Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
18 / 31
18 / 31

15-чи бажалык — Кӧптӧп турган јарык ла оноҥ до улу кайкалдар

John Norton Loughborough

GSAM 235.1Јарыттырылганыгардаҥ кийинки озогы кӱндерди эске алыгар: ол ӧйдӧрде силер кыйналулардыҥ улу кӱрешин чыдаганыгар; бир бӱлӱги кемсинтӱӱлер ле кыйналулар аркалу силерди кӧргӧлӧк кып салган, бир бӱлӱги оной кыйналган кижилердиҥ нӧкӧрлӧри болгоныгар.1

GSAM 235.21844 јылдагы Чӧкӧнӧридеҥ баштап Агару јер ле Ӱчинчи ангелдиҥ јары керегинде ачык јарык чыкканга јетире ӧткӧн ӧй ӧзӧчӧ сыналту болгон. Ӧткӧн кыймыгуда бис јастырбаган деп бекем турган Адвентисттер, јарды толо чӧккӧн деп санагандардыҥ алдында чындап ла «кӧргӧлӧк» болгон; оныҥ учун олар улу кемсинтӱӱге учураган. Ле олор бӱдӱмји аркалу Ээге бекем тудулып, Оныҥ Агару Тыны јандарында болгонын сезип турганда, буны сӱӱнчилӱ чыдаар аргалу болгон.

GSAM 235Сыналтудаҥ ӧзӧчӧ эки јер

GSAM 235.3Шайтан Адвентист улуска эки ӧзӧчӧ сыналту салган. Биринчизи: судур сӧстӧрдиҥ ӧйи бӱткени чын деп бекем бӱдӱп турган улуска, Христос ӧзӧниҥ Экинчи катап келерин рухту келер деп, 2300 кӱн бӱткени ӧйдӧ оныҥ келгени бир аайда болгоноор деп бӱдӱртӱӱ. Экинчизи: ӧткӱре ӧткӧн айалгазы керегинде эрејеленгендерди буныҥ барынаҥ баш тарттырары. Агару јер ле Ӱчинчи ангелдиҥ јары керегинде чындык Судур сӧстӧрдеҥ акырын-акырын ачылып турганда, Кудайдыҥ Тыныныҥ јарлары судурлаар јайалта аркалу ӧткӧн кыймыгуны бекиткен, оны «јаркынду јарык» деп адаган. Ол јарыкты Кудай јолдыҥ бажына, шаарга јетире јарытсын деп, тургускан; ол јарлар Бичиктеги керелерди кӧргӧзӱп, Христос Экинчи катап чындап ла Бойы келерин, оныҥ учун бу «кӱндердиҥ» бӱткенинде келген болор арга јогын јартаган.

GSAM 236Кайкалду кӧрӱнӱштер

GSAM 236.1Эгер акыркы кӱндерде Ээндиҥ улусына кӧрӱлтелер аркалу сӧс айдып турган болзо, кӧрӱлтениҥ ӧзӧгиндӧ Кудайдыҥ белгизи кӧрӱнер деп кӱтпес белебис? Бу белгилер Уайт абакайдыҥ кӧрӱлтелеринде ачык. Кӧрӱлтелердиҥ ӧзӧги, 13-чи бажалыкта кӧргӧзӧлгӧнӧй, кереметтӱӱ; ле оныҥ озогы кӧрӱлтелериле колбулу кӧп кайкалду јерлер бар, бу бичикти ары кычырып барган сайын олорды байкаарыгар. Кудайдыҥ улусты ӧзине бурып, Моисейдиҥ сӧзинче: «Бурулып, бу улу кӧрӱнӱшти кӧрӧйин», дегизер учун берилген јайалтада бу башкача болор деп кӱдӱп болор бис пе? Ээ мага кӧрӱлте берди деп айткан, ӧлӱмниҥ чегинде турган сорлу, оорукчан, кӱчи ас кыздыҥ јӧнӧкӧй сӧзи буны эдерге јетпес эди. Кӧрӱлтелерле бирге болгонын кайкалду кӧрӱнӱштер олорго кызыгу салган, анан кызды ар башка јерлерге барып, Ээндиҥ ӧскӧлӧрге билдир деп јактаганын айдып берерге чакырган.

GSAM 236Ӱчинчи кӧрӱлтедеги кайкалду кӧрӱнӱштер

GSAM 236.2Мында 13-чи бажалыкта, 212-чи бӱкте айдылган, атаныҥ ӱйинде болгоны ӱчинчи кӧрӱлте керегинде бир нече чындыкты айдайын. Буны мага Уайт абакайдыҥ атасы-энези, эјези Сара Белден абакай ла ӧскӧлӧр айдып берген.

GSAM 236.3Кӧрӱлте берген бӧлмӧдӧ сандыкта ӧтӧ улу ӱй-бӱлениҥ Библиязы јаткан. Ол 1822 јылда Бостондо Јозеф Тил кепке чыгарган нускадан болгон. Бичиктиҥ узуны он сегиз, эни он бир дюйм, тӧжӧги тӧрт дюйм, салмагы он сегиз фунттан эмеш артык болгон. Кӧрӱлтеде ол туруп, бу оор Библияны сол колына алды; бичик ачык јаткан, денезине тик бурч кып туткан. Оҥ колыла јарым сааттан артык јердеҥ јерге бурулып, Судур сӧстӧрдиҥ ар башка ӱзӱктерин кӧргӧзӧр эди; кӧстӧри јогору, бичиктеҥ ӧскӧ јанына кӧрӱп туруп, кӧргӧзӧлгӧн сӧстӧрди кайталап турды. Эјези Сара (кийин Стефан Белдендиҥ катыны болгон) јӧ болбосо бӧлмӧдӧги ӧскӧ кижи бармак кӧргӧзӧгӧн бичикти кӧрӧтӧн; ар бирде ол бармагы тийген бичик сӧзин чындап ла кайталап турганын кӧргӧн. Хармон эне: «Эллен ӧзӧниҥ јӧнӧкӧй айалгазында кӱч јоктуҥ бу оор Библияны сандыктаҥ кӧдӱрӱп аларга јетпес эди; ле кӧрӱлтеде оны карманга салар кичинек Јаҥы Кереести тудуп тургандый јеҥил туткан» деп айткан.

GSAM 237.1Мында чындап ла кайкал бар! Салмагы јӧн дӧ 70 фунт болгон назик кыз оор Библияны јарым сааттан артык, кӱчтӱ кижи эки минут тутпас јӧнӧлгӧдӧ туткан; анан бичиктиҥ сӧстӧрине јердеҥ јерге бурулып, ар биринде бармагы јаткан сӧсти кайталаган, кӧстӧри јогору, бичиктеҥ ӧскӧ јанына кӧрӱп турган. Акырында денеде ӧпкӧниҥ јӱрӱми ле деми јок кижидеҥ чыккан ӧн, белгиленген бичик сӧстӧрин дӧрӧс кайталаган. Буны кижи кӱчӱ эдер деп болбос, оорудан болор деп те айтпас. Кӧргӧн кижилер муну кӱйӱп турган јыраадаҥ сӧс айткан Оныҥ Тыныныҥ кӧрӱнӱши деп санаган. Хармон кызыныҥ ӱчинчи кӧрӱлтезиндеги оной кайкалду кӧрӱнӱштер, кӧргӧн јерде, кӧрӱлтелерде кижиниҥ кӱчинеҥ артып турган кӱч барын бекем кӧргӧзӧтӧн.

GSAM 237Топшемдеги кӧрӱлте

GSAM 237.2Бу болгоноҥ кийнинде кӧп ӧтпӧй Портленд, Мэннеҥ јӱӱк 30 мил тӱндук-кӱнчыгышта јаткан Топшемдеги Адвентисттердиҥ бӧлӱги Эллен Г. Хармон кызын Ээндиҥ аныҥла эдер иштерин угуп, ол јерге чакырган. Чакырууны кабыл алган, оной кып аныҥ Топшемге баштапкы келгени болгон. Ол ӧйдӧ Адвентисттердиҥ јуундары Кӧртис деп кижиниҥ ӱйинде ӧткӧн. Оукленд, Калифорниядаҥ Франсес Лант абакай (мурун Франсес Хоуланд кыз) мага 1890 јылдыҥ январьдыҥ 19-ында мындый айдып берген:

GSAM 238.1«Мен атамдыҥ бӱлӱзи бирге 1845 јылда Топшемде Хармон эјениҥ јуундарына бардым; бу јуундарда ол кӧрӱлте алды. Бу оны кӧрӱлтеде баштапкы катап кӧргӧнибис эди. Кӧртис карындашта эски аайдагы Библияныҥ бирӱзи бар болгон [18 фунт тарткан Тилдиҥ ӱй-бӱле Библиязы]. Кӧрӱлтеде Хармон эје бу улу Библияны сандыктаҥ алган; сӧстӧрдиҥ ӱзӱктерин јалбырактан јалбыракка бурулып кӧргӧзӧр, кӧзин јогору кӧдӱрип, бичиктеҥ ары кӧрӧтӧн. Ол кайталаган сӧстӧр ӱреткен, кӱӱнчигенде кӱӱн берген јӧ болбосо јамандаган сӧстӧр болгон. Ол ӧйдӧги кӧрӱнӱштиҥ ӧскӧ јери — бичиктиҥ тутулганы эди. Ол ачык алаканыныҥ ӱстинде 45 градус кыйыш кып туткан; ӧскӧ кижи бир де бичикти оной кыйышта тутса, ол колынаҥ дароо тайып кететен. Ле Хармон эје бу Библияны бир нече минут оной бекем туткан, колына јабыжып калгандый, ӱйдеги бир кижидеҥ ӧскӧ кижиге бурулып јӱргени де.

GSAM 238Труэсдейл абакайдыҥ керели

GSAM 238.2Бу ок кӧрӱлте керегинде Трентон, Миссуридеҥ М. С. Труэсдейл абакайдыҥ 1891 јылдыҥ январьдыҥ 27-инде бичигени бар. Ол мындый айдат:

GSAM 238.3«1845 јылда мен 15 јаштадым; Хармон эјениҥ Топшемге баштапкы келер ӧйӧндӧ, Кӧртис карындаштыҥ ӱйинде кӧрӱлте алганда, мен анда бардым. Ол улу ӱй-бӱлениҥ Библиязына кӧдӱрӱп, ӧскӧлӧр колында тутканда дароо тайып кететен јӧнӧлгӧдӧ тутты.

GSAM 238.4«Хармон эје эки сааттан артык кӧрӱлтеде болды. Бу мен кӧргӧн Кудайдыҥ кӱчиниҥ эҥ кайкалду кӧрӱнӱши эди; мен оны он эки катаптан артык кӧрӱлтеде кӧргӧм. Ол кӱндердиҥ бары тереҥ јӧпсӧнӱӱ ле ӧзин-ӧзи шинжелеер ӧйи болгон, ле бу буулардыҥ барынаҥ ӧтӧрӧк болды. О, Теҥеридеги Улу Ээ Бойыныҥ кӱч јок аспабы аркалу бисти ӱреткенде, бис кандый калтырап турганыбыс! Ол бис тӱшкен оор айалда јӧптӱӱ ле керектӱӱ бичик сӧстӧрин — Еврейлерге 2:2, 3; Јакып 5:7, 8; Еврейлерге 10:35, 39; 1 Петр 1:7; Лука 12:32-37 ла ӧскӧ кӧп сӧстӧрди — кӧргӧзӧтӧн. Улу ӱй-бӱлениҥ Библиязыныҥ јӧӧн кӧп бийик туткандыктан, ол кӧргӧзӧп турган јерди кӧрӧр учун мен орындыкка чыгышым керек болгон. Хармон эје менеҥ эки дюймдаҥ артык бийик болбогон деп санайм».

GSAM 239.1Оной кӧрӱнӱштер ак-чын кижилерди, јӧнӧкӧй аспапты кижидеҥ артыг кӱч башкарып турганына ынандырган; анан Јаҥы Англияныҥ ар башка јерлеринеҥ оны келип, керелин айдып берзин деп чакыруулар келген.

GSAM 239Кол иштиҥ кӱнӧӧзи

GSAM 239.2Бу болгоноҥ кийнинде Хармон кызын кӧрӱлтеде Парижге, Мэнге барзын деп јӧптӧгӧн; ол јерде кол иш эдери кӱнӧӧ деп бӱдӱп турган кижилер бар болгон. Вудсток, Мэндеҥ старейшина Стефенс бу адашка баштаачы болуп, ӧскӧлӧргӧ кӱчтӱ салтарын јетирген. Ол мурун методист јарлыкчы болгон, назик ле бӱдӱмдӱӱ христиан деп саналган. Чындыкка кӱӱни ле ыйык јӱрӱми кӧрӱнгендӱктен кӧп кижиниҥ бӱдӱмјизин алган, айрымдар оны Кудай ӧзӧчӧ башкарып турган деп бӱдӱп калган. Ээндиҥ Хармон кызын аркалу оны јамандаган. Ол кол иштеҥ баш тартканы, адаштарын ӧскӧлӧргӧ кӱчӧп танганы, кабыл албаган кижилердиҥ барына јамандаганы аркалу Кудайдыҥ сӧзинеҥ айрылып турганын айдып берген. Кудай адашын кӧргӧзӧр учун берген белгилердиҥ барына ол каршуланган, јазыгын мойнына албаган. Ӧзӧниҥ сезимдерине јӱрӱп, алыста јӱрӱп, кӧп јерди јӱӱргӧн; ол јерлерде тек кемсинтӱӱ алган, буны Христос учун кыйналу деп санаган. Оныҥ укааны ла јӧпсӧлӱӱ јӧнӧлгӧзи четке салынган.

GSAM 239.3Хармон кызын керели ле бу иштиҥ бӱткенинеҥ мен Парижде, Мэнде ол ӧйдӧ јаткан М. С. Труэсдейл абакайдаҥ алган бичиктеҥ бир ӱзӱк кӧчӱрӱп айдайын. Јогоркудыҥ аайына кирген бир нече јерди айтканы кийнинде, ол мындый деген:

GSAM 240.1«Башчызы Јесси Стефенстеҥ ӧскӧлӧрдӧҥ бары јазыгын мойнына алган. Хармон эје оны: јазыктарыҥды мойнына алып, ӧзӱҥди баспас болзоҥ, кӱндердиҥ ӧтпӧй карьераҥ бӱдер деп эскерткен. Бары бу сӧсти аныҥ кандый бир аайда ӧзин-ӧзи ӧлӱрери керегинде судур сӧс деп тӱшӱнген».

GSAM 240.2Оныҥ айалгазыныҥ кийинки иши мындый болгон:

GSAM 240.3«Кичинек бӧлӱги оныҥ јанынан кеткен кийнинде, ол кайгы-муҥду болуп, кӧп ӧтпӧй укаанын јоготкон; јаман улус кайнаткан ашты јеп болбос деп баш тарткан. Мен Массачусетстеҥ кайтып келгенимди ол билбеген ӧйдӧ, мен аныҥ ашын апардым. Ол кичинек терезениҥ јарыгынаҥ сӧӧк сымал колын чыгарып: «Кудай сени бу ашла ийген бе, Марион эје?» деп сураган. Менин токтоп калган јуунымды кӧрӱп, ол ашты татып кӧрӱӱдеҥ баш тарткан. Кудайга бӱтпеген карындажыныҥ ӱйиндеги кичинек бӧлмӧдӧ камалып турган оныҥ сорлу айалгазы мени кӧктӧҥ келген, ол ӧзӧкјӱрӱп четке каккан эскерткен сӧсти эске салган. Бу кайгылу баруундаҥ эки кӱн ӧткӧн кийнинде оны ӱй-бӱлезине апарган; ол јерде кӱндердиҥ ӧтпӧй тӧшӧк кийимдеринеҥ аркан ӱзӱп, ӧзин-ӧзи ӧлӱрген».2

GSAM 240Судур сӧстиҥ бӱткени

GSAM 240.41845 јылдыҥ јайында Отис Николздыҥ чакырузыла Хармон кызын Массачусетске, эјези Сараны бирге алып, барган. Олар Николздыҥ ӱй-бӱлезиле бирге јаткан. Ол катуныла бирге арабасына олорды ар башка јерлерге апарып, јуун ӧткӧргӧн; анда Хармон кызын керелештерин айдып берген. Оной ол Бостон, Роксбери ле Карверге барган. Бостонго экинчи катап барган ӧйдӧ ӧтӧ кызыкту иш болгон.

GSAM 240.5Бостон ло аныҥ тегерегинде кол иш эдери кӱнӧӧ деп санаган адашкан кижилердиҥ бӧлӱги болгон; олардыҥ башкы јары: «Бар болгонҥды сат, ла садака бер» эди. Олар јилейлик ӧйдӧбис, јер амыр јатсын, јарлулар кол ишсиз-ле тудулзын деген. Сарджент, Роббинс ла ӧскӧлӧр башчылар болгон. Ӧзӧлӧриниҥ адаштары кӧргӧзӱлген учун кӧрӱлтелерди шайтанныҥ иши деп јамандаган. Олар ӧзӧлӧри бирге бӱдӱбеген кижилердиҥ барына кӱчтӱ јамандаган.

GSAM 241.1Хармон кызын эјези бирге Николздыҥ ӱйинде јатканда, Сарджент ле Роббинс Бостондоҥ оныҥ болужын сурап келген; «сени кӧрӧргӧ, тӱнериңе јатканы келдик» деген. Николз: «Келгенигерге сӱӱндим, Сара ла Эллен Хармон кыздар ӱйдӧ, оларле таныжып алыгар» деген. Олар дароо санаазын ӧзӧрӱп, ӱйге кирерге кӧндӱрӱп болбогон. Николз Эллен Бостондо керелин айдып берзе, олар угуп, анан јӧптӧзӧр бе деп сураган. «Ооба, келер Суббот кӱнде Бостонго келзин [олор Суббот кӱнди али кабыл албагандыктан, Неделениҥ баштапкы кӱнин айткандар]; оны угарга болужын сӱӱнӱп алар эдик» деген олар.

GSAM 241.2Николз буны мага 1858 јылда Дорчестердеги ӱйинде айдып берген. Ол Суббот кӱнниҥ эртенинде арабазыла Бостонго барып, Хармон кызын чакырылган јуунга апарар деп бары јӧнӧлтӱӱзин кӧргӧн. Ол тӱнде ӱй-бӱле мӱргӱӱл кылып турганда, Хармон кызын кӧрӱлте алып кеткен. Кӧрӱлтеҥ чыккан кийнинде ол: «Карындаш Николз, мен эртен Бостонго барбайм; Ээндиҥ мени Рандолфко баруым керегин кӧргӧзӧт. Ол јерде мага эдер иш бар» деген. Николз сӧзине ӧтӧ бекем болгон. Ол эртен оны Бостонго апарар деп сӧс берген, анан: «Сарджент ле Роббинске берген сӧзӧмни мен не эдерим?» деп санааркаган. «Оны ойлоор болбо», — деген Хармон кызын, — «Ээндиҥ мени башка јолго бар деп јактаган». «Јӧп», — деген Николз, — «мен буны тӱшӱнбей јатам». «Биз ол јерге јеткенде тӱшӱнерибис деп Ээнди мага кӧргӧзӧт», — деген Хармон кызын. «Сени ол јерге апарбаса, бар арга јок; ле Бостондогы карындаштарга бу ишти канайда тӱшӱндиреримни билбей јатам», — деген Николз.

GSAM 241.2Николз мындый да айдып берген: «Кӧрӱлтеде Хармон эје олардыҥ экижӱзлӱӱлигин кӧргӧн; Суббот кӱнде Бостондо јуун болбос, Сарджент, Роббинс ла ӧскӧ каршылар Бостондоҥ 13 мил јуук Рандолфко улу бӧлӱкле Суббот кӱнде јуулажар. Бис каршыларла Рандолфто, олордыҥ Суббот кӱнги јуунында, туштажар учурлу; ол јерде Хармон эјеге оларга арнап јар берилер, ак-чын ле санаазы ачык кижилер аныҥ кӧрӱлтези Ээндиҥ бе, шайтанныҥ ба, билип алар». Бостонго барып, анан Рандолфко барза, јирме эки мил болор эди; олор Бостонго барбай, тӱзӱ Рандолфко јӧнӧп, јуун болор ӧйгӧ јеткен. Ол јерде Бостондо кӧрӱжӧрибис деген кижилердиҥ ӧзӧри турганын кӧргӧн. Николз ошондо: «Эмди тӱшӱндим» деген».

GSAM 242.1Сарджент ле Роббинс Хармон эјениҥ керелешинеҥ качарга кылган бу аракети, олорло туштажарга ого канайда јол кӧргӧзӱлгени, анда турган айрым кижилердиҥ санаазына улу кӱч берген. Јуунныҥ ӧзӧги керегинде Николз айдып берген бичикти кӧчӱрӱп айдайын:

GSAM 242Кайкамчылу кӧргӱзӱлер

GSAM 242.2«Эллен эјеге Кӧрӱлте кайкамчылу билдилерле берилди. Кӱн бажарга јууктаганча, ол Кӧрӱлтеде туруп, анда болгон ончо улуска јарт угулар ачык ӱнле куучындаган. Эллен эјениҥ Кӧрӱлтеде айтканын угуп, Сарджент, Роббинс ле Френч тыҥ ачынган ла кӧдӱрилген. Олор бу Кӧрӱлте шайтанаҥ деп айткан; оныҥ улуска эдер кӱчин јоголторго, ончо салтарын ла бойлорыныҥ кӱчин иштеткен. Элленниҥ ӱни угулбазын деп, олор кожо тыҥ ӱнле кожоҥдошкон, оныҥ кийнинде кезек-кезек тыҥ ӱнле куучындап, Библиядан кычырган. Акырында олордыҥ кӱчи божоп, колдоры калтырап, Библиядан кычырып та болбой калган. Је бу ончо чуу-шуунуҥ ла кӱӱлтиниҥ ортозында Кӧрӱлтеде куучындаган Элленниҥ ачык, ӧткӱн ӱнин анда болгон ончо улус јарт уккан. Бойлорыныҥ найларыныҥ кемизи де олорды бурулап, токтоорын сураган болзо до, бу эр улус куучындап ла кожоҥдоп турганча удурлашкан. Је Роббинс: “Слер чалуга бӧкӧйдигер; слер алтын торбокко мӧргӱп туруугар”, — деген.

GSAM 243.1«Ӱйдиҥ ээзи Тейер мырза, Роббинс айткандый, оныҥ Кӧрӱлтези шайтанаҥ болгондорына толо бӱтпеген. Ол оны кандый бир эпле сынап кӧрӧргӧ кӱӱнзеген. Шайтанныҥ кӱчинен болгон Кӧрӱлтелерди Библияны ачып, Кӧрӱлтеде турган кижиниҥ ӱстине салып токтодор деп уккан учун, ол Сардженттен оны бу эпле сынап кӧрӧр бе деп сураган. Је ол мойногон. Анда Тейер мырза столдыҥ ӱстинде јаткан, ас иштедилер, кварто кемјӱлӱ улу ла уур ӱй-бӱле Библиязын алган, оны ачкан ла ачылган бойынча Кӧрӱлтеде турган Элленниҥ кӧксине салган. Ол ӧйдӧ Эллен ӧрӧӧниҥ булуҥында арказыла стенага јӧлӧнип турган. Библияны оныҥ ӱстине салган кийнинде ол бу ла ӧйдӧ буттарына туруп, ӧрӧӧниҥ ортозына барган. Ачык Библияны бир колыла тудуп, колы јеткенче бийик кӧдӱрип, ӱзе кӧс албай кӧрӱп, агару тӱрле: “Кудайдан тындандырылган Керелеш”, — деп, эмезе бу ок учурлу сӧстӧрди айткан. Андыйда Библияны бир колыла кӧдӱрип тудуп, оны кӧрбӧй, ӱзе кӧрӱп турган бойынча, узак ӧйдиҥ туркунына экинчи колыла оныҥ јалбырактарын аҥтарып, кезик јерлерге сабарын салып, ол сӧстӧрди агару ӱнле туура айткан. Оныҥ кӧстӧри бу ӧйдӧ ӱзе кӧрӱп турган учун, анда болгон кӧп улус оныҥ сӧстӧрди туура айдып турганын билерге, сабары кӧргӱскен јерлерди кӧргӧн. Ол кӧргӱскен кезик јерлерде јамандарга ла Кудайды јамандаачыларга јаргы керегинде айтылган; ӧскӧлӧринде бистиҥ эмдиги айалгабыска келижер сагындырулар ла ӱредӱлер болгон.

GSAM 243Оныҥ эҥ узак Кӧрӱлтези — алты частаҥ ажыра

GSAM 243.2«Ол бу айалгада тӱштеҥ кийнинги ӧйдиҥ туркунына, кӱн бажарга јууктаганча турган, оныҥ кийнинде Кӧрӱлтеден чыккан. Эллен Кӧрӱлтеде туруп, уур ачык Библияны колына тудуп, ӧрӧӧ ичине базып, Аҥылу Бичиктиҥ сӧстӧрин айтканда, Сарджент, Роббинс ле Френч унчукпай калган. Арткан ӧйдӧ олор, ӧскӧ кӧп улусла кожо, тынчыбай турган; је кӧстӧрин јумуп, ичтеринде не сезип тургандарын билдирбей, кату чыдажып турган».3

GSAM 244Гармон кыстыҥ эрге барганы

GSAM 244.11846 јылдыҥ август айыныҥ 30-чы кӱнинде Э. Г. Гармон кыс ла јаан Јеймс Уайт ӱйлӱ-јуртту болгон, оныҥ кийнинде Јарды таркадарга кожо иштегендер. 1847 јылда олордыҥ ижи кӧбӱзинде Мэн ле Массачусетсте ӧткӧн.

GSAM 244.2Апрель айыныҥ баштапкы Суббот кӱнинде Топсемде, ол ӧйдӧ јуундар кӧбӱзинде ӧткӧрӱлер Стокбридж Хаулендтиҥ ӱйинде, Уайт абакайга тыҥ соныркоду кӧрӱ берилген. Бу — «Баштапкы бичилгелер» деп бичикте айтылган Кӧрӱлте. Анда ол Агару јерди ле оныҥ тудунар-кабынар немелерин, кыйналу ӧйди, агару улустыҥ городтордоҥ качканын, јамандардыҥ олорды курчаганын, Кудайдыҥ ӱниле олордыҥ аргаданганын, юбилей јылды, Кайраканныҥ булут арабала келерин ле ӧскӧ дӧ немелерди кӧргӧн. Бу Кӧрӱлтеде турганда оныҥ эткен кезик кыймыктарын кӧрӱп ӧтсӧ, јакшы болор.

GSAM 244Бир Кӧрӱлтеде кӧп Библия иштедилгени

GSAM 244.3Фрэнсис Лант абакай (С. Хаулендтиҥ кызы) 1890 јылдыҥ январь айыныҥ 19-чы кӱнинде меҥе мынайда айткан:

GSAM 244.3«Јуундар ӧткӧрӱлер ӧрӧӧниҥ бир јанында стол турган. Оныҥ ӱстинде тӱрлӱ-тӱрлӱ бичиктер, олордыҥ тоозында ӱйренчик кемјӱлӱ бир канча Библия болгон. Кӧрӱлтеде турган Уайт абакай буттарына туруп, столго барып, ӧскӧ бичикке тийбей, бир Библияны алган. Оны ачып, сол колыла бажыныҥ ӱстинде тудуп, оҥ колыныҥ кӧргӱзер сабарыла бойы айдып турган Аҥылу Бичиктиҥ јерине кӧргӱскен. Ол бу сӧстӧр кемге берилген, ол кижиниҥ алдында турган, оныҥ кийнинде ачык бичикти сӧстӧрди кемге айткан, ол кижиниҥ кӧксине салган. Столго ойто барып, ол ӧскӧ Библияны алган ла бу ок эпле Аҥылу Бичиктеҥ ӧскӧ сӧстӧрди айдып, ачык Библияны бойы куучындаган кижиниҥ кӧксине салган. Бу керекти алтыга јуук кижиге катап эткен; оныҥ кийнинде сылык кыймыкла отургушка отурган. Бу ӧйдиҥ туркунына оныҥ кӧстӧри бичикке эмес, ӱзе кӧрӱп турган».

GSAM 245.1Бу керегинде Трусдейл абакай мынайда айткан:

GSAM 245.1«Уайт эје столго барып, оныҥ ӱстинде турган бичиктер ортозынаҥ Библияларды бириниҥ кийнинеҥ бирин алып, Аҥылу Бичиктиҥ сӧстӧрин кемге берзе, ол кижиниҥ кӧксине Библияны салганда, мен анда болгом [1847 јылдыҥ апрель айы]. Бу керек болуп турганда, оныҥ кӧстӧри теҥериге кӧдӱрилген болгон. Ол тушта мениҥле куучындаганда, ол Библияны бажыныҥ ӱстинде тудуп турган; оныҥ кийнинде оны мениҥ кӧксиме салган. Меҥе берилген јер Коринфтегилерге экинчи бичик 6:17 болгон».4

GSAM 245.2Фрэнсис Лант абакай бойыныҥ письмозында ол тушта анда болгон ӱч кижиниҥ аттарын айткан. Уайт абакай олордыҥ кажызына Аҥылу Бичиктиҥ бойына берилген сӧстӧри керегинде куучындап турганда, олордыҥ кӧксине Библиялар салынган. Бу аттардыҥ ортозында Трусдейл абакайдыҥ ады да болгон.

GSAM 245Баштапкы иш Экинчи катап келерине бӱткендердиҥ ортозында болгон

GSAM 245.3Гармон кыстыҥ Судурлаар јайалта башкарып турган ижи 1845 јылдыҥ январь айынаҥ 1846 јылдыҥ јаскы ӧйине јетире, он сегис айга јуук, Христостыҥ јуук келерине «бӱткендердиҥ» ортозында ӧткӧн. Ол мындый улусла озодо до кожо болгон. 2300 кӱн божогон кийнинде (1844 јылдыҥ октябрь айыныҥ 22-чи кӱни), олор иженчизи бӱтпегениниҥ сылтагын ла ол тушта болгон керектиҥ учурын оҥдоп алганча, бӱткендер јастыра санааларга кирип калар, эмезе ӧткӧн јӱрӱмниҥ билимин толо таштап ийер чочыду болгон. Оныҥ Јары бу улуска берилген: «Ӧткӧн кыймыгу Кудайдан болгон. Бӱдӱмигерди бек тудыгар. Кайраканныҥ бойыныҥ улузына эдер ижи эмди де бар. Библияны ӱренигер. Сӧсти шиҥжӱлегер, слер јарыкты табарыгар».

GSAM 245.4Бу ӱредӱ Кайраканныҥ планыла келишкен. Оныҥ бойыныҥ улузына берилер аҥылу Јарлары бойлорыныҥ ӧйинде Оныҥ сӧзинен чыгарылзын дегени — Оныҥ кажы ла ӧйдӧги кӱӱни болгон. Оныҥ кийнинде Судурлаар јайалта «экинчи кезекте» келип, бӱткендерди быжулап, тыҥыдат.

GSAM 246.1Бу чындыктыҥ јарт кӧргӱзӱзи Элчилердиҥ иштеринде бичилген Корнилийдиҥ учуралында бар. Кудайдыҥ ангели ого кӧрӱнип, оныҥ бойыныҥ ӱйинде ого Кӧрӱлте берген. Ол ангел јакшы кабардыҥ чындыктарын јакшы билген ле оны Корнилийге ӱредип болор эди. Је ол Корнилийге Кӧрӱлте берип, аргадаларыныҥ мураазын алар кижиге јалчы болорго ийилген. Ол оныҥ мӱргӱӱлин ле бойын Кудайга бергенин Кайракан јарадып алган деп быжу айткан. Ол ого јакшы кабарды јарлабаган, је Јоппада тери иштеечи Симонныҥ ӱйинде токтогон Пётрды кычырар деп ле айткан. Пётр келип, Аҥылу Бичиктерден Корнилийге Христостыҥ јакшы кабарын јарлаган.

GSAM 246Судурлаар јайалтаныҥ орды

GSAM 246.2Бу јерде јайалталардыҥ ӧзӧриниҥ, Кайракан бойыныҥ сӧзинде кӧргӱскен аайын эске алзабыс, јакшы болор. Павел бу керегинде Коринфтегилерге бичиген письмозында мынайда айткан: «Кудай серкпеде кезиктерди баштап элчилер, экинчи кезекте судурчылар эдип тургускан.»5

GSAM 246.3Бу јайалталардыҥ јакшы кабарды јарлаар иштеги колбузы керегинде элчиниҥ айтканын кӧрзӧбис, бу аай не учун тудулганын бу ла ӧйдӧ оҥдойдыбыс. Бу јайалталарды тӱҥдештирип, Павел мынайда айткан: «Оныҥ учун тилдер бӱткендерге эмес, бӱтпегендерге билди болот; је судурлаары бӱтпегендерге эмес, бӱткендерге керектӱ.»6 Кайраканныҥ јӧби аайынча, Оныҥ телекейге берилер аҥылу Јарлары Оныҥ сӧзинен чыгарылар учурлу. Оныҥ учун Ол улусты Аҥылу Бичиктерди шиҥжӱлеерге ле Кайраканныҥ Јарларын јӱректерине алып, элчилер болуп барарга кӧдӱрет. Олор бу Јарларды кӧп кылымдардыҥ сынына чыдашкан Библиядан јарлайт. Бӱткен улус пайда болгондо, Судурлаар јайалта «экинчи кезекте» келип, бойыныҥ ӱлӱзин бӱдӱрет: «агару улусты јеткилдӱ эдерге, јалчылык ишке, Христостыҥ эди-канын тӧзӧп тыҥыдарга.»7

Notes

  1. Еврейлерге 10:32, 33. ↩
  2. М. С. Труэсдейл абакайдыҥ 1891 јылдыҥ январьдыҥ 27-индеги бичигинеҥ. ↩
  3. «Тынныҥ јайалталары», 2-чи том, 79-чы б. ↩
  4. М. С. Трусдейл абакайдыҥ письмозы, 1891 јылдыҥ январь айыныҥ 27-чи кӱни. ↩
  5. Коринфтегилерге баштапкы бичик 12:28. ↩
  6. Коринфтегилерге баштапкы бичик 14:22. ↩
  7. Эфестегилерге бичик 4:12. ↩

Note

Back