Pandup 8 — Yaomachagi luhongbagi numidang chaklen
GSAM 134.1“Mi ama-na chaklen chaoba ama thoklammi, amasung mi yam adubu kourammi; chaklen matamda mahakki thougaloi adubu thaduna kourakpa mi-sing aduda haihanlammi, “Lak-u; maramdi pumnamak houjik semsinkhre.”1
GSAM 134.2“Yaomachagi luhongbagi chaklen aduda kourakpasing yaipha thokle.”2
GSAM 134.3Chaklen asi numitki aroiba chak chaba-ni. Tambigi waheida chaklen-da kouraba matam thum ama lei. Tambigi wahei asi Mathai 22:1-7 da sandokpa “nungthilgi chaklen” da kouraba waheising aduga lannahanba yaroi. “Nungthilgi chaklen” asi numitki marakta chak chaba-ni. Nungthilgi chaklen-da kouraba wahei sandokpa tambigi wahei aduda, kouba wahei sandokkhiba mi-sing adubu “phattana toubikhi” amasung hatkhi haiba eikhoina tammi; ningthougi machanupa phaoba hatlammi. Kouba adu thakhiba ningthou aduna “hatpasing adubu manghankhi, amasung makhoigi sahar adubu mei chakhankhi”.
GSAM 134.4Asi “nungthilgi chaklen” da kouraba mi-singgi wahei adu, ahanba kouraba adu thadokpasinggi phibam adu sandokpa-ni; Christ-ki Yisu-gi pao adu thadokpa amasung mahak amasung mahakki pakhonchatpasing adubu hatpa mi-singgi maramda thokkhiba adu aduna achumba oina sandokle. Pumnamakgi Mapu aduna makhoigi mathakta sipai-sing thakhi; makhoina “hatpasing adubu manghankhi, amasung makhoigi sahar adubu mei chakhankhi”—Jerusalem.
GSAM 134Chaklen-da kourpa
GSAM 134.5Tambigi waheida kouraba chaklen asi chingnaba yaodana “Yaomachagi luhongbagi chaklen” adugi maramda haibani. “Luhongbagi chaklen” aduda kourakpasingda yaipha piba asi sandokle. Luhongba thokpa matungda chaklen thok-i. Yaomachagi luhongba asi mahak lakpa mamangda thok-i; maramdi eikhoina hanna ukhrabagumna, Christ-na aroiba matamda lakpa matungda mahak “luhongba thokpa maphamdagi lakpa” oigani.3
GSAM 135.1Aduna asi Yaomachagi luhongbagi chaklen-da kourba wahei asi Yohan-gi phongdokpa 14 gi ahanba swargadutki paojel amasung pandup 10 da sandokpa matamgi paojel aduga amata oigadabani. Luka-na sandokpa matung inna asi ahanba kourba adu “kourakpa mi-sing aduda” thok-i. Kourakpa mi-sing adu kanano?—Christ-ki Yisu-gi pao adu tabasing amasung thajabasing-ni. Makhoina Christ-bu nungsi haina amasung mahakki anisuba lakpa adu makhoigi asa-gi mapung phangba oina nungsi haina phongdok-i. Maramdi wahei adu ahanba makhoida thokpa nattana kanaida thokpa yade? Lai-rik leiba amasung Messiah-gi lakpa ngairi haiba Yahudi-singda Yisu-gi pao adu ahanba sandokpa mathou tarakkhibagumna,4 Aduga Christ-ki anisuba lakpagi paojel adubu mahakki matung inba mi oiri haina amasung mahakki lakpa nungsi haina phongdokpasingda ahanba sandokle.
GSAM 135Kourakpa mi-singda kourba wahei
GSAM 135.2Chaklen-da ahanba kouraba wahei adu kourakpa mi-singda oibana, singlup-singda sandokpa mathou tai. Adubu achumba oina Christ-ki lakpa thuna oigani haiba paojel asi 1833 dagi 1844 gi yeningtha phaoba singlup-singda sandokle; singlup-singgi dharmagi thougaloi-singna yamna mateng pikhre. Christ-ki lakpa thuna oigani haiba mahakki pukning wakhalsing William Miller-na ahanba oina phongdokpa adu Brandon, Vt. gi Baptist-gi paoche ama-da oirammi. Mahakki amasung mahakki marup-singgi thabak 1844 April phaoba matam adugi singlupki lai-sang-singda nattraga singlup-singna phanghanba hall-singda yamna thokkhi.
GSAM 135.3Ahal Himes-na Ahal Miller-gi thabak 1844 gi yeningtha phaoba asi haijarammi:
GSAM 135.3“Mahakna kanglup amasung singlup pumnamakki marakta thabak thoklammi; makhoigi loishanggi chatnabi amasung wayel yathangsingda khut thingjindana, singlup tongan-tonganbagi mi-singna makhoigi phibam adu thamduna matam adumaktada makhoigi Ningthougi lakpa-da semsinba yai haina mahakna thajarammi.”
GSAM 135.4Ahal Himes-na mahakki amasung Ahal Miller-gi loinana thokkhiba thabak adugi maramda henna hairammi: “Eikhoida amasung anisuba lakpagi tam-sinam sandokpa eikhoigi ichin-inao nupasingda thong phongdokpiba singlup amasung dharmagi thougaloi-singgi yam aduna eikhoiga loinana thabak thokkhi—adu 1844 gi aroiba chahi phaoba.”
GSAM 136Paojel adugi thong phongdokpa
GSAM 136.1Mahakki thabak amasung mahakki mapung-gi maramda Wm. Miller-na hairammi:
GSAM 136.1“Christ-ki anisuba lakpagi tam-sinam asi singlupgi maming khara khaktabu nattana pumnamakta sandoknaba eihakna thong-sing phanglammi; aduna kouraba wahei-singgi sharuk macha ama khaktagi matung inba ngamlammi. Eihakna leirammi mapham pumnamakta singlup-singgi yaipha thokpa, thajaba amasung hingba mi-singna asi sandokpa wahei adu khwaidagi thuna lousin-i; adubu malemgi apambasingda pukning changba dharma thajai haijaba mi, Pharisee, mahakki dharmagi wakhal khakta achumbani haina mangjil thaba mi, chaothokchaba, sak wangba amasung masa khaktagi aphaba thiba mi-singna Christ-ki anisuba lakpagi tam-sinam adu noknarammi amasung usittarammi.”
GSAM 136.2Anisuba lakpagi paojel-gi mapung-gi maramda D’Aubigné-na semdoiba ihou-gi maramda haikhiba adu asi-da haiba yai—asi “thawai-gi achumba ama-gi mingda thokkhiba-ni. Masina masigi oja oina Ishworgi wahei, kanbinaba thajaba, amasung khutlai oina Thawai Asengba adu sandoklammi; aduga asi-sing asina malemgi thourang pumnamak thadoklammi.”
GSAM 136Thawai-gi ihou chaoba ama
GSAM 136.3Anisuba lakpagi paojel sandokpa matungda thokkhiba thawai-gi ihou-sing adugi mapung asi Portland, Maine gi Casco lamdagi Christ-ki singlupki oja L. D. Fleming-na asi oina sandokle:—
GSAM 136.4“Mahakki [Wm. Miller-gi] wa-sandokpa-singna hourakkhiba ningsing asi yamna cheksinna khanba amasung pukning ingba makhalgi-ni; eina uba thawai-gi ihou-singgi marakta asi khwaidagi chaoba oirabasu, pukning langtakpa khwaidagi yamde. Asi khunnaigi nupa mi-singda yamna thokkhi. Asi thokhanbagi maram asi-ni: Ichin-inao Miller-na Thawai-gi thang adu mahumdagi chingthoktuna masak thongna pairaga, madu-gi maya thangba adu masak thongba thammoida thambi, aduga maduna kak-i! Madukhaktani. Asi panggal chaoba khutchu adugi maya-gi mamangda thajaba nattaba adu tak-i amasung mi pumnamak kanbigani haiba tam-sinam adu kang-i. Achumba nattaba yumpham-sing adu mang-i, aduga Babel-gi khwairakpasing adu angakli. Eigi ningjaba-da, houjikki matamsingda ukhraba pumnamakki marakta, asi pakhonchatpasinggi matamgi thawai-gi ihou-singga khwaidagi mannariba aduni.”
GSAM 137Richmond, Me. da thokkhiba anubhab ama
GSAM 137.1Anisuba lakpagi tam-sinam sandokpa loinana thokkhiba thawai-gi ihou-gi thabak adugi khudam ama oina, asi ihou aduda thabak yamna thokkhiba mi ama-gi sakhigi waridagi paojel ama piri. Richmond, Me. da thokkhiba tha ahum khudinggi mepham, Freewill Baptist singlup 30 gi maphingba oiba adugi maramda mahakna haije:—
GSAM 137.2“Eina lai-sangda changlakpa matamda, Ahal Rollins, lai-sanggi manung aroiba thakta thawa sandokpham-ki manakta leirammi, mahakna lepkhaduna haijarammi, ‘Ichin-inao nupa White, eigi manakta asi-da pham-u.’ wa-sandokpa-gi matungda wa haibagi matam pikhre; eina Christ-ki mi hingbagi maramda amasung Christ-ki anisuba lakpa-da achumba mi-singgi mapung chaoba yaipha-gi maramda thawai yam thaduna haijarammi. Mi yam aduna ‘Amen! amen!’ haijarammi amasung mi chaoba adugi yam aduna kaprammi.... Mepham asi loisinnaba matung thakta, mahakna eigi ayaba phanglaba matungda, Ahal Rollins-na lepkhaduna haijarammi: ‘Eigi yet thangda phamliba Ichin-inao nupa White-na eikhoigi Mapu Yisu Christ-ki anisuba lakpagi maramda Reed mepham-sang-da ngasigi ahing wa-sandokpa pigani. Lak-u, ichin-inaosing, amasung nahak masimakna tabiyu. Eikhoida nahak pumnamakbu amuk thamnaba mapham lei. Lak-u, ichin-inaosing; asi wahei asigi maramda tabana nakhoigi kana amatabu awaba piroi....’ Mahakna mahakki ichin-inao-singgi yam aduna makhoigi sahargi mepham adu thadokladuna eina leiba mapham aduda miles 3 chatpa amasung eibu taba haibadu yam khanglammi; aduga makhoigi matam lepkhiba loishanggi thabak wayenbagi mepham adu tokngani haina khanglammi. Asi oirammi. Dharmagi thougaloi-singgi 3/4 amasung mephamgi mi-singgi yam aduna thadokkhi; aduga Reed mepham-sang asi thuna mi-singna hunna pikhre. Eigi wahei asi Mathai 24 oirammi. Ishworgi Thawai-na eibu yamna thawai piba mateng pikhre. Ningsing asi yam chaoba oirammi.”
GSAM 137.3“Eina Christ-ki mi-sing adubu makhoigi pumnamak Ishworda katthoktuna semsinna leinaba, amasung papi-sing adubu Christ-pu thiduna mi-gi Machagi lakpa-da semsinna leinaba haiba thawai semsinnaba wahei piduna loi-sinkhiba matamda, Ishworgi mapung eibu yamna thokkhi, eina khut ani-na thawa sandokpham adu thambiba matam phaoba. Asi yam thawai yaiba matam oirammi. Christ nattana mangkhraba papi-singgi phibam adu yenglaga, eina kapladuna makhoida matang kayamuk asumna haijarammi: ‘Papi mi, Christ-ta lak-u, mahak mahakki mangal pumnamakna lakpa matamda nahak kanbigani. Lairaba papi mi, yamna thengdringei mamangda lak-u. Lak-u, papi mi, lairaba papi mi, lak-u.’”
GSAM 138.1“Mafam adu yam thawai yaiba oirammi. Dharmagi thougaloi-sing amasung mi-sing kaprammi; mi amasingna louduna kaprammi. Papi mi-singda kouraba wahei khudingmakki loisinnaba matamda mi pumnamakki marakta tengthabagi khonjel ama taba thokkhi. Eina pandup adu sandokladuna amasung thawai semsinnaba wahei piduna pung ani henna lepkhi amasung eigi khon taraklammi. Eina wa haiba thadokpa amasang eina mi adugi maramda yamna louduna kaplammi—papi-singda mahakki achumba sandoknaba Ishworna kouraba mi ama-na eina khangba thawai adu. Matam adu 9 oirammi; atei mi-singna wa haiba yai haibada mepham adu ahing 12 phaoba leigani. Houjikki thawai adu leiriba matamda mepham adu loisinnaba phabani; adubu pumnamakna Mapugi thangda sharuk piba yai matam phaoba mepham adu loisinnade. Eina mepham-da leiba mi-singgi maraktagi eiga loinana haijaningba pumnamak amasung kanbiba Mapu adugi anisuba lakpa-da mahakpu nungaiduna phangnaba semsinna leinaba thoujalgi phambal adugi mangda makhoibu haijabada katpinaba pamliba mi-sing adubu lepkaduna thoknaba haijarammi. Houjikki eina khangba matung inna, lai-sang chaoba aduda leiba mi khudingmak, mapham pumnamakta leiba mi-singna haikhiba matung inna, lepkhi. Haijabagi matam macha ama matungda mepham adu loisinnarammi.”
GSAM 138.2“Matung numitki ayukta eina saharda amuk laklammi; eigi loinana Freewill Baptist tha ahum khudinggi mepham adugi yamna henna 7/8 mi-sing laklammi. Mi khudingmakna makhoina ngarang ahingda thokkhiba mepham adu yam chaoba amasung yaipha oiba haijarammi.”
GSAM 138Atei maphamdagi paojel adugi maramda kouraba wahei-sing
GSAM 138.3“Mephamgi marakta potthaba matamda, mephamgi mi-sing amasung dharmagi thougaloi-singna eigi loinana thourang semnaba eibu kourammi; tha ahum khudinggi mepham adugi mapham chaoba lai-sang-singda eina wa-sandokpa piba matam adu thourang semgani. Matam adu February gi marakta oirammi, aduga sleigh-na chatpa ngamda matam asi numit 7 gi matam 6 dagi henna leiloida haibadu thajarammi; masi mi-singna mepham-da laknaba yam phaba matam oirammi. Mapham yam chaoba 12 adu numit 7 gi matam 6 gi eigi thabakta khangthokle. Eina wa-sandokpa 10 piba yathang phanglammi, aduga numit 7 gi matam amada wa 20 piba thok-i. Asi-na numit 7 gi matam khudingmakta numit makhai khaktagi matam pikhre; adu yam aduna mapham amdagi mapham amada miles 15 nattraga 20 chatnaba chatpabada saruk pikhre.”5
GSAM 139Mi chama mayam thajabada lakpa
GSAM 139.1Anisuba lakpagi tam-sinam sandokpa matungda mapham pumnamakta thawai-gi ihou amasung mi chama mayam thajaba thokkhi; aduga Yahudi chahi 1843-gi aroiba matam (March 21, 1844) nakshinlakpa matamda asi thoidokna thokkhi. Eigi pokpham sahar—Victor, N.Y.—da eina asi-gi maramda ahanba taba asi ningtham matam aduda oirammi; aduga eina chahi 12 khakta oirabasu, eina khangba matung inna, anisuba lakpagi thajaba adu phanglammi. Mi-singgi mathakta mepham-da khakta natte, mapham pumnamakta yam thawai yaiba ningsing ama oirammi. Matam aduda Victor asi mi 200 gi sahar macha ama oirammi, adubu mapan thakta leiba leibak asi mi-singna hunna leirammi. Sahar macha aduda thokkhiba mepham-sing adugi maheina mi 500 thajabasing oirammi haiba pao pikhre.
GSAM 139Methodist chahi-gi lairik-gi sakhi
GSAM 139.2Anisuba lakpagi paojel adugi matungda thokkhiba thawai-gi ihou chaoba adugi maramda Methodist chahi-gi lairik-ta asi haibani: “1840 dagi 1844 phaoba chahi 4 aduda America-da thajaba thokpa 256,000 thokkhi.” America-da achumba oiba adu kouraba mapham pumnamakta yam achumba oirammi. “Paojel sandokpa aduga mapung chaoba ama loinakle, aduga mi-gi thawai-sing mapham pumnamakta thajaba oirammi.” Luhongbagi chaklen-da ahanba kouraba adu singlup-singda—“kourakpa mi-sing aduda”—thokpa matung inna, singlup-sing adugi mapanna Ishworgi mi-singda ngairiba kanbagi sharuk yaaranaba lakningba mi pumnamakta sandokle. Paojel adu sandokpa, haijaba piba, nattraga “Anisuba lakpagi ishei” da ningsing yaoba oirabasu, Ishworgi Thawai-gi mapung chaoba thabak aduga loinakle.
GSAM 140Sweden-da machasingna paojel sandokpa
GSAM 140.1Asi loinana, “yathang phangba singlup” adugi mateng nattaba thourang amattabu sandokpa yathang piba yade haiba leiba leibak-singda Pumnamakgi Mapuna paojel sandokpagi thabak adu thokhanbagi maram yengsi. Sweden asi asi oiba leibak ama oirammi. Mapham aduda Mapuna angang macha-sing adubu thabak asi thokhanbada sijinnarammi. Asi-gi ahanba sandokpa asi 1843 gi kalen matam-da Sweden-gi makha thangba sarukki Eksjö-da thokkhi. Chahi 5 khakta oiba machanupi ama, mahakna lairik paba nattraga ishai sakpa tamkhidaba, numit amada yam thawai yaiba oina Lutheran ishai chaoba ama achumba oina sakkhi; matungda mapung yam chaobana “mahakki wayenbagi matam asi thokle” haiba sandoklammi amasung yumgi mi-sing adubu Mapubu tinnaba semsinnaba haijarammi; maramdi mahak thuna lakpa oigani. Yumgi mi-sing adugi thajaba piba nattaba mi-singna Ishworda kanbagi maramda haijarammi, amasung pap thadokpa phanglammi. Ihou asi sahar amdagi sahar amada sandokle; angang macha-singna paojel sandoklammi. Machasinggi marakta asi oiba ihou adu Norway amasung Germany-da amata oina uba thokkhi.
GSAM 140“Hoi! Eina pao sandokpa tarammi”
GSAM 140.21896 chahida, Sweden-gi tonganba mapham 17-da mephamsing pangthoktuna leiringeida, 1843 chahida angangsingna pao sandoklamliba mapham kaya eina phaokhi. Maduda pao sandokpa adu tarambasing amasung angang oiringeida pao sandoklamlaba nupasingga wari sannabagi khudongchaba eina phanglammi. Makhoigi maraktagi amada eina hangkhi, “Nangna machanupa oiringeida Anisuba lakpagi Paojel adu sandoklammi, nattra?” Mahakna paokhum pikhi, “Pao sandokpa! Hoi, eina pao sandokpa tarammi. Masigi maramda eina isa isana thourang amata toulamde. Pangal amana eigi mathakta laklammi, aduga pangal aduna eibu nganghalliba adu eina ngangkhi.”
GSAM 140Sweden-gi Örebro-da Boquist amasung Walbom
GSAM 140.3Örebro Län (jila)-da thabak asi sandokkhi, aduga chahi henba misingsu Paojel adu laothoknaba pukning hougatlaklammi. Matam aduda, “leingakna lousanba singlup” adugi purohitsingna pukning thousillakpagi matung inna, leingakki mapusingna chahi 18 suraba Walbom amasung chahi 15 suraba Ole Boquist haiba naharol nupa ani adu phakhi; atoppasinggi paotak oinaba makhoibu miyamgi mangda cheirak pigani haikhi. Makhoina naharol anigi phi kupdaba matungda bhurja upalgi cheisingna phukhi, aduga ee chenthaba asokpasing aduga loinana makhoibu Örebro-gi keishumsangda thamlaklammi. Asokpasing adu phajillakpada, makhoina naharol ani adubu keishumsangdagi puthoraktuna hangkhi, “Nakhoina tambiba asi sandokpa tokkanigadra?” Makhoina anisuba oina cheina phuduna asokpasing adu amuk hanna hanghallabasu, phangba ngamkhiba paokhum khaktadi, “Mapuna eikhoibu sandoknaba yathang piba pao adu eikhoina sandoklagani,” haibadu oirammi. Örebro-gi singlupki mingthang leirabi nupi amana nijabagi mapanna, Ningthou Oscar I-na naharol ani adubu keishumsangdagi thadoknaba amasung mi adubu nungaihana thamnanaba leingakki mapusingda haikhi. Asumna Sweden-da achumbagi mai pakpa phangkhi.
GSAM 141Boquist-ki Sakhi
GSAM 141.11890-gi Oktobar 7-gi Review and Herald-ta, angangsinggi pao sandokpagi maramda O. Boquist masamakna ikhraba yamna pukning chingba wari ama lei. Mahakna asumna hai:—
GSAM 141.2“1843 chahida Örebro Län-gi Karlskoga singlupki lamdamda leiba misinggi marakta dharmagi ihou ama hourakkhi. Ihou asigi lamjingbasingdi ‘rapare’ haina kouba angangsing amasung naharol nupasing oirammi. Makhoina Ishworgi pangalga loinana pao sandokkhi, aduga Ishworgi wayenbagi pungpham yourakle haina miyamgi mangda chetna laothokkhi.
GSAM 141.3“Chahi adumakki sharat matamda, matam aduda chahi 15 suraba ei, O. Boquist, amasung chahi 18 suraba atoppa naharol nupa ama, Erik Walbom, eikhoi anibu uba phangdaba pangal asina adukki matik insinkhi, eikhoina madubu karamba maong amatasu thingba ngamlamde. Swargagi pangal asina eikhoibu khutsinba matam adumaktagi, eikhoina misingda ngangba houkhi amasung Joel 2:28-32 amasung Phongdokpiba 14:6, 7-da makhoigi pukning chingsinduna, wayenbagi pungpham yourakle haina khonjel wangna laothokkhi.”
GSAM 141Darshan-da leiba angangsing
GSAM 141.4Swargagi pangal asina asumna insinba mising aduna makhoigi akoibada leiba karigumba amattabu khanghoulamde haina misingna eingonda hairammi. Makhoi tasengna Ishworna piba Darshan-da leirammi, aduga pukningda achumba chetna khanghanba pangal amaga loinana ngangkhi. Pangal adugi makhada leiringeida angang machasing asina chahi suraba nupa-nupisinggi pangal amasung ikai khumnaba matikga ngangkhi haina makhoina hairammi. Maram aduna masi ukhiba misingna, Mapuna asigumba ikai khumnaraba achumbasing asi mangjounana haidokhanbagidamak angangsing adubu sijinnabani haina lounakhi. Aiba aduna makha tarak-i:—
GSAM 142.1“Eikhoigi wa taba pamduna mising yamna tinjallaklammi; eikhoigi mephamsing adu numit ahing khudingmak makha chattharammi, aduga madugi mahei oina dharmagi achouba hougatpa ama thokkhi. Naha amasung ahal pumnamakki pukningda Ishworgi Thawaina sokkhi, aduga makhoina Ishwor amasung mioibagi mangda makhoigi papsing haidoktuna, Mapuda chanbinaba laojarammi.
GSAM 142.2“Adubu singlupki purohit aduna masi khanglakpada, eikhoibu nganghanlaroidanaba amasung asumna sandoklakliba dharmagi pukning hougatpa asi leppanaba kanna hotnarammi; adubu hotnaba pumnamak mahei leilamde. Matungda eikhoibu phanaba leingakki cheirak piba thoubuda haikhi, aduga eikhoi naningnaba chenkhatlamliba umang aduda chayol 6 chupna eikhoibu thirammi, adubu phanglamde.
GSAM 142.3“Aroibada eikhoibu singlupki dharmagi lamjingba adugi mangda laknaba kouhallaklammi. Eikhoigi masing henba hourakladuna naharol nupa-nupi 40 dharmagi lamjingba adugi yumda lakkhi, aduga maduda eikhoibu kuina wayenkhi. Ei amasung Walbom nattraba pumnamakpu makhoi makhoigi yumda hallakpa yabikhi; adubu eikhoi anibu phakhi, aduga mathanggi numitta Örebro-gi keishumsangda thousillaklammi. Achouba maral ama toukhrabagumna, keishumsang adugi ka 14-da eikhoibu huransingga loinana thamlaklammi.”
GSAM 142Boquist-ki ichin-inao nupigi Sakhi
GSAM 142.41896-gi Septembar 22-da, chahi 72 surabi Boquist-ki ichin-inao nupi adu Örebro-da eikhoigi mephamda lakkhi, aduga mahakki ichin-inao nupagi thoudoksing eikhoida hairammi; maramdi mahakpu phuba, keishumsangda thamba amasung thadokpa adu mahakna ukhrabani. 1843-da keishumsang oina sijinnaramlaba chahicha 16-subagi konung adugi akoibada leiba eesinggi khong adugi thong mathakta, keishumsangdagi thoklaklingeida Boquist amasung Walbom-na saklamlaba Ishworgi ishei adu mahakna eikhoigidamak sakpikhi. Mahakki Sakhi piba amasung ishei sakpa aduga loinana 1843-gi ihou adugi pangal adu leirammi. Inglishta handoklabada ishei adu asumbani:—
GSAM 143Boquist amasung Walbom-na saklamlaba Ishworgi ishei
GSAM 144Karlskoga-gi pao sandokpa machanupa adu
GSAM 144.4Örebro-da leiba nupa amana 1843-da mahak leiramliba Karlskoga-da thokkhiba thoudok ama eingonda hairammi. Mahakna asumna haikhi:—
GSAM 144.5“Mayek paba keidoungeidasu tamdriba chahi 8 suraba machanupa amana Shastragi wahei kaya haidoktuna Paojel adu sandokpa houkhi. Misingna haikhi, ‘Machanupa adu Bible-na thallabani.’ Ningthou Oscar-na ot-neirabasinggi matengda nganglaba matungda thoudok asi thokpani; maram aduna thabak adu leppanaba mapham adugi purohitna machanupa adubu wayenphamda pusinba ngamlamde. Adubu machanupa adubu mahakki mangda puraknaba mahakna misingda haikhi, aduga mahakna machanupa adubu phongdoklaga Bible-gi maramda mahakna khangdaba adu makhoida utkani haikhi.
GSAM 144.6“Mi mayamgi mangda purohit aduna mahakki Ishworgi isheigi lairik adu hangdoklaga machanupa aduda paraknaba haikhi. Machanupa aduna paokhum pikhi, ‘Ei paba ngamde;’ adubu purohit aduda matung onsanduna, ishei adu ahoubadagi aroiba phaoba aranba yaodana sakkhi; purohit aduna ngakpaga loinana lairik adu yenglammi. Purohit aduna machanupa aduda haikhi, ‘Nangna pumnamak khangbagum mali.’ Machanupa aduna paokhum pikhi, ‘Natte. Eikhoina khangba pumnamak adu haidoknaba matam pumnamakta ayaba phangde.’
GSAM 145.1“Matungda purohit aduna Anouba Warepnaba adu hangdoklaga machanupa aduda haikhi, ‘Masidagi eingonda parak-u.’ Machanupa aduna paokhum pikhi, ‘Ei paba ngamde.’ Purohit aduna hangkhi, ‘Adu oirabadi nangna Bible-gi maramda kari khangbage?’ Mahakki paokhumdi, ‘Wahei pareng ama manungda “amasung” haiba wahei adu 14 lakshilliba mapham eina khang-i,’ haibadu oirammi. Purohit aduna haikhi, ‘Natte! Bible-da asigumba wahei pareng amata leite.’ Machanupa aduna haikhi, ‘Nangna eingonda Phongdokpiba 18:13 chanbiduna parakpigadra?’ ‘Hoi,’ haina purohit aduna haikhi. Mahakna paba matamda misingna masingsing palli, aduga tasengnamak “amasung” haiba wahei adu 14 lakshinlammi; 14 lakshinba adugi marakta ‘misinggi thawaisingbu punsinba’ adusu yaorammi. Misingna laokhi, ‘Adu! Adu! Machanupa aduna purohit adudagi henna Bible-gi maram khang-i!’ Yamna ikaiduna purohit aduna warol adu tokthokkhi, aduga matam adudagi misingbu meithang pitharamde.”
GSAM 145.2Asumna, angangsinggi chindagi Mapuna Mahakki wahei adu chumhanbi, amasung “leingakna lousanba dharma” adugi tambiba nattraba tambiba amata sandokpa makhoigi ainasingna thingliba misingda, angakpa maong asida Mahakki achumba adu tahankhi.
GSAM 145Paojel aduga mari leinaba Thawaigi khudolsing
GSAM 145.3Anisuba lakpagi ihou aduga mari leinana, Mahakki Thawaigi khudolsinggi mapanna Mapuna Mahakki misingda ngangbiba adu Sweden khaktada oikhiba natte. Scotland-da, England-da amasung America-dasu akhannaba phongdokpibasinggi mapanna Mapuna Mahakki misingda takpikhrabani.
GSAM 145William Foy-gi Darshansing
GSAM 145.41842 chahida Boston, Mass.-ta William Foy kouba, mahei masa phajana tamlaba amasung phajana ngangba ngamba nupa ama leirammi. Mahak Baptist singlupki mi oirammi, adubu Episcopal singlupki dharmagi thougaloi oinaba ashengba thougalda katthokpagi thouram phangnaba thourang tourammi. Thoujalna Mapuna 1842 chahida mangonda Darshan ani pikhi, ama Januari 18-da, atoppa ama Februari 4-da. Darshan asing asi Ishworgi Thawaigi tasengba phongdokpibasing oibagi mayek shengba khudam lei. Episcopal singlupki mising khaktana nattana, Baptist amasung atoppa singlupsingnasu, dharmagi wa ngangphamda ngangnaba mahakpu mapham amdagi amada kourammi. Mahak ngangba matam pumnamakta singlup adugi dharmagi thougaloisingna thougal toubada setpa maphi oigumba dharmagi thougaloigi maphi adu setlammi.
GSAM 146.1Shri Foy-gi Darshansing adu Christagi nakshinlaklaba lakpa, swargagi sahar aduda Ishworgi misinggi khongchat, anouba malem, amasung kanbiba phanglabasinggi phibamgi matik mangalsingga mari leinarammi. Mahakna lon phajana ngamduna, pot pumnamak yektuna sandokna takpa phajana ngambagi maramna, mahak chatpa mapham khudingmakta misinggi pukning yamna hougat-hallammi. Mahakna ukhraba angakpa potsing adu taknaba kourakpagi matung inna sahar amdagi amada mahak chatlammi; aduga mahakki wa tanaba tinjallakpa masing yamlaba mising adu channaba, achouba mephamshangsing lourammi. Maduda swargagi malem, Anouba Jerusalem-gi phajaba amasung swargadutki kangbupsinggi maramda mangonda utpikhraba adu mi lising kayada mahakna sandokna taklammi. Chaningai oiba pap chenba misinggidamak Christagi pukning nungshiba, chanbiba nungshibagi maramda mahakna takpa matamda, pukning hongdriba misingbu Ishwor thibinaba mahakna kanna haijarammi, aduga mahakki nungshiba haijabada mi kaya mayam paokhum pirammi.
GSAM 146Khongthang ahumgi Darshan
GSAM 146.2Mahakki thabak adu Numit 2300 loisinlakningeida, 1844 chahi phaoba makha chattharammi. Matam aduda Thawai Ashengbagi atoppa phongdokpiba amana mahakpu yaipha thokhankhi,—mahakna khangdaba ahumsuba Darshan ama. Masida swargagi sahar phaoba Ishworgi misingna chatkadaba lambi adu mangonda utpikhi. Mahakna achouba leppham ama, nattraga khongthang ama, ukhi; maduda mi yamna tinjallaklammi. Matam matamda leppham adugi manung phaoduna mi ama makha tada udabada chatlammi, aduga asigumba migi maramda mahakpu, “Thajaba thadokkhre,” haina hairammi. Matungda mising adu anisuba khongthangda, nattraga lepphamda, kakhatpa mahakna ukhi; madudasu khara leppham adugi manung phaoduna makha tada udabada chatlammi. Aroibada ashengba sahar adugi thongjaosing phaoba shanglakpa ahumsuba leppham ama thokkhi. Leppham asida kakhatkhraba misingga loinana achouba mi kanglup ama tinjallaklammi. Mapu Jesu matam yamna tenda lakpigani haina mahakna thajaduna ngaiba maramna, Phongdokpiba 14-gi ahanba amasung anisuba paojelgi matungda ahumsuba paojel ama laklagadabani haiba achumba adu mahakna khangba ngamlamde. Maram aduna Darshan adu mahakki oinadi sandokna takpa ngamdaba oikhi, aduga mahakna miyamgi mangda ngangba lepkhi. Mangjounana haidoklaba matam adu loisillaba matungda, 1845 chahida, atoppa amana Darshan adumak “ahanba amasung anisuba paojel adu pikhrabani, aduga ahumsuba ama matung inna laklagadabani” haiba khanghanbaga loinana haiba mahakna takhi. Masi thokkhraba matung yamna kuidana Shri Foy anarammi amasung shikhi.
GSAM 147.1Mahakki lakpa “thongjaoda nakshinlakle” haina pao sandokpaga mari leinaba asigumba Ishworgi pangalgi phongdokpibasing amasung pap thadoktuna Mapugi thougal tounaba amasung Mahakki lakpiba ngairiba mi lising kayagi haraoba adugi mapanna, masi tasengnamak malemgidamak Mapugi Paojelni haina mising aduna henna chetna thajakhi.
GSAM 147.2Adubu 1844-gi March 21 youraklammi, amasung phaokhi, aduga Mapu lakpiramde. Adum oinamak, katthokchaba amasung kupna khanba misingna Mapugi aningbaga chunna makhoi chatlakpani, aduga matik chaba matamda pumnamak mayek shengna khanghanbigani haina chetna thajarammi.