Bindu 11 — Barita ni Surusuruan na Paduahon
GSAM 171.1“Dungi ro do surusuruan na asing, mandok: Madabu do Babel, madabu do Babel, huta na bolon i, ala dibahen ibana sude bangso minum sian anggur ni muruk ni parmainanna.”1
GSAM 171.2“Alai dung muruk ma sihorus ni bagas i, ninna ibana tu naposona, Ruarlah hamu hatop tu dalan dohot lorong ni huta, jala boan ma tu son angka na pogos, angka na cacat, angka na timpang, dohot angka na buta.”2
GSAM 171.3Marhite angka naposona, Debata nungga pahehe portibi marhite barita: “Dung ro tingki panguhumanna,” — sada barita na boi pasadahon sude angka na mangaku dirina bangsoNa molo olo nasida. I do joujou na parjolo tu “panganon ni pesta parbagason.” Nunga dipapatar “tu angka na niundang.”3 Alai dung ditadinghon joujou on marhite marragam alasan, dilehon ma joujou paduahon, hombar tu barita ni surusuruan na paduahon.4 Marhite joujou on dipapulik Debata sada bangso laho borhat sahat tu ujung ni tingki, mardongan sinondang hasintonganNa na lam maju.
GSAM 171Joujou Paduahon tu Panganon ni Pesta Parbagason
GSAM 171.4Barita paduahon — na mangihuthon joujou taringot tu tingki panguhuman — mandok, “Madabu do Babel, madabu do Babel, huta na bolon i, ala dibahen ibana sude bangso minum sian anggur ni muruk ni parmainanna.” Jala joujou paduahon tu panganon i mandok, “Ruarlah hamu hatop tu dalan dohot lorong ni huta, jala boan ma tu son angka na pogos, angka na cacat, angka na timpang, dohot angka na buta.” Dibagasan ganup ayat on, angka bangso na mandok dirina umat ni Debata digoari “huta.” Marhite angka haporseaon nasida na marsisala jala marcampur, digoari nasida “Babel.” Marhite ayat na asing taringot tu angka ari parpudi, taparsiajar ia andorang so ro Debata, bangsoNa dijou ruar sian “Babel”: “Babel na bolon nunga madabu, madabu do, jala nunga gabe inganan ni sibolis, dohot partabunian ni ganup tondi na ramun, jala hurungan ni ganup pidong na ramun jala dibenci.... Ruarlah hamu sian ibana, ale bangsoKu, asa unang hamu parsada di dosa-dosana, jala unang hamu manjalo angka parsahitonna.”5
GSAM 172“Ingot Ma Songon Dia Do Na Nunga Dibege Ho”
GSAM 172.1Dibagasan surat tu huria Sardis, tabasa, “Ingot ma, songon dia do nunga dijalo ho jala nunga dibege ho; tiop ma i gomos, jala pauba ma roham. Ai molo so jaga ho, ro ma Ahu songon panangko, jala ndang diboto ho tingki dia Ahu ro tu ho.”6 Huria Sardis songon na tubu sian Reformasi, dung salpu tingki na holom dibagasan ulaon “Jezebel” — huria na murtad. Didokkon tu huria Sardis ia najolo huria na mangolu do ibana; alai dung ditangihon jala ditadinghon nasida ajaran taringot tu haroro ni Debata, dipapatar nasida dirina tu parungkilon, gabe boi tajungkang nasida marhite haroro i songon panangko di borngin. Songon i do na dipaboa apostel Paulus di 1 Tesalonika 5:1-5, gabe parange ni angka na mandok, “Dame dohot hasonangan,” di tingki jumonok haroro ni Debata. Angka na mangihuthon sinondang ni hasintongan digoari “anak ni ari,” jala ndang ro Debata tu nasida songon panangko.
GSAM 172.2Dibagasan panurirangon on taringot tu pitu huria, taida ia madabu ni huria Sardis pintor diihuthon huria Filadelfia, manang (songon lapatan ni goar i) huria holong ni dongan. Songon i do tutu 50.000 halak na porsea, na marhite barita ni surusuruan na paduahon diboan ruar sian angka huria na maragam, jala dipasada dibagasan ikatan holong ni dongan di hasintongan na ummarga, i ma haroro ni Kristus na jumonok.
GSAM 173Songon Dia Dipapatar Barita Paduahon
GSAM 173.1Joujou di tonga borngin tanggal 12 Sept. 1844 mambahen sada pandohan sian Pandita J. V. Himes taringot tu barita ni surusuruan na paduahon dohot angka na masa na mamboan tu pamaritahon barita i. Suratna ditulis sian McConnelsville, Ohio, tanggal 29 Agustus 1844, jala songon on do isina:
GSAM 173.2“Di tingki hami mamungka ulaon rap dohot Dongan sahaporseaon William Miller di taon 1840, nunga sia taon ibana mangajar. Saleleng tingki i, sai songon sasada ibana. Alai ulaonna ndang hea marujung jala mangolu, pahehe angka na mangaku maragama tu pangkirimon na tutu sian bangso ni Debata, dohot tu parsiapan na ringkot bahen haroro ni Debata; jala pahehe angka na so marnampuna haporseaon, asa mangida parange nasida na mago, dohot tugas martaubat jala mulak tu Debata saonari, gabe parsiapan laho manomu-nomu Pangoli di bagasan dame di tingki harorona. I do angka niat bolon ni ulaonna. Ndang hea ibana marusaha mambahen jolma gabe parsada tu sekte manang partai agama.”
GSAM 173.3“Dung gabe pos rohanami di hasintongan ni haroro na nunga jumonok, jala hami mangaku ajaran i di jolo ni jolma, sarupa do pangidaan hami dohot pangidaanna, jala sarupa do dalan na hami lului dohot dalanna di tongatonga ni angka sekte na asing, di angka inganan na pinasahat Debata tu hami bahen marulaon. Hami paboto angka pandita dohot huria ia ndang ulaon hami manegai nasida manang mambahen nasida marsisala jala marbagi: sada do niat hami, i ma mambahen joujou, paboahon panguhuman nunga “di pintu,” jala mangajak angka dongan jolma mangarade bahen tingki i.... Angka pandita dohot angka anggota na mamangke ulaon hami, alai ndang tutu manjalo ajaran i, mangida nasida ingkon mardalan rap dohot ajaran i, mambaritahon jala mangaradot i, manang di parungkilon na nunga jonok nasida marparbada dohot angka na porsea na marsitutu. Dibahen i dipillit nasida asa mangalo ajaran i, jala disangkap roha nasida, sada marhite sada dalan, sada marhite dalan na asing, laho pasohothon panghataion taringot tu perkara i. Dibahen i angka dongan sahaporseaon hami di tongatonga nasida gabe di bagasan parungkilon na bolon. Tung godang do sian nasida mangkaholongi huriana, jala ndang tarbahen nasida maninggalhon i. Alai dung diria-riai, ditindas, jala marhite marragam dalan dipotong sian angka hak dohot las ni roha na hinilalahon nasida jolo, jala dung “panganon di tingki na patut” ditahan sian nasida, jala dung ende pangelek ni “dame dohot hasonangan” dipatubegehon tu pinggol nasida sian ari Sabat tu ari Sabat, pintor dipature nasida sian holong tu partai nasida, jala jongjong nasida dibagasan hagogoon nasida, manggirgirhon ioke, jala mangaluhahon joujou: “Ruarlah hamu sian ibana, ale bangsoKu.””
GSAM 174Di Bagasan Parungkilon na Bolon
GSAM 174.1“Parange on mamboan hami tu bagasan parungkilon, (1) ala hami nunga di ujung ni tingki panurirangon hami, di na hami pangkirahon Debata laho papunguhon sude bangsoNa gabe sada; jala (2) hami sai tong do mambaritahon ajaran na asing; alai saonari dung muba parange, gabe diida songon na marpangansi hami molo hami marsada di joujou taringot tu marsirang jala mambungkis huria-huria na nunga manjalo hami dohot barita hami. Dibahen i hami marimbar, jala tong do mambahen ulaon hombar tu parange hami na parjolo, sahat tu tingki huria dohot angka pandita mamboan perkara i dao situtu, gabe ingkon do hami di bagasan habiaran ni Debata maniop sada hajongjongan laho mangondingi hasintongan dohot angka anak ni Debata na ditindas.”
GSAM 174Conto Apostel Bahen Dalan Hami
GSAM 174.2“‘Jala bongot ibana tu bagas parpunguan, mangkatai dohot habaranion saleleng tolu bulan, marbantah jala mangajarhon angka na taringot tu harajaon ni Debata. Alai dung adong na patangkanghon rohana, jala ndang porsea, jala mangkatai na roa taringot tu dalan i di adopan ni situan na torop, ruar ma ibana sian nasida, jala marsiranghon angka sisean, tong marbantah ganup ari di sikola ni si Tyrannus.’”7 Ndang sahat tu tingki “adong na patangkanghon rohana” jala “mangkatai na roa taringot tu dalan i [haroro ni Debata] di adopan ni situan na torop,” dung i angka dongan hami marhagogoon ruar jala marsirang sian angka huria. Ndang tarbahen nasida manahan “hata na roa” on sian angka “naposo na jahat,” dohot angka huria na olo mangihuthon dalan panindason dohot “hata na roa” dompak angka na paimaimahon “pangkirimon na pasupasu”; di nasida, angka huria i ndang asing sian angka boru Babel na hahomion. Songon i diparbaritahon nasida, jala bongot nasida tu bagasan haluaon ni barita na denggan. Jala tung so sude hita sada pandohan taringot tu aha do na gabe Babel, alai sada do hita taringot tu parsirangan na pintor jala na parpudi sian ganup na mangalo ajaran taringot tu haroro dohot harajaon ni Debata na nunga jumonok. Hami porsea ia on perkara hangoluan dohot hamatean. Hamatean do molo tongtong marsada dohot angka punguan na manganggap remeh manang mangalo haroro ni Debata. Hangoluan do molo ruar sian ganup adat ni jolma, jongjong di hata ni Debata, jala ganup ari paimaimahon haroro ni Debata. Dibahen i saonari hami mandok tu ganup na tarikat di bagasan ioke parhatobanon, “Ruarlah hamu sian tongatonga nasida jala marsirang ma hamu, ninna Debata, jala unang hamu jamah barang na ramun; jala Ahu manjalo hamu, jala Ahu gabe Ama tu hamu, jala hamu gabe anakKu, baoa dohot boru, ninna Debata na parkuaso saluhutna.”8
GSAM 175Pangaloon na So Tarpatorang
GSAM 175.1Songon on do pandohan William Miller taringot tu paraloan na adong di tingki i di tongatonga ni angka huria dohot angka halak Advent:
GSAM 175.2“Tung ndang somal jala ndang tarpatorang do angka huria Kristen mambolonghon ajaran on dohot angka anggotana ala pangkirimon na pasupasu on. Diboto ahu adong angka huria Baptis na mandok ndang dibolong nasida ala haporseaon nasida, alai ala parsaoran nasida dohot angka na porsea tu haroro. Jadi molo ndang ala haporseaon nasida tu Sipalua na ro, boasa do ahu dibolong sian mimbar nasida, ai ndang hea ahu marsaor tu huria asing asing dohot huria Baptis? Hata i pamangke palsu do. Alai ndang boi on gabe alasan ni angka Methodist dohot Presbyterian; ai porsea nasida tu parsaoran na campur. Ala ni aha do dibolong nasida angka anggotana? Nungga hubege adong na dibolong ala “mangendehon” ende taringot tu haroro ni Kristus paduahalihon; angka na asing ala gila, dung sude hagilaan na dipatuduhon dompak nasida holan on, ai paimaimahon nasida Kristus. Ale Debata, “sesa ma nasida, ai ndang diboto nasida aha na binahenna.””
GSAM 176Pandohan Storrs Taringot tu Sikap ni Angka Huria
GSAM 176.1George Storrs mangkatai taringot tu parange ni angka huria dompak angka halak Advent, songon on:
GSAM 176.2“Ise sian nasida, di tingki on, na so mandok, “Ahu hundul songon ratu”? Jala ise sian nasida na so mangkaholongi roha ia di sada ari nasida laho manaluhon portibi, jala portibi i gabe tunduk tu haporseaon nasida? Ise sian nasida na olo mangalehon sada tondi mian di tongatonga nasida di bagasan dame, molo dipapatar ibana dohot habaranion haporseaonna tu haroro na nunga di pintu? Ndang do patik asa tongtong mian di tongatonga nasida ndang diganggu, i ma hamu “sandok so mandok” haporseaonmuna di jolo ni torop taringot tu haroro ni Debata taon on, tung aha pe do pos ni roham, jala tung songon dia pe ringkot di roham mangjou, “Habiari ma Debata jala pasangap ma Ibana, ai nunga ro tingki panguhumanNa”?””
GSAM 176Panindangion ni Mansfield
GSAM 176.3L. D. Mansfield, manurathon sian Oneida, N.Y., tanggal 21 Maret 1844, mangalehon panindangion songon on:
GSAM 176.4“Debata saonari mangula di roha angka anakNa na hinaholongan, na paimaimahon Debata sian banua ginjang, jala mangulu nasida ndada holan mambege surusuruan na marnampuna barita na denggan na manongtong laho dipabaritahon, mandok, “Nunga ro tingki panguhumanNa,” alai mangoloi parenta na mangihuthon, “Ruarlah hamu sian ibana, ale bangsoKu!” Lam tu toguna do pos ni rohangku sian na jolo ia angka partording ni agama di tingki saonari gabe bagian na so metmet sian Babel i, na laho digulinghon dohot hagogoon jala ndang jumpang be di inganan dia pe.... Alai sai songon i do ro tu rohangku ia di pigapiga partording, sada gombaran ni tanduk na metmet tung denggan do tarida. Adong pigapiga conto na patuduhon perkara on.
GSAM 176Patar do Tondi ni Punguan Panggunturi
GSAM 176.5“Sada dongan na nunga mangula dohot mansai denggan di luat on, mamaritahon haroro ni Debata, nunga manontuhon tingki dohot inganan bahen mangajar. Alai Debata mangatur sahat tu ibana holan marjarak 16 mil sian inganan i, alai adong sada pandita _____ di inganan i, di ulu ni sada punguan na marroha jahat, mardongan tar dohot bulu, bahen dipadabu tu naposo ni Debata na tumimbul i. Pandita na sarupa on mamungka parpunguan na leleng dungkon i, alai sude na adong ngali jala gok es songon gletser sian utara — ndang adong tondi na pahehe manang na muse mangolu. Ujungna mandok pandita i ia ibana mangkirahon ingkon “hundul di korsi na marsak.”
GSAM 177.1“Sada ulu ni punguan di huta on mandok tu punguanna, dung hami mangadahon parpunguan di son, molo adong sada baoa bongot tu bagasna jala mandok ibana porsea ia Kristus ro taon on, laho diusir ibana ma ruar tu jolo ni pintu.”
GSAM 177Ulaon na Wajib tu Angka Huria
GSAM 177.2Di son patolhashonon nami sada panindangion sian hata na dipasahat tu parpunguan ni angka na porsea tu haroro ni Kristus na marpungu di Boston, Mass., na martanggal 31 Mei 1844, jala ditandatangani Wm. Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale, dohot J. V. Himes. Songon on do hata nasida:—
GSAM 177.3“Taringot tu ulaon na wajibta tu angka huria, adong dope na laho sihatahononta. Di roha nami, pangago di son, songon di godang na asing, adong di na tarlobi tu siamun manang tu hambirang. Pangago na parjolo i ma molo taloas huaso ni huria na nianggotaanta mangorai hita manghatai di perkara ni ulaon na wajib songon on. Ndang mardua roha nami, marriburibu halak do naung mamboan dirina tu panguhuman di jolo ni Debata, ala dioloi nasida di perkara on angka pangidoan ni huria nasida na so hombar tu Bibel. Molo togu jala burju nasida, tontu umhaposan jala ummarguna do haadongon nasida saonari, nang pe olo ingkon manaon parungkilon nasida.
GSAM 177.4“Pangago na paduahon i ma molo mangoloi roha na mangalului balos dompak angka huria ala ni hajahaton nasida tu hita, jala mamorangi saluhut punguan na songon i so mamillit. Taringot tu ulaon na wajib ni angka halak Advent tu angka huria na nianggotaanna, molo dipangido sian hami patuduhon dalanna, ndang tarlehon hami sada poda na tama tu saluhut halak. Ingkon mangulahon nasida di bagasan biar mida Debata, hombar tu na dipangido haadongon ni perkara i.
GSAM 178.1“Alai ingkon togu do rohanta mangulahon ulaon na wajibta, manindanghon hasintongan di ganup partingkian na patut jala tama. Jala molo ala ni dalanta i gabe tarrimas angka huria, jala diancam nasida hita dibahen ruar molo ndang sip hita (nang pe, molo idaonta denggan mamutushon partalianta tu huria di bagasan dame, olo do i dalan na dumenggan), bahen ma ulaon na wajibta. Jala molo dipabali hita, sabar ma hita manaon hajahaton i, jala rade rap dohot Gurunta ‘haruar sian pintu gerbang, huhut mamboan leaNa.’”
GSAM 178.2Sian angka hata na ginonop on taringot tu parange ni angka huria tu angka na pasahathon barita ni surusuruan na paduahon, hatop do tarida songon dia parbue na parjolo sian joujou paduahon tu “panganon” i. Angka na pinapungu tu sada punguan di bagasan tondi digoari “angka na martihas,” “angka na timpang,” dohot “angka na mapitung.” Hata on patuduhon do hajahaton naung binaen tu nasida ala ni “pangalinsingion” ni “dongan nasida naposo,” naung pinasirang sian nasida.
GSAM 178Sada Bangso na Pinasing Dipillit Manjalo Angka Hasintongan na Imbaru
GSAM 178.3Tangkas do tarida sangkap ni Tuhan di na pahaluarhon sada bangso na pinasing marhite pamaritaan ni barita ni surusuruan na paduahon—joujou paduahon tu “panganon”—dohot “joujou di tonga borngin.” Ingkon dilului jala dibaritahon angka hasintongan na arga tu angka ari parpudi. Ulaon on ndang tarbahen di bagasan angka huria na “niambat ni rumusan haporseaon,” songon i nang huria di tingki ni angka apostel ndang tarbaritahon Barita na Uli tu portibi molo tongtong do partalianna tu angka punguan ni halak Jahudi. Di jou Debata do nasida di si asa marsirang,9 Jala dijou Ibana do nang angka na porsea tu haroro ni Kristus asa marsirang sian angka na marsangkap mangambat nasida di bagasan lingkaran ni rumusan haporseaonna.
GSAM 179“Onom Jamita” ni Storrs
GSAM 179.1Ndang sadia leleng dung haruar i, tarida tu hita ro ma hatiuron tu angka punguan ni halak Advent taringot tu uhuman di ari na naeng ro. Hata i dipapatar di buku na metmet, “Onom Jamita,” na sinurat ni George Storrs. Dipangondolhon disi na halak i di hajadianna olo do mate; na angka na mate ndang adong na binotona sian hamatean sahat tu haheheon; na uhuman parpudi tu angka parjahat i ma mago sude; jala na hangoluan na so olo mate i silehonlehon ni Debata, na holan tarjangkon marhite haporseaon di Tuhanta Jesus Kristus.
GSAM 179.2Marriburibu halak Advent manjalo jamita on taringot tu hajadian ni jolma, alai ndang saluhut nasida. Panulahon di jamita i ndang patubuhon hariburon di tongatonga nasida, ai di roha nasida holan perkara ni haporseaon do i, ndang ujian ni parange na denggan. Dibahen i, ndang sega ulaon nasida na marsada paboahon tu portibi naung jonok haroro ni Kristus. Alai jamita i memang mambahen angka huria lam tarrimas dompak nasida.
GSAM 179Ndang Taralohon “Onom Jamita”
GSAM 179.3Pandita Metodis di huta ingananhu, naung rap dohot marjamita taringot tu haroro ni Kristus di taon 1843, manjalo “Onom Jamita,” manjaha i, jala manghatindanghon tu angka ruas ni huriana na ndang taralohon ibana jamita i. Alai dung diboto ibana godang sian angka ruasna manjalo jamita i, dipodahon ibana tu na asing asa unang dijaha nasida buku i, ai “porsea do nasida tu jamita i molo dijaha nasida.” Di bulan September 1844, dung mulak pandita i sian parpunguan taonan, jongjong ma ibana di mimbarna jala manulahon di jolo ni situan na torop jamita taringot tu haroro ni Kristus. Di bagasan haserepon dipangido ibana do pangampunion sian huria ala dung dijou ibana angka parjamita manghatai di bagas i.
GSAM 179Diparuhum Ala ni Jamita na Lilu
GSAM 179.4Ndang sadia leleng dung ulaon ni pandita i, diusahon ma paruhumon angka na porsea tu haroro ni Kristus ala ni jamita na lilu. Alai ala diloas nasida mangampini perkarana marhite Bibel, ndang monang huria i. Pigapiga halak dipabali sian huria on ala dalanna ndang hombar tu aturan ni huria; jala godang na asing haruar ala ni pabalian ni angka ruas na haporseaonna ndang tarpatuduhon maralo tu Surat na Badia. Songon i ma jamita taringot tu haroro ni Kristus ditutup salelengna sian huria inganan ni marratusratus halak naung manjumpang Sipalua jala marlas ni roha di bagasan Debata.
GSAM 180.1Na diulahon di huta hatubuanhu diulahon do nang di marratusratus huria na asing di sandok luat i. Angka na songon i diparangehon dongan sahaporseaonna najolo, manjalo godang pangapulion sian hata ni panurirang Jesaya: “Tangihon hamu ma hata ni Jahowa, hamu na humuntal mida hataNa: Angka hahaanggimu na manghosomi hamu, na pabali hamu ala ni goarHu, mandok, Dipasangap ma Jahowa; alai patar ma Ibana bahen las ni rohamuna, jala nasida ma gabe maila.”10
GSAM 180Rimas ni Angka Parjahat Dipatuduhon
GSAM 180.2Lam jonok ari na hinirim nasida gabe ari haroro ni Tuhan, lam marsitutu ma angka na porsea di ulaonna, jala lam muruk dohot mangarehei angka parjahat. Tarida do i sian hata ni pangatur ni surat barita Joujou di Tonga Borngin tanggal 31 Oktober 1844 na mangihut on:—
GSAM 180.3“Panghorhon ni gerakan on tu angka parjahat tung mangondolhon do nang haporseaon nami na adong Debata di bagasanna. Di na marpungu angka anak ni Debata laho marsinggang dohot patutoru diri di joloNa, jala paradehon diri tu haroroNa, songon na patut diulahon sada punguan ni angka pardosa na holan marhite asi ni roha tarpalua, angka parjahat patuduhon hosom na tung balga. Nang pe holan di surat barita nami sandiri dipaboa hami angka parpunguan nami, jala ndang dijou hami situan na torop tu si, angka anak ni Belial ro ma manghulingkiti parpunguan i jala mambahen godang hariburon. Di bot ni ari Sabtu, tanggal 12 bulan on [12 Oktober 1844], ndang diulahon hami parpunguan di undungundung parpunguan, asa adong tingki ni pangaramot [sipature bagas] paiashon bagas i bahen ari Sabat [ari Minggu]. Alai angka pangariburi mamonggol masuk tu bagas i, jala nang partingkian i ndang diloas nasida. Alai, nang pe ndang adong na mangido, hatop do ro pangulu ni kota mangambati jala mangusir nasida.
GSAM 181.1“Di angka parpunguan nami di ari Sabat na mangihut, dung gok undungundung parpunguan, sada punguan na rapot jongjong di dalan di jolo ni bagas i. Godang sian nasida tarrimas ala adong halak na porsea tu haroro ni Tuhan. Di borngin i, ala ni hariburon ni situan na torop, ndang diulahon parpunguan. Alai andorang so borngin dope, nunga gok dalan i dibahen angka pangariburi. Alai hatop do pangulu ni kota dohot angka polisi na burju mangulahon ulaonna mangararat nasida sian dalan, dung ditaruhon pigapiga tu bagas pangaramotion. Holan tu parange ni angka na manghaliangi pintu ni Lot di borngin andorang ni hasesega ni Sodom do tartudos hami parange ni angka pangariburi i.... Ulaon nasida on tung songgot, rap masa, jala sahat tu godang inganan, dibahen i hataridaonna di ari parjolo ni bulan papituhon ni halak Jahudi mangondolhon di roha nami na ingkon bulan on do i.”
GSAM 181Angka Pangarehei Mamakke Jubah Panangkokan
GSAM 181.2Di tanggal 22 Oktober 1844, ari parujungan ni 2300 ari, di Paris, Maine, marpungu do angka na porsea di bagas parpunguan. Di bagasan habadiaon martangiang do nasida tu Debata, manghirim na ro Tuhan di ari i. Di tingki i angka pangarehei marpungu manghaliangi bagas i, mangendehon angka ende pangareheion. Dua sian angka pangariburi on mamakke jubah na ganjang jala bontar, nangkok tu tarup ni bagas, mangendehon angka ende, jala mangarehei angka na di bagasan bagas na martangiang jala paimaimahon haroro ni Tuhan.
GSAM 181.3Olo do sian masa on haroro ni angka gabus na pinararat taringot tu angka halak Advent na mamakke jubah panangkokan. Ai nang pe angka surat barita Advent nunga mangalehon bagabaga upa sahat $500 tu na patuduhon sada tanda na tutu na adong halak Advent mamakke jubah panangkokan di taon 1844 jala songon i paimaimahon haroro ni Tuhan, ndang dung adong sada pe na tarpatuduhon.
GSAM 182Pangungkapon ni Hazen Foss, 1844
GSAM 182.1Hira di tingki on, adong sada baoa na poso margoar Hazen Foss na maringanan di Poland, Maine. Togu do haporseaonna na ro Tuhan di ari pasampuluhon ni bulan papituhon. Uli do rupana, denggan do pangkataionna, jala cukup do parsiajaranna. Pigapiga minggu andorang so marujung “joujou di tonga borngin,” ro ma Tuhan mandapothon ibana jala mangalehon sada pangungkapon tu ibana. Di bagasanna dipatuduhon tu ibana pardalanan ni bangso Advent tu kota ni Debata, rap dohot angka pangago na niadopanna. Dilehon tu ibana pigapiga barita sipasingot na ingkon pasahathononna; jala diida ibana do nang angka pangunjunan dohot pangaleleon na laho mangihut molo burju ibana paboahon naung pinatuduhon tu ibana. Songon Tuan Foy, dipatuduhon do tu ibana tolu anak tangga na ingkon didalat bangso ni Debata asa sahat nasida singkop tu dalan na manuju kota na badia. Ala togu haporseaonna di haroro ni Tuhan “di bagasan pigapiga ari nari” (songon na diendehon nasida di tingki i), ndang tarhatahon ibana lapat ni pangungkapon taringot tu tolu anak tangga tu dalan i. Jala ala ginjang do rohana sian mulana, sumurut do ibana sian silang, jala ndang olo paboahon pangungkapon i. Diulahi ma pangungkapon i paduahalihon, jala ditambahi hata tu ibana na molo tongtong ibana manjua paboahon na pinatuduhon tu ibana, dibuat ma sian ibana tanggunganna i, jala dilehon tu sada sian angka anak ni Tuhan na gumale, na burju paboahon angka na laho papataron ni Debata. Manjua muse ma ibana. Dung i dilehon pangungkapon patoluhon, jala didok tu ibana na nunga dipalua ibana sian tanggunganna, jala tanggungan i nunga dilehon tu sada sian angka na lobi gale sian angka na gale, na laho mangulahon tona ni Tuhan.
GSAM 182Foss Ndang Tarpaboahon Pangungkaponna
GSAM 182.2Hata i mambahen baoa na poso i songgot, jala diputus rohana ma laho paboahon naung pinatuduhon tu ibana. Dung i dipaboa ibana tingki parpunguanna. Marmara do situan na torop marpungu laho mamereng dohot manangihon. Dipaboa ibana dohot manat pangalamanna, songon dia ibana manjua paboahon naung pinatuduhon Tuhan tu ibana, jala aha na laho masa ala ni panjuaonna. “Saonari,” ninna, “paboahononku ma pangungkapon i.” Alai tung marsak! Nunga mansai tarlambat: jongjong do ibana di jolo ni situan na torop sip songon sada gana, jala ujungna didok ibana di bagasan sitaonon na tung borat, “Ndang tarpaingot ahu sada hata pe sian pangungkapon i.” Diporotporot ibana tanganna di bagasan holso, huhut mandok, “Nunga dipasaut Debata hataNa. Nunga dibuat Ibana pangungkapon i sian ahu.” Jala di bagasan arsak ni roha na borat didok ibana, “Jolma na mago do ahu.” Sian tingki i mago ma panghirimonna di Kristus, jala ndang adong be panghirimon di rohana. Ndang dung be diihuthon ibana parpunguan ni halak Advent, jala ndang adong be hiras ni rohana di ugamo. Di godang perkara, parangena, nang molo hatana na lumambok do tapaboa, nunga songon parange ni halak na so adong be panghorhon na lambok sian Tondi ni Guru, halak na “pinasahat tu dalanna sandiri, asa digohi angka ulaonna sandiri.” Di bagasan haadongon ni roha na songon on do ibana mate di taon 1893.
GSAM 183Pangungkapon ni Foss Dipaboa Halak na Asing
GSAM 183.1Hira tolu bulan dung ndang tarpaingot ibana pangungkaponna, ditangihon ibana sian bilut na marjonok sada pangungkapon na dipaboa halak na asing. Parpunguan i diulahon di sada jabu na disi ibana di tingki i. Dijou do ibana dohot situtu asa masuk tu parpunguan, alai manjua do ibana. Didok ibana, dos do pangungkapon i dohot naung pinatuduhon tu ibana, songon dua halak na paboahon na sarupa. Songon i ma diboto aha naung niidana alai ndang tarpaingot ibana di na diusahon paboahon i. Dung diida ibana halak i di pudi ni ari, didok ibana, “I ma halak na binahen Tuhan gabe ulaulaNa, na tu ibana dilehon Tuhan tanggungan i.”
GSAM 183Panghirimon na So Saut Mamboan Arsak na Balga
GSAM 183.2Sahat ma ujungna ari pasampuluhon ni bulan papituhon, hombar tu pangetongan ni halak Jahudi (22 Oktober 1844). Di ari i adong marriburibu halak na manghirim di tingki i saut sude panghirimonna. Ndang diparade nasida manang aha na di tano on tu tingki dung tanggal i. Nang pingkiran “molo ndang ro” ndang dung diparngoluhon nasida; alai ditata nasida angka ulaon haportibianna songon na hinirim nasida ari i gabe ujung ni ngoluna di tano on. Nunga dipasingot jala dijou nasida angka parjahat asa maporus sian rimas na laho ro, jala godang sian nasida mabiar molo tutu barita i. Nunga dipodahon nasida dohot ditangianghon rap dohot angka sisolhotna, jala dipasahat nasida hata parsirangan tu angka sian nasida na so pasahathon rohana tu Debata. Hata na jempekna, nunga ditadinghon nasida sude na di tano on dohot habadiaon ni roha songon halak na mangkilalahon dirina na laho marsiadopan dompak Panguhum ni sandok tano. Songon i, di bagasan holso na hira mangambati hosa, marpungu ma nasida di angka inganan parpunguan nasida, manghirim di ganup tingki laho manangihon “soara ni pangulu ni angka surusuruan dohot sarune ni Debata,” jala mamereng angka langit marsinondang alani hasangapon ni Rajana na laho ro.
GSAM 184.1Nanget do angka tingki salpu, jala dung ujungna sundut mata ni ari di hasundutan, marujung ma ari pasampuluhon ni bulan papituhon ni halak Jahudi. Holom ni borngin muse ma manghungkupi portibi songon abit na holom; alai rap dohot haholomon i ro ma arsak na hansit tu roha ni angka na porsea tu haroro ni Kristus. Holan tu arsak ni angka sisean ni Tuhanta do tartudos arsak i, di na mardalan nasida mulak tu angka jabuna dohot roha na borat di borngin dung diparsilang jala dipatombom Ibana, na so sadia leleng andorang ni i nunga ditogu nasida dohot hamonangan masuk tu Jerusalem songon Rajana.