अध्याय ६ — संदेश आणि संदेशवाहक

GSAM 108.1“मी तुला जो दृष्टांत दाखवतो, तो स्पष्टपणे पाट्यांवर लिहून ठेव अशासाठी की जो कोणी ते वाचतो त्याने धावावे! कारण हा दृष्टांत नेमलेल्या समयासाठी अजून राखून ठेवला आहे, शेवटी तो बोलणार व फसवणार नाही, जरी त्यांने विलंब केला तरी, त्याची वाट पाहा! खचित तो येणारच आणि थांबणार नाही!”¹

GSAM 108.2“यानंतर मला आणखी एक देवदूत आकाशाच्या मध्यभागी उडताना दिसला. त्याच्याजवळ, पृथ्वीवर राहणाऱ्या प्रत्येक राष्ट्र, वंश, भाषा बोलणाऱ्यांना व प्रत्येक समाजाला सुवार्ता सांगायला, सार्वकालिक सुवार्ता होती. तो मोठ्या आवाजात म्हणत होता, देवाचे भय धरा आणि त्यास गौरव करा; कारण न्यायाची वेळ आली आहे आणि ज्याने आकाश, पृथ्वी आणि समुद्र आणि पाण्याचे झरे हे उत्पन्न केले त्यास नमन करा.”²

GSAM 108.3आगमनाची घोषणा करणाऱ्यांनी असा दावा केला की हबक्कूक या संदेष्ट्याने नमूद केलेला हा “दृष्टांत”, त्याच्या “नियत” काळासह, दानीएल आणि प्रकटीकरणाच्या भविष्यवाण्यांमधील दृष्टांतांना समाविष्ट करतो. त्यांनी त्यांच्या भविष्यवाणीच्या चार्टवर यांचे इतके स्पष्ट चित्रण केले की जो कोणी त्याचे अर्थवाचन वाचेल तो खरोखरच “धावू” शकतो आणि ही माहिती इतरांपर्यंत पोहोचवू शकतो.

GSAM 108एक निश्चित संदेश

GSAM 108.4अॅडव्हेंटिस्ट लोकांनी केलेली घोषणा फक्त फेलिक्ससमोर पौलाने केलेली घोषणा नव्हती, “नीतिमत्त्व, इंद्रियदमन व पुढे होणारा न्याय;” तसेच ती मार्टिन ल्यूथरने बायबलचे भाषांतर पूर्ण केल्यानंतर, त्याच्या मृत्यूच्या काही काळापूर्वी केल्याचे सांगितले जाणारे पुढील विधानही नव्हती: “मला खात्री आहे की न्याय फार दूर नाही; होय, प्रभू स्वतः तीनशे वर्षांपेक्षा जास्त काळ अनुपस्थित राहणार नाहीत.” हे जॉन वेस्ली यांनी केलेले विधानही नव्हते, जेव्हा त्यांनी म्हटले की “मला वाटते की सहस्राब्दी सुमारे शंभर वर्षांत सुरू होऊ शकते.” अॅडव्हेंटिस्टांनी असा दावा केला की ते प्रकटीकरण १४:६, ७ मध्ये प्रतीकात्मक स्वरूपात दिलेला संदेश देत आहेत, “न्यायाची वेळ आली आहे,” आणि प्रकटीकरण १०:६ मधील घोषणा, “आणखी वेळ राहणार नाही” (KJV चे शब्दशः भाषांतर). अशा प्रकारची भविष्यवाणी “येणार्‍या” घटनेची घोषणा करून, ती “तीनशे वर्षांत” किंवा “शंभर वर्षांत” घडेल असे सांगून पूर्ण होऊ शकत नाही, तर ती ठराविक काळात “आली आहे” असे सांगूनच पूर्ण होते. अशाच प्रकारचा संदेश, ज्यात वरील भविष्यवाण्यांनी मागितलेली तंतोतंत निश्चितता होती, अॅडव्हेंटिस्ट लोकांनी संपूर्ण जगाला जाहीर केला.

GSAM 109ख्रिस्ताच्या आगमनाच्या वेळी न्याय

GSAM 109.1जेव्हा हा संदेश प्रथम जाहीर केला गेला, तेव्हा प्रत्येक ख्रिश्चन संप्रदायाचा असा विश्वास होता की न्याय ख्रिस्ताच्या दुसऱ्या आगमनाच्या वेळी होईल. म्हणून अशा परिस्थितीत, न्यायाची वेळ आली असल्याचा संदेश देणाऱ्या लोकांनी, त्याच दृष्टिकोनाला धरून, अनिवार्यपणे ख्रिस्ताच्या दुसऱ्या आगमनाची घोषणा केली असती. प्रत्यक्षात, ज्या गोष्टीने संदेशाला ताकद दिली आणि लोकांना सर्वात प्रभावीपणे प्रेरित केले, ती ठराविक वेळेची घोषणा होती. प्रथम त्यांनी असा दावा केला की जगाचा अंत १८४३ च्या “यहूदी वर्षा” दरम्यान कधीतरी येईल, आणि हा काळ २१ मार्च १८४३ ते २१ मार्च १८४४ या कालावधीत समाविष्ट आहे. हा काळ संपल्यानंतर, १८४४ मधील Midnight Cry-वरून आपल्याला कळते की भविष्यवाणीच्या काळाच्या समाप्तीसाठी निश्चित दिवस निश्चित केला गेला होता. हा सातव्या यहूदी महिन्याचा दहावा दिवस होता, जो २२ ऑक्टोबर १८४४ रोजी आला.

GSAM 109२३०० दिवसांची गणना

GSAM 109.2वेळेचा आधार—१८४३—हे दानीएल ८ मधील दोन हजार तीनशे दिवस होते. असा दावा केला गेला की, जसे हे “दिवस” अशा भविष्यवाण्यांशी संबंधित होते जिथे राज्यांचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी प्राणी निवडले गेले होते, त्यामुळे प्रभूंनी गणना १४:३४ आणि यहेज्केल ४:५, ६ मध्ये दिलेल्या प्रतीकात्मक वेळेच्या व्याख्येनुसार, “दिवस” यांचा वापर वर्षांचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी प्रतीकात्मकपणे करणे आवश्यक आहे; की दानीएल ९ मधील सत्तर आठवडे—४९० दिवस—हे दोन हजार तीनशे दिवसांचा पहिला भाग असतील, आणि हे दोन्ही कालावधी एकाच वेळी सुरू झाले. दानीएल ९ मध्ये दिलेली घटना, जिने सत्तर आठवड्यांच्या सुरुवातीचे चिन्हांकन केले, ती होती “यरूशलेमेची पुनर्बांधणी करण्याची आज्ञा” जाहीर होणे. ही आज्ञा आर्ताक्सर्सेस लॉंगिमॅनस यांच्या सातव्या वर्षी, इ.स.पू. ४५७ मध्ये जाहीर झाली, जसे एज्रा ७ मध्ये नोंदवले आहे.

GSAM 110.1हाच सत्तर आठवड्यांच्या सुरुवातीचा खरा दिनांक होता हे या गोष्टीने सिद्ध होते की ४५७ ई.पू. पासून, म्हणजेच २७ ई.स. मध्ये, अगदी एकोणसत्तर आठवड्यांत—४८३ वर्षांत—ख्रिस्ताला योहानाने बाप्तिस्मा दिला आणि त्याने आपले सेवाकार्य सुरू करून म्हटले, “आता योग्य वेळ आली आहे,”³ इत्यादी. ख्रिस्ताच्या सेवाकार्याची सुरुवात इ.स. २७ मध्ये, त्यानंतर साडेतीन वर्षांनी, “[सत्तराव्या] सप्तकाच्या मध्यात [मध्यभागी],” त्याला वधस्तंभावर खिळले जाणे, यहूद्यांमधील विशेष कार्याचा समारोप इ.स. ३४ मध्ये, आणि परजातीयांचा प्रेषित शौल याचे त्वरित धर्मांतर हे सिद्ध करते की सत्तर सप्तके त्या तारखेला संपली, आणि म्हणूनच ती इ.पू. ४५७ मध्ये सुरू झाली. त्यांनी याची अशी गणना केली: २३०० पासून ४५७ वजा करा, आणि उरले १८४३. आणि जसे ४५७ वर्षे ख्रिस्तापूर्वीची होती, तसा २३०० दिवसांच्या समाप्तीसाठी आपण १८४३ च्या शेवटी पोहोचतो.

GSAM 110विरोधकांचे कबूलनामे

GSAM 110.2खरंच म्हटले गेले आहे की “विपक्षीयांच्या ओळींमधून सत्याच्या बाजूने होणाऱ्या मान्यतेपेक्षा उच्चतम प्रकारचा पुरावा काहीच नसतो.” आगमन संदेशाच्या कोणत्याही विरोधकांनी कधीच असे सूचित केले नाही की प्रभूच्या लोकांचा तपासणी न्याय ख्रिस्ताच्या आगमनापूर्वी घडणारी घटना आहे; परंतु त्यांनी या मुद्द्यावर अॅडव्हेंटिस्टांशी सुसंगत तर्क केला. या विधानाच्या पुराव्यासाठी आम्ही दोन प्रमुख विरोधकांकडून उद्धरण देतो.

GSAM 110.3श्री एन. कोल्वर यांनी १८४२ मध्ये बोस्टनमधील मार्लबोरो स्ट्रीट चॅपेलमध्ये अॅडव्हेंटिस्टांच्या विरोधात प्रवचन देताना म्हटले:—

GSAM 111.1“जर हे दिवस वर्षे असतील, तर जगाचा अंत १८४३ मध्ये होईल; हे कोणताही शाळकरी मुलगाही पाहू शकतो; कारण जर ४९० दिवसांची मर्यादा ख्रिस्ताच्या मृत्यूवर संपली, तर २३०० दिवसांची मर्यादा १८४३ मध्ये संपेल; आणि जगाचा अंत होणेच आवश्यक आहे, जोपर्यंत हे दाखवता येत नाही की काही दुसरा प्रसंग घडणार आहे, आणि मला ते कसे करता येईल हे दिसत नाही.”

GSAM 111.2प्रोफेसर स्टुअर्ट यांनी सुमारे त्याच वेळी म्हटले:

GSAM 111.2“हे एक विलक्षण सत्य आहे की इंग्रजी आणि अमेरिकन जगातील बहुसंख्य भाष्यकारांनी अनेक वर्षांपासून दानीएल आणि प्रकटीकरण या ग्रंथांमध्ये निर्दिष्ट केलेल्या दिवसांना वर्षांचे प्रतिनिधित्व किंवा प्रतीक म्हणून समजण्याची प्रथा पाळली आहे. मला या सर्वसामान्य, अगदी जवळजवळ सार्वत्रिक, प्रथेचा उगम शोधणे कठीण वाटले आहे.”

GSAM 111प्रोफेसर बुश यांची साक्ष

GSAM 111.3प्रोफेसर बुश म्हणाले: “जो कोणी श्री मिलर यांच्या वेळेच्या मुद्द्यावर हल्ला करतो, तो त्यांच्या सर्वात बळकट मुद्द्यावरच हल्ला करतो. त्यांचा वेळ बरोबर आहे; परंतु घडणाऱ्या प्रसंगाबाबत ते चुकले आहेत.” बुश हे ख्रिस्ताच्या आगमनापूर्वी संपूर्ण जगाचे धर्मांतर होईल असे मानत होते. त्यांचा सिद्धांत होता की सहस्राब्दी १८४४ मध्ये सुरू होईल.

GSAM 111.4आगमन विश्वासाचे पादरी त्यांच्या सार्वजनिक प्रवचनात शिकवत होते की जगाचा इतिहास दाखवतो की विविध राष्ट्रे नेमक्या त्या स्थितीत आहेत जिचे प्रतीक दानीएल २ मधील प्रतिमेने केले आहे, जेव्हा दगड प्रतिमेच्या पायांवर आदळणार होता, आणि स्वर्गाचा देव आपले राज्य स्थापन करणार होता; आणि अध्याय ७ मध्ये, जेव्हा “राज्य, प्रभूत्व आणि अखिल पृथ्वीवरचे वैभव सर्वोच्च देवाच्या पवित्र जनांना देण्यात येईल.” त्यांनी या गोष्टीकडेही लक्ष वेधले की चिन्हे—नैसर्गिक, राजकीय आणि नैतिक—अगदी तशीच होती जशी शास्त्रांनी सांगितले होते की प्रभू प्रकट होण्याच्या वेळी दिसतील.

GSAM 111आकाशातले चमत्कार

GSAM 111.5योएल संदेष्ट्याद्वारे प्रभू म्हणतात: “मी आकाशात आणि पृथ्वीवर आश्चर्यकारक चिन्हे आणि तेथे रक्त, अग्नी व दाट धुराचे खांब दाखवीन. परमेश्वराचा महान आणि भयंकर दिवस उगवण्यापूर्वी सूर्य बदलून अंधकारमय आणि चंद्र रक्तमय असा होईल.”⁴ अॅडव्हेंटिस्टांनी विश्वास ठेवला आणि शिकवले की गेल्या काही शतकांतील ऑरोरा बोरेलिस (सामान्यतः नॉर्दर्न लाईट्स म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या) हेच “अग्नी व दाट धुराचे खांब” आहेत जे संदेष्ट्याच्या वर्णनाशी जुळतात; आणि इतिहासातून मिळवलेल्या सर्वोत्तम माहितीनुसार (साक्ष म्हणून आम्ही Edinburg Encyclopedia-चा उल्लेख करतो), या काळापूर्वी ते क्वचितच पाहिले गेले होते.

GSAM 112.1म्हणून, प्रभूच्या त्वरीत आगमनाचा संदेश पृथ्वीच्या सर्वात दूरच्या भागांपर्यंत पोहोचत असताना, आकाशात अशी चिन्हे दिसू लागली की ज्यांनी सत्याला तीव्रता दिली आणि लोकांचे लक्ष वेधले.

GSAM 112.2२५ जानेवारी १८३७ रोजी अग्निमय ऑरोरा बोरेलिसचे एक भव्य प्रदर्शन झाले, ज्यामुळे अनेक लोकांचे मन थेट संदेष्टा योएल यांनी प्रभूच्या महान दिवसापूर्वी काय घडेल याविषयी केलेल्या भाकिताकडे वळल्याचे दिसत होते. या दृश्याचे पुढील वर्णन २२ ऑक्टोबर १८३९ च्या New York Commercial Advertiser-मधील आहे. हे वर्णन लेखकाने न्यू यॉर्कमधील ऑन्टारियो काउंटीतील व्हिक्टर येथे प्रत्यक्ष पाहिलेल्या दृश्याशी अगदी जुळते.

GSAM 112१८३७ चा ज्वलंत ऑरोरा

GSAM 112.3“२५ जानेवारी १८३७ च्या संध्याकाळी, देशाच्या विविध भागात त्याच घटनांचे [अर्थात ऑरोरा बोरियेलिस] एक उल्लेखनीय प्रदर्शन झाले, हे आमच्या वाचकांना निःसंशय आठवेल. जिथे बर्फानं जमीन झाकलेली होती, ते दृश्य भव्य आणि ‘भीषण’ अगदी अभूतपूर्व पद्धतीने होते. एका ठिकाणी, पर्वताजवळ, दृश्य पाहणाऱ्या लोकांनी आम्हाला सांगितले की ते ‘पर्वतावरून सरकणाऱ्या ज्वालांच्या लाटा’सारखे होते, आणि साधारणपणे, जशी माहिती मिळाली, जमिनीवरचा बर्फ रक्ताने मिसळलेल्या ज्वालेसारखा दिसत होता, तर वर (जसे प्रेषित म्हणतो), ‘आकाश ज्वालामय झालेले’ शेवटच्या दिवसाच्या भविष्यवाणीच्या वर्णनासारखे इतके दिसत होते की अनेकजण चकित झाले; ते पाहून मुले घाबरली आणि विचारू लागली की हे न्यायाचे आगमन आहे का; अगदी प्राणीही स्पष्ट भयाने थरथरले.”

GSAM 113.1योएल या संदेष्ट्याचे हे चिन्ह फक्त अमेरिकेतच दिसले नाही, तर जसे प्रभूच्या आगमनाचा सिद्धांत ग्रेट ब्रिटनमध्ये प्रसिद्ध होत होता, तसतसे तेच चिन्ह त्या देशाच्या आकाशातही दिसले. २२ ऑक्टोबर १८३९ च्या New York Commercial Advertiser-ने लंडनच्या नियतकालिकांमधून ३ सप्टेंबरच्या रात्री त्या देशात पाहिल्या गेलेल्या एका उल्लेखनीय घटनेविषयी पुढीलप्रमाणे उद्धृत केले आहे:—

GSAM 113१८३९ मधील ऑरोरा

GSAM 113.2“लंडन, ५ सप्टेंबर [१८३९].—गुरुवारी रात्री दहा वाजल्यापासून काल सकाळी तीन वाजेपर्यंत, आकाशात गेल्या अनेक वर्षांत पाहिलेल्या या असामान्य घटनांपैकी—पडणारे तारे आणि उत्तरेकडील प्रकाश—यांपैकी एक अत्यंत भव्य नमुना दिसला. या विलक्षण घटनेची पहिली झलक दहा वाजण्याच्या दहा मिनिटांपूर्वी दिसली, तेव्हा अर्धगोलाच्या उत्तरेकडून एक हलक्या रक्ताभ रंगाचा, वाफेसारखा प्रकाश वर उठला आणि हळूहळू आकाशाच्या मध्यभागापर्यंत पसरला. दहा वाजता किंवा दहा वाजून पंधरा मिनिटांनी पूर्वेकडून पश्चिमेपर्यंत संपूर्ण आकाश प्रकाशाच्या एका विशाल पत्र्यासारखे दिसू लागले. त्याचा देखावा अतिशय भयानक होता आणि तो जणू एखाद्या भयंकर आगीमुळे निर्माण झालेल्या प्रकाशासारखाच होता. प्रकाश बराच बदलत होता; एका वेळी तो खाली पडत असल्यासारखा दिसला, आणि लगेचच तीव्रतेने उजळून वर आला. त्यात धुराचे ढिगारे मिसळलेले दिसत होते, जे परत परत गुंडाळत होते, आणि प्रत्येक पाहणाऱ्याला खात्री होती की ही ‘एक भयंकर आग’ आहे.

GSAM 113.3“महानगरात घबराट प्रचंड होती; हजारो लोक त्या भयंकर आपत्तीच्या अंदाजित दिशेने धावत होते. बेकर स्ट्रीट, फॅरिंगडन स्ट्रीट, वॉटलिंग स्ट्रीट, वॉटरलू रोड येथील अग्निशमन दलाच्या स्थानकांतील तसेच लंडनच्या पश्चिम भागातील स्थानकांतील अग्निशामक यंत्रे—प्रत्यक्षात लंडनमधील प्रत्येक अग्निशामक यंत्र—घोडे जुंपून, सामान्यपेक्षा अधिक जोमाने त्या संभाव्य ‘विनाशाच्या ठिकाणी’ धाव घेत होती, त्यांच्या पाठोपाठ रथ, घोडेस्वार आणि प्रचंड गर्दी होती. काही अग्निशामक यंत्रे चूक लक्षात येण्यापूर्वी हाय गेट आणि हॅलोवेपर्यंत [सुमारे चार मैल] पोहोचली. ही दृश्ये दोन तासांहून अधिक काळ टिकली, आणि सकाळच्या वेळी हे दृश्य भव्यतेने परिपूर्ण झाले.

GSAM 114.1“सकाळी दोन वाजता हे दृश्य अतिशय भव्य होते आणि वर्णन करणे अत्यंत कठीण होते. संपूर्ण लंडन दुपारीच्या प्रकाशासारखे उजळले होते, आणि वातावरण अत्यंत स्वच्छ होते. त्या वेळी उल्लेख केलेल्या काळात दक्षिण गोलार्ध, जरी ढगांविना असला तरीही, खूपच अंधारमय होता; परंतु अनगिनत तारे सुंदरपणे चमकत होते. आकाशाच्या विरुद्ध बाजूने एक विलक्षण परंतु भव्य विरोधाभास सादर केला; ते अत्यंत स्वच्छ होते आणि प्रकाश खूप तीव्र होता; उल्कांचा सतत सलग प्रवाह होता, ज्यांची तेजस्विता बदलत होती—त्या आकाशाच्या मध्यभागातून निर्माण झालेल्या दिसत होत्या आणि फुटल्यासारख्या दिसेपर्यंत पसरत होत्या. परिणाम विद्युत्प्रवाहासारखा होता. क्षितिजावर असंख्य लहान तारे झडपले आणि इतक्या वेगाने पृथ्वीकडे धावले की डोळे त्यांचा मार्गही ओळखू शकत नव्हते; ते फुटत असल्यासारखेही वाटत होते आणि संपूर्ण अर्धगोलावर गडद रक्ताभ वाफ पसरवत होते. रंग अतिशय भव्य होते.

GSAM 114.2“अडीच वाजता दृश्य अंधारात बदलले, तो विखुरल्यावर स्वर्गाच्या शिखरावर आणि देशाच्या दक्षिणेकडील भागावर पसरलेल्या अंधाराच्या कड्याभोवती एक तेजस्वी इंद्रधनुष्य प्रकट झाले. त्यानंतर लगेचच त्यातून चांदीच्या प्रकाशाचे स्तंभ बाहेर पडू लागले. ते आश्चर्यकारकपणे वाढले, त्याच वेळी तयार झालेल्या रक्ताभ वाफेत मिसळले, आणि जेव्हा ते पूर्ण उंचीवर पोहोचले तेव्हा तो देखावा कल्पनेपलीकडे होता. सर्व दिशांनी तारे झपाट्याने फिरत होते, आणि ते चार वाजेपर्यंत सुरूच राहिले, तेव्हा सर्व काही शांत झाले.”

GSAM 114सूर्यातील विचित्र दृश्ये

GSAM 114.3जेव्हा जिवंत प्रचारक प्रभूच्या आगमनाची सत्यता सांगत होते, तेव्हा जगाच्या विविध भागात आकाशात अनेक आणि विविध आश्चर्ये दिसली. यापैकी आमच्या जागेमुळे फक्त डिसेंबर १८४३ मध्ये इंग्लंडमधील नॉरविच येथे सूर्याच्या दिसण्याचे वर्णन करण्याची परवानगी आहे. त्याचप्रमाणेच एक घटना न्यू हेवन, कनेक्टिकट येथे ९ सप्टेंबर १८४४ रोजी दुपारच्या दोन तास आधीपासून दोन तास नंतरपर्यंत टिकली, आणि हजारो लोक तिचे साक्षीदार झाले.

GSAM 115सूर्याचे विचित्र दर्शन

GSAM 115.1लहान आतले वर्तुळ सूर्याचे प्रतिनिधित्व करते. त्याचा रंग हलक्या नारिंगी रंगाचा होता. सूर्यापासून असमान अंतरावर असलेल्या आणि त्याभोवती असलेल्या दोन वर्तुळांच्या बाह्य भागाचा रंगही तसाच होता; परंतु या वर्तुळांच्या अंतर्गत भागाचा रंग गडद पिवळा होता, त्या वर्तुळांमधील आकाशाचा रंग गडद तपकिरी होता, आणि सूर्यामधून व खाली जाणाऱ्या तीन मोठ्या वर्तुळांचा प्रकाश वेगळा आणि तेजस्वी होता.

GSAM 115.2इंग्लंडमधील या घटनेबद्दल आम्ही लंडन येथील ई. लॉयड यांच्या ३ जानेवारी १८४४ च्या पत्रात पुढीलप्रमाणे वाचतो:—

GSAM 115.3“नॉरविच आणि सभोवतालच्या प्रदेशातील प्रमुख नागरिकांनी पाहिलेले असाधारण ‘सूर्यातील चिन्ह’ घडले, जे इंग्लंडमध्ये यापूर्वी कधीही पाहिले गेले नव्हते. हे गेल्या डिसेंबरमध्ये दुपारी सुमारे १२ वाजता दिसले आणि दोन तास टिकले. यामुळे रहिवाशांमध्ये मोठी घाबराट पसरली. हे घडले अगदी बंधू विंटर, बर्गस आणि राउटन यांनी त्या शहरात आपले मिशन सुरू करण्याच्या अगोदर. हे सत्यासाठी मार्ग तयार करत असल्याचे दिसले, ज्यामुळे त्यांना तिथे चांगले यश मिळाले.”

GSAM 116.1न्यू हेवन, कनेक्टिकट येथे घडलेल्या या घटनेचे वर्णन १० ऑक्टोबर १८४४ च्या Midnight Cry-मध्ये दिले आहे, आणि ते १० सप्टेंबर १८४४ च्या New Haven Palladium-मधून घेतले गेले आहे. Cry-मधील वर्णनात संपादक म्हणतो, “या घटनेच्या कारणाचे स्पष्टीकरण देण्यात कोणताही तत्त्वज्ञ स्वतः समाधानी होऊ शकला नाही.”

GSAM 116.2न्यू हेवन, कनेक्टिकट येथे ९ सप्टेंबर १८४४ रोजी सूर्याच्या संबंधाने दिसलेल्या या दृश्याचे वर्णन १२ सप्टेंबर १८४४ च्या Hartford Courant-मध्येही प्रकाशित झाले होते, आणि ते पुढीलप्रमाणे आहे:—

GSAM 116.3“सोमवार, ९ सप्टेंबर १८४४ रोजी, दुपारच्या दोन तास आधीपासून दोन तास नंतरपर्यंत सूर्याभोवती दिसणाऱ्या वर्तुळांना आपल्या नागरिकांनी मोठ्या उत्सुकतेने पाहिलेले दिसते, आणि त्याने त्याच प्रकारच्या दृश्यांविषयी आणि त्यांच्या कारणांविषयी अधिक जाणून घेण्याची बुद्धिमत्तापूर्ण उत्सुकता जागृत केली आहे.

GSAM 116.4“हा सध्याचा हॅलो त्याच्या कालावधीसाठी उल्लेखनीय होता आणि निरीक्षणासाठी अनुकूल संधी उपलब्ध करून दिल्या. दुपारच्या सुमारास तो मुख्यतः दोन पूर्ण वर्तुळांनी बनलेला होता, एक सुमारे ४५ अंश रुंद वर्तुळ ज्याच्या केंद्रस्थानी सूर्य होता, आणि दुसरे सुमारे ७२ अंश रुंद वर्तुळ ज्याचे केंद्र शिखरबिंदूवर होते, तर त्याचा परिघ सूर्यातून जात होता. लहान वर्तुळासोबत एक दीर्घवृत्तही होते, ज्याचा प्रमुख अक्ष मोठा होता आणि अपकेंद्रता कमी होती. सूर्याच्या अगदी विरुद्ध दिशेला आणि झेनिथपासून ३६ अंश उत्तरेला, मोठ्या वर्तुळाला जवळजवळ किंवा अगदी त्याच व्यासाच्या आणखी दोन वर्तुळांनी छेदले होते, ज्यामुळे छेदनबिंदूवर तीन प्रकाशमान वर्तुळांच्या संयुक्त प्रकाशातून नैसर्गिकरित्या निर्माण होणारा एक तेजस्वी ठिपका तयार झाला होता. सूर्याभोवती असलेल्या वर्तुळात इंद्रधनुष्याचे सर्व रंग दिसत होते, आणि ते अनेकदा अत्यंत तीव्रतेने व सुंदरतेने झळकत होते. इतर वर्तुळं पांढरी आणि फिकट होती, कारण ती सूर्यापासून अधिक दूर होती. तथापि, प्रिझमॅटिक [इंद्रधनुष्यी] रंगांचे लहान वर्तुळाकार भाग वेगवेगळ्या वेळी पूर्वेकडे आणि पश्चिमेकडे दोन्ही दिसत होते.... रचनेतील अशी एकरूपता हॅलोच्या निर्मितीचे नियमन करणाऱ्या एखाद्या कायद्यावर अवलंबून असावी; परंतु त्या कायद्याचे स्वरूप अद्याप पूर्णपणे विकसित झालेले नाही.... सूर्याभोवती दिसणाऱ्या वर्तुळाच्या निर्मितीचे कारण समजावून घेण्यात फारशी अडचण आली नाही, कारण ते इंद्रधनुष्याच्या निर्मितीच्या कारणाशी काहीसे मिळतेजुळते आहे; परंतु ज्या वर्तुळाचा परिघ सूर्याच्या केंद्रात असतो, त्या वर्तुळाच्या उत्पत्तीचे स्पष्टीकरण देणे अधिक कठीण ठरले आहे.”

GSAM 117शास्त्रग्रंथातील भविष्यवाण्या पूर्ण करणाऱ्या आश्चर्यकारक घटना

GSAM 117.1इंग्लंड आणि अमेरिका या दोन्ही ठिकाणी आकाशात दिसलेल्या या आश्चर्यांचा कसा उपयोग झाला, हे आपण सिल्व्हेस्टर ब्लिस यांनी १८४३ साली बोस्टनमध्ये प्रकाशित केलेल्या Exposition of the Twenty-fourth of Matthew-मधून जाणून घेऊ शकतो. वरील काही वर्णने उद्धृत केल्यानंतर, ते म्हणतात:—

GSAM 117.2“अशाप्रकारे, सत्याच्या शास्त्रात भाकीत केलेली ‘मोठी चिन्हे’ आणि ‘भीषण दृश्ये’, तसेच उद्धारकर्त्याने त्यांच्या आगमनापूर्वी घडतील असे सांगितलेली चिन्हे, सर्वच पूर्ण झालेली दिसतात.

GSAM 117.3“जसे झाडांना पाने फुटणे उन्हाळ्याचे निदर्शक असते, तसंच या चिन्हांच्या पूर्ततेवर ख्रिश्चनांनी जाणून घ्यायला हवे की ख्रिस्ताचे आगमन अगदी जवळ, दारावरच आहे. हे फक्त जाणून घेण्याची परवानगी नाही, तर आपल्या तारणहाराने त्यांना ते जाणून घेण्याची आज्ञा दिली आहे.”⁵

GSAM 117संदेशवाहक

GSAM 117.4दुसऱ्या आगमनाच्या संदेशाच्या काही प्रमुख वैशिष्ट्यांकडे प्रथमच जाहीर केल्याप्रमाणे लक्ष वेधल्यानंतर, महान घोषणेमध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावलेल्या काही लोकांकडे पाहणे मनोरंजक ठरेल. विदेशातील त्या काळातील अत्यंत प्रतिभावान पादऱ्यांपैकी ज्यांनी हा प्रचार केला, त्यांपैकी अनेकांची नावे आम्ही आधीच दिली आहेत. आता अमेरिकेत पुढाकार घेणाऱ्या, ज्यांच्यावर प्रभूने या कार्याचा भार सोपविला, अशा काही लोकांकडे लक्ष वेधल्यास, प्रभूचे हात खरोखरच या चळवळीत होते, हे आणखी स्पष्ट होईल.

GSAM 118विल्यम मिलर

GSAM 118.1प्रथम आपण विल्यम मिलर यांचा उल्लेख करू, जे अमेरिकेतील आगमन चळवळीत इतके प्रमुख होते की अनेकांकडून ही चळवळ फक्त “मिलरवाद” म्हणूनच ओळखली जाते.

GSAM 118.2विल्यम मिलरचा जन्म फेब्रुवारी १७८२ मध्ये पिट्सफील्ड, मॅसॅच्युसेट्स येथे झाला. त्याच्या लहानपणीच असामान्य बौद्धिक सामर्थ्य आणि चैतन्यशीलतेची लक्षणे दिसू लागली. काही वर्षांतच त्याच्या सान्निध्यात असलेल्या सर्वांना हे गुण अधिकाधिक लक्षात येऊ लागले. त्याच्याकडे मजबूत शारीरिक घडण, सक्रिय आणि नैसर्गिकरित्या उत्तम विकसित बुद्धिमत्ता, तसेच निर्दोष नैतिक चारित्र्य होते. त्याला जिल्हा शाळेचे मर्यादित शिक्षण मिळाले होते, परंतु काही वर्षांतच सर्वसाधारणपणे मान्य झाले की त्याची प्राप्ती त्या शाळेत नेहमी नेमण्यात येणाऱ्या शिक्षकांपेक्षा जास्त होती.

GSAM 118.3श्री मिलर यांनी १८०२ मध्ये विवाह केला आणि वर्मॉन्टमधील पॉल्टनी येथे स्थायिक झाले. पॉल्टनी येथे स्थलांतर केल्यानंतर ज्या पुरुषांशी त्यांचे संबंध होते, आणि ज्यांच्या ऐहिक उपकारांबद्दल ते बरेच ऋणी होते, ते संशयवादी तत्त्वे आणि दैवीवाद या तत्त्वज्ञानाने खोलवर प्रभावित होते. ते अनैतिक पुरुष नव्हते, परंतु एक वर्ग म्हणून ते चांगले नागरिक होते, आणि सामान्यतः गंभीर स्वभावाचे, मानवतावादी आणि परोपकारी होते. तथापि, त्यांनी धार्मिक सत्याचे मानक म्हणून बायबल नाकारले आणि व्होल्टेअर, ह्यूम, वोलनी, पेन, इथान अॅलन व इतरांच्या लेखनातून मिळू शकणाऱ्या मदतीने त्या नकाराला विश्वासार्ह बनविण्याचा प्रयत्न केला. श्री मिलर यांनी या ग्रंथांचा बारकाईने अभ्यास केला आणि अखेरीस स्वतःला एक दैवीवादी म्हणून जाहीर केले. त्यांनी स्वतः सांगितले आहे की त्यांचे दैवीवादी जीवन सुमारे १८०४ पासून सुरू होऊन बारा वर्षांच्या कालावधीत पसरलेले होते.

GSAM 118.4कॅप्टनची नियुक्ती मिळाल्यानंतर, तो १८१० मध्ये सैन्यात भरती झाला. सैन्यातून परत आल्यावर, त्याने १८१२ मध्ये शेती व्यवसाय सुरू करण्यासाठी आपले कुटुंब न्यूयॉर्कमधील लो हॅम्प्टन येथे हलवले. शेतकरी म्हणून, त्याला वाचनासाठी अधिक वेळ मिळाला. त्याला आढळले की त्याच्या दैवीवादाच्या दृष्टिकोनातून सध्याच्या आयुष्यापलीकडे आनंदाची कोणतीही हमी मिळत नाही. समाधीपलीकडे सर्व काही अंधारमय आणि उदास होते. त्याच्या स्वतःच्या शब्दांत:

GSAM 118.4“विनाश हा एक थंड आणि भयानक विचार होता, आणि जबाबदारी म्हणजे सर्वांसाठी निश्चित नाश होती. माझ्या डोक्यावरचे आकाश पितळेसारखे कठोर होते, आणि माझ्या पायाखालील पृथ्वी लोखंडासारखी होती. अनंतकाळ!—ते काय होते? आणि मृत्यू!—तो का होता? जितके मी तर्क करत होतो, तितके मी निर्णायक प्रमाणापासून दूर होतो. जितका मी विचार करत होतो, तितके माझे निष्कर्ष अधिक विखुरलेले असायचे. मी विचार करणे थांबवण्याचा प्रयत्न केला, पण माझे विचार नियंत्रणात येत नव्हते. मी खरोखरच दुर्दैवी होतो, परंतु कारण मला समजत नव्हते.... त्यानंतर लगेचच, अचानक माझ्या मनावर तारणहाराचे व्यक्तिमत्व ठळकपणे ठसले. असे वाटले की एखादा इतका चांगला आणि दयाळू कोणी असू शकतो की तो आपल्या पापांसाठी स्वतः प्रायश्चित करून आपल्याला पापाच्या शिक्षेपासून वाचवू शकेल. मला तत्काळ जाणवले की असा कोणी किती प्रेमळ असावा; आणि मी कल्पना केली की मी त्याच्या मिठीत स्वतःला सोपवू शकतो आणि त्याच्या दयेवर विश्वास ठेवू शकतो.”

GSAM 119विल्यम मिलर यांचे धर्मांतर

GSAM 119.1त्याने पुढे असेही म्हटले:

GSAM 119.1“मला दिसले की बायबलने अगदी तसाच तारणहार मांडला होता ज्याची मला गरज होती; आणि मला गोंधळ वाटला की एका अप्रेरित पुस्तकाने पतित जगाच्या गरजांसाठी इतके परिपूर्ण सिद्धांत कसे मांडले. मला मान्य करावे लागले की शास्त्र हे देवाकडून आलेले प्रकटीकरणच असले पाहिजे. ते माझे आनंद झाले; आणि येशूमध्ये मला एक मित्र सापडला.... बायबल आता माझे मुख्य अध्ययन बनले, आणि मी खऱ्या अर्थाने सांगू शकतो की, मी ते अत्यंत आनंदाने शोधले. मला आढळले की त्यातील अर्धेसुद्धा मला कधी सांगितले गेले नव्हते. मला आश्चर्य वाटले की मी पूर्वी त्याची सुंदरता आणि महिमा का पाहिले नव्हते, आणि आश्चर्य वाटले की मी ते कधी नाकारले असेल.”

GSAM 119.2विल्यम मिलर यांनी बायबलचा अभ्यास करण्याच्या पद्धतीचे स्वतः असे वर्णन केले आहे:

GSAM 119.2“मी सर्व पूर्वग्रह बाजूला ठेवण्याचा, एका शास्त्रवचनाची दुसऱ्या शास्त्रवचनाशी सखोल तुलना करण्याचा आणि त्याच्या अभ्यासाला नियमित, पद्धतशीर स्वरूप देण्याचा निर्धार केला.... जेव्हा मला काही अस्पष्ट आढळायचे, तेव्हा त्याची इतर संबंधित उताऱ्यांशी तुलना करणे हा माझा सराव होता; आणि क्रुडेनच्या मदतीने, मी शास्त्रातील सर्व उताऱ्यांची तपासणी केली ज्यात कोणत्याही अस्पष्ट भागातील प्रमुख शब्द आढळले होते.... अशा प्रकारे मी बायबलचा अभ्यास, त्याचे पहिले वाचन करताना, सुमारे दोन वर्षे केला, आणि मला पूर्णपणे खात्री झाली की ते स्वतःचेच व्याख्याते आहे.

GSAM 120.1“अशा प्रकारे अभ्यास करताना, मला हे पटले की भूतकाळात पूर्ण झालेल्या भविष्यवाण्या जर भविष्यात येणाऱ्या घटनांच्या पूर्ततेचा प्रकार ठरवण्यासाठी एखादा निकष असू शकतात, तर ख्रिस्ताच्या आध्यात्मिक राज्याविषयीचे लोकप्रिय दृष्टिकोन—जगाच्या अंतापूर्वीचे एक ऐहिक सहस्राब्दी राज्य आणि यहुद्यांचे परत येणे—देवाच्या वचनावर टिकत नाहीत.... मला शास्त्रात स्पष्टपणे शिकवले गेले की येशू ख्रिस्त पुन्हा या पृथ्वीवर स्वर्गाच्या मेघात, आपल्या पित्याच्या सर्व महिमेत अवतरतील.

GSAM 120.2“मला शास्त्रांचा अभ्यास करताना असा आनंद अनुभवायला मिळाला, जो मी पूर्वी त्याच्या शिकवणींमधून मिळू शकतो असे कधीच गृहीत धरले नव्हते. मी तारणहाराच्या आगमनाची वेळ शोधण्याच्या कोणत्याही अपेक्षेविना त्यांचा अभ्यास सुरू केला, आणि सुरुवातीला मी ज्या निष्कर्षावर पोहोचलो होतो त्यावर विश्वास ठेवणे मला जवळजवळ अशक्य वाटले; परंतु पुराव्यांचा माझ्यावर इतका प्रबळ परिणाम झाला की मी माझ्या ठाम विश्वासाला नकार देऊ शकलो नाही. मी माझ्या निष्कर्षांवर जवळजवळ ठाम झालो आणि तारणहाराच्या आगमनासाठी वाट पाहू, जागे राहू आणि प्रार्थना करू लागलो.”

GSAM 120.3पुन्हा तो म्हणतो:

GSAM 120.3“मी विश्वास ठेवला; आणि तत्काळच हा सिद्धांत प्रकाशित करण्याचे कर्तव्य माझ्या मनावर ठसले की जगाने विश्वास ठेवावा आणि त्याच्या आगमनावेळी न्यायाधीश व वराला भेटण्यासाठी तयार व्हावे. माझ्या दीर्घ आणि क्लेशदायक परीक्षांचे सविस्तर वर्णन करण्याची इथे गरज नाही. इतकंच पुरे की, काही वर्षांनंतर मला देवाच्या आत्म्याने, सत्याच्या सामर्थ्याने आणि आत्म्यांच्या प्रेमाने माझा क्रूस उचलावा लागला आणि मरत व नाश पावत असलेल्या जगाला या गोष्टी जाहीर कराव्या लागल्या.”

GSAM 120.4श्री मिलर यांनी, इतर देशांतील या संदेशाने प्रेरित झालेल्या लोकांप्रमाणेच, प्रथम आपले काम पुस्तिकांमध्ये आणि सार्वजनिक जर्नलमध्ये लेखन व प्रकाशन करून पूर्ण करण्याचा विचार केला. त्यांनी प्रथम आपले विचार Vermont Telegraph या बॅप्टिस्ट नियतकालिकात प्रकाशित केले, जे ब्रँडन, वर्मॉन्ट येथे छापले जात असे. हे १८३१ साली झाले. त्यांनी या विषयावर प्रथमच १८३२ साली सार्वजनिकपणे भाषण केले. त्यांनी या बैठकीबद्दल सांगितले, “प्रभूने मंडळीवर आपली कृपा ओतली, आणि अनेकांनी त्यांच्या आत्म्यांच्या तारणासाठी विश्वास ठेवला.”

GSAM 121.1१८३६ मध्ये त्याची व्याख्याने त्या काळातील काही सार्वजनिक जर्नल्समध्ये छापण्यात आली. १८३७–३८ च्या हिवाळ्यात त्याची व्याख्याने एका पुस्तिकेत प्रकाशित करण्यात आली. १८३८ मध्ये २०४ पानांची दुसरी पुस्तिका छापण्यात आली, आणि या पुस्तिकेत श्री. मिलर यांनी नमूद केले की ऑटोमन साम्राज्य १८३९ किंवा १८४० मध्ये कोसळू शकते. कोणत्याही मोठ्या शहरांमध्ये त्यांची पहिली व्याख्याने १८३६ मध्ये झाली. त्यानंतर त्यांनी रँडॉल्फ, लोवेल, ग्रोटन आणि लिन, मॅसॅच्युसेट्स येथे भाषणे केली.

GSAM 121.2१८४० पर्यंत ख्रिस्ताच्या निकटवर्ती आगमनाच्या विषयावर सार्वजनिक वक्ते म्हणून श्री मिलर जवळजवळ एकटेच होते. त्या वर्षी अचानक शेकडो लोक हा संदेश जाहीर करण्यात त्यांच्यासोबत सामील झाले. या महान बदलाचे कारण पुढील प्रकरणात नमूद केले जाईल. १८३९–४० च्या हिवाळ्यात श्री मिलर यांनी न्यू हैम्पशायरमधील एक्सेटर येथे व्याख्यानांची एक मालिका दिली. तेथे त्यांना प्रथम पास्टर जे. व्ही. हाइम्स यांची भेट झाली, ज्यांनी त्या वेळी हा विश्वास स्वीकारला आणि त्या दिवसापासून ते महान दुसऱ्या आगमनाच्या संदेशाचे प्रकाशक आणि उत्साही प्रवचनकार म्हणून पास्टर मिलर यांच्या सोबत खांद्याला खांदा लावून उभे राहिले.

GSAM 121जोशुआ व्ही. हाइम्स

GSAM 121.3या महान चळवळीतील या निष्ठावान कार्यकर्त्याबद्दल त्याच्या चरित्रकाराने जे म्हटले आहे ते उद्धृत करणेच उत्तम ठरेल:—

GSAM 121.4“जोशुआ व्ही. हाइम्स यांचा जन्म १९ मे, १८०५ रोजी विकफर्ड, आर.आय. येथे झाला. त्यांचे वडील वेस्ट इंडीजशी व्यापार करणारे व्यापारी म्हणून चांगले परिचित होते, आणि विकफर्डमधील सेंट पॉल एपिस्कोपल चर्चचे सदस्य म्हणूनही ते उल्लेखनीय होते. त्यांच्या आईचा स्वभाव सौम्य होता, आणि तिला तारणहारावर प्रेम होते, जे तिने आपल्या मुलाच्या इच्छुक कानांवर ओतले.

GSAM 121.5“वडिलांचा हेतू होता की त्यांचा मुलगा जोशुआ याला त्याच चर्चच्या सेवाकार्यासाठी शिक्षित करावे, ज्यात ते स्वतः सदस्य होते, परंतु परिस्थितीने ते शक्य झाले नाही. देवाकडे त्या मुलासाठी आणखी एक कार्य होते, आणि त्याने गोष्टी अशा प्रकारे घडवून आणल्या ज्यामुळे अपेक्षित परिणाम साध्य होईल. १८१७ मध्ये वडिलांनी कॅप्टन कार्टर यांच्या ताब्यात, अलेक्झांडर स्टुअर्ट यांना सुपरकार्गो नेमून, मौल्यवान माल पाठवला. हे लोक अविश्वसनीय ठरले आणि वेस्ट इंडीजच्या एका बंदरावर पोहोचल्यावर त्यांनी जहाज आणि माल दोन्ही विकून पळ काढला. या घटनेमुळे तरुण जोशुआच्या भविष्यासाठी आखलेल्या सर्व योजना बदलून गेल्या, ज्याला प्रॉव्हिडन्स, रोड आयलंडमधील ब्राउन विद्यापीठात पाठवण्याचे नियोजन होते. त्याऐवजी एप्रिल १८२१ मध्ये त्याला न्यू बेडफोर्ड, मॅसॅच्युसेट्स येथे नेण्यात आले आणि फर्निचर बनवण्याचे काम शिकण्यासाठी विल्यम नाइट्स यांच्याकडे ठेवण्यात आले.

GSAM 122.1“नवीन घरी पोहोचताच, त्याने त्याला नेमून दिलेल्या कामात प्रामाणिकपणे मन लावून काम केले, आपल्या व्यवसायात पारंगत होण्याचा निर्धार केला. परंतु लवकरच त्याला आढळले की त्याचे धार्मिक वातावरण पूर्णपणे त्याच्या पसंतीचे नव्हते. तो म्हणतो, ‘माझा मालक युनिटेरियन होता आणि त्याने मला आपल्या चर्चमध्ये नेले. रेव्ह. ऑर्व्हिल ड्यूई हे पादरी होते. ते परंपरागत धर्मातून अलीकडेच परिवर्तित झालेले होते. बिशप ग्रिस्वोल्ड आणि विकफोर्डमधील सेंट पॉलचे रेक्टर रेव्ह. विल्यम बर्ग यांच्या मार्गदर्शनाखाली झालेल्या प्रशिक्षणामुळे, आणि प्रॉव्हिडन्स, रोड आयलंडमधील सेंट जॉनचे वाक्पटू डॉ. क्रॉकर यांचे प्रवचन वारंवार ऐकल्यामुळे, मी श्री. ड्यूई यांनी ख्रिस्त आणि त्यांच्या प्रेषितांच्या शिकवणी नाकारत केलेल्या वाक्पटू युक्तिवादांना स्वीकारण्यास पूर्णपणे असमर्थ ठरलो.’

GSAM 122.2“त्या वेळी न्यू बेडफोर्डमध्ये कोणतेही एपिस्कोपल चर्च नसल्यामुळे, त्याने फर्स्ट क्रिश्चन चर्च [डिसाइपल नव्हे] मध्ये जाण्याचा निर्णय घेतला आणि नंतर त्या संप्रदायात सामील झाला. ‘येथे,’ तो म्हणतो, ‘मला उघडे बायबल आणि विचारांचे स्वातंत्र्य मिळाले, आणि मी दोन्हीचा चांगला उपयोग केला.’ हे चर्च रेव्हरंड मोझेस हाव यांच्या पादरीत्वाखाली होते. रेव्हरंड श्री. क्लफ यांनी २ फेब्रुवारी १८२३ रोजी जोशुआ व्ही. हाइम्स यांना बाप्तिस्मा दिला. आपल्या गुरुंसाठी उत्कटतेने जळत्या हृदयाने, त्यांनी अठरा वर्षांच्या वयातच क्रूसाची कथा सांगायला आणि लोकांना पश्चात्ताप करण्यास प्रवृत्त करायला सुरुवात केली. ते स्वतःबद्दल म्हणतात:—

GSAM 122.3“‘मी लवकरच एक उपदेशक झालो, आणि माझ्या देणगीचा उपयोग करण्यासाठी मला परवानगी मिळाली.... मी माझी उमेदवारी समाधानकारकपणे पूर्ण केली आणि प्रशंसा प्राप्त केली. परंतु पाच-सहा वर्षे मी जास्त काम करण्याची सवय ठेवली आणि अशा प्रकारे आठवड्यात एक-दोन दिवस गरीब वस्त्यांमध्ये अभ्यास आणि मिशनरी कार्यासाठी वेळ काढला, ज्याचे फळ मी माझ्या पादरीला देत असे.’

GSAM 123.1“१८२५ मध्ये त्याला दक्षिण मॅसाच्युसेट्समधील ख्रिश्चन चर्चांच्या कॉन्फरन्सचा मिशनरी म्हणून नियुक्ती देण्यात आली. ‘मिशनर्‍यांच्या उदरनिर्वाहासाठी कोणतीही योजना किंवा कोणतेही साधन नव्हते,’ असे पास्टर हाइम्स म्हणतात, ‘म्हणून मी माझ्या उपजीविकेसाठी व्यवसायात उतरण्याचा आणि जसे शक्य असेल तसे प्रवचन देण्याचा निर्धार केला.’

GSAM 123.2“१८२८ मध्ये त्याने न्यू बेडफोर्ड सोडले, शंका किंवा उर्जेच्या कमतरतेमुळे नव्हे, तर जिंकण्याचा निर्धार घेऊन प्लायमाउथकडे गेला, जिथे त्याने शाळाघरांमध्ये, तात्पुरत्या खोल्यांमध्ये आणि जिथेही त्याचे ऐकणारे मिळाले तिथे देवाच्या वचनाचा प्रचार केला. १८२९ मध्ये त्याने फॉल रिव्हरमध्ये तेच स्वरूपाचे कार्य सुरू ठेवले आणि १८३० पर्यंत ते चालू ठेवले; त्यानंतर तो बोस्टनमध्ये प्रथम आणि द्वितीय ख्रिश्चन चर्चांचा पादरी म्हणून गेला आणि येथे तो तेहतीस वर्षे राहिला. १८३९ मध्ये तो प्रसिद्ध पास्टर विल्यम मिलर यांनी मांडलेल्या आगमन चळवळीचा अनुयायी झाला. त्याने आपल्या सर्व उत्साहाने या नव्या चळवळीत प्रवेश केला आणि त्याची प्रवचनं ज्वाला आणि सामर्थ्याने परिपूर्ण होती. १८४० मध्ये त्याने Signs of the Times या प्रकाशनाची सुरुवात केली, ज्याद्वारे त्याने ज्या कार्याला आपले संपूर्ण मन अर्पण केले होते, त्या कार्याचे समर्थन केले. त्याचे सर्व पैसे, सर्व परिश्रम, सर्व ऊर्जा या कार्यासाठी समर्पित करण्यात आली आणि हजारो लोक त्यात सामील झाले.”

GSAM 123मिलर आणि हाइम्स यांचे संयुक्त कार्य

GSAM 123.3१८४० पासून १८४४ च्या शरद ऋतूपर्यंत पास्टर मिलर आणि हाइम्स यांचे कार्य मोठ्या प्रमाणात एकत्रित होते, कारण ते शहरातून शहरात जात होते, उन्हाळ्यात त्यांचा प्रचंड तंबू घेऊन आणि हिवाळ्यात चर्च आणि सार्वजनिक सभागृहात. पास्टर हाइम्स यांच्या महान शारीरिक ताकदीने त्यांना त्यांच्या ब्याण्णवाव्या वर्षात प्रवेश करेपर्यंत टिकवून ठेवले. त्यांच्या मानसिक क्षमता शेवटपर्यंत प्रबळ होत्या. १८९४ साली, २८ सप्टेंबर रोजी, मिशिगनमधील लॅन्सिंग येथील शिबिरभूमीवर तीन हजाराहून अधिक सप्तम-दिवस अॅडव्हेंटिस्टांच्या जमातीला त्यांनी अतिशय प्रेरणादायी प्रवचन दिले. ते ऐकताना असे वाटत होते की ते पूर्वीच्या दिवसांतील तितक्याच तळमळीने आणि जोमाने बोलत आहेत. एक्क्याण्णवाव्या वर्षात प्रवेश करून तीन महिने झालेल्या आणि पुढील वर्षी ज्यामुळे त्यांचा मृत्यू झाला त्या असाध्य आजाराने ग्रस्त असलेल्या व्यक्तीसाठी हे खरोखरच आश्चर्यकारक होते.

GSAM 124.1पास्टर मिलर आणि हाइम्स हे अमेरिकेतील दुसऱ्या आगमनाच्या चळवळीत जणू “लढाईच्या अग्रभागी” उभे होते, आणि ते अनेक सहकाऱ्यांपैकी फक्त दोन होते ज्यांनी त्यांच्यासोबत ख्रिस्ताच्या आगमनाचा सिद्धांत जाहीर करण्यासाठी परिश्रम घेतले; त्यांची मुख्य वैशिष्ट्ये म्हणजे दृढनिश्चय आणि उत्कृष्ट प्रामाणिकपणा. हे पुरुष मोठ्या प्रमाणावर जगातल्या “स्वयंनिर्मित पुरुष” या वर्गातील होते—असे पुरुष, ज्यांनी जीवनाच्या कठोर वास्तवांच्या संपर्कातून स्वतःचा विकास केला होता, ज्यांनी धोरणावरून नव्हे तर तत्त्वांवरून एखाद्या कार्याच्या योग्यतेविषयी निर्णय घेणे शिकले होते. पास्टर मिलर म्हणाले की, चर्चमधील “सर्वात धार्मिक, समर्पित आणि सक्रिय सदस्य” सामान्यतः संदेश स्वीकारतात, आणि हे पुरुष त्याच स्वभावाचे होते. या तथ्याची विविध चर्चांच्या पादऱ्यांनी पुष्टी केली, ज्यांनी अॅडव्हेंटिस्टांपासून अंतिम विभाजनानंतर म्हटले, “तिने [शिकवणीने] आमच्या कळपातील सर्वोत्तम लोकांना नेले आहे.”

GSAM 124इतर प्रमुख अॅडव्हेंटिस्ट प्रचारक

GSAM 124.2त्या सुरुवातीच्या काळातील चळवळीत पास्टर मिलर आणि हाइम्स यांच्यासोबत महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावलेल्या काही पुरुषांची नावे घेणे मनोरंजक ठरू शकते. यादीत प्रथम स्थान आहे क्लीवलँड, ओहायो येथील चार्ल्स फिचचे, ज्याने १८४२ मध्ये दानीएल आणि प्रकटीकरण यांचे दृष्टांत स्पष्ट करण्यासाठी चार्ट तयार करण्याची कल्पना मांडली. या विचाराची उत्पत्ती हबक्कूक २:२, ३ वर आधारित होती. चार्ल्स फिच यांचे निधन १० ऑक्टोबर १८४४ रोजी झाले.

GSAM 124.3फिलाडेल्फिया येथील डॉ. जोसाय लिच, ज्यांना पुढील प्रकरणात आपण पाहू, त्यांना प्रभूंनी प्रेरित करून एक सत्य जाहीर करण्यास प्रवृत्त केले, ज्याच्या पूर्ततेमुळे आगमन संदेशाबद्दल अचानक आणि वेगाने रुची निर्माण झाली.

GSAM 124.4लॉकपोर्ट, न्यूयॉर्क येथील एलॉन गॅलुशा, एक नामवंत बॅप्टिस्ट पादरी, ज्यांच्या प्रभूच्या समीप आगमनाच्या विषयावरील लेखन आणि प्रवचनांनी त्या संप्रदायात मोठी खळबळ उडवली.

GSAM 125.1सेनेका फॉल्स, न्यूयॉर्क येथील ई. आर. पिनी, बॅप्टिस्ट चर्चचे आणखी एक समर्पित पादरी, ज्यांचे सेवाकार्य आणि लेखन या कार्यात सामर्थ्यवान ठरले. त्यांना “पृथ्वीचे मीठ” असे म्हटले जाऊ शकते.

GSAM 125.2न्यूयॉर्क शहरातील ज्यो. स्टॉर्स, जे आगमन सिद्धांताकडे परिवर्तित होण्यापूर्वी एक प्रमुख पुनरुज्जीवन प्रचारक होते. त्यांच्या लेखनाने लोकांना कार्यासाठी स्वतःला आणि आपली संपत्ती अधिक समर्पित करण्यास मोठी प्रेरणा दिली; विशेषतः ते दोन हजार तीनशे दिवसांच्या शेवटच्या आठवड्यांत अधिक स्पष्टपणे जाणवले. निराशा झाल्यानंतर, त्याने अॅडव्हेंटिस्ट लोकांच्या आणि जगाच्या विचारार्थ मानवाच्या स्वभावावर, मृतांच्या अवस्थेवर आणि भविष्यातील शिक्षेवर आधारित आपली सहा प्रवचने आणली.

GSAM 125.3पोर्टलँड, मेन येथील पास्टर स्टॉकमन हे त्या शहरातील विल्यम मिलर यांच्या पुनरुज्जीवनांमध्ये आणखी एक उत्साही कार्यकर्ते होते. १८४३ च्या यहूदी वर्षाच्या समाप्तीच्या काही आठवडे आधी त्यांचे निधन झाले, तेव्हा अॅडव्हेंटिस्ट लोक प्रभू त्या वेळी येतील अशी आशा आणि अपेक्षा करत होते.⁶

GSAM 125.4असे इतरही काही प्रमुख पुरुष होते, ज्यांचा जागेच्या अभावामुळे आम्ही फक्त उल्लेख करणार आहोत, जसे की एन. एन. व्हाइटिंग, ज्यांनी नवीन कराराचा इंग्रजीमध्ये अनुवाद केला, ज्याला Whiting’s Translation म्हणून ओळखले जाते; एस. एस. स्नो, एफ. जी. ब्राउन, अपोलोस हेले, एल. डी. मॅन्सफील्ड, जीओ. नीडम, ओ. आर. फॅसेट; जॉर्ज, वेस्ली आणि एडविन बर्नहम (तीन भाऊ), सर्व संदेशात कुशल कार्यकर्ते.