Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
02 / 31
02 / 31

Hata Patujolo tu Edisi Taon 1992

John Norton Loughborough

GSAM -[Catatan Editor CD-ROM: Ala di bagasan edisi taon 1992 adong isi ni Loughborough na so hea dipabinsar, songon Lampiran A, dirimpu ma denggan do mambahen isi latar on na imbaru dohot sejarah jala pangidaan na marsaor disi.]

GSAM 5Gombaran Taringot tu Ngolu

GSAM 5.1John Norton Loughborough ma sada saksi mata di pajongjongon ni huria angka halak Advent Ari Papituhon. Sada gombaran na jempek, sian hata ni ibana sandiri, taringot tu ngolu dohot panghobasionna (diambit sian Lampiran A) mangalehon latar tu edisi na imbaru sian bukuna on.

GSAM 5.2Tubu do ahu di Victor, Ontario County, N.Y., 26 Januari 1832. Kampung on na marisi 200 manang lobi pangisi, dilingkupi dohot huta parsabaan naung denggan marurat saleleng piga mil. Di dalan na robi do i, dalan pos sian Albany tu Buffalo. Disi do ahu mangadiri sikola Minggu dohot parpunguan umum sahat tu musim semi 1848, di tingki gabe inganan ni ulaonku kota Rochester, N.Y. Pandita ni huria Methodist ma amanghu dohot ompungku, alai nasida mangolu sandiri....

GSAM 5.3... Di minggu parpudi Desember 1843, hubege ma jamita na parjolo taringot tu barita Advent. Sian Dongan sahaporseaon James Barry do i, taringot tu hata, “Nunga ro tingki ni panguhumanNa.” Gogo ni Debata na bolon pasahathon hasintongan na dipasahat ibana tu bagasan roha. Songon na jongjong hami di adopan ni habangsa panguhuman ni Debata. Di toru ni poda na mangihut sian pandita, ahu dohot godang na asing maju tu jolo asa ditangianghon. Jala disi do dimulana usaha parjolo laho martangiang jala mangalului Debata....

GSAM 5.4Di musim dingin taon 1852, andorang so hupungka mamaritahon barita ni surusuruan na patoluhon, tingki hupingkiri manang ingkon hupasahat barita i manang hulului panghangoluan bahen ahu dohot parsonduk bolonku marhite ulaon tangan, dilehon sada pangungkapon tu Dongan sahaporseaon White di parpunguan nami di Rochester di sada ari Sabat, jala dilehon panindangion na torang asa unang marduadua roha be ahu, alai ruar jala mamaritahon barita i, jala Tuhan do mangungkap dalan asa adong panghangoluanku.

GSAM 6.1Dung nunga masuk dohot denggan ahu tu ulaon, di angka tingki parjolo i, dipapatar sada na gabe hahomion di ahu. On ma i—di ganup parpunguan na penting di angka negara bagian na marasing na dihadiri Dongan sahaporseaon White dohot parsonduk bolonna, pinangido nasida ma ahu mangihuthon nasida. Hudok di rohangku, “Boasa ndang angka pandita on pinangido nasida, gantina ahu saleleng on?”

GSAM 6.2Jala muse, tingki ro angka tolu parhontakan sian taon 1853 sahat tu taon 1865, di tingki nasida pajongjonghon tolu surat na marasing, sada tu ganup parhontakan i, boasa ma ahu adong disi jala marnida ganup parhontakan i dipungka? Jala muse, boasa ma ahu adong laho marnida Dongan sahaporseaon White di pangungkapon na tarida di na dungo lobi opat pulu hali, marnida ibana diujihon angka dokter, mambege ibana mambahen panurirangon taringot tu na laho masa—angka na songon so tarhaporseai tu nasida na mambege, alai tutu saut saluhutna? Hatahon ahu dohot hatigoran, angka partingkian on ndang gabe hasangapon tu ahu, alai gabe hahomion. Hudok di rohangku, “Boasa ma on saluhut songon on?”

GSAM 6.3... Di taon 1890, pinangido Punguan Hatopan ni Angka Huria ma ahu mangula di timur ni angka dolok Rocky. Dung i ro panindangion on, dituliskon tu Pandita O. A. Olsen, jala sada salinan disuru tu ahu: “Hatahon ahu ma, lehon ma Pandita Loughborough mangula ulaon na masiholhon dipatupa di angka huria. Dilehon Tuhan do asa didok hata ibana songon hata ni si Johannes, mamaritahon angka naung dipangalaman ibana sandiri di hajongjongon dohot hamajuon ni barita ni surusuruan na patoluhon. Pature ma Pandita Loughborough di inganan na sintong, songon Kaleb na ro tu jolo, mangalehon panindangion na togu di adopan ni hasoporseaon, roha na marduadua dohot roha na sai sangsi, ‘margogo do hita laho nangkok jala mangala tano na denggan i.’ Unang patoguhon Pandita Loughborough di sada sudut manang di dia pe. Unang ikat ibana tu sada punguan huria. Asa lao ibana tu son dohot tu san, tu saluhut inganan, mamaritahon angka naung diida, diboto, jala diramoti ibana di hajongjongon ni barita ni surusuruan na patoluhon.”

GSAM 6.4(Ida Lampiran B bahen angka tanggal na penting di ngolu ni Loughborough.)

GSAM 7Sada Pangidoan na Tontu bahen Mambagi Buku ni Loughborough

GSAM 7.1Di tingki marsundut abad, dungkon Dongan sahaporseaon Loughborough manurat Hajongjongon dohot Hamajuon ni Barita ni Surusuruan na Patoluhon, na gabe parjolo sian buku Gerakan na Bolon taringot tu Haroro ni Kristus Paduahalihon, ditulis Inang White hata on:

GSAM 7.2Marsitutu do rohangku taringot tu keadaan nami saonari. Ingkon dipatupa saonari ulaon na naeng dipatupa sian na robi. Ingkon dipatupa hita songon na pinodahon Tuhan tu si Musa, di tingki angka anak ni Israel, dungkon mangalewati halongonan, marhuta di topi ni Jordan. Dipodahon si Musa ma asa diulahi ibana tu nasida saluhut ulaon ni Tuhan tu nasida saleleng pardalanan nasida di halongonan. Adong do catatan sian pangulahon on di bagasan buku Deuteronomi.

GSAM 7.3Ingkon dipabali muse do catatan pangalaman na dilalui bangso ni Debata di sejarah parjolo ni ulaon nami. Godang sian nasida na dungkon ro tu hasintongan ndang diboto dalan na pinangulahon Tuhan. Ingkon dijaga di adopan ni bangso nami pangalaman ni William Miller dohot angka donganna, ni Kapten Joseph Bates, dohot angka pionir na asing di barita Advent. Ingkon diparroha buku ni Pandita Loughborough. Ingkon idaon angka uluan nami aha na boi dipatupa bahen mambagi buku on.

GSAM 7.4Ingkon marsiajar hita laho mangida dalan na dumenggan laho mangulahi pangalaman nami sian parmulaan ulaon, tingki marsirang hita sian angka huria, jala maju hita langkah demi langkah di bagasan hatiuron na dilehon Debata. Dung i didok hami ma bahwa Bibel, Bibel sambing, gabe panogu nami; jala ndang jadi manadinghon posisi on. Dipasahat tu hita angka papataran na halongangan sian huaso ni Debata. Dipatupa angka halongangan. Marulakhulak, di tingki diboan hita tu inganan na ponjot, dipapatar huaso ni Debata bahen pangurupion nami.—Surat 105, 1903 (CWE145) (hata na ditegashon).

GSAM 7Boasa Dipabali Muse?

GSAM 7.5Di toru ni angka panindangion naung dihatahon, sai tapingkiri ma angka alasan boasa dipodahon tu Dongan sahaporseaon Loughborough asa mambaritahon sejarah nami, jala boasa ro di roha nami pabagihon muse catatanna tu godang halak.

GSAM 8—Pangidoan laho Mangingot

GSAM 8.1Di atas saluhutna, pangulahi ni angka kejadian sejarah mangalehon tu hita partingkian laho mangalului tanda ni tangan ni Debata na marulaon, marnida angka tanda ni holong dohot pangaramotionNa. On patoguhon haporseaon, jala mangajari hita angka parsiajaran sian na robi, na denggan manang na roa. Diulahi i ma angka ojahan ni Bibel sian huria nami, jala dipapatar tondi ni pangorbanan ni angka pionir nami. Paingothon i ma parsundutan rohani nami. Songon hata ni Dongan sahaporseaon Loughborough di halaman 33, “Molo denggan do tu halak Israel mangingot angka panoguon ni Tuhan di nasida, ndang denggan do muse tu hita? Di bagasan las ni roha na mansai bolon, didok muse si parende, ‘Pujima Debata, ale tondingku, jala unang malupahon saluhut pasupasuNa.’”

GSAM 8—Sada Partingkian na Tontu di bagasan Sejarah

GSAM 8.2Angka taon di tingki pajongjonghon ulaon ni angka halak Advent Ari Papituhon gabe sada sian angka partingkian na tontu di sejarah. Tolu ukuran manang lobi sian i ro tu roha.

GSAM 8.3(1) Di tingki sada panurirangon na bolon saut. Somalna, ndang tarida luas manang gok dope kejadian songon i di tingkina. Dibahen i, mansai ringkot dohot marlapatan marnida muse sian pudi, marhite pangidaan na dungkon masa, bahen mangantusi godang ni panurirangon i—angka barita na dirancang Tuhan gabe hasintongan saonari bahen partingkian i di sejarah portibi.

GSAM 8.4(2) Di tingki dipajongjong angka ojahan bahen sada ulaon na tontu na dirancang Tuhan. Di bagasan pangantusion taringot tu partingkian songon on, mansai ringkot marnida songon dia angka batu ojahan dipajongjong, angka tanda sian Bibel dohot angka kejadian na diatur Debata na marhite langkah demi langkah mamboan angka pionir, angka pangarade na pinangido tu partingkian songon i, tu haporseaon na marlapatan dohot marlogika taringot tu barita dohot ulaon na dipasahat Debata tu nasida.

GSAM 8.5(3) Di tingki masa angka parubahan na bolon di bagasan pelayanan inganan na badia na nyata, na marpadan dohot gombaran. Ala “di bagasan inganan na badia do dalanNa” (Psalm 77:13), mansai ringkot mangantusi jala mangihuthon marhite haporseaon aha na diulahon Debata laho pasohon parmasalahan dosa. Mansai marguna di bagasan on ma parbandingan ni parubahan na bolon na jumolo dohot na di partingkian paungkap ni Advent. Naeng Tuhan asa mamikiri hita aha na masa di tingki maralih sian alaman tu inganan na badia (sian Kalvari tu Hananangkok), jala songon dia angka halak na marroha badia di tingki i parjolo so mangantusi na masa, gabe manaon kuciwa na mansai borat, alai ujungna marnida inganan nasida di bagasan pajongjongon ni sangkap ni Debata. Pangalaman nasida mambahen hatiuron tu pangalaman ni angka na porsea di taon 1844 dohot dungkon i, di tingki maralih sian inganan na badia tu inganan na umbadia (sian Pananangianghon tu Panguhuman na Rap dohot Pananangianghon).

GSAM 9.1Saluhut tolu ukuran naung di atas boi tarida di partingkian pajongjongon, songon na digombarhon di catatan ni Pandita Loughborough. Hirim roha nami laho mangantusi jala parsidohot di tondi na sasada i sian nasida na mangalului hasintongan “songon mangalului arta na binuni”, jumpang i, jala pasahathon saluhutna tu pamaritaonna.

GSAM 9—Patoguhon Tondi ni Panurirangon

GSAM 9.2Alasan na asing bahen dipabali muse panindangion ni Loughborough ma laho patoguhon muse di tingki nami saonari peranan ni ulaon ni Ellen White, marhite sejarah dohot Bibel, songon panurat, parhata, dohot na manjalo silehonlehon na tontu sian Tondi, na pinasahat ibana di Hata Patujolo.

GSAM 9—Panindangion Saksi Mata taringot tu Hasintongan ni Pajongjongon

GSAM 9.3Dipatuduhon angka tanda adong tolu alasan manang lobi boasa Ellen White mangalehon poda kira-kira 90 taon na robi asa buku on dipabagi di godang inganan, jala asa diulahi jala dipabali angka hata dohot catatan ni nasida na pajongjonghon angka ojahan ulaon. (1) Angka saksi mata on matua jala mate, dibahen i gabe dipasohot panindangion pribadi nasida na marhite hata. (2) Angka ribuan na lam martamba na masuk tu huria, na so marnida sandiri angka kejadian manang halak di partingkian pajongjongon, mangarah tu huria na so mangantusi angka ojahan na pinatudu Debata. (3) Ulaon parasiaran ni angka ajaran sesat na manguji huria, tarlumobi di bagasan keadaan na mapitung songon na dipapatar di pangalaman Minneapolis jala na ro sian i. Dibahen i, haporseaon ni godang halak taringot tu fakta bahwa Tuhan tongtong manogu gerakan on ingkon diuji dohot borat marhite angka dalan na marasing jala na so tarida torang. Mansai ringkot ma asa dibaritahon dohot torang jala dohot gogo angka tanda ni tanganNa na marulaon.

GSAM 9Catatan Taringot tu Lampiran A

GSAM 9.4Hapaotoon na manukkun jala na marduadua roha sian nasida na so gabe saksi mata nunga tarida di ngolu ni Dongan sahaporseaon Loughborough sandiri. Sada contoh songon i gabe dalan na mambahen ibana manurat angka na dipasahat dison songon Lampiran. Gabe hasonangan dohot kewajiban di hita do mangalehon tanggapan ibana di edisi on, ala on ma parjolo sahali dipabinsar. Diboto hami adongna marhite sada rujukan di buklet ni L. E. Froom, Manjumpangi Angka Saksi Panurirangon na Mago. Hupasahat hami ma hata ni Froom taringot tu sejarah ni naskah na gabe Lampiran A:

GSAM 10.1Sada tamba na mararga muse ma sada naskah na godang, diketik dohot mesin tik telegraph Blick na robi, dipatupa J. N. Loughborough saluhutna marhuruf bolon. On ma alusna, na diparade di taon 1918 andorang so mate ibana, tu angka tuduhan gabus, pabalga, dohot so tutu na dipatimbulhon pigapiga pangkritik so leleng sian i tu angka bukuna na parjolo taringot tu parmulaan Gerakan Advent. Di tingki ditawarhon bahen dipabinsar tu sada bagas pamabinsaran buku nami, tarida do ndang cukup marlapatan umum bahen dipabinsar. Dipaulak ma i tu panuratna.

GSAM 10.2Di angka taon na lam matua, dilehon Pandita Loughborough naskah i tu H. A. Washburn, na di tingki i gabe guru sejarah di Pacific Union College, na mangargai jala mangaramoti i. Sada ari, tutung ma bagas guru i sahat tu tano, jala mago dohot i perpustakaanna na denggan. Piga buku na tading di ibana adong di meja ibana di perguruan tinggi. Di tongatonga nasida adong naskah on, na marjudul “Piga Pangalaman.” Di ujung seri parjolo sian ceramahku taringot tu Gerakan Miller, na pinangido tu ahu laho pasahat di tingki pamungkaan Sekolah Bibel na Tumimbo di Pacific Union College di taon i, diboan Professor Washburn naskah i jala disaratkon tu tanganhu, huhut mandok, “Saonari huboto ma boasa naskah on ingkon gabe sada sian piga na disalamathon sian saluhut perpustakaanku, ala adong di mejangku di perguruan tinggi. Naeng Debata asa diramoti i bahen ulaon on. Pamasukkon i tu Punguan Sumber Advent.”—halaman 48, 49

GSAM 10Parsaoran ni Tuhan dohot Jolma

GSAM 10.3Ala mangantusi saotik taringot tu parange ni jolma songon na dipatuduhon di bagasan roha nami sandiri, mansai torang di hita angka hudon tano na tongtong adong di tangan ni Tuhan bahen ulaonNa. Dipasahat hami buku on laho patoguhon haporseaon taringot tu songon dia Tuhan nunga mangula, ndang laho pajongjonghon haporseaon na lipe di hahurangan ni jolma na pinangkeNa laho pasauthon sangkapNa. Ndang adong pangampunion nami taringot tu angka dalan na pataridahon parjolmaon ni angka baoa dohot parompuan na marroha badia on tu na mangalului hasintongan dohot marsitutu di tingki on, di tingki manjaha buku on manang catatan na asing taringot tu angka partingkian na bolon i. Tongtong do Debata mangula rap dohot jolma, di bagasan parsaoran ni hajolmaon dohot hadebataon (Epesus 2:20). Sai tangihon ma tongtong soaraNa, nang marhite hata na lemeng sian halak na asing. “Unang lea rohamuna di angka panurirangon; uji hamu ma saluhutna; tiop hamu ma na denggan.” (1 Tesalonika 5:20, 21). (Ida Angka Barita na Dipillit 3:342-347)

GSAM 11Partingkian Pajongjongon gabe Pusat

GSAM 11.1Nampuna pangurupion na bolon buku on ma di bagasan alus tu godang sungkun-sungkun (nang na so pinungkun dope) taringot tu partingkian pajongjongon dohot angka taon parjolo. Angka sungkun-sungkun na marhite tu pangalaman ni huria na pudi di ujung abad pasampulu siahon dohot dungkon i, dumenggan do dipadear di inganan na asing. Nunga digombarhon utusan ni Tuhan di angka panindangion keadaan ni huria di tingki i, hatiuron na sinangkapan Tuhan laho pasahat di taon 1888, dohot angka parbue, bahen partingkian i dohot taon na sahat tu tingki nami, ala huria manjua barita i.

GSAM 11.2Ringkot do marnida parbandingan ni na so hatop saut pangaropan ni angka bangso, na gabe bagian ni bangso ni Debata saleleng angka taon, na marpangaropan nunga jonok haroro ni Tuhan alai manjalo tanda bahwa ndang bahen tingki nasida, dohot na so hatop saut sangkap ni Tuhan, di tingki songon halak Israel na robi diboan Ibana hita songon bangso tu topi ni Kanaan jala mandok, “Masuk ma hamu”, alai ndang masuk hita ala ndang marhaporseaon. Sai ida ma di dia hita saonari, jala boasa adong hita dison. Sai parsiajar ma hita sian angka ompungta, baritahon ma muse pasupasu dohot lambok ni roha ni Tuhan, jala dilehon tu Ibana asa dipatupa marhite hita dohot di bagasan hita angka na so tarpatupaNa 100 taon na robi.

GSAM 11.3(Ida Lampiran C)

GSAM 11Tantangan tu Huria Saonari

GSAM 11.4Di Hata Patujolona, didok Pandita Loughborough bahwa 100.000 halak Advent Ari Papituhon na di tingki i gabe huria patuduhon gogo dohot tondi na marsitutu na mambahen nasida songon dua juta. Molo dipangke rasio na sasada i, boi do hita mandok saonari bahwa 6 juta nami songon 120 juta? Aha do angka tantangan na diboan catatan ibana taringot tu angka taon parjolo tu huria saonari?

GSAM 12.1Hupasahat hami tu hamu pigapiga sungkun-sungkun na so maralus, na huharap hami asa diungkap edisi na imbaru on:

GSAM 12.2(1) Tu dia do “gerakan” i nunga lao?

GSAM 12.3(2) Na setia do i tu ojahan-ojahanna?

GSAM 12.4(3) Sahat tu dia do angka parubahan na tarida di huria sian tingki ni Loughborough boi dijelashon marhite parubahan di bagasan masyarakat manang marhite ulaon ni Tuhan di tongatonga nami?

GSAM 12.5(4) Boasa do hita tongtong adong dison kira-kira 150 taon dungkon gerakan i parjolo mamaritahon haroro ni Kristus na nunga jonok?

GSAM 12.6Di tingki mangulahi sejarah nami, dung mangalewati ganup langkah hamajuon sahat tu inganan nami saonari, boi do hatahon ahu, Puji ma Debata! Di tingki marnida angka naung dipatupa Tuhan, gok hahomion dohot haporseaon di bagasan ahu tu Kristus songon uluan. Ndang adong na ingkon tahabiari taringot tu na naeng ro, holan molo lupa hita songon dia Tuhan nunga manogu hita, dohot ajaranNa di sejarah nami na robi.—Riwayat Ngolu ni Ellen G. White, 196

GSAM 12.7Unang dipindahon tanda na robi, na dipabangkit angka ompunmuna.—Poda 22:28 Panitia Adventist Pioneer Library Loma Linda, California, 1 Maret 1992

Note

Back