Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
17 / 31
17 / 31

14-чи бажалык — Јабылган эжик

John Norton Loughborough

GSAM 214.1«Олор сатып алганы барганда, кӱйӱӱчи келди; белен болгондор оныла кожо кӱйӱӱге кирди, анан эжик јабылды».1

GSAM 214.2Бу ӱлгӱде айтылган Кӱйӱӱчиниҥ келери Христостыҥ јерге келери эмес, кӱйӱӱге келери. Кӱйӱӱ Кайракан келеринеҥ озо болор иш. Лука бичиген Јар ичинде ол мындый айтылат: «Белдеригерди белдеерлеп, чырактарыгарды јандырып тудыгар; силер бойыгар да ээзиниҥ кӱйӱӱден кайтып келерин кӱткен кижилерге тӱӱжӱлӱп, ол келип какса, дароо ачып берерге белен болыгар».2

GSAM 214Кӱйӱӱ деп аталган хандыкты алганы

GSAM 214.3Кӱйӱӱге Кӱйӱӱчиниҥ келери Даниил 7:13, 14-те кӧргӧзӧлгӧн: Христос Адазына келип, хандык алат. Эски ӧйлӧрдӧ ханныҥ ӧзиниҥ так ла хандыгын аларга баш калаазына келери кӱйӱӱ деп аталган. Бу иште баш калааны кӱйӱӱчиниҥ катыны деп алганы чыныгы кӱйӱӱдеги јаркын салтанатла ӧткӱзилген. Ошентип, Христос кӧктӧги Адазынан хандык алганда, келинине — Јаҥы Иерусалимге (Аян 21:9) — кӱйӱӱленген деп айтылат; ӱлгӱде бу «кӱйӱӱ» деп аталат.

GSAM 214.42300 кӱн бӱткениҥ кийнинде, 1844 јылдыҥ октябрь айыныҥ 22-кӱнинде, ӧзӧриҥдеги болгоны чыгыштыҥ кӱйӱӱдеги болгоныла салыштырган Экинчи катап келерин кӱткен улус: «Христос кӱйӱӱге кирди», — деп айтты. 2300 кӱн бӱткенде болор иштиҥ маказына јарыгыраак кӧрӧ билип, олардыҥ бӱдӱмјизи Христос кирген ишти ээрчиди; бӱдӱмјиле олар «оныла кожо кӱйӱӱге кирди».

GSAM 215«Мен кайрада келем»

GSAM 215.11845 јылда мисс Хармонго берилген кӧрӱлтеде Христос кӧктиҥ Агару јериниҥ баштапкы бӧлӱгинен экинчи бӧлӱгине ӧдӧри кӧргӧзӧлгӧн. Анда мындый сӧстӧр бар: «“Мында кӱт; Мен хандык аларга Адама барадым; кийимиҥди таптаза тудуп ал, бир аз ӧйдӧн кијин кӱйӱӱден кайрада келип, сени Ӧзӧмӧ алгам”. Анан Иисус турган јерге, ӧрттӧй јалбышкан тегеликтерле, ангелдердиҥ курчоозында, булуттуҥ арабазы келди. Ол арабага кирип, Адазы олтурган эҥ ыйык јерге жеткирилди».3

GSAM 215Эжик јабылгандан кийинки ырайым

GSAM 215.2Бу ӱлгӱдеги јабылган эжик, кӧрӱнгени аайынча, Кижиниҥ Уулы кӧктиҥ булуттарында чындап келеринеҥ озо болор ишке ишарат кылат. Эжик јабылгандан кийнинде ӧскӧ кыстар келип каккан, оларга оныҥ келер кӱнин де саатын да билбес болгондуктан «сакыгар» деп айтылган. Дагы да, бу эжик акылдуулар Кӱйӱӱчиле кожо кӱйӱӱге кирген кијин јабылган.

GSAM 215.3Кыстар керегинде бу ӱлгӱде тудулган сӧстӧргӧ кӧрӧ, кӱйӱӱге кирген кийнинде де «акыл јок» кыстар Кӱйӱӱчини уткыырга јарамыкту беленденер арга бар деп кӧрӱнет. Олорго «сакыгар» деп јакылталган. Сакып ла кӱтӱп турары — Кайраканды уткыырга чын беленденӱниҥ бӧлӱги. Ошондуктан бу ӱлгӱдеги эжик јабылганда ырайым алынбаган деп кӧрӱнет.

GSAM 215Лука 13:25-28-деги эжик эмес

GSAM 215.4Ӧткӧн ӧйлӧрдӧ бу ӱлгӱде айтылган эжикти Лука 13:25-28-деги эжикле аралаштырган адашулар болгон. Анда мындый бичилген: «Ӱйдиҥ ээзи туруп, эжикти јапканда, силер сыртта туруп, эжикти каккылап: “Кайракан, Кайракан, биске ачып бер”, — дегенигерде, ол силерге: “Силердиҥ кайдан экенигерди билбейм”, — деп айдар. ... “Менеҥ ары кеткиле, јамандык эдер кижилер”. Силер Ыбрайымду, Ыскакты, Јакыпты ла јарлыкчыларды Кудайдыҥ хандыкта кӧргӧнӧр, ӧзӧрди сыртка ыргытканын кӧргӧнӧр; ол жерде ыйлап, тиштеригерди кычырадар». Бу сӧстӧргӧн кӧрӧ, эжик јабылганда сыртта калган кижилердиҥ учуры чечилген. Кудайдыҥ хандыгы ол ӧйдӧ келген, ненеҥ дезе олор хандыкта куткарылгандарды кӧрӧр. Оныҥ ордына кыстар керегинде ӱлгӱде Кайракан али хандыгына кире элек; хандык аларга Адазына барган.

GSAM 216Темдек кызматта јабылган эжик

GSAM 216.12300 кӱнниҥ ӧйи бӱткениҥ кијин — 1844 јылдыҥ октябрь айыныҥ 22-кӱнинде — бӱдӱмјиле Христостыҥ ишин ээрчигендер темдек кызматта Кинчектердеҥ арутаар кӱн келгенде, улу абыс сырттагы бӧлӱктиҥ эжигин јапканын ла Агару јерде мойындалган кинчектерди ӧчӱрер иш эдерге эҥ ыйык бӧлӱктиҥ эжигин ачканын кӧргӧн. Христос та, бистиҥ улу абызыс болуп, кӧктиҥ храмыныҥ сырттагы бӧлӱгиниҥ эжигин јапкан ла «оныҥ кереезиниҥ сандыгы» кӧрӱнген бӧлӱкти ачкан.4

GSAM 216Кем адашкан?

GSAM 216.2Бу ӧйдӧ Адвентист бӱдӱмјилӱлердиҥ аразынаҥ Христостыҥ Агару јердеги кызматы керегинде јарык албагандар болгон; олардыҥ кӧӧни Ӱчинчи ангелдиҥ јарына али бурулбаган. Олар Агару јердиҥ сырттагы эжигин Лука 13:25-28-деги јабылган эжикле аралаштырып адашкан. Бирок олар Јетинчи кӱнниҥ адвентисттери эмес болгон. Олардыҥ кем болгонун, бу окуту канайып чыкканын ла мындый корутындыларга кандый айалдар алып келгенин кӧргӧзӧргӧ тырышарыбыс.

GSAM 217.1Экинчи катап келериниҥ јары јарланганда номинал серкпелерден бӧлӱнген улус ла олардан бӧлӱнген серкпелердиҥ кижилери Аяндагы јети серкпениҥ бешинчи ле алтынчызына берилген керелеште айтылган. Бешинчи — Сардис — серкпеге мындый јакылта айтылган: «Ошоҥдоҥ алган ла уккан сӧзиҥди эстеп, бек тудуп, ӱкӱн. Эгер сакып турбасаҥ, уурдаачыдый сага келем, кайсы саатта келеримди билбей каларыҥ».5 Бу сӧстӧргӧн кӧрӧ, сӧс айтылган кижилер Кайраканныҥ келерин јарлаганды уккан. Олар оны кабыл алган болып кӧргӧзӧтӧн, эмди оны таштаарга белен болгон.

GSAM 217Филадельфия серкпези

GSAM 217.2Филадельфия серкпези — Јар серкпезиҥ алтынчы айалы — анан эскерилет. Бу серкпе Аян 14-теги Баштапкы ла Экинчи ангелдиҥ јарлары јарланганда чыгарылган улус болуп кӧргӧзӧлет. Бу серкпеге Кайракан мындый айдат: «Кӧрӱп ал, Мен тӱрген келем; сенде барды бек тудуп ал, сениҥ таажыҥды бир де кижи албасын».6 Анан аларга мындый да айтылган: «Бу сӧстӧрди Ыйык ла Чын кижи, Давидтиҥ ачкызы бар, ачканда кижи јаппас, јапканда кижи ачпас кижи айдат: сенин иштеригерди билем; кӧрӱп ал, алдыҥа ачык эжик койдум, оны бир де кижи јаппас; сенде кӱч аз болгон, Менин сӧзимди тудуп, адымнаҥ мойнободыҥ».7

GSAM 217Бу ӱлгӱдеги јабылган эжик кандый?

GSAM 217.3Эмди цитата кылынган бичиктеги ачык ла јабылган эжик деп нени угузып турат? Бис бу суракка ынанарлык јоопты мындый тӱшӱндӱрӱӱде табар деп бодойбыс. Адвентисттердиҥ аразынаҥ јарык алгандар Куткаруучыныҥ кызматы кӧктиҥ Агару јеринде баштапкы бӧлӱктеҥ экинчи бӧлӱкке ӧскӧргӧнин ӱредип, угар кижилерге ачык ла јабылган эжик керегинде чын јарлап турганда, ӧскӧ бӧлӱк бу чындыкка каршыланып, ачык эжик јабылган, јабылган эжик ачык болгон деген бӱдӱмди орнотко тырышкан. Мындый эдерде олар јердеги Кайраканныҥ јалчыларыныҥ јолын тоскоол кылган. Кӧктиҥ Агару јеринде эжиктер Христостыҥ кӱчӱле ачылып ла јабылат: «Ачкан, бир де кижи јаппас». Филадельфия серкпезине айтылганда, сӧзин бек тудуп, адынаҥ мойнобогон кижилер бир де кижи јаппас эжикти ачар јеҥӱге јеткен. Бу, кандый да алаҥзу јогынаҥ, улуска кирер эжикке ишарат; кижилер оны, кӧрӱнгени аайынча (кийнинде кӧрӧрис), чындап јапкан. Бирок олардыҥ бек тударына ыраазы болорго, Кайракан бӱдӱмдӱлердиҥ алдына бир де кижи јаппас «ачык эжик» койгон.

GSAM 218Сӧс айдар эжик

GSAM 218.1Бичикте эжик бу учурла тудулган кӧп учур бар. Павел Коринфтиктерге бичип, мындый айтат: «Менде улу ла кӱчтӱ ачык эжик ачылды, каршыларым да кӧп».8 Дагы Коринфтиктерге экинчи бичигинде: «Христостыҥ Јарын јарларга Троаска келгенимде, Кайракан меге эжик ачкан, тынымда амыр таппадым, ӧйткени карындашым Титти таппадым».9 Колоссалыктардан да мындый сураган: «Мӱргӱӱлде турыгар, ыраазы болуп, анда сергек болыгар; бис керегинде де мӱргӱӱлдегер, Христостыҥ сырын айдарга сӧс айдар эжикти Кудай биске ачсын, ол сыр учун мен буулу да јадым».10

GSAM 218.2Бу бичиктерден чындыкты јарлаарга ачылган јолдор ачык эжиктер деп аталганы кӧрӱнет. Филадельфия серкпезине айтылган сӧстӧргӧ кӧрӧ, бу улус чыгарылган ӧйдӧ кижилер оларга сӧс айдар эжикти јабарга кӱчӱн салган. Филадельфия серкпези сыноодон ӧткӧндӧ, Кайраканныҥ «сӧзин» ла «атын» бек тудуп турган; ошондо Кайракан аларга бир де кижи јаппас ачык эжикти алдына коёрын айткан.

GSAM 2191844 јылдыҥ октябрь айыныҥ 22-кӱнинен кийинки айал

GSAM 219.1Судур сӧстӧрдӧ айтылган ишти алдыбыска тудуп, болгошко айал канайып ӧскӧнин артка бурулуп кӧрӧлӧ. Алып айтканда, 1844 јылдыҥ апрель айына јетире серкпелер Экинчи катап келериниҥ јарын јарлаарга ачык болгон, јалчылардыҥ сураныжы тирӱӱ јарлаачылар бере аларынан да кӧп болгон. 1844 јылдыҥ јазында ӱмӱт ӱзӱлгенинеҥ кийин, бу ӱредӱни чын кӧӧнинеҥ кабыл албагандар оныҥ удурына турды. 1844 јылдыҥ јайында Аян 14-теги Экинчи ангелдиҥ јары ла «тӱн аразындагы кыйгы» (Матфей 25) берилгенде, Кайракан јуук келер деп бӱдӱмин али де ачык айдарга јӱрексинген кижилерди эҥ ачуу куугунтуктаары башталды. Каршылар бу ишти бассын деп ар тӱрлӱ арга кылып, «оныҥ јаргы сааты келди» деп јарлаган кижилердиҥ ишин тоскон. Уильям Миллер бу каршылык керегинде: «Бу эҥ табышпас ла тӱшӱнӱксиз иш», — деген. 2300 кӱн бӱтерге јууктаганда каршылык мындый кӱчтӱ болгондуктан, Джордж Сторрс: «Номинал серкпелерле ле бастыра јаман кижилерле ишти бӱдӱрдис; јаҥыс ла бу кыйгы оларга тийип болор», — деген.

GSAM 219.2Ӧй бӱткениҥ кијин, јаман кижилердиҥ каршылыгы ла кӱлӱӱзи эки-ӱч катап кӱчӱп турганда, Уильям Миллер айал керегинде мындый деген: «Кинчектӱ кижилерге эскертип, формалдуу серкпени ойготко тырышкан ишти бис бӱтӱрдӱбис. Кудай Ӧзӧниҥ башкарузыла эжикти јапкан».11

GSAM 219Кинчектӱ кижилердиҥ текши катып калганы

GSAM 219.3Кокырлаачы телекейдиҥ бу јолы кинчектӱ кижилерди Экинчи катап келериниҥ ӱредӱзине удура катуландырып ла койбогон; је номинал серкпелердеги кижилердиҥ керелеши мындый болгон: «Чындап Кудайга баштанганы аз ла сирек болгонын, кинчектӱ кижилердиҥ кербезине ле катып калганынаҥ артыгына кӧрӱлбесин эстегенде, эрксизден: “Кудай ырайымдуу болорын унутты ба, јӧ болбосо ырайым эжиги јабылды ба?” — деп кыйгырабыс».12

GSAM 220.1Судур ӧй бӱткениҥ кијинки айалды бир ӧскӧ јалчыдан мындый укканыбыс: «Ол ӧйдӧ бӱдӱм јок кижилерге јетире кирер арга дээрлик болбой калган, ӧйткени 1844 јылдыҥ ӱмӱт ӱзӱлгени кӧп кижиниҥ санаазын адаштырган, олор бу иштиҥ кандый да тӱшӱндӱрӱӱзин угарга кӱӱнзебеген».13

GSAM 220Бӱдӱм јок кижилерге кирердиҥ бӱткиле эжиги јабылды

GSAM 220.2Мындый айал ӧйине, Христос тӱрген келеринде бӱдӱм ле кӱтӱӱзин бек тудуп тургандардан ӧскӧ кижиге кирер эжикти јапкандый болгон. Сӧс айдар эжик те бӱткиле јабылганда, Адвентист улус ӱлгӱдеги јабылган эжик ӧзӧриниҥ айалына тийиштӱ экенин кӧргӧн. Ошентип, олор кинчектӱ кижилерге ырайым мындаҥ ары јок деген корутындыга канайып келгени јеҥил кӧрӱнет: айрымдары «ырайым эжиги јабылды» деген. Айрыкча бу ӱлгӱдеги јабылган эжикти Лука 13-теги эжикле бир деп бодосо. Улус укпайм деп таптакыр баш тартса, јӱрегин катуландырса, канайып Кудайга баштанзын?

GSAM 220Адаштырган јабылган эжикти биринчилеп кем ӱредиген?

GSAM 220.3Эмди мындый сурак чыгат: «Кинчектӱ кижилерге ырайым јок» деген ӱредӱни кем баштаган? Кем оны бӱдӱнген? Кем оны таштаган? Биринчи суракка јооп кылып, Ј. В. Хаймстыҥ 1845 јылдыҥ јазында Мэн аймагына барганы керегинде бичигине кӧӧнӧрӧлӧ. Ол мындый айтат:

GSAM 220.4«Карындаш Јозеф Турнер ле ӧскӧлӧри бис Улу Суббот кӱнниҥ ичинде јӱрӱбис, алты мынча јыл бӱткен деп бодогон. Ошондуктан бир де Адвентист мындан ары кол иш эдерге болбос. Оны эдер болзо, олардыҥ бодогозында, эҥ учында олорды бӱткӱлинче јоголторго апарар.»

GSAM 220.5«Бу телекейдиҥ кол ишти эдерин таштап кӱтӱп турганда, Турнер карындаштыҥ санаазына јаҥы јарык тӱшкен, деп бодолгон: Кӱйӱӱчи КЕЛДИ — ӧткӧн еврей јылдыҥ јетинчи айыныҥ онынчы кӱнинде келди — ол ӧйдӧ кӱйӱӱ болгон — бастыра кыстар кандый бир јаҥла оныла кожо кӱйӱӱге кирген, анан эжик јабылган! Ичкериде болгондордыҥ бирӱзи де јойылбас, сыртта калгандардыҥ бирӱзи де куткарылбас. Ошентип, бу улу јердиҥ бӱткиле руханий иштери бӱткен».14

GSAM 221Адаштырган ӱредӱге кем кӱӱнзеп каршыланган?

GSAM 221.1Башчы Турнер «мындан ары ырайым јок» деген ӱредӱзин Парижде, Мэнде, баштаган, ла ол аймакта бир аз ӧй кӧп ээрчӱӱчи тапкан. Адвентисттерден тышкары кижилерге кирер эжик бӱткиле јабылган болгоны учун, Христоско бӱдӱп турганын айдып турзын-турбазын, кӧп кижи Турнердиҥ кӧрӱмин ээрчип кеткен.

GSAM 221.2Адвентисттер деген ат адаштырбас учун, мындан ары бу улус «Баштапкы кӱнниҥ Адвентисттери» деп аталат; Турнердиҥ кӧрӱмин кабыл алган кижилердиҥ кӧпчӧзи бу класстаҥ болгон. Олар али Суббот кӱнниҥ чындыгын кӧрӧрӧ де уккан эмес, Ӱчинчи ангелдиҥ јарын да уккан эмес. Уайт абакай ӧзӧниҥ бир бичигинде мындый айтат:

GSAM 221.3«1844 јылда кӱтӱӱ ӧйи ӧткӧниҥ кийнинде, Адвентисттер Куткаруучыныҥ келери ӧтӧ јакын деп али де бӱдӱнген; олар улу сыноо ӧйине жеттибис, Кудай алдында кижиниҥ арачызы болгон Христостыҥ иши бӱтти деп бодогон. Јакын турган јаргыны эскерткен кијин, олардыҥ бу телекейдиҥ иши бӱткен деп сезип, кинчектӱ кижилерди куткарар деп санаазы олордыҥ јӱрегинеҥ јоголгон. Кудайга бӱтпестердиҥ уйатсыз, каргыш сӧстӱ кӱлӱӱзи аларга Кудайдыҥ Тыны ырайымын таштагандардан алынып калганынаҥ ӧскӧ бир далил болгондый кӧрӱнген. Бу барызы оларды сынак ӧйи бӱтти, јӧ ӧзӧри айткандый, “ырайым эжиги јабылды” деген бӱдӱмге бекиткен. Айтылгандый, Адвентисттер бир аз ӧй ырайым эжиги јабылды деп бириккен».15

GSAM 222.1Бу цитатада Уайт абакай Баштапкы кӱнниҥ Адвентисттери тудунган айалды айдат. Ол бу сӧзге ӧзӧни бӱдӱнгенин де ишарат кылбайт. Ӧрӧ кӧргӧзӧлгӧндӧй, бу ӱредӱни Парижде, Мэнде, биринчи Јозеф Турнер ӱредиген. Уайт абакай (ол ӧйдӧ мисс Хармон) 1845 јылдыҥ јазыныҥ башында Парижде Јозеф Турнерле кӧрӱшкен. Оныҥ «Адвентисттер кол ишти мындан ары эдерге болбос, кинчектӱ кижилерге мындан ары ырайым јок» деген ӱредӱзин уккан ла ого: «Сен адаштырган ӱредӱни ӱредип јӱрӱҥ; кинчектӱ кижилерге де, чындыкты тӱшӱнип туруп таштабагандарга да али ырайым бар», — деп ачык айткан.

GSAM 222«Ырайым јок» деген кӧрӱмге каршыланганы

GSAM 222.21844 ла 1845 јылдарда Парижде, Мэнде, јуртаган, ол јердеги улус ла кинчектӱ кижилерге ырайым јок деп ӱредиген Јозеф Турнердиҥ ишин толык билген Ј. Н. Эндрюс, ол ӧйдӧ мисс Хармонныҥ бу иш керегиндеги айдымынаҥ мындый айтат: «Кӧрӱлтелер оларды бу кӧрӱмди кабыл алырга баштаган эмес; кайра оны али де тудуп тургандарды тӱзеткен».16

GSAM 222.3Мисс Хармон 1845 јылдыҥ јайында Парижге, Мэнге, экинчи катап келген. Бу сапар керегинде ол ӧйдӧ Парижде јуртаган Трусдейл абакайдыҥ сӧзин келтирем. Ол мындый айтат:

GSAM 222.4«1845 јылдыҥ јайында мисс Хармон Парижде, Мэнде, турганда, мен ого бир јакшы танышым керегинде айдым. Оныҥ атазы оны бистиҥ јууныштарыска бартырбас болгон, ошондуктан ол јарыкты таштаган эмес. Ол кӱлӱмзиреп: “Мындый кижилерге куткарылу јок деп Кудай меге качан да кӧргӧзӧбӧгӧн. Бу сӧс чындыктыҥ јарыгы алдына келип, оны билип туруп таштагандар керегинде ле айдылат”».17

GSAM 222.5Ол 1846 јылда Парижге мисс Хармонныҥ ӱчинчи катап келгенин де мындый айдат:

GSAM 222Адаштырган кӧрӱмге дагы бир тыйу

GSAM 222.6«Айдарга јӧп болгон дагы бир учур — 1846 јылда Парижде, Мэнде, берилген кӧрӱлте. Мисс Хармонго Сатан чын јӱрӱктӱ кижилерди бӱткӱле јӱрегиле иш эдерине тоскоол боло албаза, оларды керектӱзинеҥ ары тӱртерге ӧзӧниҥ ӱлӱзин салары кӧргӧзӧлгӧн. Бир јакшы эже серкпелерге: “Кудай силерди кӧктӧн келген куткару јарын таштаганыҥар учун таштады”, — деп айдып турган. Эже Хармонго оныҥ јарында чындык јок экени кӧргӧзӧлгӧн, ӧйткени серкпелерде али де чындыкты кабыл алар кӧп кижи бар; јакшы ангелдер ол серкпелердеги јӱректер учун али де иштейт, олар мындый эдерде, бу эжени — оныҥ јарыла (оныҥ “ырайым јок” деген јарыла) — эжиктиҥ сыртында калтырары».18

GSAM 223Бой-бойына каршы эмес

GSAM 223.1Уайт абакай бир ӧйдӧ «кинчектӱ кижилерге мындан ары ырайым јок» деген кӧрӱмди ӱредиген, эмди оныҥ каршызын ӱредип јӱр деп кӧргӧзӧргӧ ӧтӧ кӱӱнзеп турган кижилер бар. Ошондуктан 1845 јылдаҥ бери оныҥ ишин билген кижилердиҥ керелештерин, кинчектӱ кижилердиҥ Кудайга баштанарына болужарга эткен иштери керегинде, келтирем. Тӧмӧнӧги сӧс Нью-Йорк штатыныҥ Мэдисон округындагы Брукфилдте јуртаган Ира Эббейдиҥ айдымы:

GSAM 223.2«1846 ла 1850 јылдардыҥ ортозында Карындаш ла эже Уайт биске келген, балдар ла чындыкты таштабагандар учун ӧтӧ кӱӱнзеген. Олор Кудайга баштанбаган кижилер учун иштеген; Эже Уайт артка кайткан кижилерге ле чындыкты таштабагандарга ӱмӱт јок деп айтканын мен качан да укканым эсимде јок».19

GSAM 223Баштапкы кӱнниҥ адвентисттериниҥ керележи

GSAM 223.3Нью-Энгландтыҥ баштапкы кӱнниҥ адвентисттери јабылган эжиктиҥ кезем-кату доктриназы керегинде нени билерин мына бу бичик керелесин:—

GSAM 223.4«1891 јылдыҥ август айыныҥ 5-тен 9-ынаҥ Брукстон деп атту, 30 000 чамдалу кижизи бар городто Серкпениҥ башчызы Майлз Грантла талаш јӱргӱздим. Талаш улу чадырда ӧтти, оны городтыҥ советиниҥ бир кезе президент болгон мистер Джон Барбур башкарып турды. Бу город Бостондоҥ 20 миль чамалу ары. Талаш Суббот кӱн керегинде болды, је мистер Грант Уайт эјениҥ бу иштеги тӱжӱминеҥ талашка тартарга тырышты. Ол: “1844 јылда сынаар ӧй бӱткенин, кӱнӧӧлӱ кижиге килемји арталбаганын оған кӧргӧзӧтӧн” деп айыптады.»

GSAM 224.1«Мен оған каруузында баштапкы кӱнниҥ адвентисттери, кӧбизи, биз олордоҥ бӧлӱнердин алдында, бир ӧйдӧ бу јолды тутканын айттым. Уайт абакай бу јолды јактаганынаҥ ары, оған баштапкы кӧргӧзӱлердиҥ бирӱзи бу јол “јалган” экенин, кӱнӧӧлӱлерге килемји артып калганын кӧргӧзӧтӧн. Мен: “Бу чын, оны Серкпениҥ башчызы Грант та билет” дедим. Бу сӧстӧрди айтканымда алдымда отурган баштапкы кӱнниҥ адвентисттери (олор улу чадырдыҥ кӧп бӧлӱги болгон) баштарын кӱчтӱӱ ле чын јӧпсӧгӧнӧн кыймыратты. Кыска айтканда, Серкпениҥ башчызы Грант талашта бу јӧнӱнде кайра айтпады». Кол койгон: «Гео. Э. Файфилд, Саут Ланкастер, Массачусетс, 1895 јылдыҥ декабриниҥ 6-зы».

GSAM 224Уайт абакай кӱнӧӧлӱлердиҥ куткарылузы ӱчӱн ӱргӱлји иштеген

GSAM 224.3Уайт абакай 1844 јылдаҥ бӱгӱнге јетире кӱнӧӧлӱлерди бурултаарга иштегенин бу факттар база бекемдейт. Ол ла Серкпениҥ башчызы Уайт 1848 јылдыҥ апрелиниҥ 20-зынаҥ Коннектикуттыҥ Роки-Хиллде Альберт Белденниҥ ӱйинде јыйын ӧткӱрген. Бу јыйында дӱнья кижизи болгон бир нече кижиге иш эткен. Серкпениҥ башчызы Уайт ла оныҥ катыны ондый јандарга ӧтӧ кӧп кызыккан. Бу керегинде Серкпениҥ башчызы Уайттыҥ колынаҥ суга кирген бу бӧлӱктиҥ бир кижизи керелейт. Кенсингтон, Коннектикуттаҥ 1891 јылдыҥ февралдиҥ 22-зи јазган Джон Й. Уилкокс мындый айтат:—

GSAM 224.4«Роки-Хиллде, Коннектикутта, Карындаш А. Белденниҥ ӱйиниҥ бӱтпеген бӧлӱгинде јыйындар болгон ӧйдӧ чындыкка кирдим. Эмдиги чындыктыҥ јарыгын Карындаш ла эје Уайттыҥ иштери аркалу алганым. Кӧп узакка барбай Карындаш Уайт мени суга киргизди. Мен олордоҥ алган кӧнӱгӱ ле кӱч болбосо, Тенир мени јӧпсӧгӧн деп санарга не сезерге де коркып калмакмын. Олор мениҥ керегимде тереҥ кызыккан, мага болуш эдерге иштеген».

GSAM 225.1Серкпениҥ башчызы Уайт Топсем, Мэнде Стокбридж Хоулэндке јазган бичигинде бу јыйын керегинде мындый айткан: «Карындаш Бейтс јакылталарды ӧтӧ јарт јарыкта кӧргӧзӧтти, олордыҥ учурлузы ӧтӧ кӱчтӱӱ керелештерле јӧптӧлгӧн. Сӧс чындыкта тургандарды бекемдеди, толык чечпегендерди ойготты».

GSAM 225Освего, Нью-Йоркто кӱнӧӧлӱлер ӱчӱн иш

GSAM 225.21849 јылда Серкпениҥ башчызы Јеймс Уайт ла оныҥ катыны Освегодо иштеген. Ол јыйындарда Хайрам Патч ла Бенсон деп атту бир јаш кыс Кудайга ла эмдиги чындыкка бурулган; олор ӱйлӱ болорго сӧӧлӧжӧтӧн.

GSAM 225.31850 јылдыҥ мартында Освегодо јыйындар кайра болгон. Апрель айыныҥ Эмдиги чындыгында Серкпениҥ башчызы Уайт бу јыйындар керегинде мындый айткан:

GSAM 225.3«Бу городтыҥ артып калган улусныҥ балдарыныҥ аразынаҥ ӧтӧ кызыкту иш эмди болып јат. Акыркы эки Суббот кӱнде јыйындарыбыста олордыҥ куткарылузы баш учур болды, Кудай биске кайкалду јакшылык берди. Чындык биске де, балдарыбыска да јакшы таасир этти. Акыркы Неделениҥ баштапкы кӱниниҥ кийининде кечкизинде олордыҥ пайдазына айрыкча јыйын ӧткӱрдис, Тенирдиҥ Тыны биске толды. Балдар бары Тенир алдында баштарын эҥиштирди; јакылталарды, айрыкча бесинчи јакылтаны тутуудыҥ, Иисус Христос аркалу куткарылу изедеердиҥ учурын сезип тургандый болды. Бу мен кӧргӧн эҥ кызыкту јыйындардыҥ бирӱзи болды».

GSAM 225.41849 јылдыҥ ноябриниҥ Эмдиги чындыгында Серкпениҥ башчызы Уайт бурулып, суга кирген бир нече кижи керегинде бичиди. 1850 јылдагы бу бичиктиҥ акыркы санында Вермонттыҥ Уэйтсфилдинде болгон јыйын керегинде, дӱньядаҥ јуукында бурулган Хеман Черчилльдиҥ келгенин керелеген. Бичикте оны «карындаш» деп атаган. Кӱнӧӧлӱлерге килемји арталбаган болзо, ол канайып ондый болор эди?

GSAM 226Јирме бир керечиниҥ керележи

GSAM 226.1Бу ӧйдӧ 1888 јылда кол койгон јирме бир кижиниҥ керележин беребис. Олордыҥ ар бири 1844 јылда Экинчи катап келерин сакыыр кыймыгуда болгон, Ӱчинчи ангелдиҥ јарызы башталганын билген. Бары 1851 јылгаҥ озо Јарда болгон, кӧбизи Јар башталгандан бери Јетинчи кӱнниҥ адвентисттери менен бирге болгон:—

GSAM 226.2«Биз, тӧмӧнде кол койгондор, 1844 јылда ӧй ӧткӧн ӧйдӧ Экинчи катап келерин сакыыр кыймыгула јакшы таныш болуп, 1850 јылда ок Ӱчинчи ангелдиҥ јарызыныҥ чындыгын алган кижилер, Јабылган эжиктиҥ доктриназы керегинде тӧмӧнги билдирӱге куунду кол койобыс. Бу доктрина Ӱчинчи ангелдиҥ јарызы башталган ӧйдӧҥ 1850 јылга јетире ле аннаҥ кийинине јӧптӧӧчилерде болгон.»

GSAM 226.3«Олор Аяндыҥ 3:7, 8 ла ӧскӧ судур сӧстӧрге јӧптӧжӧ, Даниил 8:14-тиҥ 2300 кӱни бӱткени тужында Христос теҥеридеги Агару јердиҥ баштапкы бӧлӱгинде ишин бӱтӱргенин, јӧптӧӧр ишин эҥ ыйык бӧлӱкке ӧзгӧртӧп, јаргыныҥ ишине киргенин, куткарылу планына караш-турушын бу јӧнӱнде ӧзгӧрткӧнин бӱдӱнди. Мында ачылган эжик те, јабылган эжик те болгон.»

GSAM 226.4«Олор Баштапкы ангелдиҥ јарызына јарт јарык алган, аннаҥ бурулуп, оны ачу каршыланган кижилерди Кудай четке каккан деп бӱдӱнген. Ла 1844 јылгаҥ озо јарык албаган эмезе јоопту ӧйгӧ кирбеген кижилер Кудайды чын сӧӧп изедер болзо, четке кагылат деп бӱдӱнбеген.»

GSAM 226.5«Олор Уильям Миллерле ле ӧй ӧткӧнӧн кийининде кӧп Адвентисттерле бирге, дӱнья ӱчӱн иштери бӱткени, Тенир јуук арада келери деп бӱдӱнген. Ла Агару јер керегинде јарык ла Ӱчинчи јар олордыҥ чӧкӧнӧрин чечкен кийининде, јарыкты четке каккандардан ӧскӧ кижилерге килемји бӱткӧн деп бӱдӱнбеген».

GSAM 227.1Кол койгондор: «Ј. Б. Свит, Саут Сагино, Мичиган; Самуэль Мартин, Уэст Риндж, Нью-Гэмпшир; Ира Эбби, Норт Брукфилд, Нью-Йорк; Р. Б. Эбби эје, Норт Брукфилд, Нью-Йорк; Диана Эбби эје, Норт Брукфилд, Нью-Йорк; Л. Б. Эбби эје, Норт Брукфилд, Нью-Йорк; Хеман С. Герни, Мемфис, Мичиган; Энн Э. Герни, Мемфис, Мичиган; Уильям Гиффорд, Мемфис, Мичиган; Мэри С. Чейс эје, Бэтл-Крик, Мичиган; С. М. Хоулэнд, Бэтл-Крик, Мичиган; Ф. Х. Лант эје, Бэтл-Крик, Мичиган; Мелора А. Эшли эје, Бэтл-Крик, Мичиган; Каролайн А. Додж эје, Бэтл-Крик, Мичиган; Сара Б. Уиппл эје, Бэтл-Крик, Мичиган; Юрайа Смит эје, Бэтл-Крик, Мичиган; Паулина Р. Хелигасс эје, Молайн, Канзас; Р. Г. Локвуд, Сент-Хелена, Калифорния; Р. Г. Локвуд эје, Сент-Хелена, Калифорния; Рубен Ловленд, Норт Хайд-Парк, Вермонт; Белинда Ловленд эје, Норт Хайд-Парк, Вермонт».

GSAM 227Буру чечмеленген кӧрӱлте

GSAM 227.2Уайт абакайга Топсемде, Мэнде, 1849 јылдыҥ март айыныҥ 24-зи берилген кӧрӱлтени «кӱнӧӧлӱлерге килемји арталбаган» буру доктринаны ӱредетен деп чечип кӧргӧн. Бу кӧрӱлте «Рочестердиҥ каккылаары» (спиритизм) башталган ӧйдӧ берилген. Уайт абакай табышмакту билдилер ле кайкалдар, јалган јаҥыртуулар кӧбӧп, таркарын кӧргӧн. Бу јаҥыртуулар бурудан чындыкка бурулуулар эмес болгон (ондый јаҥыртуулар болбос деп ол айтпаган, ла ага кӧргӧзӧтӧн, кижи кӱчин јӱргӱзип эдер јаҥыртуулар болгон), јаманнаҥ јаманга ӧткӧн. Јӱректери ӧскӧрилген деп айткандар јаман јӱректиҥ кӱнӧӧзин јапкан динчил кийимди ле кийип алган болгон. Бирӧӧлӧри чындап бурулгандый кӧрӱнген, Кудайдыҥ улусын алдаарга јӧндӧлгӧн; ла јӱректерин кӧргӧн болзо, мурдагыдый кара болор эди.

GSAM 227.3Аннаҥ ол мындый деген: «Мени коштоп јӱрген ангел кӱнӧӧлӱлер ӱчӱн мурдагызындай јан кыйналганын изедеерге айтты. Мен изедим, ла оны кӧрбӧдим; олордыҥ куткарыларыныҥ ӧйи ӧткӧн».20

GSAM 228.1Бу кӧрӱлте кӱнӧӧлӱлерге килемји арталбаганын ӱредеткен деп айткандар бар. Ла биз сурайдыс: Джозеф Тёрнер 1845 јылдыҥ јазында бу доктринаны баштап ӱредеер ӧйдӧҥ бери Уайт абакай ага каршыланып, кӱнӧӧлӱлерди бурултаар ла куткарарга ӱргӱлји чын кӱч салган болзо, бу канайып болор эди?

GSAM 228.21854 јылда чыккан Тӱжӱмдер ле кӧрӱмдер-тыҥ кошумтазына Уайт абакай мындый јазат: «Айтылган “јалган јаҥыртуулар” дагы толык кӧрӱнер. Бу кӧрӱлте айрыкча адвент доктриназыныҥ јарыгын уккан, ла четке каккан кижилерге тийиштӱ. Олор кӱчтӱӱ алдууларга берилген. Ондый кижилердиҥ мурдагызындай “кӱнӧӧлӱлер ӱчӱн јан кыйналузы” болбос».21

GSAM 228.3Каршылаштар Уайт абакай бу кӧрӱлтееде нени кӧргӧнин ол бойынаҥ артык билерге сӧӧлӧжӧт. Олордыҥ чечимиле бир аз карап кӧрӧлик: ол кӱнӧӧлӱлердиҥ айалгазын, јаҥыртуучыларды эмес, кӧргӧн деш. Анда ол кӱнӧӧлӱлерге карап, «кӱнӧӧлӱлер ӱчӱн јан кыйналууну, ла оны кӧрбӧдим» деп изеген имиш. Кӱнӧӧлӱлерге карап кана ондый јан кыйналууну ким качан тапкан? Ла биз сурайдыс: ӧрӧги керелеште айтылган, кижи кӱчин ле месмеризмди јӱргӱзип бурулуучыларды алып, оны Кудайдыҥ Тыныныҥ иши деп атаган кижилер керегинде нени айдыгар? Уайт абакай кезем-кату «јабылган эжик» теориязын ӱредеткенин кӧргӧзӧргӧ ашыккан бу каршылаштар бу јаҥыртуучылар ыйык кижилер болуп, чын бурулган кижилерди алганын јӧптӧӧргӧ белен бе?

GSAM 228.4Чын сӧстӧрди сӧӧп јӱрген акылга бу јӧнӱнде айтылган кижилер јарык ла чындыкты четке каккан, ла јан кыйналуу бар деп айткандар болгон. Олор месмеризмле кижилерди бурултаарга тырышкан. Ӧзӧри јаргылаткан кижилер болгонынан кӱнӧӧлӱлер ӱчӱн чын јан кыйналуу болбос эди; «олордыҥ [ӧзӧриниҥ] куткарылу ӧйи ӧткӧн».

GSAM 229.11849 јылдыҥ март айыныҥ 24-зи Уайт абакайдыҥ кӧрӱлтезинеҥ бирӱлери кӱнӧӧлӱлерге килемји арталбаган деп чыгарга тырышкан. Ла биз 1845 јылда Мэнниҥ Парижинде ол јарык ла чындыкты биле туруп четке какпаган кижилердиҥ барына килемји бар деп ӱредегенин кӧргӧзӧтӧнбис. 1846 јылда ол ок јерде берилген кӧрӱлтеде Тенирдиҥ «серкпелерде чындыкты четке какпаган улусы» бар экени кӧргӧзӧтӧн. Ӧскӧчӧ сананган кижилерге каарыш берилген: Кудайдыҥ ангелдери ондыйлар ӱчӱн дагы иштээр, олор иштегенде олорды јамандагандар сыртта калат.

GSAM 229.2Кайра, 1848 јылдыҥ апрелинде Серкпениҥ башчызы Уайт ла оныҥ катыны Роки-Хиллде кӱнӧӧлӱлерди бурултаарга иштеп турды. Бу факттар 1849 јылдыҥ март айыныҥ 24-зи кӧрӱлтези 1846 јылда Мэнниҥ Парижинде берилген кӧрӱлтелеге ле 1848 јылдыҥ апрелинде бу Кудайдыҥ јалчыларыныҥ јӱргӱзӱминде јӧптӧжӧрӧн кӧргӧзӧт.

GSAM 229Јалган јаҥыртуучу јеҥилген

GSAM 229.3Бу кӧрӱлте баштап 1849 јылда Коннектикутта кепке чыккан. Бир серкпе кижини бурулуучыларды кӧп алзын деп ӧтӧ кӱчтӱӱ иштеген, тилинҥ јайалтазы бар деп те айткан. Ол Роки-Хиллдеги Суббот кӱнди агару тудар кижиниҥ кичинек бӧлӱгине ӧзӧ таасир алзын деп тырышкан. Олордыҥ бирӱзин «Тенирдиҥ сӧӧгӱлӱ ыйыгы» деп атаган. Оныҥ алдында Уайт абакай оныҥ ишиниҥ алдаар јӱзин, «ыйыгы» јетинчи јакылтага јӧп эмес јолло барганын кӧргӧзӧтӧн кӧрӱлте алган. Бу «ыйык» кыс айыпты танган, серкпе кижи оны «Тенирдиҥ кӧӧркий ыйыгы» деп атап, улус ого килезин деп, оны кату корып сӧс айткан. Кийинки тӱнде бу јаш кыс холера морбус болуп, ӧлӧрӧм деп санаган. Ол Уайт абакайды чакыртты да, ӧзӧрӧ кӧргӧзӧлгӧн нерсе чын экенин, Уайт абакай айткан айыпты эткенин мойындалды. Ошентип бу јалган ишчи ол бӧлӱкти алдай албады, оныҥ ишиниҥ чыны ачылып, бу јердеги аракеттери тӱӱлеп токтоды.

GSAM 230Освего, Нью-Йорктогы ӧскӧ јалган јаҥыртуучу

GSAM 230.1Ӧрӧги керелеште айтылган јӧнди дагы кӧргӧзӧргӧ, Серкпениҥ башчызы Уайт ла оныҥ катыны 1849–50 јылдарда кӱнӧӧлӱлерди бурултаарга иштегенин кӧргӧзӧргӧ, Освего, Нью-Йорк штатыныҥ јыйынныҥ баштапкы мӱчӱлери Элиас Гудвин ла ӧскӧлӧри мага айткан бу факттарды беребис:—

GSAM 230.2Ол ӧйдӧ (1849) бу јерде Хайрам Патч деп атту јаш кижи јаткан. Ол кӧп узабай ӱйлӱ болгон јаш кыска сӧӧлӧжӧтӧн. Олор бурула элек кижилер болгон, ла Серкпениҥ башчызы Уайт ла оныҥ катыны ӧткӱрген јыйындарга барып, христиан болорго јуук калган. Бу ӧйдӧ Освегодоги бир серкпеде јаҥырту иш башталган; оны серкпе јалчылары эмес, округтыҥ акчазыныҥ казначейи болгон белгилӱӱ јай кижи баштаган. Бу кижи ӧтӧ кӱӱлӱ кӧрӱнген, кӱнӧӧлӱлер ӱчӱн улу јан кыйналуум бар деп айткан. Бурула элек кижилер ӱчӱн мӱргӱӱл эткенде, олордыҥ јоголгон айалгазы ӱчӱн ӧтӧ кайгырып тургандый, колдорын сыгып турды.

GSAM 230.3Мистер Патч ла оныҥ сӧӧлӧжӧр катыны бу јаҥырту јыйындарга барып, канайып чечерине билбей турды. Бир катап олор Уайт абакайдыҥ кӧрӱлтезинде болды; онда ага Осия 5:6, 7 кӧргӧзӱлди, мындый деп бичилген: «Олор койлоры ла малдарыла Тенирди изедер; ла оны таппас: ол ӧзӧрин олордоҥ буруп алган. Олор Тенирге алдап јӱрӱдилер; нениҥ учун дезе ӧскӧ балдарды тӧрӧткӧн: эми ай олорды улуштарыла бирге јип бӱдӱрер». Уайт абакай бу јаҥыртууну башкарып тургандар Кудай алдында јӧп эмес экенин, кӱнӧӧлӱлер ӱчӱн чын јан кыйналузы јок экенин кӧргӧн.

GSAM 231Јеҥилерди алдын ала айткан

GSAM 231.1Аннаҥ ол мистер Патчка: «Бу иште судур сӧстиҥ айтылганы чындап бӱдӱрӱлер деп сага айтууга мандаган. Бир ай сакы, аннаҥ бу јаҥыртууга кирген, кӱнӧӧлӱлер ӱчӱн ондый улу јан кыйналуу бар деп айткандардыҥ айалгазын ӧзӧҥ билериҥ» деди. Мистер Патч: «Мен сакыйын» деди.

GSAM 231.2Бу кӧрӱлте берилгенинеҥ эки неделе ӧтпӧй, кӱнӧӧлӱлер ӱчӱн ондый кыйналуу бар деп айткан казначей, јалган кайгызыныҥ ӧйдӧгӧнинде ашказанындагы кан тамыры јарылып, кан јоголгоны ӱчӱн тӧшӧгӧ јаткыртылды. Казначейдиҥ ишин округтыҥ шерифи колго алзын деп болор болду. Ол констебльдиҥ бирӱзиле казначейдиҥ бичигиндеги баланс керегинде карап, ишти алууга беленделип акчаны санады; ошондо, кӧрӧргӧ, акчада так $1,000 јетпей турган.

GSAM 231.3Шерифке ле констебльге јаҥыртууда ондый кӱчтӱӱ кижи акчаны алган деп айыпту болоры мӧӧн эмес кӧрӱнди. Олор акчаны тӧлӧгӧн, ла бичикке киргизерди унуп калган деп санаган; јӧ болбозо банкка салган, ле кассадагы эсепте кӧрӱнбӧйт деп. Кандый ла болзо, аннаҥ јӧптӱӱ чечим сураар керек, ла этиятту эдер керек болгон; акча оныҥ колында болзо, јапсырарга тырышмак. Ошондуктан бирӱзи ӱйдиҥ арткы јанындагы сарайга озо барып јашынып, арткы эжикти карап турзын, шериф алдыҥкы эжиктеҥ кирзин деп келишти. Шериф ӱйгӧ јууктап алдыҥкы эжиктеҥ киргенде, арткы эжиктеҥ чыгып јаткан катыныҥ киимин кӧрди. Сарайдагы кижи катынныҥ кӱртке тез барып, карды казып, бир нерсени анда салып, карла јапкан кийининде ӱйгӧ кайтканын кӧрди.

GSAM 232.1Шериф казначейдиҥ тӧшӧгӧзине келип, су-кадыгын сурагандан кийини, иштеги тӱӱндӱӱлерди эске салып, бу јӱдӱрӱшти ол чечип берер болор деп айтты. Кижи ӧтӧ толкынданып, колын кӧкке кӧдӱрип, Кудайды кӧрӧӧчи туткан бойынча акча керегинде нени де билбес деп айтты. Ошол тушта катыны кирип келип, нениҥ болгонун, кӱреези неге ончо толкынганын сурады. Кижи: «Олор акчазы бисте деп санап јат» деди. Катыны да колдорын кӧкке кӧдӱрип, Кудайды кӧрӧӧчи тутуп, акча олордо јок, ол керегинде нени де билбес деп айтты. Ол сӧзин бӱдӱрери менен, катыны ӱйгӧ киргенде јашырынган јеринеҥ карга јӱгӱрип барган констебль мындый сӧслӧрле аралашты: «Абакай, бу нени? Мен сени ӱйдӧҥ атырып чыгып, бу нерсени карга салганыҥды кӧрдим; мында јоголгон акчаныҥ капчыгы, онда $1,000 деп белгиленген».

GSAM 232.2Кӧрӧргӧ тургандай, бу јаҥырту кӧрӧрӧ токтоды. Мистер Патч ла оныҥ сӧӧлӧшкӧн катыны јаҥыртууну баштаган кижиниҥ айалгазын билген кийининде, чындыктыҥ јанына турып, Јетинчи кӱнниҥ адвентисттери менен бирикти; олор ӧлгӧн кӱнине јетире јӧптӱӱ мӱчӱлери болды.

GSAM 232.3Бу кӧрӱлте, јарт кӧрӱнгендей, бурула элек кижилердиҥ пайдазы ӱчӱн берилген; кӱнӧӧлӱлер бурулган, ла чындап кӧрӱзӱ Тенир четке каккан ӧзӧри кӱнӧӧлӱ болгон, гипокриттигинен. Олор «Тенирге алдап јӱрӱдилер;» кӱнӧӧлӱлер ӱчӱн улу јан кыйналуум бар деп айтканыла, «ӧскӧ балдарды» тӧрӧдӧтӧн ле.

GSAM 232Кэмденде гипокрит ишчи

GSAM 232.41849–50 јылдардыҥ кышкы ӧйинде Серкпениҥ башчызы ла Уайт абакай барған ӧскӧ јерлердиҥ бирӱзи, олор јаткан Освегодоҥ 40 миль чамалу Кэмден городы болгон. Бу јыйын керегинде Уайт абакай мындый айтат:

GSAM 232.4«Барардан озо мага онда чындыкты јӧпсӧгӧн кичинек јыйын кӧргӧзӱлди, олордыҥ аразынаҥ, ӧтӧ динчил деп айтканыла гипокрит болуп, Кудайдыҥ улусын алдап турган бир катынын кӧрдим».22

GSAM 233.11884 јылдыҥ январында Нью-Йорк штатыныҥ ишинде турганымда, ӧрӧги конференция ӧйинде Кэмденде јаткан, Серкпениҥ башчызы Уайт ла оныҥ катыны бу јыйын ӧйдӧ тӱнеген мистер Престондоҥ бу учурларды уктум:—

GSAM 233.2«Бу катыны ыйыкталуу керегинде ӧтӧ чектен чыккан кӧрӱмдерди ӱредеткен: кижи Кудайдыҥ јакылталарынаҥ толык ӧрӧ турган жеткен бӱтӱм айалгазы болор деп, ол ӧзӧри ондый бӱтӱмге јеттим деп айткан. Бу ыйыктуулук доктриназыла Кэмдендеги бир нече кижиниҥ акылын тӱӱндӱрген. Уайт эјеге бу катыныныҥ јалган ыйыктуулузыныҥ барына карабай, јӱрӱминде јаман, јӱреги кӱнӧӧлӧ толо экени кӧргӧзӱлген.

GSAM 233.3«Бу јерде турганда Уайт эјеге бу катыны алдына дагы бир кӧрӱлте берилген. Ол бурула элек кижилер ӱчӱн улу јан кыйналуу бардый кӧрӱнген; ла Уайт эје оған, ӧзӧриниҥ јӱрӱми Кудай кӧргӧндӧ јӧп эмес болгондуктан, бу кӱчӱ чын јан кыйналуу эмес деп айтты. Мистер Престон: “Ошентип, Кэмден кӧрӱлтези деп аталган нерсе ол катыныныҥ ишине так тийиштӱ болгон, кӱнӧӧлӱлердиҥ жалпы айалгазына эмес; биз ол ӧйдӧ оны ондый тӱжӱнгенбис” деди».

GSAM 233.4Уайт абакай кӧрӱлтезин айткан кийининде, катыны орнынан туруп: «Кудай мениҥ јӱрегимди билет; оны кӧргӧн болзоҥор, таза ла ару кӧрӧрӧр» деди. Ошентип јыйын бӱтти. Ла кӧп узабай ол катыны кату ооруп, ӧлӧрӧм деп санаган. Ол: «Мен Уайт эјени кӧрӧрӧм; оған мойындаар сӧзим бар. Мен ага јакшы, таза катынымын дегем. Ондый эмес. Мен јаман катынымын. Мен бирге јаткан бу кижи мениҥ кӱреезим эмес. Англияда јакшы кӱреезимди, бир кичинек баламды таштап, бу кижиле качып келгем. Биз эч качан ӱйлӱ болбогонбыс. Мен ӧзӧмди доктор деп кӧргӧзӧтӧн, дары садып турдым; сотто бир бӧтӧлӧк дары мага $1-ге тӱшкен деп ант ичкем, ол чындыкта 12 цент кана болгон. Биз кедей кижиге саткан уй $30 турды деп те ант ичкем, ол $20 кана турды».23

GSAM 234.1Уайт абакайдыҥ «кӱнӧӧлӱлер ӱчӱн јан кыйналуу» керегиндеги сӧстӧри ондый гипокрит јалган ыйыктарга тийиштӱ, кӱнӧӧлӱлердиҥ барына эмес. Ӧрӧги факттарды эске алсак: «кӱнӧӧлӱлерге килемји арталбаган» доктрина 1845 јылдыҥ јазында баштап ӱредилгенинеҥ бери толык четке кагылган; Уайт абакай ол ок ӧйдӧҥ бери кӱнӧӧлӱлерди бурултаарга чын кӱч салган. Анда Тӱжӱмдер ле кӧрӱмдер деп атту иши 1851 јылда чыкканда, ол «кӱнӧӧлӱлерге куткарылу мӧӧн арталбаган» деп ӱредеерине ким бӱдӱнер?

GSAM 234Килемји јок деп айткыш кижи

GSAM 234.21848 јылга јетире кайда-бир бир кижи кӱнӧӧлӱлерге килемји арталбаган деп туткан. Ла олор Јетинчи кӱнниҥ адвентисттери эмес болгон. Бу бӧлӱктиҥ Свит деп атту бирӱзи Нью-Йорктыҥ Рочестер городында јаткан. Мен динимди ачык јарлап, баштапкы кӱнниҥ адвентисттери аразынаҥ суга киргенимеҥ кийининде, Нью-Йорктыҥ Канандайгуа јерине Ј. С. Байуотер ла Гео. У. Бёрнэм баштаган чадырдагы мӱргӱӱл јуунына барып турдым. Бу Свит те анда болгон, мениҥ динчил тӱжӱмим чын ба деп ӧтӧ кӱчтӱӱ шек айтканыныҥ учуры: ол «эмди кӱнӧӧлӱлер бурулбайт» деп санаган.

Notes

  1. Матфей 25:10. ↩
  2. Лука 12:35, 36. ↩
  3. Баштапкы бичиктер, 55-чи бет. ↩
  4. Аян 11:19. ↩
  5. Аян 3:3. ↩
  6. Аян 3:11. ↩
  7. Аян 3:7, 8. ↩
  8. 1 Коринф 16:9. ↩
  9. 2 Коринф 2:12, 13. ↩
  10. Колосс 4:2, 3. ↩
  11. Экинчи катап келериниҥ элчизи, 1844 јылдыҥ декабрь айыныҥ 11-и. ↩
  12. Цирклвилл, Огайо, Диндиҥ телескопы, 1844. ↩
  13. Уайт абакай, Экинчи катап келериниҥ обзоры, 1883 јылдыҥ ноябрь айыныҥ 20-зы. ↩
  14. Башчы Хаймстыҥ Мэндеги иштери керегинде доклады, Эртеҥги сакыыр, Нью-Йорк-Сити, 1845 јылдыҥ июнь айыныҥ 6-зы. ↩
  15. *Судурлаштыҥ Тыны*, 4-чи том, 268, 271-беттер. ↩
  16. Ј. Н. Эндрюстыҥ бичиги, 1874 јылдыҥ сентябрь айы. ↩
  17. Трусдейл абакайдыҥ бичиги, 1875 јылдыҥ август айыныҥ 17-зи. ↩
  18. Трусдейл абакайдыҥ бичиги, 1891 јылдыҥ январь айыныҥ 27-зи. ↩
  19. Ира Эббейдиҥ бичиги, 1885 јылдыҥ март айы, *Обзор ло элчи*ниҥ 1885 јылдыҥ апрель айыныҥ 7-зиҥдеги санында келтирилген. ↩
  20. Баштапкы бичиктер, б. 45. ↩
  21. Баштапкы бичиктер, б. 45-теги чечмелӱни кӧр. ↩
  22. Эллен Г. Уайттыҥ ӧмӱринеҥ кыска бичиктер, б. 129. ↩
  23. Мистер Престонныҥ Кэмдендеги јыйын керегиндеги айтканы Эллен Г. Уайттыҥ ӧмӱринеҥ кыска бичиктер, 129–130 беттердеги билдирӱни бекемдейт, ла онда јок болгон бу учурларды коштойт. ↩

Note

Back