Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
24 / 31
24 / 31

Pandup 21 — Thabakta lamjingba khut

John Norton Loughborough

GSAM 322.1“Eina nahakpu nahakki chatpa lamda tambigani amasung lamjinggani.”1

GSAM 322.2Makhoina Pabubu thajaba ama oina leirabasingda, mahakki ngakpiba matam pumnamakta utnaraba oirak-i. Adubu matam kharadada ngakpiba adu yamna phang-i—uba ngamba amasung uba ngamdaba phattabasing amasung khudongthibasingdagi thadokpa, amasung mahakki achumba sandokpagi thabak hen-gatpa amasung Ishworgi mateng piba lam nattraga thong phongba. Pandup asi asi phanglakpa thoudoksinggi maramda haijari.

GSAM 322Michigan-da ahanba Darshan

GSAM 322.3May 1853 da Ahal White amasung mahakki nupi Michigan-da chatlammi. Makhoina Buffalo, N.Y. gi nongchup thangbada ahanba oina chatpa oirammi. Maygi aroiba Potthaba numitda makhoina Tyrone-da leirammi; maduda Shrimati White-na darshan-da leibakki Potthaba numit ngakpasinggi singlupsing yenglammi, amasung makhoigi mayokta thabak touba yaba saktisinggi maramda cheksinhanba waheising haijarammi. June 2 da Jackson-da mahakna lairikgi mayumdagi thokpa lairikgi pham 8 sabsarammi, mahakpu darshan-da utnaraba phurupsinggi maramda. Mahakna darshan adugi pencil-na ikhiba lairik ama eingonda pibi, adubu eina pen amasung ink-na achumba lairik ama semduna pibi haibagi shartta.

GSAM 322Ashengba oiba haiba nupi ama

GSAM 322.4Utpa phurupsinggi marakta, eikhoigi mi singlup manungda thoknaba hotnariba nupi amagi thoudok ama phongdoklammi. Nupi asi yamna ashengba oiba haijarammi. Shrimati White-na mahakpu keidounungda yenglamde, amasung darshan-da phangba mateng nattraga mahakki maramda thengnadaba oirammi. Mahakna nupigi thabak touba mawong adu phongdokpa khaktana natte, adubu wayenba matamda mahakna ashengba oibagum mamai semgaduna haigani haiba, “Pabu-na eigi nungshigi maram khang-i,” haiba adusu haijarammi. Nupi asi leipak pumnamakta nupa naha ama-ga loinana chatlammi; mahakki nupa, ahal ama, makhoigi papki thabak pumnamak mateng piba oina yumda thanggatlammi. Shrimati White-na Pabuna mahakpu phongdokpirammi haijarammi: “Nupigi ashengba oiba haiba wahan adubu, mahak amasung nupa naha aduna yathang taretsubagi mathakta thokkhiba thoudok adu thokkhi.” Eigi pocket-ta thoudok adugi maram ikhiba lairik leirammi; thoudok adu kari oigadage haiba yengnaba eina nungsitna thanglammi.

GSAM 323Vergennes, Michigan-da mepham

GSAM 323.1Eikhoina Jackson, Battle Creek, Bedford, amasung Hastings-da mepham puthoklammi; adugi matungda Vergennes, Kent Co. da chatlammi, madudi nupi adu leirammi haiba utnarammi. June 11, Potthaba numitgi mamangda, eikhoina ahing leinaba yumda thoklammi. Eikhoigi leinaba yum adu mamangda Kristian singlupki thougal touba oikhiba Ahal White ama-gi yum oirammi. Leibaak asi anouba oirabagi maramna, eikhoigi mephamgi thabak pumnamak eikhoina leiba yumdagi mail 3 hekta leiba anouba semkhiba barn chaoba ama-da semsarammi; amasung darshan-da utpa nupi adu mephamdagi mail 2 makha-da leirammi.

GSAM 323Lainingda matik hendokna thajaba mi aduda piba Sakhi

GSAM 323.2June 12, 10:30 A.M. da eikhoina barn-da mepham oina pumnamak thokkhi. Shrimati White-na wa haijariba maphamgi oiromgi aroibada phammi, eina mahakki makhada phammi, Ahal Cornell-na eigi makhada phammi, amasung Ahal White-na wa haijariba maphamgi yetlomgi aroibada haijarammi. Mahakna minute 15 khudak wa haijaraba matungda, ahal nupa ama amasung nupa naha ama loinana laklammi, amasung wa haijariba maphamgi mamangdagi ahanba seat-ta phammi. Makhoiga loinana awangba, hakchang paba amasung machu amuba nupi ama laklammi, mahakna thonggi manakta phammi. Ahal White-na wa khara haijaraba matungda, Shrimati White-na lepthoklammi, aduga Ishworgi thougal toubasingna makhoida sinnaba thabak adu manghan-danaba kanna cheksingadaba maramda haiduna mahakki wa houkhi; aduga wa adu haijarammi, “Pabugi kalashsing puthokpasing adu nahakna shengna leiyu.” Mahakna haijarammi madudi, nupi ama mahakki nupa nattaba nupaga loinana leipak pumnamakta chatpa adu Ishworgi yathang natte. Aroibada mahakna phajana mayek sengna haijarammi,

GSAM 323.2“Thonggi manakta khara leiraba nupi aduna Ishworna mahakpu pao sandoknaba yathang piri haijari. Mahakna deskki mamangda phamthokpa nupa naha aduga loinana chatli; amasung mahakki nupa, ahal ama—Pabu-na mahakpu nungshigadabani!—yumda thouna thourang pibi sen phanghan-i, aduna makhoigi thoudok pap adu thokpa ngamhan-i. Mahakna mahakpu yamna sheng, thawai sheng oiraba haijari; adubu mahakki sheng leiba haibagi wahan adu pumnamak loinaduna, Pabuna eina khanghanbi madudi mahak amasung nupa naha aduna yathang taretsubagi mathakta thokkhiba thoudok adu thokkhi.”

GSAM 324.1Phurup pumnamakna khanglammi madudi Shrimati White-na mi asising barn-da lakpa mamangda yenglamde. Mahakna makhoibu yengdokpa amasung makhoigi lamchat adu mapung phangdokpa matung inna, mepham adugi mi singgi pukningda thabak toubirammi; darshan-singgi mathakta makhoigi thajaba amasung thajaba hen-gatlammi.

GSAM 324Pao haikhiba matung inna haikhiba waheising

GSAM 324.2Shrimati White-na mahakki Sakhi piba matamda, mi pumnamakna wayenba phangba nupi, Shrimati Alcott, adubu yenglammi—mahakna haiba adu kari oina phanglakpa, amasung kari toubage haiba yengnaba. Mahakna thoudok adugi mathakta pap leitraba oirabadi, mahakna thokthokpa amasung pumnamak tinna haibikhraba oigadabani. Adubu mahakna pap leiraba amasung yamna meichat phattaba oirabadi, adu achumbani haina khanglabasu pumnamak yade haina haiba yabani. Asi nattana, Sakhi-na mahakna wayenba matamda toubigani haikhiba adu thokkhi. Mahakna tapna lepthoklammi; mi pumnamakki mitna mahakpu yenglammi; mahakna ashengba oibagum mamai semduna, tapna haijarammi, “Pabu-na eigi nungshigi maram khang-i,” amasung wa amatta haidana phamthoklammi. Sakhi-na mahakna haijagani haikhiba adu mahakna haijarammi, aduga mawong adumna haijarammi.

GSAM 325Thoudokki mahei khanghanba

GSAM 325.1Achumba, Pabuna makhoigi nungshi khang-i, amasung makhoina mahakpugi mathakta haiba pap adu thokkhibani haibu makhoinasu khanglammi. Matungda thoudok adugi maramda kanna wahang hangkhiba, mapham adumda leiba Mr. Gardner-da nupa naha aduna haijarammi, “Mr. Gardner, Shrimati White-na eikhoigi maramda haikhiba adu yam achumbani.” Amasung nupi aduna 1862 da Greenville-da Shrimati Wilson-bu haijarammi, “Ishworgi mayokta lan sokpani haina phangdounanaba eina Iche White-gi mayokta wa amatta haiba ngamloi,” aduga mahakki amasung nupa naha adugi maramda utnaba adu achumbani haijarammi.

GSAM 325Messenger lup

GSAM 325.21853 gi fall matamda Michigan-gi nungsitpa mi kharadi loinana singlup ama semduna Messenger of Truth haiba lairik macha ama phongdokpa houkhi. Lairik asi amasung mahakki thabak toubasinggi pandam adu thabak phongdokpa nattana thabak thadokpa amasung mi khudongthibasinggi maramda haibani hairammi. Lairik adugi page-singda yam ayambasinggi achumba nattaba waheising yathoklammi; aduna paojelgi thabakta eikhoi nungsitlammi. Asi eikhoigi mamangda thokkhiba chaoba thina thokkpa oirammi, aduga eikhoina makhoigi wahan adu yathokpa eikhoi thabak oigadabani haijarammi. Adubu adu toubana, Houjikki achumba sandokpagi thabakta sijinnagadaba matam adu louthoklammi, aduga asi Satan-gi pandamgi matung inna yam chamthokpani; amasung Satan-na nungsit adugi mapu oirammi haibadi yam thajaba ngam-i. Asi oina thoudok adu June 20, 1855 gi numidang phaoba leirammi. Maduda Ahal White amasung mahakki nupi, Ahal Cottrell, amasung eina Oswego, N.Y. da mepham ama thadoklammi. Eikhoigi mephamda Lillis ama lakduna mi singda nungsitpagi lairik machasing puthoklammi. Aduga eikhoigi thabak kari oigadage haiba maram amuk thoklammi. Mamangda makhoigi minamba waheising achumba nattabani haina taknaba hotnakhiba pumnamakki mahei adudi makhoina minamba waheising henna sembakhaktani.

GSAM 325Ningsinghanba amasung pao phongba

GSAM 325.3Numidang aduda Oswego sahargi John Place-gi yumda Ishworgi maphamda haijanaba mepham ama leirammi. Maduda Shrimati White-na Darshan phanglammi; maduda mahakna utpa adudi eikhoina eikhoigi thabakda leiyu, achumba paojel sandok-u, “Messenger lup” haiba mi asisinggi maramda karisu nungsitpa nattana, makhoi masel makhoigi marakta lan soknagani, makhoigi lairik adusu leppa oigani, aduga adu thokpa matamda eikhoigi mi-singgi masing ani-henna oiraklabani haiba eikhoina khanggani. Adu oiraba matungda eikhoina thajarammi madudi Sakhi asi Pabugi maphamdagi lakpani, aduga eikhoina matung inna thabak houkhi.

GSAM 326Messenger lup amasung lairikgi thadokpa

GSAM 326.1Achumba paojelgi thabak thouna chaokhatlammi; adubu “Messenger lup” adu makhoigi marakta thoudok thoklammi. Khara matamdagi lup adu phurup phurup oina thadoklammi, amasung mapu mi ayambana Potthaba numit thadoklammi. Lairik adusu mateng leitabagi maramna thuna thadoklammi; matam kharada lairikgi mapu oina thabak toubiba mi aduna mahei tambagi thabakda pukhrammi. Adubu mahakna ahanba oina mahakpu ningthina palhanba tambadaba maramna, maheigi nupasingbu palhanba ngamde. Mahakki school-gi nupamacha ama wayennaba hotnabada mahakna nongmei macha ama puthoklammi; adugi kapnaba nampham adu nambada khonjel thoklammi adubu nongmei adu kaplamde. Mi mayamna mahakpu hatkadoubadagi nanthoknaba, mahak ahingda Canada-da chennaba tarammi.

GSAM 326Anisuba lakpagi thabakta mahei

GSAM 326.2Matam aduda eikhoigi mi singlup manungda matam pumnamakki khudingmakta henna yunan amasung loinana leirammi. Paojel adu thuna sandoknaba thabak toubirabada, lam pumnamakta thong phonglammi.

GSAM 326.3Review-gi Vol. 11, No. 10, Jan. 14, 1858 da lairikgi mapuna Messenger lupki mahei haijarammi: “Nungsitpa adugi matamda Review adu thadoknaba hotnaraba matamda, lairik phongdokphamda leiba singlupki lan adugi mamal $700 khakta oirammi. Matungda adu $5,000 phaoba chaokhatlammi. Adugi matamda sen piba lairik phangba mi 1,000 khaktam oirammi; houjikti 2,000 oirammi, amasung sen pidana lairik phangba mi-singgi ming pareng asangba amasu leiri.”

GSAM 326.4Houjikti eikhoina matam aduda phanglaklammi (1858), maduda “Messenger lup” adu thokthokna phurup phurup oirammi amasung Messenger of Truth adu leitraba oirammi. Review-da sen piba lairik phangba mi-sing adu mapung phangna ani-henna oirakpaga loinana, thajabasinggi mi adu ani-henna henna oirammi. Aduna June 1855 da Shrimati Whitegi matung inna haikhiba pao adu thungkhre.

GSAM 327Phisangda pangthokpa mephamgi ahanba khanghanba

GSAM 327.1Paojelgi ahouba matamda, henna phaba mapham phangdabada school-house-singda mepham toubani eikhoigi chatnabi oirammi. Mapham ama-da mi yam chingnaba laklammi; school-house ani adum oirabasu makhoibu pumnamak yaohanba ngamlamloidabani. Mi pumnamakna wa taranaba, haijariba mi aduna phongba mihut amada lepduna yum manungda leiriba mi-sing amasung carriage-singda amasung grass-ta phamliba mi ayamba amada wa haijarammi. Mi ayamba asi uba aduna phisangda pangthokpa mepham toubagi khanghanba puthoklammi.

GSAM 327Battle Creek, Michigan-da ahanba phisangda pangthokpa mepham

GSAM 327.2Aduna May 22, 1854 da Ahal James White amasung atei mi kharana mephamda thourang semlammi madudi mepham tounaba phisang puthokpa adu phaba thourang oigani. Matam aduda phisang chaobasing adu circus-sing, janwar utpa amasung mawong kayagi utpasingda sijinnarammi; atei thabaksingda yamna khara matam khaktada sijinnarammi. Michigan adu Numit taretsuba Adventistsingna asi oina thabak toubagi ahanba leipak oirammi. Ahanba Phisangda pangthokpa mepham adu Battle Creek-da June 10, 1854 da houkhi. Houjikti kaalen matamda mepham toubagi mawong asi yamna chaokhatlakli.

GSAM 327Phisangda leiminduna pangthokpa mephamgi khanghanba

GSAM 327.31868 da amuk thouna thabak ama houkhi. Phisangda leiminduna pangthokpa mepham toubagi phaba amasung maram adu ningthina yenglammi; aduga eikhoigi mepham pumnamakta mi ayamba lakpa matamda asi yam phaba mapham oigani haiba warep loukhi. Mi pumnamakki worship tounaba phisang chaoba ama amasung yum-singgi phisang machasing leirabadi, makhoi nungaina leigani, aduga ningsing amasung Ishworgi worship tounaba numit ayamba phang-i.

GSAM 328Wright, Michigan-da ahanba phisangda leiminduna pangthokpa mepham

GSAM 328.1Ahanba Phisangda leiminduna pangthokpa mepham adu Wright, Michigan-da Sept. 1-7, 1868 da thokkhi. Eikhoigi mi singlupgi asi oina mepham chaoba pumnamak matamda yam chaokhatlaklammi; houjik leipakgi mapham kayada kum khudingda leiminduna pangthokpa mepham 50 henna thok-i. America khaktada nattana Europe, Australia, New Zealand, amasung South Africa-da su asi oina Phisangda leiminduna pangthokpa mepham toubani.

GSAM 328.2Asi oiraba mephamdagi eikhoigi mi singlupna toubiraba pumnamakki marakta yam chaoba mepham adu 1893 da Lansing, Michigan-da thokkhi. Mepham chaoba aduda yum-singgi phisang 500 henna leirammi; mi 3,400 na maduda leirammi. Phisanggi phisang-sing semnaba canvass yard 150,000 henna sijinnakhi.

GSAM 328Railway thoudok amagi mapanda thadokpa

GSAM 328.3Eikhoigi ahanba phisang 60-foot ama leinaba yathang piba matunggi numit ama (May 23, 1854), Ahal White amasung mahakki nupi Jackson, Michigan-da leirammi; Wisconsin-da khara thabak tounaba makhoina chatnaba leirammi. Eikhoina nungthil pumnamak D. R. Palmer-gi yumda leirammi, train maphamdagi khara makha-da. Nungthilgi matamda Ahal White-na matam kayarak haijarammi, “Eigi pukningda asi thokpa yade haiba oiri; adubu Ellen, eikhoigi thabak tounaba mapham ama leiri, aduna eikhoina chatkadabani. Thabak tounaba mapham leitrabadi eina ahing asi chatloi.”

GSAM 328.4Ahing oirakpa matamda, train laknaba matamda, eikhoina Ishworgi maphamda haijarammi. Pumnamakna Ahal White amasung mahakki nupi asi chatpa lamda ngaknaba Ishworgi maphamda haijarammi. Eikhoina thokthokpa matamda Ahal White-na mahakki thajaba haijarammi madudi Pabuna makhoibu ngak-i amasung leijabani.

GSAM 328.5Ahing 8 da eina makhoiga train-da chatlammi, phampham phanghanba amasung potlum-sing semduna piba mateng tounaba. Eikhoina matunggi saruk awangba phampham leiba train-gi khong ama-da changlammi; matam aduda adubu “tumnaba train-gi khong” haijarammi. Shrimati White-na haijarammi, “James, eina train-gi khong asi-da leiba ngamloi, eina asi-dagi thokkanu.” Eina makhoibu matunggi train-gi khong adugi mayaida phampham ama phangnaba mateng pibi. Shrimati White-na mahakki potlum-sing lap-ta leina phammi, adubu haijarammi, “Train asi-da eigi yum oiraroina leiri.” Ghonta adu khonglammi; eina makhoibu thuna “Eina chatle” haiduna Cyrenius Smith-gi yumda ahing leinaba chatlammi.

GSAM 329.1Ahing 10 gi manakta eikhoina pumnamakna yam angakpa oina Ahal White-bu door-da khongba tare; eikhoina mahakpu Chicago-da yam makha chatkhre haijarammi. Mahakna haijarammi train adu Jackson-dagi nongchup thangbada mail 3 da train-gi lamdagi thoklammi; train-gi yantra loinana traingi ayamba pumnamak nakthoklammi. Mi kharana sihrammasu, mahak amasung Shrimati White-na awaba leitana thadoklammi. Mahakna sagol amasung sagol yantra ama phangduna Abram Dodge-ga loinana Shrimati White-bu chatnaba thoklammi; Ahal-na mahakpu changda puthokduna ishing chetpa, leikhom oiba leipak ama amasung ishingsu ama thokkaduna, thoudok thokkpa maphamdagi awaba leitaba maphamda puthoklammi.

GSAM 329.2Matunggi numitki ayuk-ngantaga eina Mr. Dodge-ga loinana nakthokpa train adu yengnaba chatlammi. Road-na train-gi lam adu oblique oina thokpa maphamda, san ama train-gi lam mathakta tumduna leirammi. train-gi yantra-da janwar thambagi yantra leitrabagi maramna janwar adu thokkhiba matamda train-gi yantra adu oiromda train-gi lamdagi thoklammi. Train-gi yantra adu mamangda thokpa thokpa thoudok adugi matamda, Ahal White-gi lairik trunk leiba saman train-gi khong adu train-gi lamdagi mapung phangna thoklammi, amasung awaba leitana leirammi; matam aduda traingi rear-da leiba mi chatpa train-gi khong adu mi mateng leitana train adugi atei bhagdagi khong adu phangthokpa oiraduna, nungsitnasi train-gi lam mathakta thokna lepkhi. train-gi yantra amasung mei thanaba pot amasung ishing pubagi khong adu train-gi lamdagi thokkaduna lamda rod 6 nattraga 8 phaoba chatlammi; aduga train-gi yantra adu oak ugi maton ama, mapan feet 3 oiba, thokkhi. Train adugi panggal aduna train-gi yantra adu makha thangna oina lapkhi, amasung mei thanaba pot amasung ishing pubagi khong-gi tunglam adu train-gi lam mathakta thangthok oirammi. Train adugi maru oiba saruk aduna mapung phangna chatlaga train-gi yantra-gi wreck adu thokkhi, aduna anisuba thokpa thoudok thokkhi. Train-gi yantra adu mamangda thokpa ahanba train-gi khong adu thuna chatpa train-gi khong oirammi; adu mei thadoknaba thing oina mapung phangna nakthoklammi. Mahakki manunggi pot-sing loinana adu mei thanaba pot amasung ishing pubagi khong mathakta amasung manakta napungsi oina leirammi. Matunggi adu anisuba thakki train-gi khong ama oirammi, maduda mi chatpa 18 leirammi; makhoigi marakta ama sihrammi, amasung atei pumnamakna awaba phanglammi. train-gi khong adu tumnaba train-gi khong-na manung thokkaduna ani oina pheklammi. Tumnaba train-gi khonggi mamang bhag adu pumnamak phekna thadoklammi; aduga Shrimati White-na phammi haiba pukningda leitraba phampham adu mapung phangna nakthoklammi.

GSAM 330Ishworgi thadokpagi sakkhi

GSAM 330.1Eikhoina wreck adu yenglammi; aduga Ahal White amasung mahakki nupi leibiba train-gi khong adu wreckdagi rod 15 khudak lapna ningthina masa khaktana lepduna leiba uba matamda, eikhoigi pukningda haijarammi madudi Pabuna haijaba adu tarammi. Kari khang-i, mahakna mahakki swargadut ama thadokpibirammi, mahakki thougaloi-singna awaba leitana thoknaba train-gi khong adu khong adu phangthokpa toubirammi? Brakeman-na haijarammi mahakna adu khong adu phangthokpa toude; aduga thokpa matamda train leinaba mapham mathakta mi amatta leiramde. Traingi mi pumnamaknasu asi kari oina thokpa haibadu khangde. Henna angakpa adudi khonggi link amasung bolt ani adu kaidana leirammi; bolt amasung mahakki yotli adu wreck car-gi train leinaba mapham mathakta, cheksinba khutna leirakkhigadabagi mahei oina, leirammi.

GSAM 330.224 gi numidang phaoba train-gi lamdagi napungsi adu matik chana thadoklabana train-singna matam pumnamakki matung inna chatlammi. Ahal amasung Shrimati White-na amuk car-da changduna Wisconsin-gi thabak tounaba maphamda ngakna chatlammi.

GSAM 330Wathokpasingda wayenba

GSAM 330.3Israelgi mamangda asi pumnamak ningthina leiramde. Makhoigi mapanda makhoigi thabak adu thinnaba hotnariba sattrasing leirammi. Leiminnaba maphamgi manungda leiba ‘phurup kayagi mi mayam’ amasung Ishworgi maphamda masa katthoktaba mi-sing adu Satan-na pukning thina leinaba, wa thoknaba, wa ngangba, amasung yathang indana lepkhatnaba yathang piba mi oirammi. Pabugi ngakpiba khut adu thajabasingga loinana leirammi, amasung makhoigi thabaksingda mai paklammi; asi aduna mi asi mahakki mit-ta chanbiba phanglabani—Pabugi khut aduna makhoibu lamjinglammi haibagi sakkhi oirammi.

GSAM 331.1Asi oina ahumsuba swargadutki paojelgi houkpa amasung chaokhatpada, paojel adugi achumba adu mi-pukninggi phaba oirabagi maramna mahakki thabak chaokhatpa nattani. Adubu paojelgi mapung phaba achumba adu—Pabugi Potthaba numit—masa khakta khanba amasung malemgi pandamsingga yengnanaba leiri; mahakpu ngakpasingna Potthaba numit toubagi maramna week-ta numit ani leipakki thabakti thadok-i. Houjikki achumbagi thabak adugi mapanda mapan-da leiba sattrasing leiri; makhoina thabak adu thadoknaba thouna amasung matam pumnamakta hotnari. Makhoigi maramda Zabur haijariba mi-gi waheida haijagani: “Pabu eikhoigi maphamda leitrabadi, houjik Israel-na haijagani; Pabu eikhoigi maphamda leitrabadi, mi-sing eikhoigi mathakta thokpa matamda; makhoi eikhoigi mayokta kanna saoba matamda, makhoina eikhoibu hingna yotsinkhrabani.”2

GSAM 331.2Eikhoigi singlup manungda masa khakta khanba amasung nungsitpa leiba mi-sing matam matamda thoklammi; makhoina makhoigi pandam pumnamak mapung phanglabadi kari kari thokgadage haijarammi. Adubu makhoigi mangalsing adu ishing chetpa leipakta ahingda uba mei-mangal amagi matougum matam kuinana mutkhre. Houjikki achumbagi thabak adu, adubu, leipak pumnamakta ningthina amasung thouna chatthoklammi; thabak chatpa khudingmakta mahakki mapung amasung thajaba hen-gatlammi.

GSAM 331Ahal Stephenson amasung Hall

GSAM 331.31855 gi Kalen matamda Ahal Stephenson amasung Hall-na Wisconsin leibak aduda lalhouba thokhanbagi thabak thoknaba hotnarammi. Luchingba ichin-inaosingna ningthina khanglammi madudi makhoina eikhoigi thajabagi atoppa punsing adu makhoigi “Lakki matunggi yathang” haiba yathanggi matung inna yengsinba pamlammi, amasung Christ-ki Anisuba lakpa matungda papisingna pukning hongduna kanbiba phangnaba khudongchaba leiba matam leigani haiba Numit taretsuba Adventistsing-da tamhanbagi paojel pamlammi.

GSAM 331Makhoigi maramda mangjounana haidokpa

GSAM 331.41855 gi November 20 da Shrimati White-da makhoigi thabak adugi aroiba matamda thokkadaba phibamgi maramda mangjounana haidokpa ama yaoba Darshan ama pirammi, waheising asini: “Nakhoi panggal sonba mi, nahakna Ishworgi thabak thingba ngamgani haiba wakhal touro? Panggal sonba mi, mahakki khudon amatana amuktang sokpana nahakpu leimada tuthahanba ngamgani. Mahakna nahakpu matam macha ama khak sahangani.”

GSAM 332.1Eikhoigi yeknabasingna hairammi madudi madu makhoina thuna sikgani haiba phongdokpa Darshan ama oirammi, aduga makhoina chahi kayada leiramgani maramna Darshan adu matung inna thokloi. Darshan aduda makhoigi shiba gi maramda amatta hairamde. Makhoibu Ahumsuba swargadutki paojel thingnaba hotnaba mi oina uba oirammi. Ishworna makhoibu thingba yam yagani haiba khanghanbirammasu, “Mahakna nahakpu matam macha ama khak sahangani” haiba yongsillammi. Makhoya kari toukhre? Makhogi yuddhada thajabana maipaklamgani haiba wakhal toulammasu, makhoina mangal leitraba lamda thaduna punsinba thokpa oirammi. Chayol kharagi manungda makhoina Potthaba numit pumnamak thadoklammi, aduga madugi maiyokta lepkhre. Makhoi masana luchingba oiduna “Lakki matunggi yathang” singlup ama semgani haiba ninglammi. Adubu maduda maipakpagi mahutta, Potthaba numit thadokpana makhoina eikhoigi mi-singgi mathakta leiramba makhoigi panggal pumnamak manglammi. Makhogi thabak aduna makhoigi ahouba wakhal adu pumnamak mamal leiraroidaba oirammi. Eikhoigi mi-singna hairammi, “Achumba, Ishworna makhoipu ‘matam macha ama khak sahangani’ haiba matung inna toure.”

GSAM 332Punsigi aroiba thokpa nungaiba nattaba

GSAM 332.2Mi ani asigi aroiba thokpa adugi maramda, makhoigi Potthaba numit thaduna “Lakki matunggi yathang” thajabasing oiriba makhoigi ichin-inaosingna hairakpa makhoigi nungaiba nattaba thokpa adugi matik chahi kayagi wari ama piba yam phajare. Chahi 37 gi mamangda Mr. Hall-na wakhal leitaba oirammi (masi mahakki mapunggi hakshel thokkhraba maramna thokpa oirammi); atoppa misingna minamkhibagi maramna mahakki lan-thum kaya mangkhrabana phibam asi thokpa oirammi. Mahakna yum mapanda thoklabadi mahakki hakchang adu leimaida paktuna teppagani haiba achumba nattaba thajaba ama leirammi. Mahak atoppa misingda awaba piba mi natte, adubu chahi asigi matam pumnamakna dharmagi thabak pumnamak toubagi thouna yaoraroidaba oirammi.3

GSAM 332.3Ahal Stephenson-na chahi 16 gi mamangda sina leirammi. Mahakki shiba gi mamang chahi kayada mahakgi wakhal adu achumba oiramde (wakhal leitaba), adubu atoppa misingda asengba awaba piba mi nattre. Mahak asi oigadaba mamangda, mahakna loubikhraba yathang leitraba haiba thajabagi matung inna leitaba adugi matamda lamchatgi maramda maral amata leire haiba kana amatana hairamdraba mahakki nupi adubu thaduna (mahakna achumba nattaba ukil ama sijinnaduna khak nupiga khainaba ngamlammi), mahakki ahanba nupidagi yamna naha nupi ama luhonglammi. Thabak asi achumba achouba yanaba nattaba oirammi, aduna mahakki “Lakki matunggi yathang” ichin-inaosingna mahakki thabak adu yam yamna nungsitna, makhoigi maphamda amuk paojel piba ngamloi.

GSAM 333.1Makhoigi ichin-inaosingna mi ani asigi aroiba numit-singgi maramda hairakpa warisingna yamna nungsiba phongdok-i; adubu masi achumba wari-singni, maral amata amadi thouna leitraba matamda piba oirammi. Masiga loinana, sakhi adu hakchangda pangthokpagum loubagi maramda eikhoigi lairik paribasingna makhoi masagi waroi khanhannaba eikhoina thadok-i.

GSAM 333Ahal J. H. Waggoner-na Paojel lakpadu lousinba

GSAM 333.21852 da Wisconsin-gi leibak leipak-gi lairik ama yengsinbagi thabak toubiramba Ahal J. H. Waggoner-na Houjikki achumba lousinlammi, aduga chahi adugi matungda dharmagi thougal aduda mapung phajabana punsinlammi. 1857 da mahakna lairik macha ani yam maru oiba, lairik macha ama ama lairik-ki mapung 200 gi manakta oiba, irammi. Ahanba adugi ming asi Houjikki Spiritualism-gi mahousa amasung chatliba maikei amasung anisu asi Lakki matunggi yathanggi maiyokta piba phongdokpa oirammi. Ahanba lairik aduna Satan-gi lang aduda tabadagi mi kayabu kanbinaba upaya ama oiba khaktada nattana, Ishworgi yaiphabagi matung inna houjikki angakpa thokpa-singgi maramda khangdaba mi kayagi mikhut phonghanbirammi.

GSAM 333.3Mahakki Lakki matunggi yathanggi maiyokta piba phongdokpa asi eikhoigi Mapu Ibungogi Anisuba lakpa matungda papisingna pukning hongduna kanbiba phangnaba khudongchaba leiba matam leigani haiba achumba nattaba yathangsinggi yam mapung phajaba phongdokpani. Yathang adugi maramda asi yam mapung phajaba phongdokpa oirammi madudi masibu khanghanba amatana piba ngamde, amasung eikhoigi uba phangphamda amuk hairakpagi hotnaba amata thokloi. Lairik aduna houjikki matamda mahakki Ipa Ishworgi phambalda purohit oina leiba Christ-ki phibam (mahakki Melchisedec purohit thabak) amadi mahakki madugi nitya rajyagi matamda mahak masagi phambalda leigadaba phibam adu yam achumba amasung nungaijaba oina phongdok-i—phambal aduda mi-singgi maramda maram oiriba purohit thabak amata yauroide.

GSAM 334.1Madu matungda Ahal Waggoner-na lairik macha ahumsuba, mapham adugi matik ama, Wakhal amasung phongdokpagi mangalda pap kokpiduna shengdokpa haiba ming piba irammi. 1884 gi manakta masi amuk semdokna chaokhatna lairik-ki mapung 400 manakta oiba lairik ama oihanlammi. Masi lairik adugi mingna khanghanba hirammagi maramda mayek shengna amasung samlapna iriba lairik ama oirammi.

GSAM 334.2Matam adudagi mahakna lairik phongdokpagi thabak aduda wari i amasung editorki thabak touduna yam matam leirammi. Mahakna dharmagi thougal adu su thokhanarammi, aduga mahakki aroiba chahi-sing Europe-da chellammi.

GSAM 334.31889 gi April 17 da Basel, Switzerland-da mahakna mahakki aroiba lairik, Eden-dagi Eden-da, semjinba matungda thuna sina leirammi. April 16 da mahakna numit pumnamak wari i, aduga mahakki numitki lairik-da, “Numit pumnamak thouna thabak toure” haiba wari ama irammi. Europe-gi ichin-inaosingna mahakki maramda piba wari piba adudagi asigi matik-sing asi phang-i:

GSAM 334.4“April 17 gi ayukta, 5:30 gi manakta, mahakna mahakki chak thongba mapham-da pumnamak amuk amata khangdana thaduna sina leirammi; masi thamoi adugi thabak touba lepkhraba maramna oirammi. Mahakna mahakki anouba lairik-ki Angreji phongdokpa adu mapung phajahanbagi thabak yam thouna toubirammi, aduga matung lakliba Nongmaijing-da London-da chatpa pamlammi, madu-da leiba thabak aduda thougal tounaba, amasung makhada luman chahi adugi tha yaoba America-da hallaktuna laknaba.”

GSAM 334.51854 dagi Ahal Waggoner-na achumba adu ngakthokpada, dharmagi wari piba mapham amasung lairik phongdokpagi mapham aduda, mi pumnamakki mamangda yam matik phongna leirammi. Mahak sina leirammi matamda chahi 69 gi manakta oirammi. April 20 da Basel-da mahakpu phumlammi. Maduda thougalgi maphamda leiba ahouba thabak touba mi ama amuk lapthok-i.

GSAM 334Thajabagi phahanba

GSAM 334.61858 gi Basanta ritugi ahouba matamda Shrimati White-na numit kayada yam awaba phanglammi, amasung karisu touba ngamdraba phibamgi manakta mahakki phamungda tumduna leirammi. Nungthil ama, ahing 12 gi manakta, mahakna thaduna manglammi; yumgi mi-singna makhoina khangba upaya pumnamak touda mahakpu wakhalda amuk punsinhanba hotnarammi, adubu makhoigi hotnaba adu matung phangde. Mahak phibam asida minit 30 gi mathakta leirammi; Ahal White-na Ahal Andrews amasung eibu thuna manungda kouduna, eikhoina pukning thajabagi matam ama tounaba punsinlammi. Mahakki phamunggi manakta piba pukninggi haibasinggi matung inna, Ishworna yaiphabana mahakpu wakhalda amuk punsinhanba amasung mahakpu mahakki numit phaoba phibamda thokhanba toure. Ishworgi thagatchari haiduna thajaba piba matamda mahakpu Darshan-da louthoklammi, mahak phamungda tumduna leirakpa matamda. Asi Darshan-da mahakna uba atoppa khudamsing “Singlupkidamak sakhising,” 5 da yengjaba ngam-i.

GSAM 335Angakpa hakchanggi thokpa

GSAM 335.1Darshan asiga loinana tonganba hakchanggi thokpa ama leirammi, maduda akhannaba pukning changnaba eikhoina haijari. Ahal White amasung eina phamunggi nakan amada phammi, aduga Ahal Andrews-na phamunggi atoppa nakanda phammi. Mahakki khut-sing adu mahakki thabak mathakta punsinduna leirammi, nattraga mahakna uba mapham pumnamakki manakta mahakki khut amasung khuttang-sing aduna mahakki matung inba chetna amasung nungaijaba matungda thokhanarammi. Mahakki hakchanggi mathakki saruk adu phamungdagi hougatlammi, aduna mahakki lengban-sing amasung mon-gi marakta inch 8 nattraga 9 gi manakta hangba ama leirammi. Atoppa waheida hairabadi, mahakki ningongdagi mathakki hakchang adu degree 30 gi manakta khumlammi. Darshan adu leirammi matam pumnamak mahak phibam aduda leirammi, masi minit 30 oirammi. Khut amasung khuttang-gi mateng leitraba mi amata mahaknasu adum oina phamgani haiba yaoganu, amasung matam adugi matik ama-da mahak adum oina leiba ngamgani haiba yam yamna yaoganu. Masi aduda su, mahakna leingakpa ngamdraba panggal ama Darshan aduga loinaramlibani haiba sakhi ama oirammi.

GSAM 335Atoppa mangjounana haidokpa ama

GSAM 335.21858 gi October 1 da Ahal amasung Shrimati White amasung warigi mi-na Rochester, N.Y. da apunba mepham ama pangthoklammi. Mepham adudagi warigi mi-na makhoiga loinana New York leibak amadi New England leibak-singda yatra ama toulammi. Potthaba numit ama-da Shrimati White-da Darshan ama piba oirammi, maduda eikhoigi yatra adugi mapham ama-da Satan-na mahakpu akanba landaba ama toubigani, aduga Ahal White amasung eina thajabagi matengna mahakpu thambigadabani, amasung Ishworna mahakpu thadokpani haiba phongdoklammi.

GSAM 336Shrimati White-gi awaba

GSAM 336.1Masi su thokkadaba adugi maramda phongdokpa ama oirammi. Matunggi wari aduna masi kari matik achumba oina phongdokpa oirammi haiba phongdokpani. Rochester mepham adugi matunggi ahanba Potthaba numitda eikhoi Roosevelt-da leirammi, aduga Potthaba numit anisu-da Brookfield, Madison County-da oirammi. Madu matunggi numit 7 gi manungda eikhoi Mr. Ballou-gi chaoba chak thongba mapham-da, Mannsville, Jefferson County-da, mepham-sing pangthoklammi. Brookfield-dagi rail gari-na Mannsville-da chatpa matamda Shrimati White-gi mik anigi makha thaktuda mukh adu ngangduna phonglaklammi. Masi yam awaba oirammi, aduga Mannsville-da yaoba matamda mahakna phamungda tumduna leigadaba oirammi. Ngangduna phongba asi numit ani pumnamakda henna thoklammi, mahakna tumba ngamde, amasung mepham-singda sharuk yaoba ngamde. Mahakki mapung adu thaduna mik ani pumnamak yengba ngamloi oirammi, aduga mahakki mukh asi mi ama-gi mukh natte haiba yaoba amuk thoklammi. Awaba yam chaoba amasung yumda thaduna leiba maramna pukning yam thouna thokpa matamda, yeknaba aduna mahakpu Ishworgi maiyokta wakatnahanba yamna hotnarammi. Mepham-singgi lepkhraba matam loiba phaoba phibam adum oirammi.

GSAM 336.2Mepham-sing loiba matungda Ahal White-na eida hairammi,

GSAM 336.2“Ichin-inao John, Rochester-da eikhoi piba phongdok adugi matung inna, masi Satan-na eigi nupi-da toubiriba landaba aduni. Nahakna ningsing-u, maduda eikhoi anina pumnamak punsinbada amasung thajabagi matengna mahakpu thambada, yuddha matam adudada matamgi macha ama su thadoktraba, yeknabagi panggal adu thugaigani amasung mahakpu thadokhani haiba washak oirammi. Eikhoina thuna manungda chatlaga pukning thajabagi matam ama tougani.”

GSAM 336Phongdokpa matung inna thadokpa

GSAM 336.3Eikhoina thuna Shrimati White-na phamungda tumduna leigadaba yumgi manung-da chatlammi amasung mahakki maramda pukninggi haibasing toubirami; aduga eikhoi mepham pangthoklammi mapham adugi atoppa yumgi manung-da leiba ichin-inaosingna tuminna pukninggi haibasing toubirammi. Eikhoina pukninggi haibasing matam matamakpa matungda minit 10 gi manakta Ishworgi panggal adu thaduna yumgi manung adu mapung phanghanlammi. Shrimati White-gi awaba pumnamak thuna lepkhre, aduga mahakna thuna chak pammi haiba hairammi. Masi nungthil matam 5 gi manakta oirammi. Matam 7 da mahakki mukhdagi phongpa adu pumnamak lepkhre, aduga mahakna nungthil adugi mephamda chatlammi, mi pumnamakki uba-da mahak houjik phaoba leitaba matung inna phajare.

GSAM 337.1Leibak-ki mi-singgi haiba matung inna nungthilda “Thawai yaobasinggi manai” gi maramda wari ama piba oirammi, adugi aroibada Shrimati White-na pukning thokhanba wari ama piba oirammi. Ahal White-na mahakki macha nupa, W. C., ga loinana yum mapanda leirammi matamda, mahakpu mi chaoba adugi mamangda Darshan-da louthoklammi. Mahakna matam aduda uba atoppa khudamsing adu Singlupkidamak sakhising, 5 gi aroiba lairik-ki saruk-da, Mannsville, N.Y., Oct. 21, 1858 haiba tarikh piba aduda yengjaba ngam-i.

GSAM 337.2Mamangda hairiba thokpa aduda Shrimati White-na phangba thadokpa adu Rochester-da piba Darshan adugi matung inna yam mapung phajaba oirammi. Yatra adugi matam pumnamakda adum oiba awaba amuk thokloi, aduga mepham pumnamakda achumba adugi maramda eikhoina yam nungaiba maipakpa ama phanglammi.

GSAM 337America-gi yuddha-gi phongdokpa

GSAM 337.31861 gi January 12, Potthaba numitda, Fort Sumter-da ahanba thouna thokpa masak thokpa numit adugi thokpa matamdagi tha 3 gi mamang khaktada (masi America-da Africa-gi leingba mi 4,000,000 thadokhanbagi yuddha adugi ahouba oirammi), Parkville, Mich. da Numit taretsuba Adventistsing-gi singlupki yum ama thoudok oirammi. Mepham aduda Ahal White amasung mahakki nupi, Ahal Waggoner, Smith, amasung warigi mi-na sharuk yarammi. Ahal White-gi wari piba loibada, Shrimati White-na pukning thokhanba wari ama piba matungda phamthok ama-da phamlammi. Phibam aduda mahakpu Darshan-da louthoklammi. Yum adu mi-singna mapung phangna thunglammi, aduga masi yam thawai yaoba mapham ama oirammi. Darshan dagi matam matamakpa matungda mahak thokna lepkhre amasung yum adu yengna hairammi:

GSAM 338.1“Yum asi-da leiba mi amata-na leibak asi-da lakpa awabagi maramda wakhal su toudraba. Mi-singna South Carolina-gi thadokpagi yathang adu nokna yengliba matamda, eina houjik khanghanbire madudi leibak kayana leibak aduga loinagani, aduga yam yam chaoba yuddha ama thokkani. Darshan asi-da eina maiyokta leiba anigi chaoba sainik-sing yuddhagi mapham-da punsinba uba. Thouna thokpa masakki chaoba laojel eina tare, amasung mapanda sina leiba mi-sing uba. Madu matungda makhoibu khut-na khut yuddha tounaba (thouna amabu amana thadaba) chatpa uba. Madu matungda yuddha loiraba mapham adu mi sina leiba amasung sinba mi-singna mapung phangna thaduna leiba uba. Madu matungda thawai thambagi mapham-singda louthokpa oirammi, aduga chak pamliba, hakchang mangal thaduna leiba misinggi awaba uba. Madu matungda yuddha aduda mapuroiba, macha nupa nattraga ichin-inao mangkhraba misinggi yum-singda louthokpa oirammi. Makhoigi awaba amasung pukninggi nungsiba eina uba.”

GSAM 338.2Madu matungda yum adu yengna mahakna hairammi, “Yum asi-da leiba misinggi manakta yuddha aduda macha nupasing mangkani.”

GSAM 338Shrimati Ensign-gi Darshan-singgi maramda sakhi

GSAM 338.3Mamangda hairiba thokpa adu achumba oiba phonghanbagi, amasung phongdokpa adu hairiba numit aduda piba oirammi haiba sakhi piba, amasung singlup aduna madubu kari matung inna khanglammi amasung sandoklammi haiba phonghanbagi, asigi sakhi asi piri:

GSAM 338.4“Masi eina sakhi piri madudi 1861 gi January-da Michigan-gi St. Joseph County-da, Parkville-dagi mile 6 gi manakta leirammi. Eina Adventist oiramde. Tha adugi numit 12 da eigi yum-nakpada leiba mi kayana mepham tounaba Parkville-da chatlammi. Makhoina yumda hallaktuna hairammi madudi mepham aduda nupi ama wakhal leitraba phibam-da leirammi, aduga mahakna United States-da yam yam chaoba yuddha ama lakpa haibirammi; South amasung North makhada chaoba sainik-sing punsin gani, amasung thawai thambagi mapham-singda awaba phangba mi kayagani; mapuroiba, macha nupa amasung ichin-inao yuddha aduda mangkhrabagi maramna yum kayada chakgi awaba yamna phangjagani; aduga yum adugi misinggi manakta yuddha aduda macha nupa mangkadaba mi leigani. Ming piba, “Martha V. Ensign, Wild Flower, Fresno County, California, January 30, 1891.”

GSAM 339.1yuddha asi yam yamna kengba adugi phongdokpagi maramda Shrimati White-na henna hairammi madudi Numit taretsuba Adventistsing “yuddha adugi maramna thouna leiba maphamda louthokkani, aduga makhoigi mamangda lakliba awaba matamda kari toubage khangnaba, makhoida lousing pinabagidamak Ishworda pukning thouna haijaba adu pumnamakki thougal oigani.”

GSAM 339America-gi yuddha-gi chaoba

GSAM 339.2Darshan adu piba matamda North-gi mi pumnamakna matamda lakpa yuddha adugi maramda yam khangde. President Lincoln-na su, tha 3 matung (April 12, 1861 da), leibak kayana South Carolina-gi thadokpagi yathang-da loinaba matungda, amasung Fort Sumter-da ahanba thouna thokpa masak thokpa matungda, mi 75,000 khak koulammi, aduga makhoibu tha ahum gi matam khaktada thabak tounaba koulammi.

GSAM 339.3yuddha adugi matamda Union-gi sainik oina ming thokna lousinba sainik-singgi pumnamaktagi mamal asi 2,859,132 oirammi. Encyclopedia Britannica-na hairi madudi “1863 gi ahouba matamda Confederacy-gi sainik-sing-da mi 700,000 gi manakta leirammi,” adubu makhoina pumnamakta mi kari matik ming thokna lousinkhre haiba thijinnaba yam awaba oi. Makhogi shiba mi-singgi mamal “mi 300,000 gi manakta” haiba mamal thouna hishab tou-i. Houjikki lairik macha kayana Union-gi tungda (yuddhagi mapham-da sina leiba, nattraga mapham nattraga thawai thambagi mapham-da thokpa awabagi maramna sina leiba) mangkhraba mi-sing asi 359,528 oirammi haiba piri. Union-gi sen-gi maral-gi maramda Britannica-na hairi:

GSAM 339.4“Sen-gi maral asi mapungda 1865 gi August 31 da phanglammi, aduga dollar $2,845,907,626.56 oirammi. sen phangba gi dollar $800,000,000 su kharch toukhrammi, yamna yuddha-gi maramda; leibak-sing, leibakthong-sing, leibak leipak-sing amasung leibak macha-singna makhoigi leibakgi sen adu kharch toukhrammi amasung yuddha-gi maramda makhoigi sen-gi maral punsinlammi; thabak loirabagi sen piba asi aroibada $1,500,000,000 phaoba yaogani. Confederacy-gi kharch asi kari matik oirammi haiba khangba ngamloi, Federal sainik-sing amasung Confederacy-gi sainik-singna nungsitkhraba lei-sen adugi mamal adu mamal thouna hishab tounaba yam awaba oi; South-da leiriba leingba mi-singgi sen-gi mamal ($2,000,000,000) adu yuddha aduna pumnamak manghanlammi. Pumnamakta, yuddha-gi kharch adu achumba oina hisab touba ngamdrabasu, $8,000,000,000 asi matik leiraba mamal thouna hishab ama oigani.”4

GSAM 340Darshan adugi atoppa sakhi

GSAM 340.1Parkville singlupki yum-da leiba mi-singna yuddha aduda macha nupa manggani haiba phongdokpagi maramda, eina hairiba asi khak piri: 1883 gi Sharat ritugi matamda Parkville singlupki ahal aduga eina urei; mahak 1861 gi January-da su ahal oirammi, maduda Darshan asi piba oirammi; aduga Shrimati White-na yuddha-gi maramda Darshan hairakpa matamda hairamba wari adu mahakna ningsingbra haina eina mahakpu hanglammi. “Hoi,” mahakna hairammi, “eina ningsingi.” “Numit aduda yum asi-da leibasinggi manakta yuddha aduda makhogi macha nupa mangkhraba mi kari matik nahakna khang-i?” Mahakna thuna mi 5 gi ming ningsinglammi amasung hairammi, “Makhoi asi yum aduda leirammi, aduga yuddha aduda makhoigi macha nupa manglammi; eina eigi yumda leirabadi, eigi misingga wari shingnaba ngamlagadi, henna ming kayasu piba ngamgani. Eina wakhal tou-i,” mahakna henna hairammi, “eina hairiba mi-sing adugi mathakta atoppa mi 5 leirammi.”

GSAM 340.2South-na chahi 4 amasung henna matam yuddha touba aduna, makhoigi punsinba sainik-sing pumnamakki yangkhei manakta yuddhagi mapham-da nattraga awabagi maramna sina leirammi, aduga mamangda hairiba phongdokpa adu yam angakpa oina thokkhraba haiba phongdok-i.

GSAM 340Leingba amasung yuddha

GSAM 340.31862 gi January 4 da mahakpu piba Darshan ama hairakpa matamda Shrimati White-na hairammi:

GSAM 340.4“Mi hajarsingbu masi leingba pumnamak manghanbagi yuddha oigani haiba thajabagi matung inna sainik oihanlammi; adubu houjik makhoina thouna leiba matamda, makhoibu minamkhrabani haiba, masi leingba manghanbagi maramna nattana, masi leirakpa matung adum thambagi maramna yuddha asi oigani haiba khanglammi.”

GSAM 341.1Mamangda hairiba asi yuddhagi mi-singna Union-gi yathanggi mapham-sing-da thaduna chatpa leingba mi-singbu makhoigi mapunggi mi-singda amuk punsinbagi thabak tounaba yathang phanglammi matamda piba oirammi; yuddhagi mi-singna hairammi, “Eikhoina lalhouba asi thingba ngamlabadi kari phangjare?” Makhona nungsitna hairammi, “Amatta phangdre. lalhouba thokpa maram adu thadokloi. Eikhoigi leibakpu manghanba leingba-gi yathang adu leirammi amasung atoppa lalhouba ama thokhanbagi thouna pangthok-i.” Singlupkidamak sakhising 7 da, “Leingba amasung yuddha” haiba matung inna, yuddha adugi yam angakpa wari pumnamak piba mapham adudagi loubakpa wari asisingna leingba asi matam pumnamakda manghanloi haiba hairide, adubu yuddhagi mi-singna matam aduda yengliba phibam adu khak phongdok-i. Sakhi adugi makhada amuk asigi phongdokpa ama leiri:

GSAM 341North-gi maipakpagi phongdokpa

GSAM 341.2“Adubu leibak pumnamakna upabas ama phongdok-i! Ishworna hairi, ‘Eina khanbagi upabas asi nattara, phattabagi punsinba thouri-sing louthokpa, arumba potlum-sing louthokpa, aduga namthakpiba mi-singbu ningtamba piba amasung potpu khudingmak thugaiba nattara?’ Eikhoigi leibakna Ishworna khanba upabas asi thouna toubada, yuddha-gi maramda makhoigi pukninggi haibasing adu mahakna yajagani; adubu houjik makhoina mahakki kana-da lakpa ngamde.”

GSAM 341.3yuddha-gi itihas khanglibasingna North-gi sainik-singna South-gi mi-singbu maithiba pinaba toubagi mamangda, leingba mi-sing thadokpagi yathang piba phaoba—1863 gi January 1—mangba, nungsit thokpa, matam charaba amasung atoppa awaba kaya phanglammi haiba khang-i. Madu matungdagi yuddha loiba phaoba makhoigi maipakpa adu kari matik thuna oirammi! Thabak asi matung inna yenglibasingna 1862 gi January 4 gi phongdokpa adu thokkhraba haiba kari matik phongna uba! Potlum-sing adu louthokpa matungda, leingba mi-singgi punsinba adu louthokpa amasung potpu adu thugaikhraba matungda! Ishworna mahakki mi-singgi pukninggi haibasing adu khanglammi amasung makhoina mahakna khanbagi upabas adu loukhraba matamda yuddha loihanbagi hotnaba adu mateng pibirami haiba yam phong-i.

GSAM 342Mamanggi Governor St. John-gi sakhi

GSAM 342.1Kansas-gi Mamanggi Governor John P. St. John-na Ottawa, Ill. da 1891 gi June 29 gi nungthilda eina tariba wari ama piba matamda asigi wari hairammi:

GSAM 342.2“Bull Run-da [Confederate-singna] eikhoibu maithiba piba matam adudagumba eina yamna pukning kaiba matam amata leiramde. Adubu masi Ishworgi thourang-gi sharuk ama oirammi. Eikhoina [Confederate-singbu] maithiba pirambadi, thourang semliba mi-singna thouna thawai leiba ama semgani, aduga Union asi leingba-ga loinana leigani, aduga eikhoi houjik phaoba maduda leigani. Chahi ani gi matamda [Confederate-singna] mapung leirammi; adubu Lincoln-na khangthokpa thadokpagi yathang piba matungda eikhoi Ishworgi tungda onsinlammi, aduga eikhoi maithiba phangba ngamloi.”

Notes

  1. Zabur 32:8. ↩
  2. Zabur 124:1-3. ↩
  3. Asigi yathangsing asi Dakota-gi Ichin-inao Frederickson-da 1892 gi April-da mahakki yumgi mi-singna hairammi. ↩
  4. Encyclopedia Britannica (mapansuba masak), saruk 23, lairik-ki mapung 780. ↩

Note

Back