Sapta 16 — Tok Bilong Namba Tri Ensel
GSAM 247.1Namba tri ensel i bihainim ol, na em i tok strong long nek bikpela olsem, ‘Sapos wanpela man i lotu long animal na long piksa bilong en, na kisim mak bilong en long poret o long han bilong en, em bai dring wain bilong belhat bilong God, em i kapsait i no miks wantaim wanpela samting insait long kap bilong belhat bilong Em; na em bai karim pen long paia na ston salfa long ai bilong ol ensel holi na long ai bilong Pikinini Sipsip; na smok bilong pen bilong ol bai i go antap oltaim oltaim. Na ol i no gat malolo long san o long nait, ol dispela manmeri i lotu long animal na long piksa bilong en, na olgeta man i kisim mak bilong nem bilong en.’ Hia em pasin bilong sanap strong bilong ol manmeri holi; hia em ol manmeri i bihainim ol lo bilong God na bilip bilong Jisas.1
GSAM 247Toksave i Gat Bikpela Pret Tru Long Baibel
GSAM 247.2Dispela em toksave i gat bikpela pret tru insait long Baibel, na i klia tru olsem rekod bilong histori bilong graun bilong yumi i no kamapim wanpela tokaut olsem ol man i bin harim dispela tok long bipo. Ol i bin pruvim pinis olsem namba wan na namba tu ensel bilong dispela lain i bilong dispela taim yumi stap long en. Dispela i soim klia tru olsem dispela tok i no bilong ol taim bilong bipo.
GSAM 247.3Elda J. V. Himes i bin tok olsem long 1847:—
GSAM 247.4‘Sapta 14 bilong Revelesen i kamapim wanpela singaut i narakain tru, tasol ol i mas mekim yet olsem toksave long ol manmeri long dispela taim bilong traim i strong tru. Ves 9-11. I no gat narapela hap long Buk bilong God i gat dispela tok bilong kot na belhat i nogut tru olsem dispela. Dispela i no makim olsem traim bai kamap strong tru na ol i mas givim dispela toksave i pret nogut tru?’2
GSAM 248Haus Lotu i Op — Ol i Lukim Bokis Kontrak
GSAM 248.1J. N. Andrews i bin tok long dispela tok olsem, ‘Taim ol i opim ples holi tru insait long haus lotu long heven na ol i lukim bokis kontrak, dispela em wanpela samting i kamap taim namba seven ensel i winim biugel. Na taim wok bilong bikpela Hetpris bilong yumi i senis i go long dispela rum long pinis bilong 2,300 de, yumi save olsem opim haus lotu i makim pinis bilong dispela hap taim, olsem tokaut bilong namba wan ensel i bin makim. Taim Hetpris bilong yumi i go insait long ples holi tru bilong mekim wok long ai bilong bokis kontrak bilong God, dispela i pulim ai bilong sios i go long ol lo bilong God i stap insait long dispela bokis kontrak. Kirap long dispela taim, ol lo bilong God i bin givim lait i kam long haus lotu holi long heven.’
GSAM 248Senis Bilong Sabat
GSAM 248.2‘Dispela em wanpela samting i no gat man inap tok pait long en: planti yia i go pinis, ol i senisim namba foa lo, long de bilong malolo bilong Bikpela i go long bung bilong ol haiden long Sande. Ol i mekim dispela senis i birua stret long ol Rait Holi, long wanem, olgeta hap bilong ol i save luksave long de namba seven olsem wanpela tasol wik Sabat bilong Bikpela. Bikpela apostet i mekim dispela, em Daniel i tok profet long en olsem em bai “tingting long senisim ol taim na ol lo.” Dispela strong i wankain tru olsem animal olgeta manmeri bilong graun bai lotu long en. Na em wanpela samting i mekim yumi amamas tru olsem dispela lo ol i bin krungutim longpela taim nau ol i wok long sambai gen long en, na ol manmeri bilong God i stat long bihainim wantaim ol narapela 9-pela lo. Tenkyu long God, long wanem, Em i redim lain i stap yet bilong dispela laspela pait bilong ol wantaim dragon, na bilong ol i go insait long taun holi long ol dua. Revelesen 12:17; 22:14. Dispela sambai bilong namba foa lo i birua long Sabat i kam long pasin bilong lusim bilip, wantaim autim tok bilong olgeta lo bilong God, em wanpela strongpela tokaut olsem nau em taim bilong pasin bilong sanap strong bilong ol manmeri holi na taim bilong toksave bilong namba tri ensel.’3
GSAM 249.1Long ol sapta i go pinis, mipela i bin tokaut long namba wan na namba tu bilong ol dispela tok, olsem ol i kamap tru long bikpela tokaut bilong namba tu kam bek i go inap long Okt. 22, 1844. Rait Holi long stat bilong dispela sapta i tok, ‘Namba tri ensel i bihainim ol,’ em i makim olsem em i bihainim namba wan na namba tu ensel. Ating bai i gat gutpela tingting long dispela samting sapos mipela i stori liklik long olsem wanem dispela namba tri tok i kirap.
GSAM 249Ol Namba Wan Adventist Bilong Bihainim Sabat
GSAM 249.2Long taim bilong singaut bilong biknait, long 1844, Bikpela i stat long stiaim tingting bilong ol manmeri bilong Em i go long bihainim Sabat bilong de namba seven. Dispela bilip namel long ol Adventist i kamap olsem: Rachel Preston, wanpela Baptis bilong de namba seven, i muv i go long Washington, N.H., we i gat wanpela sios bilong ol Adventist. Em i kisim bilip long tok bilong kam bek, na dispela sios, i gat klostu 40 memba, i kisim Sabat bilong namba foa lo long wok misineri bilong em.4 Dispela i kirapim ol man long askim planti askim long dispela samting. Long *Cry* bilong Sept. 5, 1844, mipela i ritim olsem, ‘Planti manmeri i tingting strong tru long wanpela samting ol i ting em i mas mekim, em long bihainim de namba seven.’ Dispela tok i stap insait long wanpela edito, we ol i mekim liklik traim long strongim wok bilong bihainim Sande. Ol i mekim dispela tok i go moa long namba bilong Septemba 12, na long dispela hap mipela i painim dispela tok i gat bikpela mining, em i kirapim planti manmeri long stadi strong na gut tru long en:—
GSAM 249De Namba Seven Tasol Em De Lo i Makim
GSAM 249.3‘Long wik i go pinis mipela i painimaut olsem mipela i mas kamap long dispela tingting: I no gat wanpela haptaim stret we ol Kristen i mas makim olsem taim holi, olsem lo i tok. Sapos dispela tingting i no stret, orait mipela i ting de namba seven em wanpela tasol de we i gat lo i tok long bihainim.’
GSAM 250Esai Bilong T. M. Preble
GSAM 250.1Wanpela esai bilong T. M. Preble i kirapim ol Adventist olsem wanpela lain long tingting long kwestin bilong Sabat. Em i bin raitim long Feb. 13, 1845, na ol i printim long *Gutpela Wet bilong Israel*, Portland, Maine, long Feb. 28, 1845. Em i soim ol samting Baibel Sabat i gat rait long en na olsem bikpela pasin bilong lusim bilip i senisim i go long Sande, na em i tok: ‘Olsem na yumi lukim olsem Daniel 7:25 i kamap tru, taim liklik kom i senisim “ol taim na ol lo.” Olsem na long tingting bilong mi, olgeta man i bihainim namba wan de bilong wik olsem Sabat ol i man bilong bihainim Sande bilong pop na ol i brukim Sabat bilong God.’5
GSAM 250J. B. Cook long Kwestin Bilong Sabat
GSAM 250.2I no longtaim bihain long dispela, ol i printim wanpela artikol bilong J. B. Cook. Em i soim olsem i no gat pruv bilong Rait Holi bilong bihainim Sande olsem Sabat, na em i yusim dispela sotpela tok: ‘Olsem na isi tru, olgeta win i lus pinis long sel bilong ol man i sail, ating ol i no save, aninit long flag bilong Sabat bilong pop.’
GSAM 250.3Maski taim tupela dispela man i bin bihainim Sabat i sotpela, ol i bin statim wanpela samting i go raun na i no isi long pasim. Ol dispela tok ol man i save mekim, ‘ol man bilong bihainim Sande bilong pop,’ ‘ol man bilong brukim lo bilong God,’ na ‘sail aninit long flag bilong Sabat bilong pop,’ i stap long maus bilong planti handret manmeri i laik save long tok tru bilong dispela samting. Elda Joseph Bates bilong Fairhaven, Mass., i kisim bikpela tingting long dispela na em i kisim Sabat long 1845.
GSAM 250Joseph Bates i Kisim Sabat
GSAM 250.4Eksperiens bilong em i olsem: Em i harim stori long dispela lain long Washington, N.H., i save bihainim Sabat, na em i tingting long go lukim dispela sios bilong save long mining bilong en. Orait em i go, na taim em i stadi wantaim ol long dispela samting, em i lukim olsem ol i stret, na kwiktaim em i kisim lait long kwestin bilong Sabat. Taim em i go bek long New Bedford, Mass., em i bungim wanpela bikpela brata long bris namel long New Bedford na Fair Haven. Dispela man i singautim em olsem, ‘Kapten Bates, wanem nius?’ Elda Bates i bekim, ‘Nius em olsem de namba seven em Sabat bilong Bikpela God bilong yumi.’ ‘Orait,’ man i tok, ‘bai mi go long haus na ritim Baibel bilong mi na lukim dispela samting.’ Em i mekim olsem, na taim tupela i bung gen, dispela brata i kisim tok tru bilong Sabat na i bihainim.
GSAM 251Namba Wan Buk Bilong Sabat
GSAM 251.2Elda Bates i stat kwiktaim long autim dispela tok tru long wanpela stet i go long narapela. I no longtaim em i lukim olsem wanpela buk, o maski wanpela buklet, long kwestin bilong Sabat bai helpim em tru long wok bilong em, na Spirit bilong God i kirapim bel bilong em long raitim na printim wanpela samting long dispela samting. Tasol olsem wanem em bai mekim dispela i no gat mani? Dispela em askim, long wanem olgeta samting em i gat em wanpela siling York tasol (12 na hap sent). Ating bai i gat gutpela tingting long stori long eksperiens bilong em long dispela samting olsem em yet i bin stori long mi long 1855.
GSAM 251Fopela Paun Plaua
GSAM 251.3Em i tok olsem taim em i beten long ai bilong God, em i pasim tok long raitim buk na em i bilip tru olsem rot bai op bilong printim. Olsem na em i sindaun long tebol bilong rait, wantaim Baibel na konkodens, bilong statim wok. Insait long wanpela aua, Misis Bates i kam insait long rum na i tok, ‘Joseph, mi no gat inap plaua bilong pinisim baken,’ na long dispela taim em i tok tu long sampela liklik samting moa em i nidim. Kapten Bates i askim, ‘Hamas plaua i sot?’ Em i bekim, ‘Fopela paun samting.’ Em i bekim, ‘Em i orait.’ Taim em i lusim rum, em i go long wanpela stua i klostu, baim fopela paun plaua na ol narapela samting, bringim ol i go long haus, na sindaun gen long tebol bilong rait. I no longtaim Misis Bates i kam insait na lukim ol samting long tebol na i singaut, ‘Dispela plaua i kam long we?’ Kapten i tok, ‘Bilong wanem, em i no inap? Yu tok yu laikim fopela paun.’ Em i tok, ‘Yes, tasol yu kisim long we?’ Em i tok, ‘Mi baim,’ na em i askim gen, ‘em i no dispela mak yu laikim bilong pinisim baken?’ Misis Bates i tok, ‘Yes, tasol yu, Kapten Bates, man i bin sailim ol sip i lusim New Bedford i go long olgeta hap bilong graun, yu bin go ausait na baim fopela paun plaua?’ Em i tok, ‘Yes, em i no dispela mak yu nidim bilong pinisim baken?’ Misis Bates i tok gen, ‘Yes, tasol yu bin baim fopela paun(!) plaua?’
GSAM 252Ol i Spendim 11,000 Dolar Bilong Tok Tru
GSAM 252.1Narapela traim i kamap kwiktaim. Taim Kapten Bates i lusim solwara, em i salim hap bilong em long wanpela sip long $11,000, tasol nau em i bin yusim olgeta samting bilong em bilong strongim wok bilong tok tru. I go inap long dispela taim Misis Bates i no save long stretpela sindaun bilong mani bilong em, tasol em i pilim olsem nau em i mas tokim em. Olsem na em i tok isi, ‘Meri, mi yusim laspela mani mi gat long graun bilong baim ol dispela samting.’ Misis Bates i askim wantaim krai i gat bikpela bel hevi, ‘Bai yumi mekim wanem?’ Kapten i sanap na, wantaim bikpela pasin olsem kapten i stiaim sip bilong em, em i tok, ‘Bai mi raitim wanpela buk; bai mi tilim dispela buk na mekim dispela tok tru bilong Sabat i go long olgeta hap bilong graun.’ Misis Bates i tok wantaim aiwara i karamapim ai bilong em, ‘Orait, bai yumi stap long wanem samting?’ Kapten Bates i bekim wantaim smail, ‘Bikpela bai opim rot.’ Misis Bates i tok, ‘Yes, Bikpela bai opim rot! Dispela em tok yu save mekim olgeta taim,’ na em i bruk long krai na lusim rum.
GSAM 252Wanpela Samting i Kamap i No Man i Wetim
GSAM 252.2Taim Kapten Bates i wok yet inap long hap aua, em i kisim tingting long go long post opis, long wanem i gat wanpela pas i stap long hap bilong em. Em i go, na tru tumas, wanpela pas i stap. Long ol dispela taim, pe bilong salim pas em faiv sent na man inap peim pastaim o nogat. Man i raitim dispela pas i no bin peim pe bilong salim. Na gen Kapten Bates i kisim sem, long wanem em i mas tokim postman, Mr. Drew, em i save gut long en, olsem em i no inap peim dispela pe, long wanem em i no gat mani. Tasol em i tok, ‘Yu ken larim mi lukim pas i kam long we?’ Postman i tok, ‘Kisim i go, na bai yu peim long narapela taim.’ Kapten i tok, ‘Nogat, bai mi no kisim pas i lusim opis inap long mi peim pe bilong salim.’ Taim em i holim pas long han, em i tok, ‘Mi ting olsem i gat mani insait long dispela pas,’ na em i tanim i go long postman na askim, ‘Plis, yu ken opim? Sapos i gat mani insait, yu ken kisim pe bilong salim long en; sapos nogat, bai mi no ritim.’ Postman i bihainim askim bilong em, na lukim! I gat wanpela pepa mani bilong ten dolar insait. Taim em i ritim, em i kisim save olsem pas i kam long wanpela man i tok Bikpela i putim tingting long bel bilong em olsem Elda Bates i sot long mani, na em i hariapim dispela mani i kam long em; ating long dispela hariap em i lus tingting long peim pe bilong salim.
GSAM 253.1Taim em i peim pe bilong salim pas, em i go long stua bilong kaikai, baim wanpela dram plaua long $4, na tu ol potato, suga, na ol narapela samting em i nidim. Taim em i tokim ol long wanem hap ol i mas bringim ol samting i go long en, em i tok, ‘Ating meri bai tok ol i no bilong dispela hap, tasol yupela i no ken tingim tok bilong em; lusim ol samting long veranda i stap long fran.’
GSAM 253.2Bihain em i go long opis bilong printim na stretim wok bilong printim 1,000 kopi bilong wanpela buklet i gat klostu 100 pes. Em i pasim tok wantaim ol olsem taim em i givim kopi bilong rait, ol man bilong print bai putim long taip kwiktaim tru inap long ol i pinisim, na salim ol kopi bilong traim i go long em. Em bai peim wok taim mani i kam long em, na ol buk i no ken lusim opis inap long ol i peim olgeta bil.
GSAM 253.3Kapten Bates i save gut olsem i no gat mani ol i mas givim long em, tasol em i pilim olsem em i mas raitim dispela buk, na em i bilip olsem Bikpela bai kirapim bel bilong ol manmeri long salim mani taim em i nidim. Taim em i baim pepa, pen, na ol narapela samting, na givim taim bilong ol samting bilong haus i go pas long em, em i go long het bilong rot i go long haus bilong em. Taim em i lukim olsem ol samting i stap pinis, em i go insait long haus long dua bilong baksait na sindaun gen long tebol bilong rait. Misis Bates i kam insait na i tok wantaim bel i kirap nogut, ‘Joseph, yu lukluk ausait long veranda i stap long fran! Dispela samting i kam long we? Wanpela man i kam long karim samting na i laik lusim long hia. Mi tokim em olsem i no bilong hia, tasol em i lusim tasol.’ Kapten Bates i tok, ‘Mi ting em i orait.’ Misis Bates i tok, ‘Tasol em i kam long we?’ Kapten i tok, ‘Bikpela i salim.’ Misis Bates i tok, ‘Yes, Bikpela i salim; dispela em tok yu save mekim olgeta taim.’ Orait em i givim pas long meri bilong em na i tok, ‘Ritim dispela, na bai yu save em i kam long we.’ Em i ritim, na gen em i go bek long narapela rum bilong krai, tasol dispela krai i narakain long namba wan. Taim em i kam bek, em i askim em wantaim pasin daun long fogivim em long em i no gat bilip.
GSAM 254Mani i Kam Bilong Buk
GSAM 254.1Taim wok bilong raitim na printim i go het, Kapten Bates i kisim mani long pas i kam long taim i go long taim, na long ol narapela rot tu. Sampela taim mani i kam long ol man em i no bin bungim. Taim em i kisim mani, ol i givim i go long ol man bilong printim na yusim bilong baim bil bilong buk. Long pinis de i kamap we ol i printim olgeta buk pinis, na long wanpela rot Brata Bates i no bin tingting long en, ol i kisim mani bilong pinisim olgeta bil. Olsem na ol buk i no holim bek maski wanpela de long taim bilong tilim ol.
GSAM 254Laspela Bil i Pinis
GSAM 254.2H. S. Gurney bilong Memphis, Mich., i tokim mi long Mas, 1884, olsem long stretpela moning we ol i pinisim buk bilong Elda Bates, em i kisim $100 long wanpela pepa bilong dinau em taim bilong kisim bek dinau long kot i bin pinis, na dispela mani i kam long wanpela man i bin tok olsem em bai i no peim dispela dinau. Taim em i kisim dispela mani, em i tingting olsem em i amamas long yusim hap bilong en bilong peim laspela bil bilong buklet bilong Sabat bilong Elda Bates. Tasol Mr. Gurney i tok, ‘Brata Bates i no save inap long de em i dai, husat i peim hap mani i stap yet bilong bil bilong buk.’ Dispela eksperiens bilong Elda Bates long printim tok tru bilong Sabat i olsem wanpela tok long ol manmeri bilong yumi kirap long stat bilong wok bilong pablisim tok tru long kwestin bilong Sabat: ‘Go het long dispela lain wok, na wetim God long lukautim yupela na opim rot taim yupela i go het.’
GSAM 255Elda Bates i Gat Tupela Tingting Long Ol Visen
GSAM 255.1Dispela stori, em ol i kisim long *Ol Stori Bilong Laip* na sotim, bai soim olsem presen bilong tok profet na wok bilong kirapim ol manmeri long bihainim Sabat gen i bin kamap wantaim:—
GSAM 255.2Taim Mis Harmon i stap long visit long New Bedford, Mass., long 1846, em i bungim na kamap save long Elda Joseph Bates. Em i bin kisim bilip bilong kam bek long stat yet bilong dispela wok, na em i wanpela man i wok strong long dispela wok. Em i wanpela Kristen man tru, i gat pasin sori na gutpela pasin. Em i mekim gutpela pasin long Mis Harmon olsem em i meri pikinini bilong em yet. Namba wan taim em i harim em i toktok, em i soim olsem bel bilong em i kirap strong, na taim em i pinisim tok, em i sanap na tok, ‘Mi olsem Tomas i gat tupela tingting. Mi no bilip long ol visen. Tasol sapos mi inap bilip olsem dispela tokaut sista i bin stori long en long nait i tru em nek bilong God long yumi, bai mi stap man i amamas moa long olgeta man i stap laip. Bel bilong mi i kirap tru. Mi bilip dispela meri i toktok em i tok tru, tasol mi no inap eksplein long olsem wanem em i bin kisim save long ol dispela samting i narakain tru em i bin stori long yumi.’
GSAM 255Misis Harmon i Kisim Sabat
GSAM 255.3Elda Bates i save bihainim Sabat, na em i strongim bikpela mining bilong en. Long dispela taim Misis Harmon i no pilim mining bilong en, na em i ting Elda Bates i popaia taim em i toktok planti long namba fopela lo winim ol arapela ninepela. Tasol Bikpela i givim em wanpela visen bilong haus lotu holi long heven. Tempel bilong God i op long heven, na em i lukim Bokis bilong God i gat ples bilong marimari i karamapim. Tupela ensel i sanap, wanpela long olgeta tupela sait bilong Bokis, na ol wing bilong tupela i op antap long ples bilong marimari, na pes bilong tupela i tan long en. Ensel i go wantaim em i tokim em olsem, dispela i makim olgeta lain bilong heven i lukluk i go long lo bilong God wantaim bikpela pret na rispek, long wanem, pinga bilong God yet i bin raitim. Jisas i litimapim karamap bilong Bokis, na em i lukim tupela hap ston we ol tenpela lo i bin rait long en. Em i kirap nogut taim em i lukim namba fopela lo i stap stret long namel bilong tenpela lo, na wanpela lait i no strong tumas i raunim. Ensel i tok, “Dispela wanpela tasol namel long tenpela i save makim God i stap laip, em i bin wokim skai na graun na olgeta samting i stap insait long ol. Taim ol i putim ol as bilong graun, ol i putim tu as bilong Sabat.” Em i kisim save olsem sapos ol i bin bihainim Sabat tru, bai i no gat man i no bilip o ateis. Pasin bilong bihainim Sabat bai i bin lukautim wol long pasin bilong lotu long ol giaman god.
GSAM 256.1Ol i bin daunim na krungutim namba fopela lo, olsem na God i singautim yumi long stretim bruk i stap long lo na long toktok strong bilong sambai long Sabat ol i bin daunim. Man bilong sin, em i bin litimapim em yet antap long God na tingting long senisim ol taim na ol lo, i kamapim senis bilong Sabat long namba seven de i go long namba wan de bilong wik. Taim em i mekim olsem, em i kamapim wanpela bruk long lo bilong God.
GSAM 256.2Klostu long bikpela de bilong God, wanpela tok i salim i go bilong givim tok lukaut long ol manmeri long kam bek long pasin bilong stap aninit long lo bilong God, em birua bilong Krais i bin brukim i go daun. Yumi mas kirapim tingting bilong ol manmeri long dispela bruk long lo long skulim ol na soim long pasin. Em i kisim tu save olsem namba tri ensel bilong Revelesen 14, em i autim tok long ol lo bilong God na bilip bilong Jisas, i makim ol manmeri i kisim dispela tok, na i apim nek bilong givim tok lukaut long graun long bihainim ol lo bilong God na lukautim lo bilong em olsem ai bilong man i save lukautim gut. Na long bekim bilong dispela tok lukaut, planti bai kisim Sabat bilong Bikpela.6
GSAM 256.3Dispela ekspiriens bilong Misis Harmon na Elda Bates i bihainim stret pasin Bikpela i save wok long en. Elda Bates i kirapim tingting bilong Misis Harmon na Elda White long dispela askim bilong Sabat, na em i soim long tupela long ol Rait Holi olsem lo bilong God i no inap senis i gat strong long ol. Maski Misis Harmon i bin kisim ol spesel soim bilong Bikpela inap olsem 18 mun, i no gat wanpela samting long dispela samting em i bin soim em bipo. Nau taim bilong Bikpela i kamap, taim em i kirapim ol bilipman long bihainim lo bilong em, na em i givim lait long ol long rot bilong presen bilong tok profet. Olsem na long pasin bilong em yet long wok, tok bilong namba tri ensel, “ol lo bilong God, na tokaut bilong Jisas Krais,” i kam bung wantaim.
GSAM 257Stat Bilong Tok Bilong Namba Tri Ensel
GSAM 257.1Stat long dispela taim, tok bilong namba tri ensel, wantaim tupela arapela tok, i stat long ol i autim. Tok tru bilong Sabat, wantaim Bokis bilong God na lait i wok long kamap klia long haus lotu holi, i strongim dispela samting ol i bin soim bipo—olsem muvmen bilong kam bek bilong bipo i bin stret na i bihainim oda bilong Bikpela. Nau ol i inap save gut moa winim bipo long mining bilong “tripela step i go antap long rot i go long taun bilong God.”
GSAM 257Elda Bates i Kisim Save Ol Visen i Kam Long God
GSAM 257.2Long mun bilong Novemba, 1846, ol i mekim wanpela konferens long Topsham, Maine, na Elda Bates i stap. Long dispela bung Misis White (ol i bin tok pinis long marit bilong Misis Harmon wantaim Elda James White) i kisim wanpela visen we i mekim Elda Bates i bilip tru olsem ol visen i kam long God. Em i man i bin wok long solwara inap 50 yia, na em i bin mekim olgeta wok, kirap long boi bilong haus slip i go inap long bosman na papa bilong ol sip. Save bilong em long stadi bilong ol sta i bikpela tumas, olsem em i bin tokim mi, em inap save klostu tru long em i stap we long solwara, long sait bilong latitude na longitude, long rot bilong lukim ol samting bilong skai. Man olsem bai i gat laik long toktok long stadi bilong ol sta.
GSAM 257.3Taim mi toktok wantaim em, em i tokim mi long olsem wanem em i kisim save olsem ol visen i kam long God. Em i tok em i traim wanpela de long toktok wantaim Misis White long ol sta, tasol kwiktaim em i painim olsem em i no save liklik long stadi bilong ol sta; tru tumas, olsem em i bin tokim em, em i no save sapos em i bin lukluk liklik long wanpela buk i stori long dispela samting. Em i no gat laik long toktok long dispela samting, na em i senisim toktok i go long stori long graun i kamap nupela, na long ol samting em i bin lukim long visen long dispela graun.
GSAM 258“Heven i Op”
GSAM 258.1Long yia i go pinis, long Epril 19, 1845, niuspepa Nius Bilong London i Gat Piksa i bin raitim wanpela samting i gat bikpela laik bilong ol man i stadi long ol sta, em Lord Rosse i bin raitim long ol narakain painim em i bin mekim long bikpela teleskop bilong em, moa yet long wanpela lukluk long samting ol man bilong stadi long ol sta i kolim “bruk long skai.” Wanpela apinun long dispela konferens yumi bin stori long en, long haus bilong Mista Curtiss na long ai bilong Elda Bates, em i no yet mekim disisen long ol dispela soim, Misis White i stap long visen na i stat long toktok long ol sta. Em i givim wanpela stori i gat lait long ol longpela lain i gat kala olsem retpela ros em i lukim i go long skin bilong wanpela planet, na em i tok moa, “Mi lukim 4 mun.” “O,” Elda Bates i tok, “em i lukluk long Jupiter!” Bihain, taim em i mekim ol han olsem em i wokabaut i go namel long skai, em i stat long stori long ol longpela lain na ring i senis oltaim long naispela bilong ol, na em i tok, “Mi lukim 7 mun.”7 Elda Bates i singaut, “Em i stori long Saturn.” Bihain em i tok, “Mi lukim 6 mun,” na wantu em i stat long stori long “heven i op,” wantaim glori bilong en, na em i kolim dispela olsem op i go long wanpela hap i gat moa lait. Elda Bates i tok, stori bilong em i winim tru olgeta stori bilong heven i op em i bin ritim long wanpela man bilong rait.
GSAM 258.2Taim Misis White i wok long toktok na em i stap yet long visen, Elda Bates i sanap na singaut, “O, mi laik tru bai Lord John Rosse i stap hia long nait!” Elda White i askim, “Lord John Rosse em i husat?” “O,” Elda Bates i tok, “em i bikpela man bilong Inglan i stadi long ol sta. Mi laik bai em i stap hia bilong harim dispela meri i toktok long stadi bilong ol sta, na bilong harim dispela stori bilong ‘heven i op.’ Em i winim olgeta samting mi bin ritim long dispela samting.” Stat long dispela apinun Elda Bates i bilip tru olsem ol visen bilong Misis White i stap ausait long save na kontrol bilong em. Dispela samting na pasin bilong ol tok bilong stretim na skulim, i mekim em i bilip olsem ol i kam long God.
GSAM 259.1Dispela narakain samting long skai em Misis White i bin stori long en long dispela visen, ol man bilong stadi long ol sta i save stori long en wan wan tasol. Huygens, em i bin painim dispela samting pastaim, i givim dispela stori i kamap bihain:
GSAM 259Wanpela Lait i Gat Glori long Naip Bilong Orion
GSAM 259.2“Ol man bilong stadi long ol sta i putim tripela sta klostu wantaim long naip bilong Orion; taim mi lukluk long dispela sta i stap namel wantaim teleskop long yia 1656, long ples bilong dispela wanpela sta i gat 12 arapela sta; namel long ol, i gat tripela i klostu tru long pas wantaim, na i gat 4 moa i kamap, ol i lait lait olsem ol i stap baksait long klaut. Olsem na ples i raunim ol i luk olsem i lait moa moa long ol arapela hap bilong heven, em i luk olsem i blak olgeta long wanem skai i klia gut, na i luk olsem wanpela laplap i op, na long dispela rot man inap lukluk fri i go long narapela hap i gat moa lait.”
GSAM 259.3William Herschel i tok long dispela op long skai olsem:
GSAM 259.4“Sapos diameter bilong en long dispela distens i kamapim wanpela kona bilong 10 °, olsem em i klostu tru long mekim, bikpela bilong en i mas i go antap moa long olgeta save bilong man long tingting. Ol i bin kaunim olsem bikpela bilong en i mas 2 trilion taim bikpela bilong san.”
GSAM 259Em i Lait Moa Yet Winim San
GSAM 259.5Thomas Dick, dispela man bilong tingting na save, i tok olsem long dispela nebula i lait:
GSAM 259.6“Sapos yumi stap klostu long en olsem hap bilong distens bilong sta i stap klostu moa, maski dispela distens i bikpela tru, long dispela hap em bai givim lait i klostu olsem bilong san; na long ol man i stap klostu moa, em bai pulapim bikpela hap bilong skai, na lait bilong en bai i gutpela tumas bilong man i no inap tok. Tasol as tru bilong dispela samting, long olgeta pasin na pasin bilong em wantaim ol arapela samting, ating bai i stap hait inap long ol yia bilong bihain bilong laip i no gat pinis; na olsem planti arapela samting long ol hap bilong wokim samting i stap longwe, em i kirapim long tingting wanpela bikpela laik long lukim ol samting i gat glori na hait bilong dispela olgeta hap bilong yunives i kamap klia moa.”8
GSAM 260.1Long pinisim wanpela atikol long dispela samting, Elda Bates i tok olsem:
GSAM 260.2“Olsem na yumi lukim long olgeta tokaut yumi bin kamapim (na sapos i gat nid, yumi inap givim planti moa), olsem hia i gat wanpela narakain samting tru long skai we yumi no inap eksplenim; wanpela bruk long skai i gat raun bilong en i winim 11 bilion na 3 handret na 14 [11,000,000,314] mail. Bikpela man Huygens i tok, ‘Mi no bin lukim wanpela samting olsem namel long ol arapela sta i stap strong—wanpela lukluk fri i go long narapela hap i gat moa lait.’”
GSAM 260Narapela Tokaut Long Visen Bilong Ol Planet
GSAM 260.3Gen, mipela i kisim tok long Misis Truesdail, em i bin stap long taim ol i givim dispela visen yumi bin stori long en. Em i tok olsem:
GSAM 260.4“Sista White i gat bun i no strong tru, na taim ol i mekim prea bilong helpim em, Spirit bilong God i kam daun long mipela. I no longtaim, mipela i luksave olsem em i no save long ol samting bilong graun. Dispela em i namba wan taim em i lukim ol samting bilong ol planet. Bihain em i kaunim ol mun bilong Jupiter long nek bilong em, na bihain liklik em i kaunim ol mun bilong Saturn, na em i givim wanpela naispela stori bilong ol ring bilong dispela planet. Na em i tok, ‘Ol manmeri i stap long en i longpela na i gat bikpela namba, na ol i narakain tru long ol manmeri bilong graun. Sin i no bin kam insait long hia.’ I klia long pes bilong Brata Bates i smail olsem ol dispela tupela tingting bilong em long as bilong ol visen bilong em i wok long lus kwiktaim. Mipela olgeta i save olsem Kapten Bates i laikim tru stadi bilong ol sta, long wanem, em i save soim mipela ples bilong planti samting bilong heven bilong skulim mipela. Taim Sista White i bekim ol askim bilong em bihain long visen, na em i tok olsem em i no bin stadi o kisim save long dispela hap, em i pulap long amamas na belgut. Em i litimapim nem bilong God, na em i tok bilip olsem dispela visen long ol planet i bin kamap bilong em i no ken kisim tupela tingting gen.”9
GSAM 261Wanpela Hos i Save Bikhet i Kamap Isi Wantu
GSAM 261.1I no longtaim bihain long dispela bung long Topsham, narapela bikpela samting i kamap wantaim ol visen, na mi laik stori long en olsem Elda Bates i bin tokim mi:
GSAM 261.2Elda White i kisim yus bilong wanpela hos yangpela ol i no lainim gut yet na wanpela karis bilong maket i gat 2 sia, ol i wokim em i no gat wanpela plang i pasim fran, tasol i gat wanpela step i stat long wanpela sait bilong fran bilong karis na i go inap long narapela sait, na wanpela step ain i kamap long ol stik bilong karis. Ol i mas was gut tru taim ol i draivim dispela hos yangpela, long wanem, sapos ol rop o wanpela samting i tatsim sait bilong em, em bai kik strong tumas wantu, na ol i mas holim em oltaim wantaim rop i tait strong bilong pasim em long ran. Dispela hos yangpela i bilong wanpela man ol i laik i go long ples bilong em, na Elda White i bin save long bosim ol hos yangpela i no lain yet, olsem na em i ting em bai i no gat bikpela hevi wantaim dispela. Tasol sapos ol i bin save olsem taim em i save kalap na bikhet, em i bin kilim pinis 2 man—wanpela em i bin brukim em i go long ol ston klostu long rot—ating em bai i no gat dispela strongpela bilip.
GSAM 261.3Long dispela taim i gat 4 manmeri insait long karis: Elda White na meri bilong em i sindaun long sia bilong fran, na Elda Bates na Israel Damon long sia bilong baksait. Taim Elda White i givim olgeta strong bilong em long holim hos i stap aninit long kontrol, Misis White i toktok long tok tru, na strong bilong God i kam daun long dispela lain, na em i kisim visen taim em i sindaun yet long karis. Long dispela taim stret em i singaut “Glori!” taim em i go insait long visen, hos yangpela i sanap isi tru wantu na daunim het bilong em. Long dispela taim stret Misis White i kirap yet i stap long dispela pasin, na ai bilong em i lukluk i go antap, na em i kalap i go antap long fran bilong karis, i go daun long ol stik bilong karis, na han bilong em i stap antap long baksait bilong hos yangpela. Elda Bates i singaut long Elda White, “Hos yangpela bai kikim dispela meri i go inap long em i dai.” Elda White i bekim, “Nau Bikpela i bosim hos yangpela; mi no laik mekim wanpela samting.” Hos i sanap isi olsem wanpela lapun hos. Klostu long rot, maunten bilong graun i go antap inap 6 fit, na klostu long banis i gat wanpela hap i gat gras. Misis White, ai bilong em i lukluk yet i go antap na em i no lukluk i go daun wanpela taim, i go antap long maunten i go long dispela hap i gat gras, na bihain em i wokabaut i go i kam inap sampela minit, na i toktok na stori long ol naispela samting bilong graun i kamap nupela. Bihain, het bilong em i stap long wankain pasin, em i kam daun long maunten, i wokabaut i go long karis, i step i go antap long ol step, han bilong em i stap long baksait bilong hos yangpela, na em i go antap long ol stik bilong karis na i go insait gen long karis. Long dispela taim stret em i sindaun long sia, em i lusim visen, na long dispela taim stret hos, i no gat wanpela mak bilong man i draivim em, i kirap na i wokabaut i go.
GSAM 262.2Taim Misis White i stap ausait long karis, Elda White i ting em bai traim hos na lukim olsem em i kamap isi tru o nogat. Pastaim em i tatsim em liklik tasol wantaim wip; long ol arapela taim hos bai i bekim wantaim kik, tasol nau em i no mekim wanpela muvmen. Bihain em i paitim em strong liklik, na bihain strong moa, na strong moa yet. Hos yangpela i no tingim olgeta dispela pait, tasol em i luk olsem em i no inap mekim nogut long wanpela man, wankain olsem ol laion we ol ensel i pasim maus bilong ol long nait Daniel i stap insait long hul bilong ol. “Dispela em i ples i gat bikpela pret,” Elda Bates i tok, “na i klia olsem dispela wankain Strong we i kamapim ol visen i bin daunim, long dispela taim tasol, pasin bilong dispela hos yangpela i save laik pait.”
GSAM 262.3Sapos dispela visen em i kamap tasol long sampela sik bilong bodi bilong em, orait askim i kamap stret, Hos tu i gat wankain sik?
GSAM 262Tokaut Bilong Israel Damon
GSAM 262.4Bilong strongim dispela stori Elda Bates i bin givim mi, mi laik givim hia dispela tokaut:
GSAM 262.5“Klostu 20 yia i go pinis, bihain stret long mi stat long bihainim Sabat, Israel Damon i stori long mi long ol samting i bin kamap taim Sista White i kisim visen, taim em, Elda Bates, na Elda White wantaim meri bilong em i sindaun long liklik karis i go wantaim hos yangpela i save bikhet. Nau mi ritim dispela stori bilong samting i bin kamap, olsem Elda Loughborough i bin raitim, na em i wankain stret wantaim ol samting Elda Damon i bin tokim mi.” I gat sain bilong “R. S. Webber, Battle Creek, Michigan, Februeri 9, 1891.”
GSAM 263Tokaut Bilong Elda Bates Long Ol Visen
GSAM 263.1Elda Bates i stori long ekspiriens bilong em yet olsem:
GSAM 263.2“Maski mi no lukim wanpela samting insait long ol i pait agensim tok bilong God, mi yet i pret na i gat bikpela traim, na inap longpela taim mi no laik bilip olsem dispela i winim samting bodi bilong em i bin kamapim taim em i stap longpela taim i no gat strong.
GSAM 263.3“Olsem na mi painim ol rot long stap wantaim ol arapela, long taim tingting bilong em i luk olsem i stap fri long bikpela kirap (taim bung i no kamap), bilong askim na askim gen em na ol pren bilong em i save go wantaim em, moa yet bikpela sista bilong em, bilong painimaut tru sapos mi inap. Long planti taim em i bin kam kamap long New Bedford na Fairhaven bihain, taim mipela i stap long ol bung bilong mipela, mi bin lukim em i stap long visen planti taim, na tu long Topsham, Maine; na ol manmeri i bin stap long sampela bilong ol dispela taim i gat bikpela kirap i save gut olsem mi bin harim olgeta tok wantaim bikpela laik na strong, na mi bin lukluk long olgeta muvmen bilong em, bilong painimaut sapos i gat giaman o mekim man i slip long tingting. Na mi tenkyu long God long dispela rot mi bin kisim wantaim ol arapela long lukim ol dispela samting. Nau mi inap tok strong long samting bilong mi yet. Mi bilip olsem dispela wok i bilong God, na em i givim bilong mekim bel isi na strongim ol lain bilong em i ‘bruk nabaut,’ ‘brukbruk,’ na ‘skin bilong ol i raus,’ bihain long mipela i pinisim wok bilong mipela ... long Oktoba, 1844. Dispela tingting i paul bilong ol tok ‘Lukim, em i stap hia!’ na ‘Lukim, em i stap long hap!’ bihain long dispela taim i mekim ol gutpela na redi manmeri bilong God i paul tru, na i mekim i hatwok tru long ol manmeri i no inap eksplenim planti hap bilong Rait Holi i no wankain em ol i bin bringim long ai bilong ol. Mi tokaut olsem mi kisim lait na skul long planti hap bilong Rait Holi we mi no inap save klia long en bipo. Mi bilip em i pikinini bilong God i save givim em yet, i stretpela, na i laik bihainim God.”10
GSAM 263.4“Man i raitim dispela i no ‘kisim ol tingting’ bilong ol visen bilong em ‘long ol skul o stadi em i kisim bipo.’ Taim em i kisim namba wan visen bilong em, long Disemba, 1844, em wantaim olgeta lain long Portland, Maine (ples papamama bilong em i stap long en long dispela taim), ol i bin lusim pinis ‘singaut bilong biknait’ olsem samting bilong bipo. Long dispela taim Bikpela i soim em long visen olsem dispela lain wantaim em i bin pundaun long wanpela rong. Na em i stori long visen bilong em long dispela lain, na ol i tokaut olsem ekspiriens bilong ol long namba seven mun i bin wok bilong God.”11
GSAM 264Ol i Tingting Olsem Wanem Long Ol Tripela Tok long 1847
GSAM 264.1Dispela tok i kam long Elda James White, em i bin raitim long Epril, 1847, bai soim yumi ol i tingting olsem wanem long ol tripela tok long dispela taim:
GSAM 264.2“Olgeta kain lain bilong ol bilipman long namba tu kam bek i wanbel olsem ensel ol i soim long ves 6 na 7 bilong dispela sapta (Revelesen 14) i makim tok bilong kam bek i go long sios na graun.... Wok bilong namba tu ensel em bilong soim long bikpela lain bilong ol man i wetim kam bek olsem Babilon i pundaun. Na long wanem bikpela hap bilong ol i no kisim save long dispela samting inap long strong bilong ‘singaut bilong biknait’ i kirapim ol stret long taim bilong ranawe bilong ol long ol sios bipo long de namba ten i kamap, olsem na bihain long namba seven mun, 1844, tok bilong namba tri ensel i bin stap, na i stap yet, olsem wanpela tok lukaut long ol manmeri holi long ‘holimpas,’ na ol i no ken go bek na ‘kisim’ ol mak we lain bilong ol yangpela meri i no marit i bin rausim long taim bilong singaut bilong namba tu ensel.
GSAM 264.3“Na stat long namba seven mun, 1844, tok tru bilong God long ol manmeri bilong em i no bin kamap wankain olsem dispela tok lukaut?—Yes, em i bin kamap olsem.... Ves 12 i rit olsem, ‘Hia em i pasin bilong wet na sanap strong bilong ol manmeri holi: hia em ol i bihainim ol lo bilong God na bilip bilong Jisas.’ Jon, yu bin lukim ol we?—Orait, ‘hia,’ long taim bilong tok bilong namba tri ensel. Olsem taim bilong wet na sanap strong i stat long namba seven mun, 1844, na olsem lain i bihainim Sabat na ol arapela samting i bin kamap bihain long dispela taim, em i klia olsem yumi stap long taim bilong tok bilong namba tri ensel.”12
Notes
- Revelesen 14:9-12. ↩
- *Ol Fakta long Romanisme*, pes 112. ↩
- *Ol Tripela Ensel bilong Revelesen 14:6-12*, pes 131, 132. ↩
- Rachel Preston i dai long Vernon, Vt., long Feb. 1, 1868, taim em i gat 59 krismas. ↩
- *Histori bilong Sabat* bilong Andrews, pes 506, edisen bilong 1887. ↩
- Skets Bilong Laip Bilong Ellen G. White, pes 95, 96. ↩
- Long buk Kirap na Gohet, ol i tok em i lukim 8 mun bilong Saturn. Ol i bin mekim dispela senis bihain long ol pruf i lusim han bilong mi. Bihain ol i painim moa mun bilong Jupiter na Saturn. ↩
- Heven Bilong Ol Sta Bilong Dick, pes 96. ↩
- Leta bilong Misis Truesdail, Januari 27, 1891. ↩
- Wanpela Tok long Liklik Sipsiplain, pes 21. ↩
- Wankain buk, 22. ↩
- Wankain buk, 10, 11, Brunswick, Maine, Me 1847. ↩