Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
06 / 31
06 / 31

Sapta 3 — Kam Bilong Pikinini God i Bin Promis Long En

John Norton Loughborough

GSAM 57.1“Taim bilong kamap tru bilong dispela taim i kamap pinis, God i salim Pikinini bilong em i kam, ... em i kamap aninit long lo, bilong baim bek ol manmeri i stap aninit long lo, bai God i kisim yumi i kamap ol pikinini bilong em.”1

GSAM 57.2“Nau long dispela Man i gat strong long mekim yupela i sanap strong, i stret wantaim gutnius bilong mi na autim tok bilong Jisas Krais, i stret wantaim kamap ples klia bilong dispela tok hait, em i bin stap hait long taim graun i stat, tasol nau em i kamap ples klia, na long ol rait bilong ol profet, i stret wantaim lo bilong God i stap oltaim, em i kamap save long olgeta lain manmeri bilong bihainim bilip: long dispela God, em wanpela tasol i gat savetingting, glori i mas i go long em long rot bilong Jisas Krais inap oltaim.”2

GSAM 57.3“Long rot bilong kamap ples klia em i mekim mi save long dispela tok hait; olsem mi bin raitim pastaim long liklik tok, ... em long ol arapela taim i no bin kamap save long ol pikinini man bilong ol manmeri, olsem nau Spirit i bin kamapim long ol aposel na profet holi bilong em.... Mi wanpela i liklik moa long olgeta manmeri holi, tasol dispela marimari i givim mi long autim tok long ol lain bilong ol arapela kantri long ol planti samting bilong Krais i no inap painimaut, na long mekim olgeta manmeri i luksave long pasin bilong bung bilong dispela tok hait, em i bin hait long God long stat bilong graun, dispela God i bin wokim olgeta samting long rot bilong Jisas Krais.”3

GSAM 57.4Ol man i bin tok olsem long Olpela Testamen gutnius i stap hait; long Nupela Testamen em i kamap ples klia. Narapela i tok olsem: “Taim ol i lusim God, ol Juda i lusim tingting planti long ol skul bilong wok lotu. Krais yet i bin kamapim dispela wok. Long olgeta hap bilong en em i piksa bilong em; na em i bin pulap long laip na lukluk bilong spirit. Tasol ol Juda i lusim laip bilong spirit long ol seremoni bilong ol, na ol i holimpas ol pasin nating i dai pinis. Ol i bilip long ol ofa na ol lo bilong wok yet, na ol i no sindaun long em dispela ol samting i makim i go long en.”

GSAM 58Painim Bikpela i Bosim Graun

GSAM 58.1“Taim ol Juda i laikim tumas Mesaia i kam, ol i no save long wok bilong em. Ol i no painim marimari bilong lusim sin, tasol ol i laik lusim wok bos bilong ol Rom. Ol i wetim Mesaia i kam olsem man bilong winim pait, bilong brukim strong bilong man i daunim ol, na bilong litimapim Israel i kamap bos bilong olgeta hap. Olsem na rot i redi long ol long sakim Seivia.”

GSAM 58.2“Ol manmeri, long taim bilong tudak na daunim ol, na ol hetman i dai long laik bilong kisim strong, ol i laikim tru wanpela i kam bilong winim ol birua bilong ol na stretim kingdom bilong Israel. Ol i bin stadi long ol tok profet, tasol ol i no gat save bilong spirit. Olsem na ol i no lukim ol rait i tok long daunim Krais long namba wan kam bilong em, na ol i yusim kranki ol tok i tok long glori bilong namba tu kam bilong em. Pasin antap i karamapim ai bilong ol; ol i tanim tok profet i bihainim laik bilong ol yet.”

GSAM 58.3“Inap moa long wan tausen yia ol Juda i bin wetim Seivia i kam. Ol i bin putim ol gutpela laik bilong ol long dispela samting. Long song na tok profet, long wok lotu long tempel na prea long haus, ol i bin putim nem bilong em i stap. Tasol taim em i kam, ol i no save long em. Man i stap laikim tumas bilong heven i olsem ‘wanpela rop i kamap long graun i drai’; em i ‘no gat gutpela lukluk o naispela bodi’; na ol i no lukim wanpela naispela samting long em bai ol i laikim em. ‘Em i kam long ol manmeri bilong em yet, tasol ol manmeri bilong em yet i no kisim em.’”4

GSAM 58Long lain bilong Devit

GSAM 58.4Taim dispela taim Daniel i bin tok profet long en i kam klostu, taim “Mesaia, Prins”—dispela Man God i makim—bai kamap, ol Juda inap tingting olsem, na tru ol i bin tingting olsem: Mesaia i kamap long bodi em i mas bilong haus na lain bilong Devit, olsem na mama i mas karim em long dispela lain; na stret wantaim ol lo na pasin bilong ol Juda, ol i mas makim em long wok bilong pablik taim em i gat 30 yia; na sapos em bai kamap olsem man God i makim long dispela krismas, orait mama i mas karim em 30 yia bipo long pinis bilong ol 69 wik yia, dispela i go inap long Mesaia i kam.

GSAM 59Ol Tok Profet Bilong Simeon na Anna

GSAM 59.1Long dispela taim olgeta Israel i wetim samting. Ol manmeri i strong na givim bel long stadi long ol Rait Holi i wetim taim dispela man bai kamap, em bai stap Rula na Gavana bilong ol. Long Simeon i lapun na i save pret long God, Holi Spirit i bin kamapim klia olsem “em bai i no dai inap em i lukim Krais bilong Bikpela.”5

GSAM 59.2Taim ol i bringim pikinini Seivia i go long tempel, Simeon i save dispela pikinini em dispela ol i bin tok long en—Krais. “Nau em i kisim em i go antap long han bilong em, na em i litimapim nem bilong God na tok, Bikpela, nau yu larim wokman bilong yu i go long bel isi, olsem yu bin tok; long wanem, ai bilong mi i lukim kisim bek bilong yu, yu bin redim long ai bilong olgeta manmeri: lait bilong givim lait long ol manmeri bilong ol arapela kantri, na glori bilong ol manmeri bilong yu Israel....

GSAM 59.3“Na Simeon i blesim tupela [Joseph na Maria], na em i tokim Maria mama bilong en, Lukim, dispela pikinini i makim bilong pundaun na kirap gen bilong planti manmeri long Israel; na bilong stap olsem mak ol bai tok nogut long en (yes, bainat bai sutim tewel bilong yu yet tu), bai tingting bilong planti bel i kamap ples klia.

GSAM 59.4“Na i gat wanpela meri nem bilong em Anna, em i profet, pikinini meri bilong Fanuel, bilong lain Aser.... Na long dispela taim stret em i kamap, em i givim tenkyu tu long Bikpela, na em i tok long em long olgeta manmeri i wetim kisim bek long Jerusalem.”6

GSAM 59Ol Ensel i Visitim Ol Wasman Sipsip

GSAM 59.5Bipo long dispela, ol ensel i bin bringim gutpela nius bilong Seivia i bon i go long ol wasman sipsip long ol ples nating bilong Betlehem. Long yau bilong ol wasman sipsip i harim, ol ensel i singim ol naispela song olsem:—

GSAM 60.1“Glori i go long God antap tru: Long graun bel isi, na gutpela laik long ol manmeri.”

GSAM 60Ol Saveman i Kam long Betlehem

GSAM 60.2Bihain ol saveman bilong hap sankamap i kam, ol i bin lukim “sta i kamap,” olsem Balam i bin tok profet. Ol i bihainim stia bilong en na kamap long Jerusalem, we ol i mas askim long nupela King i bon. Taim ol i skulim ol olsem Betlehem bai ples bilong dispela Man ol i laikim tumas, ol i wokabaut i go; na sta i kamap gen na stiaim ol i go, ol i kamap long dispela ples i daun tru we Seivia i slip. Long dispela hap ol i lotu long Pikinini holi, na givim gol, paura bilong kamapim smok i gat gutpela smel, na mir olsem presen, na bihain ol i wokabaut longpela rot i go bek long ples.

GSAM 60Seivia i Gat 12 Yia

GSAM 60.3Long taim em i pikinini inap long em i gat 12 yia, i no gat planti tok i stap long Krais Seivia, tasol ol i tok em i kamap save moa na bodi bilong em i gro, na em i daunim laik bilong em yet na bihainim papamama bilong em. Tasol taim em i gat 12 yia, em i go wantaim Joseph na Maria i go Jerusalem long bikpela bung bilong olgeta yia; long dispela hap em i mekim ol pris i kirap nogut long save bilong em long ol askim na bekim bilong ol hevi askim bilong ol. Stat long dispela taim inap em i kirap long wok bilong pablik, em i mekim wok nating bilong kamda wantaim Joseph, man bilong Maria, i kamap wok i gat ona.

GSAM 60Wok Bilong Jon Bilong Baptais

GSAM 60.4Sikis mun bipo long em i kirapim wok bilong pablik, Jon Bilong Baptais i bin autim wok bilong Krais. Planti manmeri i kam bung long harim Jon na kisim baptais long han bilong em. Taim ol i “wetim Mesaia i kam na olgeta man i tingting na toktok long bel bilong ol long Jon, em i Krais o nogat,” Jon i bekim na tokim olgeta olsem, Mi baptaisim yupela long wara; tasol wanpela i gat strong moa i kam bihain long mi, mi no gutpela man inap lusim string bilong su bilong em: em bai baptaisim yupela long Holi Spirit na long paia; fok bilong rausim skin bilong wit i stap long han bilong em, na em bai klinim gut ples bilong kisim wit, na bungim wit i go long haus bilong em; tasol skin bilong wit em bai kukim long paia i no inap dai.”7

GSAM 61Jisas i Kisim Baptais

GSAM 61.1Taim Jon i mekim wok bilong baptais, em i lukim Jisas i kam long em bilong kisim baptais, na em i tok, “Lukim Pikinini Sipsip bilong God, em i rausim sin bilong olgeta manmeri bilong graun.... Na Jon i autim tok olsem, Mi lukim Spirit i kam daun long heven olsem wanpela balus, na em i stap antap long em. Na mi no bin save long em: tasol dispela man i salim mi bilong baptaisim long wara, em i tokim mi olsem, Man yu lukim Spirit i kam daun na i stap long em, em dispela Man i baptaisim long Holi Spirit. Na mi lukim na autim tok olsem dispela em i Pikinini bilong God.”8

GSAM 61Nek I Kam Long Heven

GSAM 61.2I no olsem wok Mesaia bilong Krais i kamap klia long Holi Spirit i kam daun long bodi olsem balus tasol, nogat, nek bilong heven tu i autim tok long en. Long Gutnius bilong Matyu yumi ritim, “Taim Jisas i kisim baptais pinis, em i kam antap wantu long wara: na lukim, ol heven i op long em, na em i lukim Spirit bilong God i kam daun olsem balus na i stap antap long em: na lukim, nek i kam long heven i tok, Dispela em i Pikinini bilong mi, mi laikim em tumas, na mi amamas tru long em.”9

GSAM 61.3Maski “Jon i no bin mekim wanpela mirakel,” ol manmeri i lukim bikpela strong i bihainim wok bilong Krais na ol i mas tok, “Olgeta samting Jon i tok long dispela man i tru.”10

GSAM 61Krais God i Makim Stret Wantaim Lo

GSAM 61.4Wantaim stori bilong Luk long baptais na dispela makim wantaim Holi Spirit i olsem balus, yumi ritim, “Jisas yet i gat klostu 30 yia taim em i kirapim wok.”11

GSAM 62.1Bihain long Bikpela bilong yumi i tambuim kaikai inap 40 de, na Satan i traim em strong long ples i no gat man, dispela i kamap bihain stret long baptais bilong em, em i “kamap long Nasaret, ples ol i bin lukautim em long en; na olsem pasin bilong em, em i go insait long haus lotu long de Sabat na sanap bilong ritim.... Spirit bilong Bikpela i stap long mi, long wanem, em i makim mi bilong autim gutnius long ol rabisman.... Na em i stat long tokim ol, Long dispela de dispela rait i kamap tru long yau bilong yupela.”12

GSAM 62Taim i Kamap Tru Pinis

GSAM 62.2Mak i raitim dispela wankain samting na i tok, “Taim i kamap tru pinis, na kingdom bilong God i kam klostu: tanim bel na bilip long gutnius.”13 Taim ol i bin makim bilong Man God i makim i kamap, em i kam pinis. Makim wantaim Holi Spirit i kamap long baptais bilong em, na nau em i kirapim wok bilong em stret long taim na pasin ol profet holi bilong bipo i bin tok profet long en.

GSAM 62Ol Samting Ol Manmeri i Lukim i Soim Krais i Mesaia

GSAM 62.3Wok bilong Krais i gat ol mirakel i kamap oltaim. Long ol manmeri, maski ol i no klia olgeta long ol tok piksa na tok bilong em, ol dispela mirakel i stap olsem mak i kamap ples klia olsem em i Immanuel, o olsem “God i stap wantaim em.”14 Long ol dispela mirakel Krais i soim long olgeta manmeri i no strong bilong God long em yet tasol, em i soim tu long pasin na gutpela laik bilong God. Taim Filip i stap wantaim Krais inap 3 yia na i lukim ol bikpela mirakel bilong em, em i tok, “Bikpela, soim Papa long mipela, dispela em inap long mipela,” na Jisas i tokim em, “Mi bin stap wantaim yupela longpela taim olsem, na yu no save long mi yet, Filip? Man i lukim mi em i lukim Papa; na bilong wanem yu tok, Soim Papa long mipela? ... Bilipim mi olsem mi stap long Papa na Papa i stap long mi; o sapos nogat, bilipim mi long ol wok yet.”15

GSAM 63Jon i Tingting Planti

GSAM 63.1Maski long taim bilong baptais bilong Krais Jon i bin lukim Holi Spirit i kam daun long ples klia, na em i harim nek bilong heven i tokaut olsem em i Pikinini bilong God, na em yet i bin tok olsem em i “Pikinini Sipsip bilong God i rausim sin bilong olgeta manmeri bilong graun,” ol samting i wokabaut i narapela kain olgeta long ol samting em i bin tingim, olsem na em i stap long kalabus i tudak na bel bilong em i paul.

GSAM 63.2“Olsem ol disaipel bilong Seivia, Jon Bilong Baptais i no klia long kain kingdom Krais bai kamapim. Em i ting Jisas bai kisim sia king bilong Devit; na taim taim i go na Seivia i no tok olsem em i gat namba bilong king, Jon i tingting planti na bel hevi.”16 “Em i singautim tupela disaipel bilong em na salim ol i go long Jisas, bilong tok, Yu dispela Man bai kamap o mipela i mas wetim narapela?” “Long dispela taim stret em [Jisas] i mekim planti manmeri i orait long ol sik na pen bilong ol, na rausim ol spirit nogut; na long planti aipas em i givim ai gen. Na Jisas i bekim tok na tokim ol, Yupela i go long rot bilong yupela, na tokim Jon long ol samting yupela i lukim na harim.”17

GSAM 63.3Em i hatwok long ol Juda na ol disaipel tu long lukim klia planti tok tru Seivia i mekim, long wanem, ol i pas strong long bilip olsem taim Mesaia i kam em bai brukim strongpela jok bilong ol Rom, dispela i save daunim ol tru, na wantu stretim kingdom bilong Devit na mekim wok olsem king bilong graun.

GSAM 63.4Jisas i stat long autim tok bilong em na tok, “Yupela i mas tanim bel, long wanem, kingdom bilong heven i kam klostu.”18 Taim ol i salim 12 aposel i go, ol i karim dispela wankain tok, “Kingdom bilong heven i kam klostu.”19 Bihain moa long wok bilong em, taim ol i salim 70 i go, tok bilong ol i olsem, “Kingdom bilong God i kam klostu long yupela.”20

GSAM 64Ol Manmeri i Kirap Nogut long Wok Bilong Krais

GSAM 64.1Ol naispela tok na skul bilong Krais i mekim ol manmeri i tok, “I no gat wanpela man i bin tok olsem dispela man.”21 Na taim em i mekim man aipas na mauspas i orait, “Olgeta manmeri i kirap nogut na tok, Dispela em i pikinini bilong Devit, a?”22 O long narapela tok, Dispela em i pikinini bilong Devit, dispela Seivia ol i bin promis long en? “Taim em i kamap long ples bilong em yet, em i skulim ol long haus lotu bilong ol, na ol i kirap nogut na tok, Dispela man i kisim dispela save na ol dispela bikpela wok we? Dispela em i pikinini bilong kamda, a? Mama bilong em i no nem bilong em Maria? Na ol brata bilong em, Jems, Joses, Saimon, na Judas?”23

GSAM 64.2Klostu long namba tri yia bilong wok bilong Krais, taim em i stap long tempel long bung bilong dedikesen, ol Juda i raunim em na tokim em, “Hamas taim bai yu mekim mipela i gat tupela tingting? Sapos yu Krais, tokaut stret long mipela.”24 Long yia bipo, taim em i mekim bikpela mirakel bilong givim kaikai long 5,000 manmeri long “5pela bret bali na tupela liklik pis,” em i “save olsem ol bai kam na kisim em long strong bilong mekim em i king, olsem na em i lusim ol na i go gen antap long maunten.”25

GSAM 64Krais i Skulim Ol Disaipel Long Dai Bilong Em

GSAM 64.3Long skulim ol disaipel bilong em, Krais i laik strongpela tumas long rausim dispela tingting olsem em bai kamap king bilong graun kwiktaim, na soim ol olsem em i mas i dai na kirap gen, em i mas i go na kam bek. Olsem na em i askim ol, “Na sapos yupela i lukim Pikinini bilong Man i go antap long ples em i stap long en bipo, bai yupela i mekim wanem?”26 Bihain em i tok strong long ol “ol i no ken tokim wanpela man olsem em i Jisas, dispela Krais,” na yumi ritim: “Stat long dispela taim Jisas i stat long soim ol disaipel bilong em olsem em i mas i go long Jerusalem na kisim planti pen long ol hetman na ol bikpris na ol saveman bilong lo, na ol bai kilim em i dai, na long namba tri de em bai kirap gen. Orait Pita i kisim em i go klostu na i stat long krosim em, na tok, Bikpela, dispela samting i no ken kamap long yu.”27

GSAM 65.1Long dispela taim tu em i tokim ol olsem sampela man i sanap long hap bai ol i no i dai inap ol i lukim Pikinini bilong Man i kam long kingdom bilong em.28 Klostu 8 de bihain, dispela tok profet i kamap tru; na aposel Pita i kolim dispela “visen” bilong Krais i kam long kingdom bilong em olsem pruf bilong namba tu kam bilong Krais i stap yet bihain long taim bilong ol.29

GSAM 65.2Wanpela taim taim Krais na ol disaipel bilong em i stap long Galili, Jisas i tokim ol, “Pikinini bilong Man bai ol i putim em long han bilong ol manmeri; na ol bai kilim em i dai, na long namba tri de em bai kirap gen. Na ol i bel hevi tru.”30 Tasol yet ol i no klia na save long mining bilong em, long wanem, taim em i wok long putim dispela tok tru i gat bikpela hevi long dai na kirap gen bilong em i go insait long tingting bilong ol, ol i wok long tok pait namel long ol yet long husat bai i stap bikpela moa long kingdom bilong heven.31

GSAM 65.3Long narapela taim Pita i tokim Jisas, “Mipela i lusim olgeta samting na bihainim yu; olsem na bai mipela i kisim wanem? Na Jisas i tokim ol, Tru tumas mi tokim yupela, yupela i bihainim mi, na long taim God i mekim olgeta samting i kamap nupela, taim Pikinini bilong Man i sindaun long sia king bilong glori bilong em, yupela tu bai sindaun long 12 sia king na skelim 12 lain bilong Israel.”32 Yet tingting olsem kingdom bai kamap kwiktaim i pulap long bel bilong ol, na ol i stat long painim nambawan ples long kingdom, olsem ol manmeri i save mekim.

GSAM 65.4Orait mama bilong Jems na Jon, tupela pikinini bilong Sebedi, i kamap wantaim laik bilong kisim bikpela namba, na em i askim Krais long givim ol pikinini bilong em bikpela ples—wanpela long han sut na narapela long han kais bilong sia king bilong em; o ating wanpela i kamap Praim Minista na narapela Seketeri bilong Gavman. Tasol Krais i tokaut stret, “Yupela i no save long samting yupela i askim.”33

GSAM 66Krais i Go Insait long Jerusalem Wantaim Bikpela Amamas

GSAM 66.1I no longpela taim bihain wanpela bikpela na narakain samting i kamap. Em i kirapim Lasarus long matmat, dispela man i bin i dai 4 de. Dispela bikpela mirakel i kirapim na mekim ol manmeri i kirap nogut, na ol Farisi i pret; ol i bung wantaim ol pris na kwiktaim ol i singautim kaunsil. Long toktok bilong ol ol i askim olsem, “Bai yumi mekim wanem? Dispela man i mekim planti mirakel. Sapos yumi larim em i stap olsem, olgeta man bai bilip long em; na ol Rom bai kam na kisim ples bilong yumi na lain bilong yumi.”34 Taim strong bilong Satan i kam long daunbilo na kisim ol manmeri i laik bagarapim Krais, wanpela strong i kam long antap i stiaim bikpela lain manmeri long givim glori long em na mekim tru dispela samting ol i bin tok profet long en.

GSAM 66.2Long dispela taim ol i bin tok long en antap, ol manmeri i kamap bikpela lain, i no bilong lukim Jisas tasol, ol i laik lukim Lasarus tu, dispela em i bin kirapim long dai. Long ol i lukim, em i klia tru olsem Jisas em king ol i bin wetim longpela taim; na taim ol i bungim em i kam long Jerusalem antap long wanpela pikinini donki, ol tok bilong Rait i kam strong long tingting bilong ol, “No ken pret, pikinini meri bilong Saion: lukim, king bilong yu i kam, em i sindaun antap long pikinini donki.”35 Wanpela bikpela singaut bilong amamas i kamap long dispela bikpela lain, na ol Farisi i gat hatpela bel na save kauntim samting ol i mekim i tingting planti. Ol yet ol i tok, “Yupela i lukim, yumi no inap winim wanpela samting? Lukim, olgeta manmeri bilong graun i bihainim em.”36 Taim ol i askim Krais long pasim dispela singaut, em i bekim, “Mi tokim yupela, sapos ol dispela manmeri i pasim maus, ol ston bai singaut wantu.”37 Bikpela i bin tok long dispela taim, “Singaut,” na sapos ol manmeri i no mekim tok bilong em i kamap tru, em bai putim nek long ol ston bilong rot na ol bai singaut; long wanem, tok bilong em i mas kamap tru.

GSAM 66Krais Bai Lusim Ol na Kam Bek Gen

GSAM 66.3Seivia bilong yumi i laik stiaim tingting bilong ol disaipel bai ol i save olsem em bai i dai na kirap bek, na tu em i laik skulim ol olsem kingdom bai i no kamap inap em i go na kam bek gen. Em i tok long dai bilong em long diwai kros olsem, “Sapos ol i litimapim mi i lusim graun, bai mi pulim olgeta manmeri i kam long mi. Em i mekim dispela tok bilong soim wanem kain dai em bai i dai long en. Ol manmeri i bekim tok long em olsem, Mipela i bin harim long lo olsem Krais i save stap oltaim; na olsem wanem yu tok, Ol i mas litimapim Pikinini Bilong Man? Dispela Pikinini Bilong Man em i husat?”38

GSAM 67.1Bilong mekim dispela tok i go insait moa long tingting bilong ol disaipel, olsem em i mas go na kam bek gen paslain long kingdom bilong em i kamap long graun, em i tok, “Ol liklik pikinini, liklik taim tasol bai mi stap wantaim yupela yet. Yupela bai painim mi; na olsem mi bin tokim ol Juda, Ples mi go long en, yupela i no inap kam, nau mi tokim yupela olsem tu.... Saimon Pita i tokim em, Bikpela, yu go we? Jisas i bekim tok long em, Ples mi go long en, nau yu no inap bihainim mi; tasol bihain bai yu bihainim mi.”39 Bihain em i strongim bel bilong ol, i gat wari na bel hevi, long dispela tok: “Yupela i no ken larim bel bilong yupela i hevi. Yupela i bilip long God, yupela i mas bilip long mi tu. Long haus bilong Papa bilong mi i gat planti ples bilong stap. Sapos i no olsem, bai mi bin tokim yupela. Mi go bilong redim ples bilong yupela. Na sapos mi go na redim ples bilong yupela, bai mi kam bek gen na kisim yupela i kam long mi yet, bai long ples mi stap long en, yupela tu i ken stap.”40

GSAM 67Tok Piksa Bilong Man Bilong Bikpela Lain

GSAM 67.2Taim Seivia wantaim ol disaipel i wokabaut i go antap long Jerusalem, em i laik stretim gen rong tingting olsem kingdom bai kamap kwiktaim, na em i mekim dispela tok piksa: “Wanpela man bilong bikpela lain i go long wanpela kantri i stap longwe bilong kisim namba bilong king, na bihain i kam bek. Em i singautim tenpela wokman bilong em, na givim tenpela paun long ol, na tokim ol, Yupela i mas wok bisnis long dispela inap mi kam bek.... Na taim em i kam bek, bihain long em i kisim namba bilong king, em i tok ol i mas singautim ol dispela wokman em i bin givim mani long ol i kam long em, bai em i ken save hamas winmani wan wan i bin kisim long wok bisnis.”41 Long dispela tok piksa, Bikpela i yusim dispela man bilong bikpela lain bilong makim em yet. Em i mas go long kantri i stap longwe—long Papa bilong em—na kisim kingdom long hap, paslain long em i kam bek bilong bosim ol manmeri.

GSAM 68.1Ol disaipel i askim em, “Wanem samting bai i stap olsem mak bilong kam bek bilong yu na bilong pinis bilong dispela graun?”42 Bilong bekim dispela askim, Seivia i kolim ol samting bai kamap i go inap long pinis bilong taim bilong bikpela hevi bai kamap long sios, na ol mak i klia bai kamap. Taim ol dispela samting i kamap, ol i ken save olsem kam bek bilong em i klostu, i stap long dua tru, na lain manmeri i lukim ol dispela samting bai i no pinis olgeta paslain long em i kam.43

GSAM 68Olgeta Disaipel i Lusim Em

GSAM 68.2Tasol maski Krais i bin skulim ol aposel long planti tok long dai bilong em na long ol man bai daunim em, ol i no kisim save liklik long tok tru em i bin skulim ol long en long kot na dai bilong em long diwai kros. Save bilong ol long dispela tok tru i liklik tumas, na taim kot i kamap, olgeta samting ol i bin wetim i lus, na ol olgeta “i lusim em na ranawe.”44 Pita tu, dispela Pita i save strong tru oltaim, em i bin tok wantaim bikpela bilip olsem maski olgeta man i lusim Bikpela, em yet bai i no lusim em, tasol sampela aua bihain em i tok em i no save long Bikpela bilong em, na em i mekim strongpela tok tru antap olsem em i no save long dispela man. Ol i no inap kisim gut tok bilong Bikpela olsem long de namba tri bihain long dai bilong em long diwai kros em bai kirap bek long matmat, na ol i askim na toktok namel long ol yet olsem “kirap bek long matmat i minim wanem samting.”45 Tru tumas, bilip bilong ol i sot tru, na bihain long em i dai na ol i putim bodi bilong em long nupela matmat bilong Josep, ol i redim ol samting bilong putim long bodi bilong em bai em i no ken sting. Olgeta samting ol i bin wetim i lus—i go insait long matmat wantaim Krais—na dispela de Sabat i wanem kain de long ol disaipel! Bel bilong ol i hevi long krai na bel hevi, na Seivia bilong sori na marimari, em laip bilong em i pulap long ol gutpela pasin bilong laikim na marimari, em i no stap klostu bilong mekim gut bel na strongim ol. Ol i stap wanpis na bel bilong ol i bagarap tru!

GSAM 69Ol Bikpela Samting i Kamap long Moning Bilong Kirap Bek

GSAM 69.1Moning bilong namba wan de bilong wik i kamap! Bikpela kirap nogut i kamap long heven na long graun! Wanpela strongpela ensel i lusim ol ples bilong glori na i kam daun long matmat bilong Josep, wantaim tok i givim oda long Pikinini Bilong God long kirap. “Na lukim, bikpela guria i kamap, long wanem, ensel bilong Bikpela i lusim heven na kam daun, na em i kam na tantanim ston i lusim dua bilong matmat, na em i sindaun antap long en. Pes bilong em i olsem lait bilong klaut, na klos bilong em i waitpela olsem sno. Na ol man bilong was i pret long em na guria na kamap olsem ol daiman.”46 “Ol bodi bilong planti manmeri holi i bin slip long matmat i kirap bek, na bihain long em i kirap bek ol i kam ausait long ol matmat na i go insait long taun holi, na planti manmeri i lukim ol.”47 Tingim ol kain manmeri olsem i go long Jerusalem, long ol dua bilong ol pren bilong ol, wantaim tok olsem dispela Krais ol i bin nilim long diwai kros i kirap bek long matmat, na long strong bilong em ol tu i kisim laip gen, bilong autim tok long kirap bek bilong em. Ol disaipel na ol meri holi i mekim bikpela wok tru—ol i ran i go long olgeta hap bilong autim gutnius, “Em i kirap bek long matmat, long wanem, mipela i bin lukim em na toktok wantaim em!”

GSAM 69Jisas i Wokabaut i Go Ausait long Taun

GSAM 69.2“Na lukim, long dispela de yet tupela bilong ol i go long liklik ples ol i kolim Emeus, i stap samting olsem 60 falong [7 na hap mail] longwe long Jerusalem. Na tupela i toktok wantaim long olgeta dispela samting i bin kamap. Na taim tupela i toktok na skelim ol dispela samting, Jisas yet i kam klostu na wokabaut wantaim tupela. Tasol ai bilong tupela i pas olsem na tupela i no luksave long em. Na em i tokim tupela, Yupela i wokabaut na bel hevi, na yupela i toktok wantaim long wanem ol samting? Na wanpela bilong tupela, nem bilong em Kliopas, i bekim tok long em, Yu tasol yu stap olsem man bilong narapela ples long Jerusalem na yu no save long ol samting i bin kamap long hap long ol dispela de? Na em i tokim tupela, Wanem ol samting? Na tupela i tokim em, Ol samting bilong Jisas bilong Nasaret, em wanpela profet i gat bikpela strong long wok na tok long ai bilong God na olgeta manmeri; na ol hetpris na ol hetman bilong mipela i bin givim em i go bilong kotim em na makim em bilong i dai, na ol i bin nilim em long diwai kros. Tasol mipela i bin bilip olsem em yet bai kisim bek Israel; na antap long olgeta dispela samting, tude i de namba tri bihain long ol dispela samting i bin kamap. Yes, na sampela meri bilong lain bilong mipela tu i bin mekim mipela i kirap nogut. Ol i bin go long matmat long bikmoning; na taim ol i no lukim bodi bilong em, ol i kam na tok olsem ol i bin lukim wanpela visen bilong ol ensel, na ol ensel i tok em i stap laip. Na sampela bilong ol man i bin stap wantaim mipela i go long matmat, na ol i lukim olgeta samting i olsem stret ol meri i bin tok; tasol ol i no lukim em.

GSAM 70.1“Orait em i tokim tupela, Yupela man i no gat save, na bel bilong yupela i slek long bilipim olgeta tok ol profet i bin autim. Ating Krais i no mas karim ol dispela hevi na i go insait long glori bilong em? Na em i stat long Moses na olgeta profet, na i kamapim klia long tupela olgeta tok long olgeta hap bilong ol Rait Holi i tok long em yet.”48 Taim em i laik kaikai wantaim tupela, em i brukim bret na givim tenkyu, “na ai bilong tupela i op, na tupela i luksave long em.... Na tupela i tok namel long tupela yet, Ating bel bilong yumi i no bin hat insait long yumi taim em i toktok wantaim yumi long rot na taim em i kamapim klia ol Rait Holi long yumi?”49

GSAM 70.2Nau, long las, bihain long em i soim dispela samting olgeta long ol, ol disaipel i ken luksave olsem dai na kirap bek i hap bilong wok Seivia i bin kam bilong mekim. Tasol bai ol i ting olsem wanem long kingdom bilong em?

GSAM 70.2“Bihain long pen na hevi bilong em, em i soim ol olsem em i stap laip, wantaim planti mak i tru olgeta na i no inap giaman, na ol i lukim em inap 40 de, na em i toktok long ol samting bilong kingdom bilong God. Na taim em i bung wantaim ol, em i tokim ol long ol i no ken lusim Jerusalem, tasol ol i mas wet long samting Papa i bin promis long en, na em i tok, Yupela i bin harim dispela long mi. Long wanem, Jon i bin baptaisim ol manmeri long wara; tasol i no planti de bihain bai yupela i kisim baptais long Holi Spirit.

GSAM 71Nau Bai Yu Kirapim Kingdom Gen?

GSAM 71.1“Olsem na taim ol i bung wantaim, ol i askim em, na tok, Bikpela, long dispela taim bai yu givim kingdom i go bek long Israel? [I olsem ol i tok, Mipela i kisim save pinis olsem ol i mas nilim yu long diwai kros na yu mas kirap bek long matmat, olsem ol Rait Holi i tok, tasol ating yu no laik kirapim kingdom gen nau?] Na em i tokim ol, Em i no bilong yupela long save long ol taim o ol de Papa i bin makim long strong bilong em yet. Tasol yupela bai kisim strong, taim Holi Spirit i kam antap long yupela; na yupela bai i stap ol witnes bilong mi long Jerusalem, na long olgeta hap bilong Judia, na long Samaria, na i go inap long olgeta hap bilong graun i stap longwe tru. Na taim em i autim pinis dispela tok, ol i lukluk yet na God i kisim em i go antap, na wanpela klaut i haitim em long ai bilong ol. Na taim ol i lukluk strong i go long heven taim em i go antap, lukim, tupela man i gat waitpela klos i sanap klostu long ol. Na tupela i tok tu, Yupela ol man bilong Galili, bilong wanem yupela i sanap na lukluk antap long heven? Dispela Jisas yet, em God i kisim em i lusim yupela na go antap long heven, em bai i kam bek olsem yupela i bin lukim em i go long heven.”50

GSAM 71Jisas Bai Stap long Heven Inap long Taim Bilong Stretim Bek Olgeta Samting

GSAM 71.2Nau Seivia i bin lusim ol, na ol i bin lukim em tru “i go antap long ples em i bin stap long en bipo,” olsem na ol i bilip tru olsem Holi Spirit bai skulim ol long taim kingdom bai kamap. Olsem na Pita, bihain long em i kisim Spirit, i skulim ol manmeri na tok, “Em bai salim Jisas Krais, em ol i bin autim tok long em long yupela bipo. Heven i mas kisim em na em i stap inap long taim bilong stretim bek olgeta samting, em God i bin tok long en long maus bilong olgeta profet holi bilong em kirap long stat bilong graun.”51

GSAM 71.3Holi Spirit i givim save long aposel Pita tu long ol tripela graun: Namba wan, dispela graun bilong bipo long taim bilong bikpela tait, em wara i bin bagarapim; namba tu, dispela graun bilong nau, em i stap bilong paia bai bagarapim,—paia i stap insait long graun, olsem tok bilong Baibel Ol i Bin Stretim Gen,—dispela paia bai bringim bagarap na pinis olgeta bilong ol manmeri i no bihainim God; namba tri, nupela graun, “em stretpela pasin i stap long en;” o, olsem sampela i tanim tok, “em ol stretpela manmeri bai i stap long en.”52

GSAM 72.1Aposel Pol i autim klia tok long ol manmeri bilong God bai kirap bek long matmat, na long olgeta manmeri holi bilong em bai senis, na ol manmeri inap i dai bai kamap manmeri i no inap i dai, “long wanpela taim bilong pasim ai na opim gen, taim las biugel i krai.” Em i tokim ol Korin olsem nau Krais i stap long sia king bilong Papa bilong em, na em bai stap long hap inap olgeta birua bilong em i stap aninit long em. Dispela i olsem, inap Papa i givim kingdom—kingdom bilong em yet—long han bilong em, olsem tok profet long Daniel 7:13, 14; Buk Song 2:8, 9. Long sios long Tesalonaika, em i autim tok long kam bek bilong Krais na kirap bek long matmat olsem dispela tasol i samting ol i ken bilip na wet long en, na olsem samting i mekim gut bel bilong ol tru taim dai i kisim ol lain ol i laikim tumas i lusim ol.53

GSAM 72Taim Bilong Kam Bek Bilong Bikman i No Klia

GSAM 72.2Long dispela taim yet, sios i no save klia long wanem taim Bikman bai kam bek. Taim aposel i tok long namba wan pas bilong em i go long ol Tesalonaika, “Yumi ol manmeri i stap laip yet bai God i kisim yumi i go antap,” ol brata i ting mining bilong tok bilong em i olsem Krais bai i kam taim sampela bilong ol i stap laip yet. Long namba tu pas bilong em, em i stretim rong tingting bilong ol long pas bilong em, na tokim ol olsem “dispela de bai i no kamap, inap ol manmeri i givim baksait long bilip pastaim, na dispela man bilong sin i kamap ples klia, dispela pikinini bilong bagarap; em i save birua na litimapim em yet antap long olgeta samting ol i kolim God o ol i lotu long en.”54

GSAM 72Givim Baksait long Bilip

GSAM 72.3Na sios i stap yet olsem man i wokabaut na painim rot long tudak long save long taim bilong namba tu kam bek bilong Krais. Ol brata i kisim save pinis olsem ol manmeri bai givim baksait long bilip; tasol askim i olsem, Dispela bai stap inap hamas taim? Bihain Jon i kisim bekim taim em i stap long visen long ailan Patmos, long ol piksa i stap long sapta namba 12 na 13 bilong Kamapim Tok Hait—“wanpela taim, tupela taim, na hap taim,” “42 mun,” “1,260 de” (yia); tasol long dispela taim, samting bilong makim stat bilong dispela longpela taim i no bin kamap yet. Olsem na sios i bilip na wet yet long kam bek bilong Krais, na ol i no save tru long stretpela taim bilong kamap bilong em; long wanem, bihain long dispela taim bilong hevi i pinis, liklik taim bilong pait na win bai stap yet bilong sios bilong “lain i stap yet.”55

GSAM 73.1Taim yumi kam long pinis bilong ol rait bilong Nupela Testamen, tok long namba tu kam bek bilong Krais i stap klia long ai bilong yumi. Samting olsem wanpela ves long olgeta 30 ves i tok long wanpela pasin o narapela long namba tu kam bek bilong Bikpela bilong yumi Jisas Krais. Robert Patterson, D.D., i toktok long dispela samting na long pasin bilong sios long dispela samting ol i bilip na wet long en, long olgeta taim i go inap long taim bilong nau, long wanpela niuspepa ol i kolim Interior, aninit long het tok “Dispela Gutpela Samting Yumi Bilip na Wet Long En,” olsem:—

GSAM 73Tausen Yia Bilong Dispela Graun—Patterson

GSAM 73.2“Taim Bikpela bilong yumi i lusim sios bilong em long graun na i go long Papa, em i lusim sios i stap long bikpela bel hevi. Olgeta hap bilong graun i pulap long ol birua bilong em i raunim ol 500 disaipel bilong em, na wanpela bilong ol spirit i gat bikpela save moa i bin bungim ol dispela birua long ol lotu na gavman i birua long Krais. Dispela spirit i pulap long pasin nogut tru bilong laik bagarapim narapela, na ol samting i bin kamap long planti handret yia i bin skulim em long ol rot i wok gut moa bilong bagarapim ol manmeri. Bikpela i save long ol samting inap bagarapim yumi; na long ol las tok bilong em, em i no tok ol dispela samting i liklik, na em i no promis olsem pasin birua bilong graun na hevi bilong sios bai i go daun. Tasol em i promis olsem em yet bai kam bek bilong daunim ol birua bilong em, na olsem em bai sambai long yumi inap dispela gutpela de i kamap. ‘Graun i save hetim yupela. Long graun yupela bai karim hevi. Yupela bai krai na sori, tasol graun bai amamas. Yupela bai bel hevi, tasol bel hevi bilong yupela bai tanim i kamap amamas.... Olsem na nau yupela i bel hevi, tasol mi bai lukim yupela gen, na bel bilong yupela bai amamas, na i no gat man inap tekewe amamas bilong yupela. Sapos mi go, bai mi kam bek gen na kisim yupela i kam long mi yet, bai long ples mi stap long en, yupela tu i ken stap.’

GSAM 74.1“Taim em yet i go, em i mekim gut bel bilong sios bilong em long dispela gutpela samting ol i ken bilip na wet long en, olsem em yet bai kam bek. Em i tok olsem long olgeta taim em i no stap, yumi mas karim hevi; na i bin kamap olsem stret. Sapos yumi bai kisim wanpela taim bilong sindaun gut long ol samting bilong ausait taim em i no stap, sapos sios bilong em bai i lusim ol pait bilong graun na i stap fri, sapos wanpela taim bilong pasin klin bai i kamap we ol gras nogut i no inap kamap namel long wit, o sapos, long kam bek bilong em, ol manmeri bilong graun i pulap long glori bilong Bikpela bai welkamim em, o sapos em inap painim bilip i stap long graun, orait dispela bai mekim em i kirap nogut tru long samting em i no ting bai kamap. Jisas i no save long dispela tausen yia. Yumi tok em i no save long en, long wanem, em i no bin tokim yumi long en; na em i tok, ‘Mi bin kolim yupela ol pren, long wanem, olgeta samting mi bin harim long Papa bilong mi, mi bin kamapim long yupela.’ Tasol long olgeta tok na tok piksa bilong em, i no gat liklik tok i soim olsem yumi mas bilip na wet long wanpela taim bilong bel isi o glori paslain long kam bek bilong em. Ol aposel tu i no save liklik long wanpela tausen yia Krais i no stap long en. Inap 300 yia bihain long Bikpela bilong yumi i go, dispela gutpela samting sios i bilip na wet long en i olsem em bai kam bek.

GSAM 74.2“Tasol taim meri bilong Krais i wok long bihainim dispela pasin bilong givim baksait long bilip em tok profet i bin autim, em i stat long mekim gut bel bilong em yet, taim Krais i no stap, long pasin pren wantaim ol king bilong graun. Olsem na em i tanim ai bilong em i lusim skai long hap sankamap, na lusim tingting long kam bek bilong Bikpela bilong em, em bai pinisim biknem na bilas bilong em long ol samting bilong graun. Taim ol Man Bilong Stretim Bek Sios i putim biugel bilong gutnius long maus bilong ol ... wantu ol driman bilong tausen yia Krais i no stap long en i lus olgeta, ... na sios i stat gen long wetim kam bek bilong Bikpela bilong bagarapim dispela birua bilong Krais.... Long ol pas, ol tok bilong autim long lotu, na ol tokaut bilong bilip bilong ol, ol Man Bilong Stretim Bek Sios i autim bilip bilong ol olsem Krais bai kam bek paslain long tausen yia.

GSAM 74.3“Bung Bilong Westminster i pinisim tokaut bilong bilip bilong ol long wanpela tok i autim bilip bilong ol long namba tu kam bek bilong Bikpela, long ol tok i soim olgeta bilip bilong ol manmeri i bilip olsem em bai kam bek paslain long tausen yia. Ol i autim dispela strongpela tok: ‘Krais i laik bai yumi save tru olsem wanpela de bilong kot bai kamap, bilong mekim olgeta manmeri i pret na lusim sin, na bilong mekim gut bel bilong ol manmeri i bihainim God taim ol i stap long hevi. Olsem tasol em i laik bai ol manmeri i no save long dispela de, bai ol i rausim pasin bilong bilip long strong bilong bodi na ting olsem olgeta samting i gutpela, na oltaim i was, long wanem, ol i no save Bikpela bai kam long wanem aua; na bai ol i ken redi oltaim long tok, Kam, Bikpela Jisas; na kam kwiktaim!’56

GSAM 75.1“Ol tumbuna bilong yumi i bin wok long stretim bek sios i strongim bel bilong ol long wetim kam bek bilong Bikpela, na ol i strongim bel bilong narapela narapela long singaut olsem, ‘Sanap strong long ples bilong pait! Long wanem, em i kam wantaim ol bikpela lain bilong helpim yumi.’ I no longtaim i go pinis, wanpela song bilong kirapim bek bilip, em planti manmeri i laikim, i bin kisim dispela tingting; tasol ol man bilong Kontrak Bilong Bilip bilong bipo long Scotland i save gut pinis long dispela tingting.

GSAM 75.2“Tasol i no longtaim, namba tu pasin bilong givim baksait long bilip i kamap namel long ol sios i bin stretim bek pasin bilong ol. Long Scotland ol i save kolim dispela pasin Bilip Bilong Bihainim Namel Rot; long England, Bilip Bilong Arius, na bihain moa, Bilip Bilong Sios i Larim Planti Kain Bilip; na long America em i kolim em yet Bilip Olsem God i Wanpela Pesin Tasol (Unitarianism); na long Germany, Bilip Long Tingting Bilong Man Tasol. Em i putim tingting bilong man olsem jas, na ol samting yumi bilong nau i bin lukim, em ol i liklik tumas, olsem ol samting bilong soim tok i tru. Na em i tok i no gat wanpela samting inap kamap sapos i no bihainim ol lo bilong graun ol man i bin lukim. Olsem na em i daunim Jisas long namba bilong wanpela tisa bilong ol Juda, em i gat save i win liklik long taim bilong em, tasol em i no save liklik long save bilong nau long ol samting bilong graun. Olsem na ol i putim tingting olsem dispela kain man bai lusim ples ol i no inap lukim na kam bek bilong bosim graun i go long lain bilong ol tumbuna stori nating bilong ol Hibru.

GSAM 75Tok Bilong Daniel Whitby long Tausen Yia

GSAM 75.3“Ol i kamapim mining bilong ol promis bilong namba tu kam bek bilong em na wok king bilong em long graun olsem em i tok tasol long gutnius bilong em bai i go long planti hap, na bikpela hap bilong graun bai bihainim lotu Kristen inap wan tausen yia o, olsem sampela i ting, 360,000 yia. Long dispela taim ol manmeri bai kisim save moa long ol gutpela wok na pasin bilong sindaun, na bai ol i kisim bel isi na gutpela sindaun i winim olgeta taim bilong bipo. Na long pinis bilong dispela longpela taim, em i longpela tumas na tingting bilong ol man nating i no inap lukim pinis bilong en, ating wanpela bikpela guria o narapela bikpela samting bilong graun bai kamap, na ating ol i ken tok olsem Bikpela bai kam na bagarapim graun na singautim olgeta manmeri i kam long kot. Wanpela man bilong England i save raitim ol tok bilong kamapim mining bilong Baibel, nem bilong em Whitby [Daniel Whitby i dai long 1726], i bin skelim dispela tingting long planti tok na mekim planti manmeri i laikim. Ol pas bilong em ol i bin pablisim i soim klia olsem em i bihainim bilip bilong Arius, tasol lain bilong em yet i laikim ol buk bilong em i kamapim mining bilong Baibel. Na planti manmeri i bihainim bilip ol sios i bin kisim, na i kisim pe na helpim ol sios bilong gavman long Europe, i bin laikim dispela tausen yia bilong stori nating bilong em. Long wanem, dispela tingting i promis long ol olsem ol bai kisim namba ten hap na biknem inap longpela taim. Long strong bilong ol, dispela tingting i kam insait long America, na wantu ol i yusim long ol tok ol i save autim nating long ol bung na long ol naispela las tok bilong ol.”

GSAM 76.1Ol dispela kain tingting i stap long ol narapela narapela hap bilong graun taim yumi kam klostu long taim Bikpela i salim strongpela tok lukaut long kam bek bilong em, olsem em i stap “long dua tru.”

Notes

  1. Galesia 4:4, 5. ↩
  2. Rom 16:25-27. ↩
  3. Efesus 3:3-9. ↩
  4. *Laik Bilong Ol Yia*, pp. 29, 30-34. ↩
  5. Luk 2:26. ↩
  6. Luk 2:28-38. ↩
  7. Luk 3:15-17. ↩
  8. Jon 1:29-34. ↩
  9. Matyu 3:16, 17. ↩
  10. Jon 10:41. ↩
  11. Luk 3:23. ↩
  12. Luk 4:16-21. ↩
  13. Mak 1:15. ↩
  14. Aposel 10:38; Jon 3:2. ↩
  15. Jon 14:8-11. ↩
  16. *Laik Bilong Ol Yia*, p. 215. ↩
  17. Luk 7:19-22; Matyu 11:4. ↩
  18. Matyu 4:17. ↩
  19. Matyu 10:7. ↩
  20. Luk 10:9. ↩
  21. Jon 7:46. ↩
  22. Matyu 12:23. ↩
  23. Matyu 13:54, 55. ↩
  24. Jon 10:24. ↩
  25. Jon 6:15. ↩
  26. Jon 6:62. ↩
  27. Matyu 16:20-22; Mak 9:31. ↩
  28. Matyu 16:28; Luk 9:27. ↩
  29. 2 Pita 1:16-19. ↩
  30. Matyu 17:22, 23. ↩
  31. Matyu 18:1; Mak 9:33, 34. ↩
  32. Matyu 19:27, 28; Luk 22:28-30. ↩
  33. Matyu 20:20-24. ↩
  34. Jon 11:47, 48. ↩
  35. Jon 12:15. ↩
  36. Jon 12:19. ↩
  37. Luk 19:40. ↩
  38. Jon 12:32-34. ↩
  39. Jon 13:33-36. ↩
  40. Jon 14:1-3. ↩
  41. Luk 19:11-15. ↩
  42. Matyu 24:3. ↩
  43. Matyu 24: Luk 21; Mak 13. ↩
  44. Mak 14:50. ↩
  45. Mak 9:10. ↩
  46. Matyu 28:2-4. ↩
  47. Matyu 27:52, 53. ↩
  48. Luk 24:13-27. ↩
  49. Luk 24:31, 32. ↩
  50. Aposel 1:6-11. ↩
  51. Aposel 3:20, 21. ↩
  52. 2 Pita 3:5-13. ↩
  53. 1 Tesalonaika 4:13-18. ↩
  54. 2 Tesalonaika 2:3, 4. ↩
  55. Kamapim Tok Hait 12:17. ↩
  56. Tokaut Bilong Bilip, Sapta 33, hap 3. ↩

Note

Back