Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
27 / 31
27 / 31

Pandup 24 — Atei mangjounana haidokpasing thunghanba

John Norton Loughborough

GSAM 376.1“Houjikti asi amasung matangda, tha mapansubagi numit 24-gi numit adugi matamda, Mapugi laishanggi yumpham hunkhrabagi numit aduda asi yeng-u. Maru adu keida leiribra? Hou, anggur, fig, dalim amasung olive-na houjik phaoba mahei yandri; asi numit adugi matamdagi eina nahakpu yaipha piri.”1

GSAM 376.2Ahumsuba swargadutki paojel adu ahanba houkhrabagi matamdagi chetna amasung lepdana chaokhatpa adu, laishanggi yumpham nung hunkhiba numit adugi matamdagi Zerubbabel-bu piba yaipha amasung chaokhatpa adugumna yengba ngammi.

GSAM 376Yengnaba yam awaba phibam

GSAM 376.3Yahudisinggi sen thung amasung keising ahangba matamda Mapugi laishang sagatnaba haiba, mi pumnamakki yengna yam awaba thabak oirammi. Makhoina thajabana paojel adu yengjinduna thabak aduda pukning thajabana changkhrabada, Ishworgi yaipha piba khut makhoida uhanba ngammi. Paojel ahumsuba asigi houkhatpa amasung chaokhatpa adu yengsinba matamda, mahakki lam matung inba mi adugi manakta Ishworgi lamjingba khut adu eikhoina ujari. Makhoigi phibamda awaba leiramduna, Ishworgi mising amasung mahakki thabak adugi mateng amasung nungsiba adu mahakpu thajabasingda matam pumnamakta uhanbani.

GSAM 376Sakhina mi amagi lamchat ningthina khanghanba

GSAM 376.4Nov. 24, 1862-da, Michigangi Greenville-da leiba William Wilson-gi yumda matam amasida mepham ani pangthok-i oirammi. Leirak asida Sabbath-gi achumba thajabasinggi singlup ani sindoknaba makhoina mepham adu pangthok-i. Greenville singlupgi mepham adu Ahal White amasung mahakki nupina yumgi pham ama maningda pangthok-i; aduga Ahal Byington amasung eina pham amada West Plains singlupgi mepham adu yengsin-i. Eikhoina pham ama maningda ahoubagi thabak thokpa matamda, pham atoppa amada Shrimati White-na sakhi pibiriba matamda mahakki khonjel eikhoina tabirammi. Eikhoina thabakta awaba khara thengnarammi; aduga matam aduda Shrimati White-na thong adu hangduna haikhi, “Ichin-inao Loughborough, eigi yengba matung inna mepham asida leiba mi kharagi maramda eigi sakhi leiri. Nahakna taiyar oirabadi eina changduna haigani.” Eikhoina mateng yam yam mamal oiramba matam aduni mahakna changlak-i. Ahal Byington amasung eina thokpa adu nattraga pham adugi mi ahum khaktagi ming mahakna khang-i. Mi ateising adu mahakna nupungda uba nattraga Darshan-da uhanba matungda khaktamak uba mi adu oirammi.

GSAM 377Mister Pratt-gi hingbagi matam haidokpa

GSAM 377.1Mahakna wa ngangnaba lepkhrabada haikhi: “Eina haigidouriba adu haiba matamda, nakhoigi ming khangdaba maramna nakhoigi saklon haidoklabadi eibu kokpiyu. Nahakki mukhaki yenglabadi Mapuna nahakki maramda uhanba pumnamak eigi mangda lak-i. Kona aduda leiba mit ama khakta leiba nupa asi [mi amana haikhi, ‘Mahakki ming Pratt-ni’], mahakna dharmagi maramda yam yam haidok-i, adubu mahakna houjik phaoba thajabagi oina puthokpa ngamdre. Mahakpu houjik leiba phibam asida singlupda lakhanbiganu; maramdi mahak Christian natte. Mahakna dokan-singda yenglou yenglou leiraga thajabagi achumba adu wa ngang-i, adubu mahakki nupi yumda mei-shing kakduna, yum amasung lougi thabak pumnamak yeng-i. Mahakna pot yonba-leinabada piba washaksing adu thokpiyade. Mahakki manakta leiba mi-singna mahakki dharmagi paojel thajade. Mahakna leiba phibam asida dharmagi maramda wa ngangdrabadi dharmagi thabak adugi mamalgi oina phajabani.”

GSAM 378Ichin-inao Barr haraohanba

GSAM 378.1Mahakna haikhi, “Ichin-inao ahal asina [mahakpu yengduna mi amana haikhi, ‘Ichin-inao Barr’] nupa adugi mapanna yam henna toina oina eigi Darshan-da uhanba oirammi. Mahakki hingbada mahakna yam phajaba oina leiri, mahakna piba washak pumnamak matung inna thok-i, amasung mahakki yum-singda phajaba oina piri. Mahakna mahakki manakta leiba mi-singda achumba adugi maramda wa ngangnaba yam khangjaba oirammi, maramdi mahakna thabak adu kanaba amasung thina piba yai haiba kok-i. Mapuna asuk nungsiba utpiduna mahakki pap pumnamak khandokpiba ngamgani haibadu mahakna khangba ngamde, mahakpu singlupgi mi oinaba yogyata leide haiba thajai.” Aduda mahakna haikhi, “Ichin-inao Barr, Mapuna nahakta asumna haiba yathang eingonda pikhi: nahakna khangliba pap pumnamak phongdokle, aduga Mapuna nahakki pap pumnamak matam kuina mamangda khandokkhre; nahakna madu thajaba khakta mathou tai.” Ichin-inao adugi mukhaki ningthina leiba awaba adu thuna mang-i. Mahakna nungsitna yengduna haikhi, “Mahakna khandokle?” “Hoi,” Shrimati White-na haikhi, “nahakta asumna haiba yathang eina phang-i, ‘Lak-u, singlupda chang-u; amasung khudongchaba phangbada achumba adu kannanaba wa ama ngang-u; madu aphaba mahei pigani, maramdi nahakki manakta leiba mi-singna nahakpu thajei.’” Mahakna haikhi, “Eina tougani.”

GSAM 378.2Aduda mahakna haikhi, “Mister Pratt-na matam kharada Ichin-inao Barr-na leiba phibam adugumna leirabadi mahakki mamal oigani.”

GSAM 378.3Madu oirabada eikhoigi singlup sindokpagi awabagi maram ama loisillak-i. Mahakki sakhi pibadringda eikhoina Mister Barr-bu singlupda changnaba yahanba ngamdamme; adubu maningda mi pumnamakna Mister Pratt-bu singlupda lakpiyaba yadaba oirammi. Adubu kanagumbana mahakki maram adu haidoknaba thajaba phangde.

GSAM 378Yumlonsinggi eepan thokpa shenghanba

GSAM 378.4Matungda mahakna phamgi mapan ama thakta leiba un-gi machu ngangangba nupa amada wa ngang-i; aduga phamgi mapan adugi mapan thakta leiba mukhak paba nupi ama amuk yengduna makhoibu nupa-nupi oina haikhi. Makhoina achumba adu puthokpagi mamangda hingbagi matamda thokhraba kayasing mahakna haidok-i. Mahakna haikhi, Satan-na thoudok asising adu nupigi pukningda yam chaohanduna mahakpu angaoba oihanba phaoba puraklle. “Eina uba,” Shrimati White-na haikhi, “nupi asi pukning yaoba lousing-da chahi ama leirammi; adubu mahakna pukning amuk phanglaba matungda, eepan adu mahakki pukningda leihanduna, mahakki nupa adugi pukning yam thok-i. Nupana mahakki nupida achumba oina leiri haibasi uhannaba thouna hotnakhi, aduga nupina mahakpu thadokpa matamda maram leide.”

GSAM 379.1Matam ama mangda nupi adu pham adugi mapanna thokkhraga, mahakki nupa adugi mapanda lairel thaduna mahakki pap khandoknaba haikhi. Mi ani asida leiriba leirak aduda makhoigi ming khaktamak khangjaba oirammi, amasung makhoigi mamanggi hingbagi itihas adu kanagumbanasu khangde. Adubu makhoibu yam khangba mi-singna makhoigi marakta ningkhetnaba leirammi haiba khang-i, adubu maram adu makhoina khangde.

GSAM 379Elisha amasung Hazael-gum

GSAM 379.2Shrimati White-na mahakki sakhi pibagi matungda singlup sindokpagi thabak adu thuna loirammi. Mister Barr-na singlup sindokpada pukning thajabana chang-i, adubu Mister Pratt-bu thadok-i. Mepham adu loisillakpa matam aduda Mister Pratt-na yam thouna haikhi, “Eina haijari, mi asisingga loinana chatpa amasung kapat mi oina leinaba yade; madu touba ngamde.”

GSAM 379.3Mamanggi wa adugumna mi amagi lamchat haidokpa aduna, mangjounana haidokpa Elisha-gi matamda thokhraba adugumna amatang adu eigi pukningda lak-i:2 Syria-gi ningthou Benhadad-na mahakki thougaloi Hazael-bu Elisha-gi manakta thaduna mahakki hakchang amuk phajagadra haiba hangnaba yathang piri. Elisha-na Hazael-gi phibam adu Darshan-da uhanba oirammi; aduga mi adu mahakki mangda lakpa matamda, mahakki mukhak yenglabada, pumnamak mahakki pukningda thouna u-i.

GSAM 379Ahal White-gi hakchang lengba ngamdaba anaba

GSAM 379.4Wednesday, August 16, 1865-da, Ahal White-na thouna thabak tourabagi amasung tumba watpagi maramna hakchang lengba ngamdaba anaba thok-i. Eikhoigi misinggi marakta anabagi lousing sing houjik phaoba sindokpa oiramde, aduna mahakpu Dansville, N.Y.-da “Our Home on the Hillside” haiba anabagi lousing amada puthok-i. Mahakki nupi amasung eisu September 14 dagi December 7 phaoba mahakka loinana leirammi. Lousing-da piba chikitsa-na mahakku mateng yam phangde, aduna eikhoi Bradley Lamson-gi Lake View, Rochester, N.Y.-dagi yumda chat-i, aduda eikhoi hapta ahumrom leirammi. Mapham aduda eikhoi Ahal J. N. Andrews-bu yenglak-i; mahakna Maine-da tha kayamarang leiraga adu sahar aduda amuk hourakhrabani.

GSAM 380Ahal White-gi maramda haijaba

GSAM 380.1Ahal Andrews amasung Mister Orton-gi yum-singna nungthil pumnamakta eikhoiga loinana Ahal White-gi maramda amasung mahakka loinana haijabagi matam ama pangthok-i. Asi December 25 phaoba leirammi. Christmas numit aduda taibangpanbagi mi-singna haraoduna chak thakpa oirammi; adubu Rochester singlupna numit adu Ahal White-gi maramda chak thakdabagi amasung haijabagi numit oina yengsinba tou-i. Eikhoi Ahal Andrews-gi yumda ayuk amasung nungthil-da mepham ani pangthok-i, New Main St.-da; numidangda Ahal White-ka loinana haijaramba mi-singna Mister Lamson-gi yumda amuk mepham pangthok-i.

GSAM 380Christmas ahingda piba Darshan

GSAM 380.2Numidang adugi mepham adu yam pangal leiba oirammi. Ahal White-na yam yaipha phang-i, aduga Shrimati White-na Darshan ama phang-i, maduda thabak kayasing mahakki mangda uhan-i. Makhoigi manungda Ahal White-na karamna chatpa matung inna Ishworda leiba thajaba adu thokpiyagani haiba yathangsing leirammi; Ishworna mahakki hakchang amuk phajahanbagi thabak touhannaba mahakki khut adu yam uhanba oirammi.

GSAM 380Satan-gi thadokpa haidokpa

GSAM 380.3Ahal White-gi maramda haijaramba mi-singda Shrimati White-na haikhi:

GSAM 380.3“Satan-gi pandam adu eigi nupabu manghannaba amasung mahakpu mongphamda puthoknaba oirammi. Haijabasing asi thouna touba maramna mahakki pangal adu bhang-i. Eigi mangda uhanba oirammi, Ishworgi thougaloi asigi maramda hapta ahum thouna haijaramba mepham asi Satan-na yam eeppan oina yeng-i, aduga mahakna houjik makhoigi manakta yam chaoba thadokpa ama tounaba warep loure. Nakhoida asumna haiba yathang eina phang-i: ‘Ishworga yam nungsinaba leiyu, aduga nakhoida thokpa yai haibasinggi maramda taiyar oiyu.’”

GSAM 381J. T. Orton-gi mamangda khanglakpa khudongthibagi wakhal

GSAM 381.1January 1, 1866-da, Ahal White amasung mahakki yum-sing rail-gari-da Battle Creek, Michigan-da chatkhre. Eina ningthamtha adugi lemhouriba matam New York-gi nongchup thakta leirammi. Darshan adu pibagi numidang adugi matamdagi Mister J. T. Orton-na mahakki hingbagi mathakta khudongthiba leiri haiba pukningda thok-i, adubu maram adu mahakna khangde. Mahakna pukningda thokhraba asi mi kharagi manakta haikhi. Chayolgi ahanba numitgi numidang, March 4-da, Parma-da numit anigi mepham ama yaraga, mahakna mapham adudagi E. B. Sanders-ga (houjik, 1905-da, San Jose, Cal.-da leiri) loinana Rochester-da hourak-i. Makhoina sahar-da chatpa matamda lam mapham adu yam mangal leiba aduda chatnaba mahakna haikhi, “Maramdi eina matam pumnamakta mi amana eibu hatnaba hotnagani haina khalli.” Adubu mahakpu kanagumbana hatpagi apamba oirammi haiba mahakna khangde.

GSAM 381.2Eina Parma-dagi Rochester-da March 7-da hourak-i, aduga Mister Orton-gi machanupigi mapuroiba Mister Lamson-ga loinana leirammi. March 8-da mahak amasung Shrimati Orton eikhoiga unasi, aduda eikhoi hayeng ayukki rail-gari-da Erie County-gi Lancaster-da chatnaba thourang toubirammi; mapham aduda mahakki machanupa ama khaktagi luhongba eina tougadouribani. Numit adu eikhoina yam phajaba oina pangthok-i, adubu numit adu ching leiba numit ama oirammi.

GSAM 381J. T. Orton-gi hatpa

GSAM 381.3Makhoina Mister Lamson-gi yum adu 5 P.M.-da thadok-i, amasung 7:30 P.M.-da mi ama lakduna Mister Orton-bu mahakki sagol-sing yengliba matamda mahakki sagol-singgi yum maningda kanagumba khangdaba mi amana yam thouna thadokpa haiba eikhoida haikhi. Eikhoi mapham aduda thuna chat-i, aduga mahakpu yotna khonba lougi shing amana makokta yam thouna thaduna wakhal mangkhraba oina phang-i. Ahing adugi 12:35-da mahak si-i. Numit asida phaoba kanagumbana thabak adu tourabano haiba khangde. Madu sen paisagi maramna touba nattani, maramdi mahakki pocket-ta leiba ghadi adu kanagumbana khutsinde, amasung $45 leiba sen thungsu kanagumbana khutsinde. Asi Shrimati Orton-gi maramda yam chaoba awaba oirammi, adugi maramna mahakna mahakki hakchanggi aphaba phibam keidoungeidasu amuk phangdre. Mahakki hakchanggi phibam adu thuna phattaba oina chatkhi, aduga mahakna mahakki nupa sikhraba matungda matam sangna hingdre.

GSAM 382Christmas-da haikhraba adu thunghanba

GSAM 382.1Ningshingba Christmas numidang adugi tha khara matungda, hapta ahumgi haijabada sharuk yaramba mi mapan manungdagi mi taruk sikhre. Aduga haikhraba atei amatang adu yam angakpa oina thunghan-i.

GSAM 382Asa leitrabasingda mateng

GSAM 382.2Dec. 12, 1866-gi ayuk anganbada, Indiana-gi North Liberty-da leiba Elias Stiles-na eigi yumda lakduna, mahakka loinana mapham aduda chatnaba haikhi, James Harvey-bu mateng piba yai oirabadi touhanbada; mahakna pukningda ningba kaiba amasung mahakki phibamda asa amatang leitrabani haiba thajai. Shrimati White-na aroiba Darshan-da wafam kaya yam pakna uba haiba amasung kayasing mangjounana uhanba oirammi haiba eikhoi khang-i. Aduna eina mahakda haikhi, “Ichin-inao nupi White-na mahakki phibam adugi maramda kanagumba amatang uba oirabadi, amasung mahakna madu lairikta irabadi, eina mahakda haiba ngambagi amadi henna pangal oigani.”

GSAM 382.3Eikhoi thuna mahakki manakta chat-i, aduga Mister Harvey-gi phibam adugi maramda mahakda wa amatang haidabana eina haikhi, “Ichin-inao nupi White, nahakna Ichin-inao nupa James Harvey-gi phibam adugi maramda nahakna phangba Darshan-singda mangal ama phanglabrano?” “Hoi,” mahakna haikhi, “eigi pukningda numit khara oirabagi matamdagi eigi haiba adu lairikta ibada henna phajagani amasung mahakda thadokpiyagani haina phang-i.” Aduda mahakna uba adu eikhoida haidokpa houkhi. Eina haikhi, “Eina hayeng ayukta mahakpu unaba chatgani; nahakna nahakki mangda uhanba asi lairikta irabadi eina mahakda puthokgani.” Asi thourang touraga eikhoi mahakki yum adu thadok-i, aduga numidangda amuk chat-i. Mahakna lairik adu loisillakhrabani, amasung mahakna madu eikhoida khonjel thokna paribi.

GSAM 383James Harvey-gidamak Sakhi, mahak asa leitraba matamda

GSAM 383.1Sakhina achumba oina hairammi madudi Mr. Harvey-gi hakchang asonba phibamda thokkani, amasung Satan-na mahakpu asa leitraba phibamda thunghannaba hotnagani amasung mahakna mahakgidamak nungsiba leitrabani amasung asa leitrabani haina thajahanba yam thourang tougani; adubu mahakna mahakki mamanggi punsigi aranba khudingmak semdoknabagidamak mahakki sakti pumnamak tounaba mahakna hotnarambaduni, amasung Ishworna mahakpu papki mapanda khuranglakpani haina mahakna uba ngammi. Masigi mathakta, mahakna mahak masibu hatnaba themba phanggadaba matamda Ishworgi swargadutsing mahakki akoibada leijaduna Ishwor amasung swargada asa thanaba mahakpu lamjinggani haiba mahakna uba ngammi. Sakhida nungsiba amasung thajahanbagi wahei yam leirammi.

GSAM 383.2Sakhi adu eigi khutthangda leiraba matamda, matunggi ayukta eikhoina North Liberty-da chatlammi. Lamda chatpada Mr. Stiles-na hairammi madudi Mr. Harvey-na eibu uba pammi, adubu mahakna eibu mahakgidamak asa piba wahei amatang leiganu haina hairammi; eina mahakpu uba matamda mahakki maramda asa leitre amasung mahak mangkhraba mi amani haiba mahakki wa adu eina yaragani haina mahakna hairammi; amasung ariba matamgi Eli-na Ishworgi arka adu yeknaba misingna phakhre haiba taba matamda thokkhibagumna, mahaksu tunglomda taduna sigani haina hairammi.

GSAM 383.3Eikhoina Mr. Harvey-gi yumda 3 P.M. da phanglammi. Eina mahakpu uba matamda hairammi, “Ichin-inao nupa Harvey, nang kamdouri?” Mahakna yam nungaitaba khonjelda hairammi, “Mangkhre! mangkhre!! MANGKHRE!!!” Eina hairammi, “Natte! Nahak mangkhraba mi natte. Nahakki maramda asa leiri!” Mahakna eina madumna piba wa adu tabada, mahakna khonjel hanthaduna hairammi, “Hapta ahumgi manungda, eigi maramda asa leitrabani amasung ei mangkhraba mi amani haina thajarammi; adubu numitta eigi leiriba phamdagi sahar-da lakkada amasung pukri-gi setu adu thokkaduna, karigumba amana eingonda haibagumna thoklammi, ‘Nahak mangkhre! Nahakgidamak asa leitre! pukri-da thokkaduna nahak masibu sihanbiro!’ Eina madugumna tounabagi maramdi Christtagi thabakda maral thokpa ngamgani haina thajarammi, aduna eigi masibu hatpa aduda thingjillammi.”

GSAM 384Kanbiba thuna lakle

GSAM 384.1Eina hairammi, “Houjik, Ichin-inao nupa Harvey, nahak mangkhraba mi natte!” “Eigi khutthangda swargadagi lakpa sakhi ama leiri, madudi nahak mangkhraba mi natte!” Mahakna hairammi, “Adudi eina tagani.” Madugi matungda, eina sakhi adu mahakda parikrammi; adugi mamangda wahei amatang eigi khutthangda thamjadabani haiba eina hairammi. Parikpa adu loisinbada mahakki mukhda nunggibagi komal oina uba thoklammi, amasung mahakna hairammi, “Adudi eigi maramda asa leiri. Eina Mapubu thajabani.”

GSAM 384.2Parikpa adugi matungda eikhoina Ishwor-da haijarammi; haijaba adudagi mahak honglaba amasung nungaiba mi ama oina hougatlammi. Mahakna eikhoida hairammi madudi lairik aduna houkhraba hapta ahumgi manungda mahakki wakhalda thokkhiba adu mahak masamakna sandokpa ngamgadaba adudagi henna achumna sandokle. Maduna, Ishworgi nungsibana ichin-inao adubu asa leitrabagi manungdagi pumnamak thokhanba aduda uhanbi.

GSAM 384Thabakgi pham chaokhatpa

GSAM 384.31868 phaoba, Numit taretsuba Adventistsinggi thabakgi pham adu United States-da amasung Missouri-gi makha ngamkheigi awang thangba amasung Missouri River-gi nongpok thangba mapham aduda thamjillammi. Battle Creek, Mich., May 28-da pangthokpa General Conference-gi mepham-gi matam-da pham amasung thabak sandokpagi maramda mepham ama pangthokpada, California-da thabak touba mi ani amasung phut 60 lamba Phisang ama thadoknaba pumnamak thajarammi. Ahal D. T. Bourdeau amasung eina madugi chahi-gi July 18-da San Francisco-da phanglammi.

GSAM 384California thabak hougatpa

GSAM 384.4California thabak hougatpagi maramda eina khanghanba pamba ama lei, maduna Mangjounana haidokpagi khudolgi thabakta kanaba adu phajana uhanbi. Paul-na Mangjounana haidokpagi khudol yuktaba thawai khudolsinggi maramda hairammi, “Asengba misingbu mapung phahannabagidamak, thougalgi thabak tounabagidamak, Christtagi hakchangbu semgatnabagidamak.”3 Asengba misingbu mapung phahanbagi yam phajaba lamdi makhoigi aranbasing khanghanba, adugi mapanna makhoina madu thadokpa amasung eikhoigi Mapu Jesus Christtagi mamal yamba eena makhoigi papsing sengdokpa aduni. Madu thoknabagidamak, houjikki achumba gi thabakda Mangjounana haidokpagi khudolgi matengna thougalgi thabak toubada matam pumnamak uhanbire; Mapugi thougaloushingda makhoigi thabak toubagi maongda leiba awatpasing khanghanbi, amasung atoppa maong amana makhoina thawaishingbu thajabada purakpagi thabakda karamna henna kanaba oiba yage haibadu khanghanbi.

GSAM 385California-da karamna thabak tougadage haibagi sakhi

GSAM 385.1Eikhoina California-da phanglabagi matungda thuna, Shrimati White-dagi lairik ama phanglammi; lairik aduda June 12-gi Irai numitki numidangda Battle Creek-da mahakda thokkhiba Darshan ama sandoklammi—California-da chatnadringei mamangda Lancaster, N. Y. da eikhoina numit adu pumnamak leirammi. Mahak California-da chatkhiba natte, amasung misinggi chatnabigi maramda mahakna masamak khangba amatang leiramde. Achumba oina, adugi matamda mahak Missouri River-gi nongchup thangba chatkhiba natte. Mapham adugi thoudangsinggi maramda mahakki khangba pumnamak adu Mapuna mahakda phongdokhiba adudagi phanglammi.

GSAM 385.2Mahakki lairik-gi yathang-da California-gi misinggi senbagi chatnabi amasung sen sijinnaba yamna hapthaba, “sen khuding thumthiba” thourang amaga makhoigi marakta thabak tourabadi kari thokpa yai haibadu mahakna sandoklammi. California-gi misingda paojel sandokpada, makhoina thabak toubagi sen piba thawai adugumna thawai amaga makhoigi manakta chatkadabani, adubu sen manghannaba oina sijinnaba natte.

GSAM 385Mamangda phongdokhiba thabak phangjare

GSAM 385.3Houjik California-da thabak houkhiba matamdagi chahi 37 pumnamak yenglabada, adugi matamgi phibam, misinggi phibam, amasung eikhoina phangba sakhi leitrabadi eikhoigi thabak kari oigadage haiba yenglabada, amasung piba yathanggi matung inna thokpa pham adu uba matamda, eina hairiba ngammi madudi eikhoigi pao sandokpagi thabak thuna chahi ama mangonda thokpa ngamgadabagi manungda tha ahumgi manungda henna chaokhatlammi; madu sakhi leina houjikki achumba gi thabakda “thougalgi thabak toubada” mateng piba Mangjounana haidokpagi khudol adugi mapanna thoklammi. 1871-gi Basanta matam phaoba Sonoma County-da thabak toubagi mapanna Potthaba numit ngakpa mi-gi singlup 5 semgatlammi.

GSAM 386San Francisco-da ahanba Phisangda pangthokpa mepham

GSAM 386.1Chahi adugi June-da eikhoina San Francisco-da eikhoigi Phisang ahanbagi matamda thanglammi. Ahal Bourdeau nongpok thangbada hallakpagi matungda, Michigan-dagi thabak touba mi ama mahakki mapham louhannaba thadoklammi. Mahak June 17-da phanglakpa matungda, thuna eigi loinana saharda thabak touhanlammi. Phisang-da hapta kayagi thabak toubagi matungda, eikhoina bhara louba sangsingda mepham adu makha tana pangthoklammi Dec. 1, 1871 phaoba. Thabak adugi mapanna San Francisco-da mising 50-gi mathakta paojel thajarammi.

GSAM 386California-gi manungda thokpa thoudangsing

GSAM 386.2Houjik phaoba California-da eikhoigi thoudang adu mapandagi lakpa yeknabadagi henna thoklammi, adubu houjik eikhoigi misingda yam thourang leitraba thajabagi cheksinba ama thoklammi. Loinana thabak touba mi amana mahak masibu amasung eikhoigi thabakpu maral thokhanba ngamgadabagi thabak touba matamda thouna leirammi. Saharda eikhoibu yamna yeknaba mi khara leirammi, makhoina eikhoigi thabak khuding yenglammi, amasung achumba nataba thabak amatana eikhoibu puthoknaba tayar leirammi. Aduna, pakhonchatpa adugi yathang adu “phattabagi mashak khudingmak nanthok-u” oina ngakpa yam maru oirammi.

GSAM 386Khudongthiba leiba maningtamba

GSAM 386.3Ichin-inao aduna mahakki thabak aduda achumba pap toure haina eina hairammi natte, adubu mahakna pap natte haina hairiba adu eikhoigi yeknabasingna makhoigi labha oina sijinnagani haina eina wakhal toulammi. Mahakna maram aduda “mahakna pamjaba matung inna touba yai” haina hairammi, mahak toubiba thabak aduda pap leitre haiba pumnamak thajabada henna. Maduna Jan. 23, 1872 phaoba thoudangsing adu chathoklammi; adugi numitta eina Sonoma County-dagi San Francisco-da chatlammi, mapham adugi thoudang thingnaba kari touba yai haiba yengnaba.

GSAM 387.1Adugi matamda eikhoigi yeknabasingna mahakki thabak adu eina kirambagumna sijinnarammi; mahakna hairammi madudi adu makhoigi thabak natte, mahakna mahakki wakhal leiba mi ama oina mahakna makhoida uhanagani, mahakna pamjaba matung inna lamdamda chatpa yai, amasung mahakna pamjaba mi amaga loinana chatpa yai, makhoigi wahei tabagi mapanda leiganu. Eina mahakka masel wa ngangduna hotnarammi, madumna toubasi phaba natte amasung madugi masagi pamjaba thawai aduna phattaba thokhanagani haina uhanbire. Mahakki nungsiba mi leirammi; makhoigi manungdagi kayana mahakpu yam nungsina mateng piba matamda, mahakpu henna maral thokhanba ngamgadaba thawai ama louhanlammi. Singlupki sharuk chaoba amana mahakki pamjaba lamda chatpagi phattaba adu uba ngamlammi, amasung eikhoigi thabak adubu maral leitraba oina leihannabagi eigi hotnaba aduda mateng piba tayar leirammi.

GSAM 387Thijinduna wayenbagi mepham thokpa

GSAM 387.2Adumna January 27-gi Potthaba numitda phibam leirammi; adugi matamda singlupna mahakki maramda thijinduna wayenba touba amasung thawai adugi maral thokhanbagi mapanda singlupna thabak ama thokpa maru oigani haina thajarammi. Mapham adugi phibam amasung eikhoigi singlup oina tougadaba thabak yengnabagidamak mepham ama Chayolgi ahanba numit, January 28, 9 A.M. da hougadanaba yathang pishinlammi. Yenglabadi singlup adu khaidokpa thingba ngamlaroi haina urammi. Eina ahing adugi yam matam Ishwor-da haijarammi, mahakna eikhoigi mapanda thabak touhanbi haina.

GSAM 387Lairikta thokkhiba swikar

GSAM 387.328-gi ayukta mepham-da chatnaba thokpada, eigi leiphamba yumgi manakta lamgi manakta-da loinana thabak touba mi adubu kappa uba phanglammi. Mahakna hairammi, “Ichin-inao nupa Loughborough, eina ngasi mepham-da chatloi.”

GSAM 387.4Eina hairammi, “Mepham-da chatloi?”; “Mepham adu nahakki maramda oiri.”

GSAM 388.1Mahakna hairammi, “Madudi eina khang-i, adubu eina pumnamakda aranbani. Nahakna eigi maramda loukhiba phamda nahak achumba oiri. Eina singlupgidamak swikar-gi lairik ama irakle; nahakna madu lou, amasung makhoida parikpa. Eigi leitrabadi nahakki mapan amasung eibu nungsina mateng piba pamjaba mi-singgi mapan henna phaba oigani.”

GSAM 388.2Eina hairammi, “Ngarangdagi nangonda ahongba chaoba asi karina thokhanbage?”

GSAM 388Yam angakpa Darshan ama phangba

GSAM 388.3Mahakna hairammi, “Eigi Potthaba numit adugi matungda, ahingda lairik thadokpham-da chatlammi, amasung Battle Creek, Mich. dagi Ichin-inao nupi White-gi lairik ama phanglammi. Madu mahakna eigidamak isina sakhi oina ira haibani.” Mahakna madu eida piba matamda hairammi, “Madubu parikpa, nahakna Mapuna eigi maramda karigumba oina uba haiba adu uba phangjagani.”

GSAM 388.4Mahakna eibu singlupda hairanaba haijarammi madudi Ichin-inao nupi White-dagi mahakki thoudanggi mapanna maral touba sakhi ama phanglammi, amasung madu achumbani haiba oina loure.

GSAM 388Darshan adugi thajahanba maong

GSAM 388.5Madu 1871-gi Dec. 10-da Bordoville, Vt. da Shrimati White-da piba Darshan-gi sharuk ama oirammi. Mahakna ichin-inao adugi maramda leiba sharuk adu 1871-gi Dec. 27-da ira houkhammi, adubu kari maram amagi mapanna lairik adu loisinba Jan. 18, 1872 phaoba ngaklammi; matam aduda madu loisinbada Battle Creek-dagi lairik thadoklammi. Madu matungda Michigan-dagi California-da lamgi mathakta oina lairik phangnaba numit 9 manglammi.

GSAM 388.6Darshan-da mahakda thoudang kaya mangjounana phongdok-i. Maduda amasung oirammi. Darshan adu piba matamda, matungda San Francisco-da sakhi adu phanglakpagi matamda tasengna thokkhiba thoudang adugi mami khaktang leirammi. Numit-sing adu amuk yenglabadi, San Francisco-gi maram adu mapham adugi sakhi adu thadokpagi matungda thoklammi haiba uba yai. San Francisco-gi eikhoigi ichin-inaosingna thuna khanglammi madudi mi amatana Battle Creek-da lairik thadoktuna Shrimati White-na lairik asi iraba matam phaoba mahakda thoudang adu khanghanba ngamlamloi; mahakki lairik adu isina iraba matamda thoudang adu leiramde.

GSAM 389.1Madu eikhoigi ichin-inaosinggi mapanda yam maru oirammi, makhoibu Darshan aduda Ishworgi sakti leiri haiba thajahanbi. Eina San Francisco-gi phibam adugi maramda Ahal White amasung mahakki nupi-da wahei ama amatang isina ira thadoklamde, amasung loinana thabak touba mi aduna isina wahei amatang ira leiramde haina hairammi; ichin-inaosingna hairammi, “Mahakna ira leiramgadabadi, mahakki maramda phangjaba thoudangsing adu mahakna hairamloi.”

GSAM 389Darshan adu kari oina ira

GSAM 389.2Matungda eikhoina lairikgi amuk maphamdagi sakhi adu kari oina ira amasung lairik thadok haiba khanglabada, Darshan piba Mapuna sakhi adu ira amasung mahakki maphamda phanghanbagi matamda yam yenglammi haiba amuk henna phonglammi; aduna madu phangnaba matam achumba matamda phanglammi.

GSAM 389.31872-gi Jan. 18-gi ayuk yam anganbada, sakhi adu mahakki wakhalda yam mayek sengna thoklakpada Shrimati White hougatkhi. Mahakda wahei ama tabagi oina hairaba oina achumba oina thoklammi, “California-gidamak sakhi adu thuna ira, amasung matung inna thokkhadaba lairiksing puba borada thadok; madu mathou tai.” Wa adu anisuba matamda amuk hairakpa matungda mahak houkhi, thuna phi setlammi, amasung lairik adu loisinlammi. anouba chak mamangda mahakna mahakki macha Willie-da piri, amasung hairammi, “Lairik adu lairik thadokpham-da lou, adubu thadokpa thong-da thamloi. lairik thadokphamgi ahal-da isina piba, amasung ngasigi ayukta thokkhadaba lairiksing puba borada madu chap chana changhannaba mahakpu haibiyu.” Willie-na matungda hairammi madugi yathang adu khara angakpa oirammi, adubu mahakna thamoida wa amatang haijade; hairakhiba adum toulammi, amasung “lairik adu lairiksing puba borada changba uba phanglammi.”

GSAM 389Ishworgi lamjingbagi sakhi

GSAM 389.4Matam aduda San Francisco-da eikhoigi phibam adu khangladuna, lairik adu matam adugi lairiksing puba borada changhanba maru oibadu nahakna thuna uba ngamgani. Adugi matamda lamna chatpa lairiksing puba bora numit khudingda ama khaktang leirammi. Lairik adu Potthaba numitgi ahing, 27-da lakloida Chayolgi ahanba numitgi ahing, 28-da lakpa oigadabadi, singlup aduda yam awaba khaidokpa ama thokpa ngamgadabani. Lairik adu Darshan piba matungda thuna, hapta kayagi mamangda lakpa oigadabadi, singlup aduna magi sakti adu asumna thuna uba ngamlamloi.

GSAM 390.1Madu Mapugi khutki sakhi ama oirammi; madu thokpa aranba adu thuna semdoknaba matam achumba matamda phanglakpa maramda khak natte, adubu ichin-inao aduna nollukna madu lou amasung matung inna touba maramna, mahakna anouba singlup aduda apunba amasung mapung phaba thokhanba sakti chaoba ama thokhanbi.

GSAM 390Darshansing ibagi maong

GSAM 390.2Madu mahakki isagi wahei adugi khudam ama oina sijinnari, mahakna uba thoudangsing kari oina ira haiba matamda. Mahakna hairammi: “Mamangda eigi wakhalda uhanbikhiba hiramsing adu yam mayek sengna ningsinglakpada eina tumbadagi haugatkhi; amasung ahing nongyaida eina lairiksing irammi, lairiksing adu mahadip adugi amuk nakal phaoba chatlammi, amasung khudongthiba matamda phanglakpana eikhoigi thabakda thokpa yaramba yam chaoba anarth ama thinglammi.”4

Notes

  1. Haggai 2:18, 19. ↩
  2. 2 Kings 8:7-15. ↩
  3. Ephesians 4:12. ↩
  4. Singlupkidamak sakhising, Vol. 5, p. 671. ↩

Note

Back