Bindu 24 — Angka Panurirangon na Asing na Dung Saut
GSAM 376.1“Ua manimbang ma rohamuna, olat ni ari on tu ginjang, olat ni ari duapulu opat, dibulan sipaha sia, olat ni ari haoojak ni joro ni Jahowa; sai parateatehon hamu ma i. Tung adong dope jumpang boni di bagasan sopo? Hau anggur pe dohot antajau dohot hau dalimo ro di hau jetun, ndang dope marparbue sahat ro di nuaeng. Anggo olat ni ari on pasupasuonku ma hamu.”1
GSAM 376.2Hamajuon ni barita ni surusuruan na patoluhon, na tongtong jala togu sian parjolo sahat tu saonari, boi do dipatudos tu hamajuon na mangihuthon si Zerubbabel sian ari dipeakhonna batu dasar ni joro i.
GSAM 376Haidaan na Mangambati
GSAM 376.3Uju halak Jahudi, na so marhepeng jala so adong pangisina di lumbung nasida, digoari laho pajongjonghon joro ni Jahowa, songon haidaan na mangambati do i di panon ni jolma. Alai uju marhaporseaon nasida jala mangoloi panggilan i, mangulahon ulaon i sian roha, tarida do tangan ni Debata na mamasumasu nasida. Molo taparsiajari angka naung dialami di haroro ni barita on na patoluhon, taida do tangan na manogu nasida na mamillit dalanNa. Nang pe parungkilon do bagian nasida, tongtong do patureon ni Debata tu bangsoNa dohot tu ulaonNa dipapatar tu angka na porsea tu Ibana.
GSAM 376Panindangion na Manjaha Sifat
GSAM 376.4Di 24 November 1862, adong dua parpunguan di jam na sarupa di bagas ni William Wilson, di Greenville, Mich., bahen partordinghon dua huria tu angka naung manjanghon hasintongan ni ari Sabat di humaliang i. Parpunguan tu huria Greenville dipimpin Pandita White dohot Inang White di sada bilik, alai Pandita Byington dohot au manguluhon parpunguan di bilik na asing bahen huria West Plains. Uju hami mangulahon ulaon parjolo di sada bilik, tarbege soara ni Inang White na mangalehon panindangionna di bilik na asing. Sai adong do hasusahan di ulaonta, uju di tingki na tepat Inang White mangungkap pintu jala mandok, “Dongan sahaporseaon Loughborough, huida sian marnida angka na marpunguan on, adong do panindangion di au tu piga-piga na adong dison. Molo dung rade hamu, ro ma au tu bagasan jala mangkatahon.” Ala di tingki i do hami manghalungunhon pangurupion, masuk ma ibana. Angkup ni Pandita Byington dohot au, holan goar ni tolu halak do na diboto ibana di bilik i. Angka na asing halak na so ditanda ibana, na so hea diida ibana, holan naung dipatuduhon tu ibana di bagasan pangungkapon.
GSAM 377Parngoluon ni Tuan Pratt Dipatarida
GSAM 377.1Uju ibana jongjong laho mangkatahon, ninna, “Ingkon ma hamu mangampini au di na paboahon hata naeng hupaboa, molo hupatarida rupa ni hamu, ala so huboto goar ni hamu. Uju huida mata ni hamu, ro ma tu jolongku angka naung dipatuduhon ni Jahowa taringot tu hamu. Baowa na di sudut i, na sasada matana [adong halak mandok, ‘Pratt do goarna’], mangalehon hata na balga jala patuduhon diri songon na saleh situtu taringot tu agama, alai ndang hea dope ibana tubu muse. Unang olo hamu manjanghon ibana tu huria di pangalahona saonari, ai ndang do ibana sahalak Kristen. Godang tingkina dipangke marjalang-jalang so mangula di toko dohot bagas manggadis, maralo taringot tu teori ni hasintongan, sementara istrina di bagas ingkon mamola hau api, mangaramoti porlak, dohot angka na asing. Di bagasan marsiula, manghatahon bagabaga na so dipatupa ibana. Ndang adong haporseaon ni angka hombarjabu tu pangakuonna taringot tu agama. Lam denggan bahen ulaon ni agama, bahen ibana sandiri di pangalahona saonari, molo so mangkatahon aha pe taringot tu i.”
GSAM 378Dongan sahaporseaon Barr Diparbahen Marlas Ni Roha
GSAM 378.1Dung i ninna ibana, “Dongan sahaporseaon na matua on [di na ditudu ibana, adong halak mandok, ‘Dongan sahaporseaon Barr’] dipatuduhon tu au marsintong maralo dohot baowa na asing. Sangat denggan do parngoluonna, manat mangaradoti saluhut bagabagana, jala mangaramoti keluargana dohot denggan. Tarsongon so margogo ibana mangkatahon hasintongan tu angka hombarjabuna, mabiar ibana ra manegai ulaon i jala mambahen hasesegaon. Ndang ditatap ibana songon dia do Jahowa marasiroha sahat tu pamalumhon dosa-dosana, jala dipikkirhon ibana so tama ibana gabe sada sian huria.” Dung i ninna ibana tu ibana, “Dongan sahaporseaon Barr, didok Jahowa tu au asa hupaboa tu ho, nunga ditopoti ho saluhut dosa na binotom, jala nunga dipangampini Ibana dosa-dosam sian na robi, molo holan porsea ho di i.” Hatop ma mago rupa na marsak sian bohi ni dongan i. Marnida tu ginjang dohot marsenyum ibana, jala ninna marhite haserepanna, “Nunga?” “Nunga,” ninna Inang White, “jala dipaboa do tu au asa hupaboa tu ho, ‘Ro ma, marsada ma ho dohot huria; jala molo adong partingkian, hatahon ma sada hata bahen pangondian ni hasintongan; sai adong do panghorhonanna na denggan, ala marhaporseaon do angka hombarjabum tu ho.’” Alusanna, “Naeng bahenonku ma i.”
GSAM 378.2Dung i ninna ibana, “Molo boi si Pratt, sada tingki, marhajongjongan na sarupa dohot naung nihundulan ni Dongan sahaporseaon Barr, sai manghorhon denggan do i tu ibana.”
GSAM 378.3Songon i ma tarsingkir sada sian parsusahan hami di na mangatur huria. Andorang so dilehon panindangionna, ndang tarbahen hami asa olo Tuan Barr marsada dohot huria; alai di pihak na asing, hampir saluhut halak mangalo laho manjanghon si Pratt; alai ndang adong na marlas ni roha paboahon boasa ibana mangalo.
GSAM 378Hiri ni Sada Keluarga Dipamalum
GSAM 378.4Dungi ditujuna hata tu sada baowa na marbereng songon pasir, na hundul di sada sisi ni bilik; dungi dituduna sada ina na marsura rupa di ujung na asing, jala didokna nasida dua i songon dongan saripe. Dipatarida ibana piga-piga na masa di parngoluon nasida na robi, andorang so adong sian nasida mangaku hasintongan. Didok ibana, angka i nunga dipabalga ni Sibolis di bagasan roha ni ina i, sahat tu ginjangna gabe gila. “Huida,” ninna Inang White, “sataon do ina on di bagas ni halak na gila; alai dung mulak akalna, dilehon ibana dope ruang tu angka roha hiri i mangusung pikiranna, gabe habot ni roha tu lakina, naung mangulahon saluhut na tarbahenna laho patuduhon tu istrina ia tongtong tutu do ibana, jala ndang adong alana asa dijauhon ibana songon na binahenna.”
GSAM 379.1Di sada tingki, marlojong ma ina i manarui bilik, jala marsomba di patna mangido asa diampini lakina. Dao do nasida sian na tinanda di luat i, jala ndang diboto halak angka na masa di parngoluon nasida na robi. Alai angka na umbotosa nasida, diboto do adong parsirangan di tongatonga nasida, alai ndang diboto nasida aha do mula ni i.
GSAM 379Songon Elisa dohot Hazael
GSAM 379.2Dung dilehon Inang White panindangionna, hatop ma sae ulaon mangatur huria. Dongan sahaporseaon Barr marsada sian roha tu partordingan i, alai si Pratt ditadinghon di luar. Di na dung marsingkop parpunguan, ninna na parpudi i dohot soara na gogo, “Hupaboa ma tu hamu, ndang adong gunana mangalului laho rap dohot bangso on jala marlagak hipokrit; ndang tarbahen ho i.”
GSAM 379.3Panggombaran ni pangalaho, songon na di ginjang i, paingothon hita dohot gogo tu sada na sarupa na sinurat di tingki ni panurirang Elisha:2 Si Benhadad, Raja Siria, mangutus naposona si Hazael tu Elisha laho manungkun manang na malum do ibana sian sahitna. Nunga dipatuduhon tu Elisha pangalahona si Hazael, jala uju baowa i ro tu jolongna, marnida bohi ni baowa i, saluhutna gabe tarida dohot torang di rohana.
GSAM 379Pandita White Diserang Lumpuh
GSAM 379.4Di ari Rabu, 16 Agustus 1865, Pandita White, ala ulaon na marlobi dohot hurang modom, hona sahit lumpuh. Ala ndang dope dipajongjong angka bagas hahipason di tongatonga bangso nami, diboan ibana tu Dansville, N.Y., tu sada bagas hahipason na digoari “Bagas Nami di Ginjang Bukit.” Inang White dohot panurat on rap dohot ibana disi sian 14 September sahat tu 7 Desember. Ala so godang pangapulion na dijangkonna sian pangobatan na dilehon di bagas i, lao ma hami tu bagas na marmurah hati ni Bradley Lamson, Lake View, Rochester, N.Y., jala tading hami disi kira-kira tolu minggu. Disi las roha hami manjumpangi Pandita J. N. Andrews, na baru mulak tu huta i dung marbulan-bulan di Maine.
GSAM 380Tangiang Mangondihon Pandita White
GSAM 380.1Keluarga ni Pandita Andrews dohot Tuan Orton marsada dohot hami ganup sore di partingkian pangidoan rap dohot bahen Pandita White. Dung i tongtong dope i sahat tu 25 Desember. Uju hasiangan di luar gok las ni roha dohot pesta di ari Natal i, huria Rochester mangaradoti ari i gabe ari puasa dohot pangidoan bahen Pandita White. Adong parpunguan di manogot ni ari dohot di botari di bagas ni Pandita Andrews, New Main St., jala di bornginna angka naung marpangidoan rap dohot Pandita White pajumpang muse dohot ibana di bagas ni Tuan Lamson.
GSAM 380Pangungkapon na Dilehon di Borngin Natal
GSAM 380.2Parpunguan di borngin i marhuaso situtu. Godang do pasupasu na dijangkon Pandita White, jala dilehon tu Inang White sada pangungkapon na halongangan, di bagasan i godang angka na dipatuduhon tu ibana. Di tongatonga ni angka i adong do parenta tu Pandita White songon dia ibana mangulahon asa patupa haporseaonna tu Debata, naung tutu mangulahon tanganNa tu ibana asa mulak hahipasonna.
GSAM 380Serangan ni Sibolis Dipaboa Jolo
GSAM 380.3Tu angka naung marpangidoan bahen Pandita White, ninna Inang White:
GSAM 380.3“Na niroha ni Sibolis i ma mangago lakiku jala mamboan ibana tu kuburan. Marhite angka pangidoan na tutu on, nunga dipaorot hagogoonna. Dipatuduhon tu au, muruk do Sibolis tu punguan on na tongtong marpangidoan dohot tutu saleleng tolu minggu bahen naposo ni Debata on, jala saonari nunga dipatontang ibana laho mangulahon sada serangan na gogo dompak nasida. Diboan hata tu au asa hupaboa tu hamu, ‘Mangingani ma hamu tung jonok tu Debata, asa tama hamu bahen na olo masa tu hamu.’”
GSAM 381Pangilalaan ni J. T. Orton
GSAM 381.1Di ari parjolo bulan Januari 1866, Pandita White dohot keluargana marangkat naik kereta api tu Battle Creek, Mich. Au tongtong di New York barat saleleng musim ngali. Sian borngin na dilehon pangungkapon i, tarbahen roha ni Tuan J. T. Orton ia ngoluonna di bagasan bahaya, alai ndang diboto ibana sian dia do bahaya i ro. Dipaboa ibana roha i tu piga-piga halak. Di borngin Minggu, 4 Maret, mulak ibana tu Rochester sian Parma, sian naung mangadopi parpunguan dua ari, rap dohot Tuan E. B. Sanders (saonari, 1905, maringanan di San Jose, Cal.), na dipangido ibana asa mangihuthon dalan na untiur uju nasida mardalan mamolus huta i, “ala,” ninna, “tongtong do huhilala songon adong na naeng mambunu au.” Alai ndang adong pangantusionna ise do na naeng mambuat hosana.
GSAM 381.2Mulak au tu Rochester sian Parma, 7 Maret, jala tading di bagas ni Tuan Lamson, hela ni Tuan Orton. Di 8 i, ro ibana dohot Inang Orton pajumpang dohot hami, jala maratur hami laho marangkat marsogot marhite kereta api tu Lancaster, Erie Co., inganan na ingkon ulahononku ulaon pamasumasuon parbagason tu anakna na sasada. Dihabiskon hami ari i dohot las ni roha, nang pe ari i ari na patubuhon roha na manat.
GSAM 381Parbunuon ni J. T. Orton
GSAM 381.3Ditinggalhon nasida bagas ni Tuan Lamson jam 5 P.M., jala jam 7:30 P.M. ro sada suru-suruan mangaboahon tu hami ia adong serangan na gogo na binahen ni sada halak na so ditanda tu Tuan Orton, di bagas kandangna sandiri, uju mangaramoti hoda-hodana. Hatop ma hami lao tu inganan i, jala jumpang hami ia nunga dipukkul tu ulu ni ibana dohot tongkat roda na marsihombar besi, jala ndang sadar ibana. Mate ibana jam 12:35 borngin i. Sahat tu ari on, ndang diboto ise do na mangulahon ulaon na jungkat i. Tutu ndang ala hepeng do i, ai ndang dijama arlojina na di saku, nang dompetna pe, na marisi $45. Habot ni roha situtu do i tu Inang Orton, jala ndang dung mulak hahipasonna. Hatop situtu do lam suda hahipason ni pamatangna, jala ndang leleng ibana mangolu dung mate lakina.
GSAM 382Panurirangon na Dibahen di Natal i Saut
GSAM 382.1Dung piga-piga bulan sian borngin Natal na so olo lupa i, onom sian sia halak na mangihuthon pangidoan saleleng tolu minggu nunga di bagasan kuburan. Songon i ma saut muse sada panurirangon dohot cara na tung manonggor roha.
GSAM 382Pangapulion tu na Putus Asa
GSAM 382.2Manogot sogot di ari 12 Desember 1866, ro Elias Stiles, sian North Liberty, Ind., tu bagasku, mangido asa lao au rap dohot ibana tu inganan i laho mangalehon pangapulion, molo boi, tu James Harvey, naung putus asa jala marroha so adong be pangkirimon di bagasan parkaroona. Ala huboto ia Inang White nunga marnida sada pangungkapon na tung bidang di pangungkapon na parpudi, jala godang parkaro dipatuduhon tu ibana marhite panurirangon, ninna au tu ibana, “Mungkin nunga diida Inang White piga-piga taringot tu parkaroona; jala molo songon i do, jala olo ibana manurathon i, lam gogo do i sian saluhut na boi hupaboa tu ibana.”
GSAM 382.3Di tingki i do hami mandapothon ibana, jala so adong sada hata pe dipaboa tu ibana taringot tu keadaan ni Tuan Harvey, hupungka au manungkun, “Inang White, adong do sinondang naung dilehon tu ho di bagasan angka pangungkapon taringot tu parkaro ni Dongan sahaporseaon James Harvey?” “Adong,” ninna ibana, “jala piga-piga ari on do ro di rohangku na ingkon manurat au i jala mangirim tu ibana.” Dung i dipungka ibana paboahon tu hami angka naung diidana. Ninna au, “Naeng huida ibana marsogot, jala molo olo ho manurat angka naung dipatuduhon tu ho, boanonku ma i tu ibana.” Marhite hata i, tading ma hami sian ibana, jala di bornginna ro muse hami. Nunga sae suratna, jala sian denggan ni basana dibasa ibana i tu hami dohot soara na gogo.
GSAM 383Panindangion tu James Harvey naung Putus Panghirimon
GSAM 383.1Dipatorang panindangion i do ia Amang Harvey gabe gale dagingna, jala Sibolis naeng manosak ibana asa putus panghirimonna, huhut mangagoago rohana asa didok rohana ndang adong be asi ni roha tu ibana jala ndang adong be panghirimon di ibana. Alai diida inang i do naung diulahon ibana nasa na tarbahenna laho paulihon angka hasalaan di ngoluna naung salpu, jala naung disesa Debata do dosana. Angkup ni i, di tingki na ro pangunjunan tu ibana laho mamunu dirina, dipatuduhon tu inang i ia angka surusuruan ni Debata humaliang ibana, jala manogu ibana asa marpanghirimon tu Debata dohot banua ginjang. Godang dope hata pangapulion dohot pangapion sisongon i di bagasan panindangion i.
GSAM 383.2Huhut mamboan surat i, borhat ma hami tu North Liberty manogot ni ari na mangihut. Di pardalanan, didok Amang Stiles ma tu ahu naeng pajumpang do Amang Harvey dohot ahu, alai didok ibana ndang adong hata panghirimon na hupasahat tu ibana. Didok rohana, anggo pajumpang ahu dohot ibana, oloanku ma ia ndang adong be panghirimon di ibana, jala naung mago do ibana; dung i, songon si Eli najolo, naung dibege naung ditaban poti ni Debata, madabu ma ibana tu pudi jala mate.
GSAM 383.3Sahat ma hami tu jabu ni Amang Harvey hira pukul 3 botari. Di na pajumpang ahu dohot ibana, huhatahon ma, “Dongan sahaporseaon Harvey, beha do ham?” Marhite sora na mansai mangandung, dialusi ma, “Mago! mago!! MAGO!!!” “Ndang! Ndang mago ham. Adong do panghirimon di ham!” ninna ahu. Dung diida ibana songon i alus ni hatangku, didok ma marhite sora naung tumonang, “Naung tolu minggu do hupingkir ndang adong be panghirimon di ahu, jala naung mago do ahu. Sadari on, di na ro ahu sian hauma tu huta, di na mamolus jembatan di tabat ni panggilingan, songon na adong do na mandok tu ahu, ‘Naung mago do ho! Ndang adong be panghirimon di ho! Lumpat ma ho tu tabat ni panggilingan i asa mate ho lomos!’ Hupingkir, molo huulahon sisongon i, ro ma hailaon tu ulaon ni Kristus; ala ni i tartahan ma ahu sian na mamunu diringku.”
GSAM 384Hatop do Ro Haluaon
GSAM 384.1“Anggo songon i, Dongan sahaporseaon Harvey, ndang mago ham!” ninna ahu. “Adong do di ahu dison panindangion na langsung sian banua ginjang, na mandok ndang mago ham!” Dialusi ma, “Molo songon i, naeng begeonku ma i.” Dung i hujaha ma panindangion i tu ibana, dung hujoloi mandok ndang adong nang sada hata pe naung pinasahat tu tanganku. Dung sidung hujaha, marsinondang ma bohinna huhut mesem, didok ma, “Molo songon i, adong do panghirimon di ahu. Porsea do ahu di Tuhan.”
GSAM 384.2Dung sidung manjaha, martangiang ma hami rap, jala dung jongjong ibana sian tangiang i, naung mubah do ibana jala gok las ni roha. Dipaboa ibana tu hami ia surat i tumangkas patoranghon angka na masa di rohana saleleng tolu minggu naung salpu asa na tarhatahon ibana sandiri. Songon i ma dipatuduhon holong ni roha ni Debata; marhite panindangion on diangkat do dongan sahaporseaon i sian na putus panghirimon.
GSAM 384Dipabolak Luat Parulaon
GSAM 384.3Sahat tu taon 1868, holan di Amerika Serikat do luat parulaon ni angka halak Advent Ari Papituhon, jala di bagasan ni i holan di luat na di utara ni batas ni Missouri di tungkan selatan dohot di tungkan habinsaran ni Aek Missouri. Di sada parpunguan laho manimbangi angka luat parulaon dohot parbagian ni ulaon, di bagasan sidang ni Punguan Hatopan ni Angka Huria na diulahon di Battle Creek, Michigan, tanggal 28 Mei, diputuskon ma na marsuru dua parjamita dohot sada undungundung na marukuran onom puluh pat tu California. Pandita D. T. Bourdeau dohot ahu na manurat on sahat tu San Francisco tanggal 18 Juli di taon i.
GSAM 384Hapungkaon ni Ulaon Pamaritaan di California
GSAM 384.4Adong sada na naeng hupapatar taringot tu hapungkaon ni ulaon pamaritaan di California, na patuduhon denggan dia pargunaan ni silehonlehon manurirangi di bagasan ulaon. Si Paulus, di na manghatahon angka silehonlehon ni Tondi, na bongot nang silehonlehon manurirangi, mandok ia angka i dilehon “laho pasingkophon angka na badia, tu ulaon parhobason, laho pajongjonghon daging ni Kristus.”3 Tutu, dalan na dumenggan laho pasingkophon angka na badia i ma patuduhon hasalaan nasida, asa ditadingkon nasida i, jala dipaias sian angka dosana marhite mudar na arga ni Tuhanta Jesus Kristus. Asa saut i, naung sai patar do pangurupion marhite silehonlehon manurirangi di ulaon parhobason na marhadomuan dohot ulaon hasintongan saonari. Dipatuduhon do tu angka naposo ni Tuhan angka na hurang di dalan ni pangulaon nasida, jala beha, molo dipaubah nasida dalanna, lam tarbahen nasida manogu angka tondi tu hamubaon ni roha.
GSAM 385Panindangion taringot tu Dalan Mangula di California
GSAM 385.1Ndang pola leleng dung sahat hami tu California, manjalo sada surat ma hami sian Inang White. Di bagasan ni i dipaboa ibana sada pangungkapon na nilehon tu ibana di Battle Creek di ari Jumat bodari, tanggal 12 Juni,—ari na hupatupa hami di Lancaster, N. Y., andorang so borhat tu California. Ndang hea dope ibana tu California, jala ndang ditanda ibana sandiri angka hasomalan ni bangso di si. Tutu, di tingki i ndang hea dope ibana tu tungkan hasundutan ni Aek Missouri. Ganup pangantusionna taringot tu angka na di si ro sian na lomo ni roha ni Tuhan papatarhon tu ibana.
GSAM 385.2Di bagasan poda di suratna i, dipatorang ibana hasomalan ni halak California na parroha bolak, jala dia na masa molo diulahon ulaon di tongatonga nasida marhite dalan na mansai makik, na sai manat mangaluarhon hepeng nang saotik pe. Di na marjamita tu halak California, ingkon ditopot nasida huhut marroha bolak songon roha nasida di na mangula, alai unang ma gabe manaburabur hepeng.
GSAM 385Saut do Hamajuon naung Sinuriranghon
GSAM 385.3Saonari, di na huingot muse tolu puluh pitu taon naung salpu sian hapungkaon ni ulaon di California, jala hupingkir haadongon di tingki i, nang parngoluon ni bangso di si, dohot dalan na naeng huulahon hami molo so adong panindangion na hujalo hami, jala di na huida parbue ni pangoloi di poda na nilehon, tarhatahon ahu do ia gumodang hamajuon ni ulaonta saleleng tolu bulan asa saleleng sada taon molo ndang diurupi hami “di ulaon parhobason” marhite poda na hujalo hami sian silehonlehon manurirangi. Sahat tu musim semi di taon 1871, ala ni ulaon di Sonoma County, naung jongjong lima huria ni angka pangaradoti ari Sabat.
GSAM 386Parpunguan di Bagasan Undungundung na Parjolo di San Francisco
GSAM 386.1Di bulan Juni di taon i, pajongjong hami ma undungundung nami di San Francisco, i ma na parjolo. Ala naung mulak Pandita Bourdeau tu luat habinsaran, disuru ma parjamita na asing sian Michigan laho manggantihon ibana. Sahat do ibana tanggal 17 Juni, jala pintor rap dohot ahu mangula di huta i. Dung pigapiga minggu mangula di undungundung i, sai tongtong dipatupa hami ma angka parpunguan nami di angka balai na huonjar hami sahat tu 1 Desember 1871. Parbue ni ulaon on, lobi sian lima puluh halak manjalo barita i di San Francisco.
GSAM 386Angka Pangunjunan sian Bagasan di California
GSAM 386.2Sahat tu tingki on, gumodang do angka parungkilon nami di California na ro sian hajungkaton ni halak di ruar, alai saonari ro ma pangunjunan haporseaon na so nihirim, na asing do rupana, tu angka dongan nami. Sada dongan parjamita sai tongtong mangihuthon dalan na huporseai mamboan hailaon tu ibana dohot tu ulaon i. Adong do musu nami na mansai jahat di huta i, na sai mangaranapi ganup pambahenan nami, jala rade mamangke ganup pambahenan na so marbisuk laho manegai hami. Dibahen i, mansai ringkot ma mangoloi poda ni apostel na mandok, “pasiding ma nasa na tarida songon hajahaton.”
GSAM 386Manunggali na Mamboan Hamagoan
GSAM 386.3Ndang hudok ia dongan sahaporseaon i naung mangulahon dosa tutu di pambahenanna i, alai hupatorang do ia angka musu nami naeng mamangke na nidokna so marsala i laho manegai hami. Dipajongjong ibana do ia adong di ibana hak “mangulahon lomo ni rohana” di ulaon i, sumurung ala naung dihatindangkon ndang adong dosa di na niulahonna. Songon i ma tongtong sahat tu tanggal 23 Januari 1872, di na borhat ahu sian Sonoma County tu San Francisco laho mangida dia na tarbahen laho pasuruthon angka na masa di si.
GSAM 387.1Di tingki i, naung dipangke angka musu nami pambahenanna songon na huhabiari, jala dipajongjong ibana ia i “ndang urusan nasida,” jala naeng patuduhononna tu nasida ia adong do rohana sandiri, jala tarbahenna do mardalan di dalan ni huta songon lomo ni rohana, rap dohot ise na lomo rohana, jala ndang jadi diinsahi nasida ibana. Marhite pangkataion paduadua dohot ibana, hualoji ma patuduhon ia pambahenan sisongon i ndang denggan, jala roha na songon i naeng manunggali naeng marujung tu hajahaton. Adong angka alealena na mansai olo di ibana; pigapiga sian nasida mulai pajongjonghon hata na mamboan ibana tu panginsahion na umbalga. Godang sian huria i mangida hajahaton ni hatangkangon ni ibana, jala rade mangurupi ahu di na huulahon laho paluahon ulaon i sian hailaon.
GSAM 387Ditontuhon Parpunguan laho Manangkasi
GSAM 387.2Songon i ma haadongonna di ari Sabat, tanggal 27 Januari, di na diputuskon ingkon ditangkasi do angka na masa i jala huria ingkon mangulahon sada na tegas, asa dipalua nasida sian hailaon na naeng tubu ala ni roha na manjungkat i. Ditontuhon ma sada parpunguan, na dipungka di ari parjolo di minggu, tanggal 28 Januari, pukul 9 manogot, laho manimbangi haadongon i dohot ulaon na ingkon siulahononta songon huria taringot tu i. Sian nasa na tarida, ndang tarpasiding be parbolatan di huria i. Godang sian tingki ni borngin i hupatupa di bagasan tangiang tu Debata, asa mangula Ibana bahen hami.
GSAM 387Hatopotion na Sinurat
GSAM 387.3Di manogot tanggal 28, di na borhat ahu tu parpunguan i, hujumpang ma dongan parjamita i di dalan pardalanan ni halak, jonok tu ingananhu marpondok, huhut tumatangis ibana. Didok ma, “Dongan sahaporseaon Loughborough, ndang borhat ahu tu parpunguan i sadari on.”
GSAM 387.4“Ndang borhat tu parpunguan i?” ninna ahu; “taringot tu ham do parpunguan i.”
GSAM 388.1“Huboto do i,” ninna ibana, “alai saluhutna sala do ahu. Tigor do ham di hata na pinajongjongmuna taringot tu ahu. On ma sada surat hatopotion naung husurat tu huria; boan ham ma i jala jahahon tu nasida. Tumagon do di ham, jala tumagon nang di angka na olo mangampini ahu, molo ndang di si ahu.”
GSAM 388.2“Aha do na pamasahon hamubaon na balga on di ham sian nantoari?” sungkunghu.
GSAM 388Dijalo Sada Pangungkapon na Halongangan
GSAM 388.3Dialusi ma, “Laho do ahu tu kantor pos borngin na salpu, dung salpu ari Sabat, jala hujalo ma sada surat sian Inang White, sian Battle Creek, Michigan. Sada panindangion do i naung disurat ibana bahen ahu.” Dung dipasahat tu ahu, didok ma, “Jaha ham ma i, asa diida ham songon dia Tuhan mangida ulaonhu.”
GSAM 388.4Dipangido ibana tu ahu asa hupaboa tu huria ia naung dijalo ibana sada panindangion sian Inang White, na manginsahi ibana ala ni pambahenanna, jala dijangkon ibana do i, ai hasintongan do i.
GSAM 388Hagogoon ni Pangungkapon i Paporseahon Roha
GSAM 388.5On ma sabagian sian pangungkapon na nilehon tu Inang White di Bordoville, Vt., tanggal 10 Desember 1871. Dipungka ibana do manurat bagian na taringot tu dongan sahaporseaon on tanggal 27 Desember 1871, alai ala ni sada dalan tarulambat do pasidungkon surat i sahat tu tanggal 18 Januari 1872, di na sidung disurat jala ditongos sian Battle Creek. Di tingki i, pola hira sia ari do lelengna asa sahat surat marhite tano sian Michigan tu California.
GSAM 388.6Di bagasan pangungkapon, godang do angka na dipatuduhon tu ibana taringot tu na laho masa. Songon i ma di ulaon on. Di tingki ni pangungkapon i, holan halinu dope sian na tutu masa dung sahat panindangion i tu San Francisco. Molo dipatudos angka tanggalna, tarida ma ia tu puncakna dope ulaon i di San Francisco dung borhat panindangion na sinurat i sian inganan na parjolo. Pintor diantusi angka dongan sahaporseaon nami di San Francisco ia ndang adong halak na tarbahen manurat tu Battle Creek jala paboahon barita i tu Inang White hombar tu tingki na porlu asa tarsurat ibana surat on, ai ndang dope songon i haadongonna di tingki i.
GSAM 389.1Mansai balga do arga ni hasintongan on di angka dongan sahaporseaon di si, jala dipaporsea roha nasida ia adong huaso ni Debata di pangungkapon i. Ndang adong nang sada larik pe husurat tu Pandita White manang tu pardijabuna taringot tu haadongon di San Francisco, jala dongan parjamita i manghatindangkon ndang adong sinuratna; jala didok angka dongan sahaporseaon, “Nang naung manurat ibana pe, ndang na dipaboa ibana angka naung pinapatar taringot tu dirina sandiri.”
GSAM 389Beha Pangungkapon i Disurathon
GSAM 389.2Dung ni i, di na hujalo hami barita sian inganan na sadanari taringot tu panurathon dohot panongoson ni panindangion i, lam tangkas ma ia Tuhan na mangalehon pangungkapon i tong do mangaramoti tingki panurathon dohot panongosonna tu inganan na tinujuna, asa sahat i di tingki na tutu tama.
GSAM 389.3Di manogot ni tanggal 18 Januari 1872, di tingki na mansai manogot dope, dipadungo ma Inang White sian podomna, jala tangkas do masa di rohana panindangion na di ginjang i. Tangkas do pangkilalaan i di ibana, songon na adong sora na dibege mandok, “Surat pintor panindangion i bahen California, jala pasahat ma i tu panongoson surat na parjolo ro muse; na porlu do i.” Dung diulahi hata i paduahalihon, hehe ma ibana, hatop marpahean, jala pasidunghon panurathon i. Andorang so mangan manogot, dipasahat ma i tu anakna Willie, huhut mandok, “Boan ma surat on tu kantor pos, alai unang pasahat tu lubang ni poti surat. Lehon ma langsung tu uluan ni pos, jala pangido ma tu ibana asa tontu dipamasuk i tu goni surat na laho borhat manogot on.” Dung ni i dipaboa Willie ia didok rohana asing otik do angka poda ni inangna i, alai ndang manungkun ibana, diulahon do songon na sinuru tu ibana, jala “diida do surat i dipamasuk tu goni surat.”
GSAM 389Tanda ni Panogunoguon ni Debata
GSAM 389.4Molo ditanda ham haadongon nami di San Francisco di tingki i, hatop ma diantusi ham arga ni pasahathon surat i tu panongoson i tutu. Di angka ari i, holan sahali do sadari adong panongoson surat marhite tano tu hami. Aut surung sahat surat i di ari parjolo di minggu bodari, tanggal 28, singkat ni ari Sabtu bodari, tanggal 27, tontu naung masa parbolatan na mansai marsak di huria. Aut surung sahat i pigapiga minggu umjolo, nang dung ni pangungkapon i dilehon, ndang na songon i hatop diida huria hagogoonna.
GSAM 390.1Di on adong do sada panindangion na patar patuduhon tangan ni Tuhan, ala sahat i di tingki na tama laho manigorhon dohot denggan angka hasalaan na adong. Angkup ni i, ala dijalo jala dioloi dongan sahaporseaon i marhite roha na serep, balga do hagogoonna mamboan hasadaon dohot hot ni roha tu huria na imbaru i.
GSAM 390Dalan Manurathon Angka Pangungkapon
GSAM 390.2Ulaon on gabe sada gombaran do nang tu hatana sandiri taringot tu dalan manurathon angka naung niidana. Taringot tu on didok ibana: “Naung dipadungo do ahu sian podomanhu huhut mansai tangkas di rohangku angka naung pinatuduhon tu ahu andorang ni i; jala naung husurat, di tonga borngin, angka surat na mamolus tano na bolak, jala ala sahat di tingki hasosakan, naung dipasiding angka surat i sada hamagoan na balga sian ulaon i.”4