Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
05 / 31
05 / 31

2-чи бажалык — Аргадаштыҥ планы ачылганы

John Norton Loughborough

GSAM 38.1«Ижемји узак бӱтпей турза, јӱрек оорыйт; је кӱӱнзегени бӱтсе, ол јӱрӱмниҥ агажы болот.»1 «Нениҥ учун дезе черӱлердиҥ Кайраканы мынайда айткан: Эмди база бир катап, ас ӧйдиҥ бажында, Мен теҥерилерди ле јерди, теҥисти ле кургак јерди силкийдерим; ончо калыктарды силкийдерим, ончо калыктардыҥ Кӱӱнзегени келер; бу ӱйди макла толтырарым, — деп черӱлердиҥ Кайраканы айткан.»2

GSAM 38.2Адамды Эдемниҥ садынан ла јӱрӱмниҥ агажынаҥ сӱрген ӧйдӧҥ ала, ӱй кижиниҥ калдыгы керегинде Сатанага айткан «Ол сениҥ бажыҥды мыјыгар» деген сӧстӧр кӧрмӧстиҥ калганчы учында јеҥдирерине, оныҥ мекелӱ амадулары јоголорына ла јӱрӱмниҥ агажына кайра келерине ижемји берген. Анайып, сакыган Кижи — сӧс берилген Калдык — «ончо калыктардыҥ Кӱӱнзегени» боло берген.

GSAM 38.3Аггейдеҥ ӧрӧ алылган сӧстӧрдӧ бу Кӱӱнзеген Кижиниҥ келери Кайракан теҥерини де, јерди де силкийдетен ӧйле колбулу болгоны кӧрӱнет. Павел еврейлерге бичип турала, бу силкийтени келер ӧйгӧ салып, мынайда айткан: «База бир катап Мен јаҥыс ла јерди эмес, је теҥерини де силкийдерим. „База бир катап“ деген сӧс силкийбес немелер артсын деп, силкийген немелер, јазалган немелер чилеп, јоголорын темдектейт. Оныҥ учун бис силкийбес Каандык алып турган болзобыс, Кудайга јараар эдип, Оны тооп ло Оныҥ алдында коркып јалчы болорго, Оныҥ јакшылыгын тудуналы.»3 Келер ӧйдӧ болор бир силкийтени керегинде бу сӧстӧр оны, сӧс берилген Калдык — «ончо калыктардыҥ Кӱӱнзегени» — Христос башкарып турар Кудайдыҥ Каандыгы калганчы учында тӧзӧлӧриле јуук колбуга салып тургандый.

GSAM 39.1Алдында бӱткӱл Библия ачык турган ончо улус бу калганчы кӱндерде Христос ажыра болор јаҥыртышты јарт кӧрӧр аргалу. Јебрен улуста андый болбогон. Кайраканныҥ сӧзи олорго «јакылта кийнинеҥ јакылта, јакылта кийнинеҥ јакылта; јол кийнинеҥ јол, јол кийнинеҥ јол; мында ас, анда ас» болуп келген.4 Анайып, олорго аргадаштыҥ планы ачылганы акту кижиниҥ јолы чилеп, «тӱш толо јарыганча, там ла там јаркындап турган јарык чылап» болгон.5 Оныҥ учун бу план Оныҥ јебрен калыгына канайып ас-астан ачылганын кыска кӧрӱп чыгары сӱрекей јилбилӱ.

GSAM 39Саадары озо баштап ачылбаган

GSAM 39.2Сӧс берилген Калдыкта ижемјилери толо бӱдерине јӱстер јыл ӧдӧр керек болгонын Кайракан олорго дарый ла ачып, ижемјилерин саадып, јӱректерин оорытпаган. Бичилип калган керектердеҥ кӧрзӧ, баштапкы туулган бала ол Калдык болор, удабас ла, кандый да јолло, Эдем ойто јаҥыртылар, олор јӱрӱмниҥ агажына база јууктап барар аргалу болор деп бодоорго олорго арга берилген. Каин тууларда, Ева кыйгырып айткан: «Мен Кайраканнаҥ эр кижи алдым.»6 Еврей тилди билер кезик билимчилердиҥ керелегени аайынча, бу сӧстӧрди сӧс сӧслӧ толо кӧчӱрзе, «Мен эр кижи — Кайраканды алдым.» деп кычырылат. Учуры мынайда: Мына, Сатананы јеҥер бу каандык ишти бӱдӱрер Калдык. Авель тууларда, Ева андый сӧс айтканы керегинде бичилбеген. Ол сӧс берилгенин тун туулган бала бӱдӱрер деп бодоор аргалу болгон; бойы ла анайда бодоор эди. Каинниҥ кылык-јаҥы ачылып, калганчы учында карындажын ӧлтӱрерине јетирген јаман јолын Ева кӧрӱп турарда, оныҥ ижемјилери канча чӧккӧн, керек дезе ӧлӧ берген болор! Авель ӧлтӱртердеҥ озо, олор бойлоры учун келер ӧйдӧ берилер тайылга керегинде кандый бир јарык ла билиш алган болор учурлу; нениҥ учун дезе Авель, Кудай ӱреткени аайынча, тайылгага кураанын экелген, Каин дезе карындажы чилеп ӱредӱ алган да болзо, јерде ӧскӧн јиилектердеҥ сый экелген, онызын ачу ла кӱнӱркеш санаала эткен. Авельдиҥ тайылгазы Каиннийине кӧрӧ артык јарадылган, нениҥ учун дезе ол «бӱдӱмји ажыра» берилген; Павел оныҥ керегинде: «Ол ӧлгӧн дӧ болзо, эмдиге јетире айдып туру», — деп бичийт.7

GSAM 40Сиф ол Калдык па?

GSAM 40.1Авель ӧлгӧн кийнинде Сиф туулган, ол тушта ижемји база тирилген; Ева: «Кудай Каин ӧлтӱрген Авельдиҥ ордына меге ӧскӧ калдык берди», — деп айткан.8 Кийнинде Сиф Адамныҥ угы-тӧзине киргизилген. (Башталганы 5:3-ти кӧр.) Чын тун туулган Каин бу угы-тӧсте тоололбойт. Ева эмди Сиф сӧс берилген Калдык деп бодогон болор деп айдарга сӱрекей јараар. Бичилип калганына кӧрӧ, Сиф туулган кийнинде улус бойлорын Кайраканныҥ адыла адап баштаган. (Башталганы 4:26-дагы јанындагы јартамалды кӧр.) Айса, олор Сиф калганчы башкараачы, Кайракан болор, Сатананыҥ базып алган башкарузын аҥтарар деп бодоп, анайда эткендер.

GSAM 40Ижемји Нойго салылган

GSAM 40.2Адамныҥ ӧйинеҥ ала Ной туулганча болгон керектердиҥ кыска бичимелинде, кижи угыныҥ угы-тӧзинеҥ башка неме ас берилген. Ной («акту кижи», јанындагы јартамалда) тууларда, ижемји база ӧзӱп чыккан, улус мынайда айткан: «Кайракан каргаган јердеҥ улам бистиҥ ижибисте ле колыбыстыҥ кӱч ижинде бу кижи биске токынал берер.»9 Олор токыналды канайып, кандый јолло сакыганы керегинде Кудайдыҥ сӧзи унчукпайт; је јерге тӱшкен каргыш кандый да јолло јеҥилделер деген ижемји болгон. Нойдыҥ кӱндеринде болор јамандык керегинде — улус телекейди кинчекле ле калјулу керектерле андый толтырып, кижи угы суу-јайыкла јердеҥ јоголтылып, јаҥыс ла Ной ло оныҥ билези бу јоголтудаҥ артып калар керегинде — билиш олордоҥ јажырылган болгон; Ной јӱс јирме јылдыҥ туркунына телекейге јууктап келген јоголту керегинде јарлаар керек болгоны да олорго ачылбаган.

GSAM 41Вавилон тутулган

GSAM 41.1Суу-јайыктыҥ кийнинде улуска Ной ажыра јерди база толтырарга јакарылган; је олор кӧптӧп баштаарда, Кайраканныҥ олорды башкарар планын албай салгандар. Нимрод Вавилонныҥ каандыгын (кийнинде Вавилония деп адалган, јердеги баштапкы башкаруны) тӧзӧгӧн.10 Ас ӧй ӧткӧн соҥында улус бойлорына ат чыгарып аларга ла јерге таркап барбазына, Кайракан Ной ажыра олорго ӱреткенине чике удура эдип, Вавилонныҥ мунаразын тудуп баштаган. Кайракан Бойыныҥ амадуларын бӱдӱрерин чыдамкай сакыырыныҥ ордына, олор бу керекти бойлорыныҥ колына алгандар; ол тушта Кудай олордыҥ тилин булгап ийген, анайып олор таркап баргандар.

GSAM 41Авраам телекейдиҥ энчи алыычызы болор

GSAM 41.2Кыска бичимелди Нойдоҥ кийинки онынчы ӱйеге јетире кӧрӱп чыкса, Авраамныҥ кычырылганына јеткенис. Кайракан ого мынайда айткан: «Кӧрӱп турган бастыра јерди Мен сеге ле сениҥ калдыгыҥа мӧҥкӱге берерим. Сениҥ калдыгыҥды јердиҥ тоозыны чилеп кӧп эдерим: кижи јердиҥ тоозынын тоолоор аргалу болзо, сениҥ калдыгыҥды да тоолоорго јараар. Туруп, бу јердиҥ узуны ла тууразы аайынча јӱрӱп чык; Мен оны сеге берерим.»11 Авраам бу јерге ээ болор деп сӧс берилген де болзо, Кайракан оны ӧлӧри керегинде быжу айткан. Павел оны «кийнинде энчиге алар учурлу јерге» чыккан деп айткан.12 Бу берилген сӧс канайда бӱдери Авраамга Кудайдаҥ болгон кӧрӱлтеде јарталганына алаҥзыр арга јок, нениҥ учун дезе ол «тӧзӧлгӧлӱ, оны Тудуучы ла Јайаачы Кудай болгон каланы сакыган».13 Римдегилерге 4:13-те берилген сӧс «оныҥ телекейдиҥ энчи алыычызы болоры керегинде» болгон деп айдылган; телекейдиҥ эмдиги айалгазында эмес, је эрте бе, орой бо, ол ойто тирилип јӱрген кийнинде болор.

GSAM 42.1Кижиниҥ кӧрӱминеҥ бодозо, Авраам сӧс берилген калдык канайып бойыныҥ балазы болорын оҥдоп болбогон. Оныҥ учун ол айлында башкараачы болгон Елиезерди калдык деп адаарын јӧптӧгӧн. Кайракан: Андый эмес; ол «бойыҥныҥ эди-канынаҥ чыгар» кижи болор, — деген. Эмди Кайракан ого оныҥ калдыгыныҥ калганчы ижи дарый ла бӱтпезин ачып баштайт. Ол Авраамга мынайда айткан: «Сениҥ калдыгыҥ бойлорына тийиштӱ эмес ороондо јат кижи болуп јӱрер, андагы улуска јалчы болор; олор дезе сениҥ калдыгыҥды тӧрт јӱс јыл кыстар.... Сен дезе ада-ӧбӧкӧлӧриҥе амыр барып, јакшы карган ӧйдӧ кӧмдӱлерзиҥ.»14

GSAM 42.2Авраамныҥ ӱйи берилген сӧс бӱдерин тӱргендедерге ойгор эмес план јӧптӧгӧн; је Авраамныҥ ла оныҥ јасак аайынча алган ӱйи Сарраныҥ чын уулы Исаак туулган кийнинде, Кайракан Измаил ле оныҥ энези Агарь керегинде: «Бу кул ӱй кижини ле оныҥ уулын чыгара сӱр», — деп айткан.

GSAM 42.3Авраам Исаакты тайылга салар јерге берип, бӱдӱмјизин ченеткенде, ӧлгӧндӧрдиҥ тирилери керегинде ӱредӱ алган. Оныҥ керегинде мынайда айдылган: «Ол Кудай оны [Исаакты], керек дезе ӧлгӧндӧрдиҥ аразынаҥ тирилтер аргалу деп бодогон; оны аннаҥ сӱр-кеберде кайра алган.»15

GSAM 42Чын Калдык

GSAM 42.4Бир ӧйдӧ Авраамга ончо калыктарды алкыжына јетирер чын Калдык эди-кан аайынча оныҥ угы-тӧзинеҥ де болзо, чындаптаҥ Кудайдыҥ Христозы болоры керегинде ӱредилген; нениҥ учун дезе Кайраканныҥ ого айтканы «кӧпти айдып, „Калдыктар“ деп эмес; је бирди айдып, „Сениҥ Калдыгыҥа“ деп, Ол — Христос» болгон.16 Павел апостол бу керегинде мынайда айткан: «Кудай ӧскӧ калыктарды бӱдӱмји ажыра актаарын Агару Бичик озолоп кӧрӱп, Авраамга Сӱӱнчилӱ Јарды эртеден јарлап: „Сен ажыра ончо калыктар алкыш алар“, — деген.»17 Авраамга берилген сӧс Исаакка ла оныҥ калдыгына база берилген,18 анайда ок Иаковко до берилген.

GSAM 42.5Иаковтыҥ он эки уулы болгон, оныҥ учун чын Калдыктыҥ угы-тӧзи олордыҥ кемизи ажыра барар деген сурак эмди бойы ла чыкмак. Иаков уулдары керегинде Кудайдыҥ тыныла берген керелеште бу керек јарталган: «Шило келгиче, каандык таяк Иудадаҥ айрылбас, јасак чыгараачы оныҥ буттары ортозынаҥ кетпес; калыктар Ого јуулышкай.»19 Мыныҥ бӱткени керегинде мында мыны ајарарга јараар: Израильдиҥ улузы јӱзӱн-башка калыктарга багынган да болзо, бойлорыныҥ Синедрионын тударга арга алган. Анайып, Иуда — Иуданыҥ адыла аданган иудейлердиҥ угы — Шило (Христос) чындап келгенче, бойлорын башкарарында кандый бир сӧслӱ болгон.

GSAM 43Ӧй јажырылган

GSAM 43.1Ада-ӧбӧкӧлӧр јаҥыртыш ла сӧс берилген Калдык керегинде кандый бир билиштӱ болгондор; је Ол качан келер, Оныҥ келерине канча ӧй артары олордоҥ эмди де јажырылган болгон. Иаковтыҥ калдыгы Египетте кӧптӧп, «Иосифти билбес» ассириялык — фараон (Исаия 52:4) — олорды кысып турарда,20 олордыҥ санаазы Авраамга айткан 400 (чындаптаҥ 430) јылга, олордыҥ кыйын-шыразын ла јат кижи болуп јӱрерин камтыган ӧйгӧ, бойы ла кайра баштанган. Олор мынаҥ јайымдалза, сӧс берилген энчиге једер ӧй башталар деп иженгендер.

GSAM 43.2Моисей тууларда, оныҥ ада-энези «ол јараш бала болгон» деп кӧргӧндӧр.21 Ол Кудайдыҥ башкарузында Израильди казыр кулданыштаҥ јайымдаар кижи болоры керегинде олорго јарык берилген болор учурлу. Бу билиш Моисейге де јетирилгенине алаҥзыр арга јок; нениҥ учун дезе ол тӧртӧн јашка једеле, фараонныҥ кызыныҥ уулы ла Египеттиҥ каандык ширеезиниҥ энчи алыычызы деп адаларынан кӧрӧ, кысталып турган Израиль улузыла кожо барып, олорло кожо кыйын-шырага чыдаарын бек јӧптӧгӧн.22 Ол бойыныҥ калыгы учун туруп баштап, олорды корулап бир египет кижини ӧлтӱргенде, олор оныҥ ижин таныбай калганына сӱрекей кайкаган; «нениҥ учун дезе Кудай оныҥ колы ажыра олорды јайымдаарын карындаштары оҥдоор деп ол бодогон».23

GSAM 44.1Израиль улузы Египеттеҥ чыгар Кайраканныҥ ӧйи келерде, олор чокум озолоп айткан кӱнде чыгып баргандар. Чыгып барганы 12:40, 41. Олор Моисейди бойлорыныҥ калганчы башкараачызы ла сӧс берилген калдык деп бодоп болбос эди, нениҥ учун дезе ол Левийдиҥ угынаҥ болгон; Иаков дезе Кудайдыҥ тыныла озолоп айткан сӧзинде Шило келгиче Иуда олордыҥ башкараачызы болор деп јарлаган эмес пе?

GSAM 44«Мен Оны кӧрӧрим, је эмди эмес».

GSAM 44.2Израиль улузы Ханаанга барып јадарда, Моавтыҥ кааны Валак (Лоттыҥ калдыгы) Израильди каргаарга Валаамды кычырган. Кайракан оныҥ каргыжын алкышка кубултып ийген. Бу ажыра олор ӱзеери јарык алгандар; бу јарык Ханаанга киргенде ле Сатананыҥ базып алган башкарузынан калганчы јайымдалары дарый болор деген шӱӱлтени јоголтор учурлу болгон. Агару Бичиктеги бу керектиҥ бичимели аайынча, Валаам Кудайдаҥ болгон кӧрӱлтеде мынайда айткан: «Мен Оны кӧрӧрим, је эмди эмес; Оны ајыктаарым, је јуукта эмес: Иаковтоҥ Јылдыс чыгар, Израильдеҥ Каандык таяк кӧдӱрилер; Ол Моавтыҥ толыктарын согор, Сифтиҥ ончо балдарын јоголтор.»24

GSAM 44.3Авраамнаҥ тараган бу кӧп калдык керегинде Павел мынайда айткан: «Анайдарда, бир кижидеҥ, онызы ӧлгӧн кижиле тӱҥей болгон до болзо, теҥеридеги јылдыстар чилеп кӧп, теҥистиҥ јарадындагы кумак чилеп тоозы јок калдык туулган. Олор ончозы берилген сӧстӧрдиҥ бӱткенин албай, је олорды ыраактаҥ кӧрӱп, олорго быжу бӱдӱп, олорды јуудып алып, бойлоры јерде јат улус ла јол јӱреечилер болгон деп алынып, бӱдӱмјиде ӧлгӧндӧр.»25

GSAM 44.4Ижемјизи толо бӱдери «эмди эмес», «јуукта» да эмес деген Валаамныҥ озолоп айткан сӧзинеҥ Израильдиҥ јӱреги јажарга да, чӧкӧргӧ дӧ учур јок болгон; нениҥ учун дезе бу судур сӧстӧҥ ас озо Кайракан бу мактулу айалга калганчы учында келерине Бойыныҥ јӱрӱми ле ант берген. Моисей ажыра Ол мынайда айткан: «Мен тирӱ турганым чындый, бастыра јер Кайраканныҥ магыла толор.»26 Аввакум јарлыкчыныҥ кӱндеринде, 863 јыл ӧткӧн соҥында, бу ла чындык такып айдылган, је келер ӧйдӧ болор керек деп айдылган: «нениҥ учун дезе суулар теҥисти јапканы чилеп, јер Кайраканныҥ магын билишле толор».27

GSAM 45Агару јердеги јалчы иш — чын иштиҥ сӱр-кебери

GSAM 45.1Кайракан Израильди Египеттеҥ чыгарганда, бастыра оду угуп турарда, кылык-јӱрӱмниҥ јакылталарынан турган Јазагын јарлап, Бойыныҥ сабарыла ташка ойып бичиген оныҥ кӧчӱрмезин олорго берген. Олордыҥ санаазын келер ӧйгӧ, калганчы учында олор учун Бойын тайылгага берер Аргадаачыга јаантайын баштандырарга ла Оныҥ баалу каныныҥ кӱчиле олордыҥ кинчектерин арутаарга, Ол чӧлдӧ Агару јер тудуп тургускан. Бу мӱргӱӱлдиҥ чадыры, эмезе Агару јер, бастыра тудулганы аайынча Кайракан кырда ого кӧргӱскен кебине чокум тӱҥей болзын деп, Моисейге јакарылган.28 Бу Агару јердеги јалчы иш Христостыҥ теҥеридеги Агару јерде бӱдӱрип турган чын јалчы ижиниҥ кӧлӧткӧзи болгон.29 Агару јердеги сыйлар ла тайылгалар ажыра Кудайдыҥ амадузы улустыҥ алдында «келер јакшы немелердиҥ» кӧлӧткӧзин тудары болгон.30 Сатана дезе улусты Христоско ло Оныҥ чын јалчы ижине эмес, оныҥ сӱр-кебери ле болгон тайылганыҥ бойына кӧрзин деп, ийде саларга тыҥыган. Анайып ол олорды бойлорыныҥ эткен керектерине ижениле, аргададарга кичеенер эдерге тыҥыган.

GSAM 45.2Кайраканныҥ амадузы Бойыныҥ калыгын — Израиль улузын — башкарары, олордыҥ јуу-согуштарында согужары ла калыктарды јаба базары болгон. Тӧмӧнги сӧстӧрдӧ кӧргӱзилгендий, Оныҥ башкарар Бойыныҥ јолы болгон: «Ол Ханаан јерде јети калыкты јоголтоло, олордыҥ јерин Израиль улузына чӧӧчӧ салдырып ӱлеп берген. Оноҥ кийнинде Самуил јарлыкчыга јетире, тӧрт јӱс бежен јыл кирезине, олорго јаргычылар берип турган.»31

GSAM 45Израиль каан сурайт

GSAM 45.3Кайракан олорды канайып башкарып турганын Израиль улузы јаратпаганы кӧрӱнип туру. Андый да болзо, олор бойлорын айландыра турган ончо ӧскӧ калыктардаҥ башка, аҥылу калык болзын деп, Ол амадулаган, Оныҥ кӱӱни андый болгон. Олор Оныҥ ӱредӱлерин бек тудунган болзо, ӧскӧ калыктар да олор керегинде мынайда айдар эди: «Чындап та, бу улу калык — ойгор ло оҥдоочы улус. Нениҥ учун дезе бис не ле керекте Ого баштанып турганыста, бистиҥ Кайракан Кудайыс биске јуук турганы чилеп, Кудайы бойына андый јуук турган кандый ӧскӧ улу калык бар?»32

GSAM 46.1Олор јаратпай турган соҥында, Самуилдеҥ бойлорын башкарар каан тургузарын сурагандар. Кайракан дезе Самуилге мынайда айткан: «Олорды Мен башкарбазын деп, олор Менеҥ мойногондор.»33 Олор Самуилге база, эмди там некеп, мынайда айткан: «Эмди биске ончо калыктардагы чилеп, бисти јаргылаар каан тургузып бер.»34 Каанду болзо, олорго кандый кысталыш келерин Самуил јакшылап јартап берген, је «андый да болзо, калык Самуилдиҥ ӱнин угарга мойноп, мынайда айткан: Јок, бистиҥ ӱстибисте каан болор; бис те ончо калыктар чилеп бололы; кааныс бисти јаргылазын, бистиҥ алдыбыста барзын, бистиҥ јуу-согуштарыбыста согушсын.»35

GSAM 46.2Анайып, олорды беш јӱс јыл кирезине каандар башкарган. Баштап Саулдыҥ, Давидтиҥ ле Соломонныҥ алдында бир каандык болгондор; оноҥ Израиль ле Иуда деп эки каандыкка бӧлингендер. Олордыҥ каандарыныҥ сӱрекей азын јакшы ла акту деп айдарга јараар, кӧп сабазы дезе јаман болуп, калыкты чалуларга бажырарына ла казыр кинчектерге јетиргендер. Анайып, калык айландыра турган калыктарга јаҥыс каанду болгоныла эмес, је јамандыкла да, ада-ӧбӧкӧлӧриниҥ Кудайынаҥ мойногон кемиле де, чалуларга ла теҥериниҥ черӱлерине бажырганы ла тӱҥей боло берген.

GSAM 46.3Кайракан бу каандык башкару керегинде Осия јарлыкчыныҥ оозыла мынайда айткан: «О Израиль, сен бойыҥды бойыҥ јоголттыҥ; је сениҥ болужыҥ Менде. Мен сениҥ Кааныҥ болорым; сениҥ ончо калаларыҥда сени аргадаар ӧскӧ кем бар? „Меге каан ла бектер бер“ деп сен сураган јаргычыларыҥ кайда? Мен ачынганымда сеге каан бердим, калјуурганымда оны кайра алдым.»36

GSAM 47Каандыгыныҥ аҥтарылганы

GSAM 47.1Каандардыҥ бу башкарар кӱчи халдейлер Иерусалимди ӧртӧп, байзыҥныҥ идиштерин алып, Иуда улузын Вавилонго туткунга айдап апарганча турган. Олор керегинде озолодо айткан чылап, анда јетен јыл болгондор. Каандардыҥ бу башкарганы токтогондо, Кайракан Иезекииль јарлыкчы ажыра олордыҥ калганчы кааны Седекияга мынайда айткан: «Бойыҥды быјарткан, јаман иштерлӱ Израильдиҥ башкаруучызы, сениҥ кӱниҥ келди, јарамас иштердиҥ учы јетти. Кайракан Кудай мынайда айдат: Башыҥдагы таҥманы ал, каан бӧркти чеч: бу бойынча артпас. Јабысты [Вавилонныҥ башкаруучызын] бийиктет, бийикти [бойын тыҥ ӧрӧ кӧдӱрген Иуда угындагы бу башкаруучыны] дезе јабызат. Мен оны аҥтарарым, аҥтарарым, аҥтарарым. Ол јӧптӱ ээзи Бойы келгиче болбос; Мен оны Ого берерим.»37

GSAM 47.2Бу јӧптӱ Башкаруучы, чын Ӱрен — Христос. Оныҥ керегинде Михей јарлыкчы мынайда бичиген: «Ой, ӱӱрдиҥ каруулчы шибеези, Сион кызыныҥ бек јер-тӧзӧми, баштапкы башкару кӱчи [Христосто ойто тургузылган, јердиҥ ӱстинеҥ башкару кӱчи] сеге келер; каандык Иерусалимниҥ кызына келер.»38

GSAM 47.3Израиль каан таягын јылыйтканда, ол Вавилонныҥ кааныныҥ колына кӧчкӧн. Оныҥ кийнинде олорды Мидия-Персия, Греция ла Рим кезектежип башкарган учун, каандык ӱч катап аҥтарылган. Римниҥ императоры Цезарь Август башкарып турган ӧйдӧ, Давидтиҥ ширеезиниҥ јӧптӱ ӱлӱӱрчизи — ӱй кижиниҥ, Авраамныҥ ла Давидтиҥ чын Ӱрени — Христос озолодо судурлап айткан аайынча тӧрӧлгӧн.

GSAM 47.4Јӧптӱ Башкаруучы, чын Ӱрен, каандыгы кыска ӧйлӱ јӱк ле ӧлӧтӧн кижи эмес болгонын улус билзин деп, Кайракан псалом бичиичини мынайда бичиирге кӧдӱрген: «Мен Оны Бойымныҥ тун уулы эдип, јердиҥ каандарынаҥ бийик эдерим. Ого Бойымныҥ кайралымды ӱргӱлјиге сактаарым, Мениҥ кереезим Оныла бек турар. Оныҥ ӱренин ӱргӱлји турар эдерим, Оныҥ ширеези теҥери канча кире турза, анча кире турар.» «Оныҥ ӱрени ӱргӱлјиге турар, Оныҥ ширеези Мениҥ алдымда кӱн чылап турар. Ол ай чылап ла теҥеридеги чындык керечи чылап, ӱргӱлјиге бек турар.»39

GSAM 48.1Исаияныҥ судур сӧстӧринде бу Башкаруучы керегинде база мынайда кычырып јадыс: «Биске бала тӧрӧлди, биске Уул берилди; башкарар кӱч Оныҥ јардыны ӱстинде болор. Оныҥ ады Кайкамчылу, Јӧпчи, Кӱчтӱ Кудай, Ӱргӱлји Ада, Амырдыҥ Башкаруучызы деп адалар. Оныҥ башкару кӱчиниҥ ле амырыныҥ ӧзӧриниҥ учы болбос. Ол Давидтиҥ ширеезинде ле оныҥ каандыгы ӱстинде башкарып, оны тӱзӱп, эмдидеҥ ала ӱргӱлјиге чын јаргыла ла ак-чек кӱчиле бек тудар. Черӱлердиҥ Кайраканыныҥ кӱӱнзегени мыны бӱдӱрер.»40

GSAM 48Енохтыҥ ла Илияныҥ теҥериге кӧдӱрилгени

GSAM 48.2Јебрен ӧйлӧрдӧ улус ӧлӱмди билбей, теҥериге кӧдӱрилген учуралдар бичилген. Адамнаҥ бериги јетинчи кижи Енох керегинде «Кудайла кожо јӱрген; оноҥ јоголо берген, не дезе, Кудай оны алып алган» деп айдылган.41 «Бӱдӱмјиле Енох ӧлӱмди кӧрбӧзин деп, теҥериге кӧдӱрилген. Оны таппагандар, не дезе, Кудай оны кӧдӱрип алган. Кӧдӱрилеринеҥ озо, ол Кудайды сӱӱнткен деп, керелеш алган.»42

GSAM 48.3База Илия ла Елисей кожо базып јӱрерде, «олор јолдо барадып, эрмектежип турганча, кенетийин от араба ла от аттар кӧрӱнип келип, экилезин эки башка айрыган. Илия дезе куйунла теҥериге кӧдӱрилген. Елисей мыны кӧрӱп, кыйгырган: „Адам, адам! Израильдиҥ арабазы ла оныҥ атту черӱзи!“ Оноҥ оны кӧрбӧгӧн.»43

GSAM 48.4Енох Христос бӱткӱл јердиҥ јаргычызы болуп келерин мынайда судурлап айткан: «Кӧрӱгер, Кайракан Бойыныҥ тӱмендер агару улузыла келип јат. Ол ончо улусты јаргылап, араларындагы Кудайга беринбеген ончо улусты Кудайдаҥ јаатап эткен ончо јаман иштериле ле Кудайга беринбеген кинчектӱлердиҥ Ого удурлаштыра айткан ончо кату сӧстӧриле бурулаар.»44

GSAM 49Иов Кайраканныҥ келерин ӱреткен

GSAM 49.1Моисейдиҥ ӧйинде јаткан деп бодолгон Иов Христостыҥ келери ле ӧлгӧндӧрдиҥ тирилери керегинде бир канча билген. Ол мынайда айткан: «Ой, мениҥ сӧстӧрим эмди бичилген болзо! Ой, олор бичикке тӱжӱрилген болзо! Темир бичиир учла ла корголјынла кайага ӱргӱлјиге ойылып салынган болзо! Мен билерим: мениҥ Бошодоочым тиру, Ол калганчы кӱнде јердиҥ ӱстинде турар. Терем јогололо, курттар бу эдимди јип ийзе де, мен эдимде Кудайды кӧрӧрим. Оны ӧскӧ кижи эмес, бойымныҥ кӧстӧримле кӧрӧрим, Оны мен бойым кӧрӧрим.»45

GSAM 49Давидтиҥ ширеези — Кайраканныҥ ширеези

GSAM 49.2Давидтиҥ ширеези Кайраканныҥ ширеези деп адалган. «Соломон бойыныҥ адазы Давидтиҥ ордына Кайраканныҥ ширеезине каан болуп отурган.»46 Кайракан «ого [Давидке] антанып, оныҥ эди-канынаҥ тӧрӧлгӧн ӱренинеҥ Христосты чыгарып, оныҥ ширеезине отургузадым деп айткан. Давид мыны озолодо кӧрӱп, Христостыҥ тирилери керегинде, Оныҥ јаны ӧлгӧндӧр јерине ташталбаганын, эди дезе чирибегенин айткан».47 Христостыҥ келер ӧйдӧ башкарары керегинде база: Ол Давидтиҥ ширеезинде отурар деп айткан. (Исаия 9:7 кӧр.) База: «Јердиҥ каандары Кайраканга ла Оныҥ Майлаганына удур туруп, башкаруучылар кожо јӧптӧжӱп јадылар.... Је Мен Бойымныҥ Каанымды агару Сион кырыма отургузып салгам. Јакаруды јарлаарым: Кайракан Меге айтты: Сен Мениҥ Уулым; бу кӱн Мен Сени тӧрӧттим.»48 База: «Кайракан мениҥ Кайраканыма айтты: Мен ӧштӱлериҥди буттарыҥныҥ алдына салганча, Мениҥ оҥ јанымда отур.»

GSAM 49Иудейлердиҥ оҥдобогон сӧстӧри

GSAM 49.3Бу сӧстӧр иудейлерди кайкадып, олорго оҥдолбой турган. Олор бу суракты чече албай тургандар: Давид Оны Кайракан деп адап турган болзо, Ол канайып оныҥ уулы болот? Ол канайып Давидтиҥ ӱренинеҥ тӧрӧлгӧн бала болуп, ол ло ӧйдӧ Иммануил — «Кудай бисле» — болор? Је олордыҥ бойлорыныҥ јарлыкчызы Исаия мынайда јарлаган: «Кыс бала кӱндӱ болуп, Уул тӧрӧтӧр, Оныҥ адын Иммануил деп адаар.»49

GSAM 50.1Кертежип турган фарисейлерди кандый сурак унчуктырбай саларын Христос јакшы билген. Оныҥ учун Ол олордоҥ мынайда сураган: «Слер Христос керегинде не деп бодоп јадыгар? Ол кемниҥ Уулы? Олор Ого: Давидтиҥ Уулы, — деп айдат. Ол олорго айтты: Айдарда, Давид Тынла канайып Оны Кайракан деп адап, „Кайракан мениҥ Кайраканыма айтты: Мен ӧштӱлериҥди буттарыҥныҥ алдына салганча, Мениҥ оҥ јанымда отур“ деп айткан? Давид Оны Кайракан деп адап турза, Ол канайып оныҥ Уулы болот?»50

GSAM 50.2Бу керек керегинде Псалом 45:6, 7 база айткан: «Кудай, Сениҥ ширееҥ ӱргӱлјиге ле элен-чакка турар; Сениҥ каандыгыҥныҥ каан таягы — чынныҥ таягы. Сен ак-чекти сӱӱп, јарамасты јаман кӧрӧдиҥ; оныҥ учун Кудай, Сениҥ Кудайыҥ, Сени сӱӱнчиниҥ майыла, кожо јӱргендериҥнеҥ артык майлаган».51 Бу Агару Бичиктиҥ сӧстӧрин санаазында тудуп, иудей калык келер ӧйдӧги Башкаруучы ла Ойто тургузаачыныҥ айалга-кебери керегинде улу шӱӱлтелерлӱ болор учурлу болгон. Ӧскӧчӧ болор аргазы јок болгон.

GSAM 50Кудайдаҥ чыккан Ӱрен

GSAM 50.3Христос ло Оныҥ тӧрӧлӧри керегинде чокым јетирӱлер берилген. Кайракан Михей јарлыкчы ажыра Оныҥ Кудайдаҥ чыкканын, Оныҥ тӧрӧлӧтӧн кичинек јуртын да кӧргӱскен: «Је сен, Вифлеем-Ефрафа, Иуданыҥ муҥдарыныҥ ортозында кичинек те болзоҥ, сенеҥ Меге Израильди башкаруучы чыгар. Оныҥ чыгары јебреннеҥ, ӱргӱлји ӧйлӧрдӧҥ болгон» (јанындагы бичилтеде, еврейче, «ӱргӱлјиниҥ кӱндеринеҥ»).52

GSAM 50Кудайдыҥ бар болгоны шекинада ла булутта кӧрӱнгени

GSAM 50.4Израиль улузыныҥ јӱрӱминиҥ кийинки ӧйлӧринде Соломон бойыныҥ айтканыла тыҥ «улу-јараш» болор учурлу байзыҥды бӱдӱрип божоткондо, Кудайдыҥ мак-јаркыныныҥ шекиназы кайралдыҥ капкагы ӱстинде, херувимдердиҥ ортозында орун алган. Бичилген сӧс мынайда айдат: байзыҥды Кудайга ӧткӱрерде, абыстар агару јердеҥ чыгарда, «булут Кайраканныҥ ӱйин толтырган. Булуттаҥ улам абыстар туруп, јалчыган иштерин эдип болбогондор, не дезе, Кайраканныҥ мак-јаркыны Кайраканныҥ ӱйин толтырган».53 Кайракан бу байзыҥда бар болгоны калыктыҥ кӧстӧрине мак-јаркынду булутта кӧрӱнген. Бу ӧйдӧ Кайракан Соломонныҥ мӱргӱӱлине каруу берип, ого мынайда айткан: «Мен сениҥ мӱргигениҥди уктум, бу јерди Бойыма курмандык ӧргӧйтӧн ӱй болзын деп талдап алдым.»54

GSAM 51.1Калык кинчек эдип, буркандарга бажырып баштаган, оныҥ учун олордыҥ калазы ла агару јери јетен јыл јемирилип јаткан. Туткуннаҥ кийнин Зоровавельдиҥ башкарганы аайынча байзыҥ ойто тудулган. Ол Соломон тудуган байзыҥнаҥ јаражы ла јаркыныла јетпес те болзо, Кайракан Бойыныҥ јарлыкчызы ажыра оныҥ керегинде мынайда айткан: «Бу кийинки ӱйдиҥ мак-јаркыны озогы ӱйдиҥ мак-јаркынынаҥ артык болор.»55 Бу ӱйди Ирод јараштырган, оныҥ кӱрентиктеринде Аргадаачы ӱредип турган. Озогы ӱйде Кайраканныҥ бар болгонын билдирген мак-јаркынду булут болгон, экинчи ӱйге дезе Аргадаачы Бойы, ончо немени Јайаачы, келген.

GSAM 51Иессейдиҥ тӧҥӧшинеҥ чыккан ӱренниҥ макту башкарганы

GSAM 51.2Исаияныҥ ӧйинде иженген бойынча сакып турган улуска оныҥ судур сӧстӧринде ачылган, калганчы аргадалышла колбулу улу керектер кӱч ле јӱрек быжызын берип турган болор. Бу судур сӧстӧр сакып турган Бошодоочы кандый уктаҥ чыгарын база јап-јарт кӧргӱзет: «Иессейдиҥ тӧҥӧшинеҥ чыбык чыгар, оныҥ тазылдарынаҥ Бутагы ӧзӧр. Оныҥ ӱстине Кайраканныҥ Тыны, ойгор санааныҥ ла оҥдооштыҥ тыны, јӧптиҥ ле кӱчтиҥ тыны, билериниҥ ле Кайраканнаҥ айап јӱрериниҥ тыны конор. Ол Кайраканнаҥ айап јӱрерине тиргек оҥдоошту болор. Ол кӧстӧриниҥ кӧргӧниле јаргылабас, кулактарыныҥ укканыла бурулабас; јоктуларды ак-чек јаргылаар, јердеги момындарга чындыкла јаргы эдер. Јерди оозыныҥ таягыла согор, јаман кижини дезе эриндериниҥ тыныжыла ӧлтӱрер.»56

GSAM 52Јарлыкчылардыҥ ӧлгӧндӧр тирилерин ӱреткени

GSAM 52.1Исаия јарлыкчы ӧлгӧндӧрдиҥ тирилери керегинде база бу токунадар сӧстӧрлӧ ӱреткен: «Бу кырда черӱлердиҥ Кайраканы ончо калыктарга семис курсактыҥ тойын, тунуп турган аракыныҥ тойын, јиликке толо семис курсактыҥ ла јакшы шӱӱлген, тунуп турган аракыныҥ тойын эдер. Ол бу кырда ончо калыктарды бӱркеп турган јабынчыны, ончо уктарды јабып турган бӱркӱшти јоголтор. Ол ӧлӱмди јеҥӱле јудуп ийер; Кайракан Кудай ончо јӱстӧрдиҥ кӧс јаажын арчыыр, Бойыныҥ калыгыныҥ уйадын бӱткӱл јер ӱстинеҥ алып салаар; не дезе, мыны Кайракан айткан. Ол кӱнде мынайда айдыжар: Кӧрӱгер, бу бистиҥ Кудайыс; бис Оны сакыганыс, Ол бисти аргадаар. Бу Кайракан; бис Оны сакыганыс, Оныҥ аргадалыжына сӱӱнип, јаҥкылдаарыс.»57

GSAM 52Јаҥыртылган јердеги каандык

GSAM 52.2Ол ло јарлыкчы калганчы каандык јаҥыртылган јерде тургузылар деп айдат: «Кӧрӱгер, Мен јаҥы теҥерилерди [кейдиҥ теҥерилерин] ле јаҥы јерди јайап јадым. Озогызы эске алынбас, санаага да кирбес [јанындагы бичилтеде, еврейче, „јӱрекке келери,“ башкача айтса, оны ойто кӱӱнзебестер]. Је Мениҥ јайап турганыма слер ӱргӱлјиге сӱӱнип, јаҥкылдап јӱригер. Кӧрӱгер, Мен Иерусалимди — сӱӱнчи, оныҥ улузын јаҥкыл эдип јайап јадым. Мен Иерусалимге сӱӱнерим, Бойымныҥ калыгыма јаҥкылдаарым. Анда ыйдыҥ ӱни, кыйналганныҥ кыйгызы эмди угулбас. Оноҥ бери [јаҥы јер јайалган ӧйдӧҥ ала] анда кӱндери јетпеген јаш бала [кыска јӱрӱмдӱ бала] да, кӱндерин толтырбаган карган [ӧйинеҥ эрте карыганы] да болбос; не дезе, бала јӱс јашту ӧлӧр [улус тогус јӱс јыл јӱретен ӧйлӧрдӧ балдар јӱс јашту болуп болор эди]; је јӱс јашту кинчектӱ кижи [јӱс јылдык јӱрӱмниҥ кийинки јылдарында] каргышту болор. [Јаҥы јер келер ӧйдӧ ӧлӱп тургандар — „Кудайга беринбеген улустыҥ јоголорында“ ӧлгӧндӧр. 2 Петр 3:7.] Олор ӱйлер тудуп, олордо јадар; виноград бакчалары отургузып, олордыҥ јиилегин јиир. Олор тудуп, ӧскӧ кижи јатпас; олор отургузып, ӧскӧ кижи јибес. Не дезе, Мениҥ калыгымныҥ кӱндери агаштыҥ [јӱрӱм агашыныҥ, Септуагинта] кӱндерине тӱҥей болор; Мениҥ талдагандарым колдорыныҥ ижинеҥ узак ӧйгӧ сӱӱнер.»58

GSAM 53.1Иезекииль узак ӧйдиҥ ажыра ӧлгӧндӧрдиҥ тирилерин кӧрӧт. Оныҥ ажыра Кайракан мынайда айдат: «Кӧрӱгер, Мениҥ калыгым, Мен слердиҥ сӧӧк јаткан јерлеригерди ачарым, слерди ол јерлердеҥ чыгарып, Израильдиҥ јерине экелерим.»59

GSAM 53«Ол бистиҥ јоболдорды апарган»

GSAM 53.2Сӱӱнчилӱ Јардыҥ јарлыкчызы Исаияга Аргадаачыныҥ улус учун кӧрӧтӧн јаргызы, кыйналары ла ӧлӱми толтыра ачылган. «Кем, — деп јарлыкчы айдат, — бистиҥ јетиргениске бӱткен? Кайраканныҥ колы кемге ачылган? Не дезе, Ол Оныҥ алдында јажыл ӧзӱмдий, кургак јердеҥ чыккан тазылдый ӧзӧр. Ондо кебер де, јараш та јок; бис Оны кӧрӧрдӧ, Ого кӱӱнзеердий јараш кебер јок. Улус Оны јаман кӧрӱп, јектеген; Ол — јоболду кижи, ачу-јоболды билер кижи. Бис јӱстеристи Оноҥ јажыргандый болгонбыс; Ол јектелген, бис Оны тообогонбыс. Чынынча, Ол бистиҥ ооруларысты алган, бистиҥ јоболдорды апарган; бис дезе Оны кезедилген, Кудайга соктырган, кыйналган деп бодогонбыс. Је Ол бистиҥ јастырган керектерис учун јараланган, бистиҥ јарамас иштерис учун эзилген. Биске амыр берер кезедӱ Ого тӱшкен; Оныҥ соктырган јараларыла бис јазылганбыс.»60

GSAM 53.3«Бу андый кайкамчылу керектер мениҥ ӧйимде болор бо?» — деп, улус та, јарлыкчы да сурап болор эди. Каруу мынайда болор эди: «Бу керектер эмди болбос; бу улу Бошодоочы келер ӧй јеткелек». Је јарлыкчы мынайда айдат: «Сениҥ кӧстӧриҥ Каанды Оныҥ јаражында кӧрӧр; олор тыҥ ыраактагы јерди кӧрӧр.»61

GSAM 54Даниилдиҥ судур сӧстӧри келер ӧйди ачат

GSAM 54.1Је Кайракан Бойыныҥ калыгын бириниҥ кийнинде бири туруп, Оныҥ ӱргӱлји каандыгы тургузылганча башкаратан каандыктар керегинде Даниил јарлыкчы ажыра ӱредип баштаган. База Ол ол тушта болголок бир керектеҥ ала Мессияныҥ чыннаҥ келерине ле ӧлтӱрилерине јетире ӧдӧтӧн чокым ӧйди ачкан. Навуходоносордыҥ тӱжиниҥ јартызы мыны кӧргӱскен: телекейди башкаратан тӧрт каандыктыҥ кӱчи ле улузы алтынныҥ, кӱмӱштиҥ, јестиҥ ле темирдиҥ баазы јабызаганы аайынча јабызаар. Учында дезе каандыктардыҥ сынган, бирикпеген айалгазы балкашла колышкан темирдиҥ муртыкту болгонына тӱҥей болор. Оныҥ кийнинде, каандыктар јайдын аш токыыр јериниҥ саазындый болуп јайрадылып, олорго јер де табылбай каларда, теҥериниҥ каандыгы келер учурлу болгон. Кудайдыҥ каандыгы дезе бӱткӱл јерди толтырар.

GSAM 54.2Оноҥ јетинчи бажалыктагы кӧрӱлтеде, тӧрт јаан аҥныҥ темдектери ажыра, ол ло керектер ойто кӧргӱзилет, бу каандыктардыҥ ӧскӧ дӧ јандары ачылат. Бу бажалыкта тӧртинчи каандык он ӱлӱге бӧлингенинеҥ кийнин чыгатан «кичинек мӱӱс» деген кӱчтиҥ ӧзӧри ле ижин јартап јат. Ол бойын ончолорыныҥ ӱстине тын јанынаҥ башкаруучы эдип тургызаарга, бу ӱлӱлердиҥ ӱчӱзин аҥтарар эмезе колына кийдирер. Папаныҥ бу башкару кӱчи тӧртинчи каандыктыҥ бӧлинген ле муртыкту айалгазында 1260 јыл турар учурлу болгон. Мынайып, Христос каандыкты Бойыныҥ Адазынаҥ алып, оны Ӧрӧги Кудайдыҥ агару улузына берер ӧйгӧ јетире болор керектер ачылган. Бу каандык учында бӱткӱл јерди башкарып, ӱргӱлјиге турар.

GSAM 552300 кӱн

GSAM 55.1Даниилдиҥ сегизинчи бажалыгында кочкор, теке ле «тыҥ јаан боло берген кичинек мӱӱс» керегинде кӧрӱлте ажыра јарлыкчы ойто ӧйдиҥ учына јетире апарылат. 13 ле 14 ӱлгерлерде ого јаргыга јетире ӧдӧтӧн ӧй — 2300 кӱн — кӧргӱзилет. Бу тыҥ узак ӧй болгон, јарлыкчы оны мынайда оҥдогон; не дезе, ангел ого кӧрӱлте кӧп кӱндер ӧткӧннӧҥ кийнин бӱдер деп јетирген. Кӱндердиҥ башталатан ӧйи ол тушта айтылгалак болгон. Оныҥ учун ол бажалыкты мынайда божодот: «Мен кӧрӱлтеге кайкап турдум, је оны кем де оҥдободы.»

GSAM 55Мессияга јетире јетен неделе

GSAM 55.2Тогузынчы бажалыкта Даниилдиҥ сураганына каруу болуп, ого билгир ле оҥдоош берерге ангел келгени керегинде айдылат. Ангел ого јетен неделе деген ӧйди јетирген. Бу јылдардыҥ неделериниҥ алтан тогузында [биске айтканы аайынча, «неделер» деп кӧчӱрилген «шевуим» деген сӧс андый учырлу] Мессия келер учурлу болгон. Бу ӧйдиҥ башталар јери — «Иерусалимди ойто тургузып, тудар јакару» — ол тушта берилгелек болгон. Сурак чыгат: алтан тогус неделе качан божоорын Даниил канайып билип алар эди? Он экинчи бажалыкта ӧй керегинде сурак база кӧрӱлет. Оныҥ «Бу керектердиҥ учы кандый болор?» деп сураганына, ого бойыныҥ јолыла барзын деп айткан. Не дезе, бу сӧстӧр «калганчы ӧйгӧ јетире јабылып, таҥмаланып салынган», ол тушта «ойгорлор оҥдоор».

GSAM 55.3Шӱӱниш јок, ӧй керегинде бу сурак Петр апостолдыҥ бу сӧстӧринде кӧргӱзилген учуралдардыҥ бирӱзи: «Слерге келер јакшылык керегинде судурлап айткан јарлыкчылар бу аргадалышты тыҥ сурап, кичеенип бедирегендер. Олордыҥ ичиндеги Христостыҥ Тыны Христостыҥ кыйналыжы ла оныҥ кийнинде келер мак-јаркын керегинде озолодо керелегенде, Ол кандый ӧйди ле ол ӧйдиҥ кандый болорын кӧргӱскенин олор бедирегендер.»62

GSAM 56Кудайга беринбегендердиҥ ӱлӱ-јайааны

GSAM 56.1Эртеги Кереестиҥ јарлыкчыларыныҥ калганчызы Малахия јаман улустыҥ учында јоголорын јӱректи толкыдар сӧстӧрлӧ јартап артырат: «Кӧрӱгер, меш чылап кӱйетен кӱн келип јат. Ончо кӧбӱркек улус, ончо јаман иштер эткендер ӧлӧҥниҥ калдык сабактары чылап болор. Келип турган кӱн олорды кӱйдӱрер, — деп черӱлердиҥ Кайраканы айдат, — олордоҥ тазыл да, бутак та артпас. Је Мениҥ адымнаҥ айап јӱрген слерге, канаттарында јазары бар Ак-чектиҥ Кӱни чыгар. Слер чыгып, кажаада азыралган торбоктордый ӧзӧрӱгер. Слер јаман улусты базарыгар; не дезе, Мен мыны эдер кӱнде олор слердиҥ буттарыгардыҥ алдында кӱл болор, — деп черӱлердиҥ Кайраканы айдат.»63

GSAM 56.2Израиль улузыныҥ колында турган Эртеги Кереесте бу ончо керектер бичилип, олорго аргадалыштыҥ планыныҥ анча кӧп јандары ачылган. Оныҥ учун сӧсти кичеенип ӱренген улус бу молјонгон Ӱрен келер ӧй јууктап турганын кӧрӱп, билип турарда, олордыҥ кӱӱнзегени кандый улу болгон болор! Кӧп улус, кажы ла Суббот кӱнде синагогаларда Агару Бичикти кычырып тургандар да, сӧсти оҥдобогон (Апостолдордыҥ керектери 13:27). Је Тынныҥ башкарганы аайынча Агару Бичикти чындыкла бедиреп, кичеенип ӱренген, Кудайга беринген улус, шӱӱниш јок, бу ӧйдӧ Иоанн апостол мӱргиген чылап, «Кел, Иисус Кайракан, тӱрген кел» деп, тыҥ мӱргигендер.

Notes

  1. Укаа сӧстӧр 13:12. ↩
  2. Аггей 2:6, 7. ↩
  3. Еврейлерге 12:26-28. ↩
  4. Исаия 28:13. ↩
  5. Укаа сӧстӧр 4:18. ↩
  6. Башталганы 4:1. ↩
  7. Еврейлерге 11:4. ↩
  8. Башталганы 4:25. ↩
  9. Башталганы 5:29. ↩
  10. Башталганы 9:1; 10:9, 10. ↩
  11. Башталганы 13:15-17. ↩
  12. Еврейлерге 11:8. ↩
  13. Еврейлерге 11:10. ↩
  14. Башталганы 15:13-15. ↩
  15. Еврейлерге 11:19. ↩
  16. Галаттарга 3:16. ↩
  17. Галаттарга 3:8. ↩
  18. Башталганы 28:13. ↩
  19. Башталганы 49:10. ↩
  20. Чыгып барганы 1:8; Апостолдордыҥ керектери 7:18. ↩
  21. Еврейлерге 11:23. ↩
  22. Иосиф Флавийдиҥ «Иудейлердиҥ јебрен тӱӱкизи» деп бичигин, 2-чи бичик, 9-чы бажалык, 7-чи бӧлӱк; «Судурлаштыҥ Тыны», 1-чи том, 165, 166-чы бб. кӧр. ↩
  23. Апостолдордыҥ керектери 7:25. ↩
  24. Тоолор 24:17. ↩
  25. Еврейлерге 11:12, 13. ↩
  26. Тоолор 14:21. ↩
  27. Аввакум 2:14. ↩
  28. Чыгып барганы 25:40; 26:30; 27:8; Апостолдордыҥ керектери 7:44. ↩
  29. Еврейлерге 8:3-5; 9:8-12. ↩
  30. Еврейлерге 10:1. ↩
  31. Апостолдордыҥ керектери 13:19, 20. ↩
  32. Јаҥды такыганы 4:6, 7. ↩
  33. 1 Самуил 8:7. ↩
  34. 1 Самуил 8:5. ↩
  35. 1 Самуил 8:19, 20. ↩
  36. Осия 13:9-11. ↩
  37. Иезекииль 21:25-27. ↩
  38. Михей 4:8. ↩
  39. Псалом 89:27-29, 36, 37. ↩
  40. Исаия 9:6, 7. ↩
  41. Башталгы 5:24. ↩
  42. Еврейлерге 11:5. ↩
  43. 2 Каандар 2:11, 12. ↩
  44. Иуда 14, 15. ↩
  45. Иов 19:23-27. ↩
  46. 1 Паралипоменон 29:23. ↩
  47. Апостолдордыҥ керектери 2:30, 31. ↩
  48. Псалом 110:1. ↩
  49. Исаия 7:14. ↩
  50. Матфей 22:42-45; Псалом 110:1. ↩
  51. Еврейлерге 1:8, 9. ↩
  52. Михей 5:2. ↩
  53. 1 Каандар 8:10, 11. ↩
  54. 2 Паралипоменон 7:12. ↩
  55. Аггей 2:9. ↩
  56. Исаия 11:1-4. ↩
  57. Исаия 25:6-9. ↩
  58. Исаия 65:17-22. ↩
  59. Иезекииль 37:12. ↩
  60. Исаия 53:1-5. ↩
  61. Исаия 33:17. ↩
  62. 1 Петр 1:10, 11. ↩
  63. Малахия 4:1-3. ↩

Note

Back