvers lespri sertin parmi nou bann dimounn dan Camden. Dan enn vizion, Ser White ti trouve ki, malgre tou sintete ki sa madam-la ti pe pretann ena, so leker ti nwar avek pese ek so lavi ti koronpi.

GSAM 233.3“Pandan ki li ti dan sa plas-la, Ser White ti resevwar enn lot vizion, dan prezans sa madam ki ti paret ena enn gran traka dan so nam pou bann ki pa ti ankor konverti la. Me Ser White ti dir li ki sa pa ti enn vre douler dan nam pou bann peser, parski so prop fason viv ti fer ki limem pa ti drwat devan Bondie. ‘Alor,’ Misie Preston ti dir, ‘seki nou apel vizion Camden ti aplik dan enn fason presi ek spesial ar ka sa madam-la, ek pa ar leta bann peser an zeneral. Se koumsa ki nou ti konpran li sa lepok-la.’”

GSAM 233.4Apre ki Madam White ti rakont so vizion, madam-la ti leve ek ti dir: “Bondie konn mo leker, ek si zot ti kapav trouv li, zot ti pou trouve ki li pir ek prop.” Koumsa renion-la ti fini. Me, pa lontan apre, madam-la ti tom bien malad ek li ti krwar ki li ti pe mor. Li ti dir: “Mo bizin trouv Ser White; mo ena enn konfesion pou fer li. Mo ti dir li ki mo enn bon madam, ki mo pir. Sa pa vre. Mo enn move madam. Sa zom ki mo pe viv avek la pa mo mari. Mo ti kit enn bon mari dan Angleter, ek enn ti zanfan, ek mo ti sove avek sa zom-la. Zame nou pa finn marye. Mo finn pretann ki mo enn dokter, ek mo finn vann bann medsinn ki mo ti fer serman devan lakour ti kout mwa $1 enn boutey, me ki ti kout mwa zis douz sou enn boutey. Mo ti osi fer serman ki enn bef femel ki nou ti vann enn pov zom ti kout nou $30, alor ki li ti kout nou zis $20.”23

GSAM 234.1Bann parol Madam White konsernan “douler dan nam pou bann peser” aplik ar sa bann dimounn ipokrit ki fer bann fos pretansion la, ek pa ar bann peser an zeneral. Bann fe ki finn prezante lao montre ki doktrinn “pena mizerikord ankor” pou bann peser ti finn kondane net depi premie fwa ki ti pres li dan printan 1845. Zot montre osi ki Madam White finn travay avek zel pou konversion bann peser tou dilon depi sa dat-la. Ler nou pran tousala an konsiderasion, kisannla kapav krwar ki, an 1851, kan so liv ki apel Lexperyans ek vizion ti pibliye, li ti anvi ansegn ki ti “pena delivrans ankor pou bann peser”?

GSAM 234Enn zom ki ti krwar ki pena mizerikord ankor

GSAM 234.2Mem an 1848, ti ankor ena isi ek laba enn dimounn ki ti krwar ki pa ti ena mizerikord ankor pou bann peser. Me sa bann dimounn-la pa ti bann Advantis setiem zour. Enn parmi zot, ki ti apel Sweet, ti res dan lavil Rochester, N.Y. Zis apre ki mo ti finn deklar piblikman mo lafwa ek resevwar batem parmi bann Advantis premie zour, mo ti pe asiste enn renion relizie anba latant dan Canandaigua, N.Y., ki bann Ansien J. C. Bywater ek Geo. W. Burnham ti pe dirize. Sa zom Sweet la ti prezan, ek li ti exprim bann gran dout lor si mo lexperyans relizie ti vre, parski li “ti panse ki aster li pa ti posib pou bann peser konverti”.

Notes

  1. Matie 25:10. ↩
  2. Lik 12:35, 36. ↩
  3. Bann premie lekritir, p. 55. ↩
  4. Revelasion 11:19. ↩
  5. Revelasion 3:3. ↩
  6. Revelasion 3:11. ↩
  7. Revelasion 3:7, 8. ↩
  8. 1 Korintien 16:9. ↩
  9. 2 Korintien 2:12, 13. ↩
  10. Kolosien 4:2, 3. ↩
  11. Advent Herald, 11 desam 1844. ↩
  12. Religious Telescope, Circleville, Ohio, 1844. ↩
  13. Madam E. G. White, dan Advent Review, 20 novam 1883. ↩
  14. Rapor Ansien Himes lor so travay dan Maine, dan Morning Watch, lavil New York, 6 zin 1845. ↩
  15. Lespri profesi, vol. 4, p. 268, 271. ↩
  16. Let J. N. Andrews, septam 1874. ↩
  17. Let Madam Truesdail, 17 out 1875. ↩
  18. Let Madam Truesdail, 27 zanvie 1891. ↩
  19. Let Ira Abbey, mars 1885, site dan Review and Herald le 7 avril 1885. ↩
  20. Bann premie lekritir, paz 45. ↩
  21. Get lexplikasion dan Bann premie lekritir, paz 45. ↩
  22. Bann epizod dan lavi Ellen G. White, paz 129. ↩
  23. Resi ki Misie Preston ti done lor renion Camden konfirm deklarasion ki dan Bann epizod dan lavi Ellen G. White, paz 129-130, ek li donn osi bann detay lao ki pa mansione laba. ↩

Not

Retourne