Bindu 14 — Pintu na Tarsordak
GSAM 214.1“Di tingki nasida lao manuhor, ro ma pangoli; jala angka naung rade lao dohot ibana tu pesta parbagason; dungi tarsordak ma pintu.”1
GSAM 214.2Haroro ni Pangoli na dipasahat di bagasan umpama on ndang haroro ni Kristus tu tano on, alai tu pesta parbagason. Pesta parbagason i ma sada na masa andorang so ro Tuhan. Dipasahat do i di bagasan Barita na Uli na tinurathon ni Lukas songon on: “Sai hohos ma gontingmuna, jala marsinondang ma palitamu; jala hamu sandiri songon angka jolma na paimaimahon tuanna, uju ibana mulak sian pesta parbagason, asa uju ro jala manuktuhi, hatopatonna ma dibukka nasida ibana.”2
GSAM 214Manjangkon Harajaon na Didok Pesta Parbagason
GSAM 214.3Haroro ni Pangoli tu pesta parbagason digombarhon di Daniel 7:13, 14, i ma uju Kristus ro tu Ama laho manjalo harajaonna. Di tingki na robi, haroro ni raja tu huta harajaonna laho manjalo habangsana dohot harajaonna didok ma pesta parbagason. Masa on—manjalo huta harajaonna i gabe boru oroan—dipestahon dohot hasangapon dohot parsaoran songon pesta parbagason na tutu. Dibahen i, uju Kristus manjalo sian Ama di banua ginjang harajaonna, didok ma ibana marpesta parbagason dohot boru oroanna—Jerusalem na Imbaru (Wahyu 21:9); jala i ma na didok di bagasan umpama on “pesta parbagason.”
GSAM 214.4Dung salpu ari 2300, 22 Oktober 1844, angka bangso Advent, na mambandingkon angka na masa di pangalaman nasida dohot angka na masa di pesta parbagason di Timur, mandok, “Nunga masuk Kristus tu pesta parbagason.” Uju nasida manjalo sinondang na lam torang taringot tu parange ni masa na ro di ujung ni ari 2300, mangihut ma haporseaon nasida tu Kristus di bagasan ulaon naung binongotna; dibahen i, marhite haporseaon, “lao do nasida dohot ibana tu pesta parbagason.”
GSAM 215“Mulak Ma Ahu”
GSAM 215.1Di sada pangungkapon na dilehon tu Nona Harmon di taon 1845, taringot tu Kristus na marhijrah sian bilut parjolo tu bilut paduahon di inganan na badia di banua ginjang, tarida hata on: “‘Paima ma dison; naeng lao ahu tu Amangku laho manjalo harajaon; jaga ma angka pakeanmu asa tongtong ias, jala ndang leleng mulak ma ahu sian pesta parbagason jala manjalo hamu tu ahu.’ Dungi sada kareta na marombun, na roda-rodana songon api na marnala-nala, dihaliangi ni angka surusuruan, ro tu inganan ni Jesus. Manaek ma ibana tu kareta i, jala diboan tu bilut na parbadia, di inganan Ama hundul.”3
GSAM 215Asi ni Roha Dung Tarsordak Pintu
GSAM 215.2Pintu na tarsordak di bagasan umpama on songon na patuduhon tu sada masa na masa andorang so ro Anak ni jolma di bagasan ombun ni banua ginjang; ai dung tarsordak pintu i, ro angka anak boru na asing jala manuktuhi, jala didok tu nasida asa “jaga” ala nasida ndang umbotosa ari manang tingki haroro ni ibana. Jala, pintu on tarsordak dung masuk angka anak boru na marroha dohot Pangoli tu pesta parbagason.
GSAM 215.3Songon na tarida sian hata di bagasan umpama ni angka anak boru on, dung masuk tu pesta parbagason, adong dope partingkian, nang tu angka anak boru na “oto,” laho paradehon diri nasida asa tarjalo uju pajumpang dohot Pangoli. Diparentahon ma nasida asa “jaga.” Marjaga dohot paimaima i ma bagian sian parsiapaan na tutu laho pajumpang dohot Tuhan. Dibahen i, songon na tarida, ndang ditarik asi ni roha uju tarsordak pintu di bagasan umpama on.
GSAM 215Ndang Pintu na di Lukas 13:25-28
GSAM 215.4Di na robi, adong do angka halilian uju dipasada pintu na hinatahon di bagasan umpama on dohot pintu na hinatahon di Lukas 13:25-28, na mandok: “Dung hehe ama ni bagas i jala manutup pintu, dungi hamu mulai jongjong di ruar jala manuktuhi pintu, mandok, Tuhan, Tuhan, bukka ma tu hami; alai alusanna ma, Ndang huboto sian dia hamu. ... Lao ma hamu sian ahu, angka pangula ni hajahaton. Disi ma adong tangis dohot na patungoripon, uju hamu marnida Abraham dohot Ishak dohot Jakob dohot saluhut angka panurirang di bagasan harajaon ni Debata, alai hamu sandiri dipaohon tu luar.” Torang situtu sian hata on, uju tarsordak pintu on, nunga ditontuhon paruhuman ni angka na dipaohon tu luar. Nunga ro harajaon ni Debata; ai naeng marnida nasida angka naung malua di bagasan harajaon. Alai di bagasan umpama ni angka anak boru, ndang dope ro Tuhan tu harajaonna, alai nunga lao tu Ama laho manjalo harajaonna.
GSAM 216Pintu na Tarsordak di Parhobasan na Gabe Gombaran
GSAM 216.1Nasida na mangihuthon Kristus marhite haporseaon di bagasan ulaonna, dung salpu tingki ari 2300—22 Oktober 1844—marnida ma nasida, uju ro ari pangaporsian di parhobasan na gabe gombaran, ditutup ni sintua ni angka malim pintu bilut na di ruar jala dibukka pintu tu bilut na parbadia, disi laho mangulahon ulaon manghapus angka dosa naung dipangaku di inganan na badia; jala songon i do Kristus, sintua ni malimta, nunga manutup pintu bilut na di ruar di bagasan bagas parbadia di banua ginjang, jala mangbukka bilut i, di bagasan i tarida “peti parpadananNa.”4
GSAM 216Ise do Na Sala?
GSAM 216.2Di tingki on adong angka na porsea di tongatonga ni halak Advent na so dope manjalo sinondang na torang taringot tu parhobasan ni Kristus di inganan na badia, ala ndang dope dipatuduhon tu nasida barita ni surusuruan na patoluhon. Sala nasida do uju dipasada pintu na di ruar ni inganan na badia dohot pintu na tarsordak di Lukas 13:25-28. Alai nasida i ndang halak Advent Ari Papituhon. Alai ise do nasida, jala songon dia do mula ni poda i, jala angka keadaan dia do na manogu tu angka pangantusion i, naeng tarpatuduhon hami.
GSAM 217.1Bangso na marsirang sian huria-huria na holan goarna marhite pambaritaan ni barita haroro ni Kristus, dohot nasida na sinirangan nasida i, dipasahat ma hata tu nasida di panindangion tu huria na palimahon dohot na paonomhon sian pitu huria di bagasan Wahyu. Hata poda tu huria na palima, Sardis, songon on: “Dibahen i, ingot ma songon dia hamu manjalo dohot umbegesa, jala tiop ma i, jala paubahon ma rohamu. Ai molo so jaga hamu, ro ma ahu tu hamu songon panangko, jala ndang diboto hamu tingki dia ro ahu tu hamu.”5 Sian hata on torang do, angka na dipasahi i nunga manangihon pambaritaan taringot tu haroro ni Tuhan. Di mulana dipangaku nasida do i, alai saonari naeng manadinghon nasida ma i.
GSAM 217Huria ni Filadelfia
GSAM 217.2Huria ni Filadelfia, i ma keadaan na paonomhon sian huria na marbarita na uli, dipasahat do muse. Huria on manggombarhon bangso na diboan ruar marhite pambaritaan ni barita ni surusuruan na parjolo dohot na paduahon sian Wahyu 14. Tu huria on didok Tuhan: “Ida ma, hatop do harorongku; tiop ma na di ho, asa unang adong jolma mambuat mahkotam.”6 Dipasahat dope tu nasida hata na mangihut: “On do hata ni na badia, na tutu, na mamegang kunci ni si David, na mangbukka jala ndang adong na manutup, na manutup jala ndang adong na mangbukka: diboto Ahu angka pambahenanmu; ida ma, nunga hupeakkon di jolom pintu na tarbukka, jala ndang adong na boi manutup; ai saotik do gogom, alai nunga dipeop ho hatangku, jala ndang diingkar ho goarku.”7
GSAM 217Aha do Pintu na Tarsordak di Bagasan Umpama On?
GSAM 217.3Aha do na ingkon dipangantusion taringot tu pintu na tarbukka dohot na tarsordak di bagasan surat naung dihatahon i? Hami roha, adong alus na pas di bagasan patorang na mangihut. Uju adong angka Advent naung manjalo sinondang na tumimbul, jala mangajari ia Silehon Haluaon nunga paubahon parhobasanna sian bilut parjolo tu bilut paduahon di inganan na badia di banua ginjang, jala patuduhon dohot sintong tu angka na olo manangihon taringot tu pintu na tarbukka dohot na tarsordak, adong ma sada golongan na mangalo hasintongan on, jala mangusahahon pajongjonghon haporseaon di poda na mandok pintu na tarbukka nunga tarsordak, jala pintu na tarsordak nunga tarbukka. Marhite i, dipagolom nasida dalan, manang dipahambati ulaon ni angka naposo ni Tuhan dison di tano. Pintu ni inganan na badia di banua ginjang dibukka dohot ditutup marhite hagogoon ni Kristus—“na mangbukka jala ndang adong na manutup.” Di bagasan hata tu huria ni Filadelfia, angka na mangpeop, mangaradoti hata, jala ndang mangingkar goarNa, monang ma nasida, jala dibukka ma pintu na so tarutup ni manang ise. Ndang pola pardua roha, ai patuduhon do i tu pintu laho mandapothon bangso, na hira nunga tung ditutup jolma (songon na naeng taida); alai gabe tanda ni hatoguon nasida, dipajongjong Tuhan tu angka na marsihohot sada “pintu na tarbukka” na so tarutup ni manang ise.
GSAM 218Pintu Laho Manghatahon
GSAM 218.1Godang do angka contoh di bagasan Bibel di na dipangke pintu di bagasan pangantusion on. Uju Paulus manurat tu halak Korintus, didok ibana: “Nunga tarbukka di ahu sada pintu na bolon jala marmanfaat, jala godang do angka na mangalo.”8 Jala muse di surat paduahon tu halak Korintus didok ibana: “Uju ro ahu tu Troas laho mamaritahon barita na uli ni Kristus, jala dibukka tu ahu pintu ni Tuhan, ndang adong hasonangan di tondi ni ahu, ala ndang jumpang ahu Titus, donganhu.”9 Jala dipangido ibana tu halak Kolosse songon on: “Pasiteteng ma hamu di tangiang, jala marjaga di bagasan i dohot pamuji; jala tangianghon hamu ma nang hami, asa dibukka ni Debata tu hami pintu laho manghatahon, asa hami pasahat hahomion ni Kristus, ala dibahen i do ahu di bagasan rante.”10
GSAM 218.2Sian angka ayat on tarida ma, angka dalan na dibukka tu pambaritaan ni hasintongan didok ma pintu na tarbukka; jala sian angka hata na dipasahat tu huria ni Filadelfia tarida ma, uju dijou bangso on ruar, adong angka jolma na mangusahahon situtu laho manutup pintu ni hata tu nasida. Uju huria ni Filadelfia mangadopi parungkilon, mangpeop “hata” dohot “goar”Na, hata ni Tuhan tu nasida i ma, naeng pajongjongon di jolo nasida sada pintu na tarbukka na so tarutup ni manang ise.
GSAM 219Keadaan Dung 22 Oktober 1844
GSAM 219.1Dung dipajongjong di jolo hita perkara on songon na dipasahat di bagasan angka hata ni panurirangon, asa tadapot marnida musena keadaan uju angka na masa marjajar. Songon naung dipatuduhon, sahat tu April 1844, dibukka do angka huria tu pambaritaan ni barita haroro ni Kristus, jala godang do angka pangidoan tu ulaon, lobi sian na patut diponuhi ni angka parjamita na mangolu. Dung salpu panghirimon na so saut, di musim semi 1844, angka na so rade manjalo poda i dohot roha na tutu mulai mangalo. Di musim panas 1844, uju barita ni surusuruan na paduahon sian Wahyu 14 dohot “joujou di tonga borngin” (Matius 25) dipasahat, masa ma pangalelean na pahit situtu dompak nasida na tongtong barani manghatindanghon haporseaon nasida di haroro ni Tuhan naung jonok. Nasida na mangalo on mangusahahon marhite angka dalan laho manohom perkara i, jala marhite saluhut dalan laho manghambati ulaon ni nasida na tongtong mamaritahon, “nunga ro tingki ni panguhumanNa.” Didok William Miller taringot tu pangaloan on, “I do na so biasa jala na so tarpangalusan.” Tung balga situtu pangaloan i jonok tu ujung ni ari 2300, asa didok Geo. Storrs taringot tu i, “Nunga salpu pambahenan hami tu huria-huria na goar dohot saluhut angka na jahat, kecuali sadia na boi marpanghorhon joujou on tu nasida.”
GSAM 219.2Dung salpu tingki i, uju pangaloan dohot pangejekon sian angka na jahat gabe dua hali dohot tolu hali lam gogo, didok William Miller taringot tu keadaan i, “Nunga saut pambahenan hami di na paingothon angka pardosa, jala mangusahahon pahehehon sada huria na maradat. Di bagasan panogunoguon ni Debata, nunga ditutup Debata pintu.”11
GSAM 219Hatangkangon ni Roha ni Angka Pardosa
GSAM 219.3Pangalaho ni portibi na mangejek on ndang holan mangatubuhon hatangkangon ni roha ni angka pardosa dompak poda Advent, alai songon on do panindangion ni angka na adong di huria-huria na goar: “Uju taparingot songon dia ‘jarang jala dao sian na asing’ angka na tutu marbalik roha, jala songon dia hasombongan dohot hatangkangon ni roha ni angka pardosa na so adong tudosanna, hampir so dihilala hita mangkuling, ‘Nunga lupa Debata gabe marasi roha? Manang nunga tarsordak pintu ni asi ni roha?’”12
GSAM 220.1Sian sada pangula na asing tajaha dope taringot tu keadaan dung salpu tingki panurirangon: “Uju i, songon naung hampir ndang tarbahen, laho mandapot dalan tu angka na so porsea, ala panghirimon na so saut di taon 1844 nunga mamalilu roha ni godang jolma, jala nasida ndang olo manangihon patorang dia perkara i.”13
GSAM 220Saluhut Pintu Laho Mandapothon Angka Na So Porsea Nunga Tarsordak
GSAM 220.2Keadaan songon i, di tingki i, songon na manutup pintu laho mandapothon ganup jolma kecuali nasida na tongtong mangpeop haporseaon dohot pangkirimon nasida di haroro ni Kristus na jonok. Uju pintu ni hata songon naung tarsordak situtu, jala angka bangso Advent marnida adong pintu na tarsordak di bagasan umpama i na patuduhon tu pangalaman nasida, tarida ma songon dia nasida sahat tu pangantusion ndang adong be asi ni roha tu angka pardosa: manang, songon na nidok ni pigapiga, “nunga tarsordak pintu ni asi ni roha,” tarlumobi molo nasida marpikir pintu na tarsordak di bagasan umpama on dohot pintu na tarsordak di Lukas 13 i sada do. Molo angka jolma marsihohot ndang olo manangihon, asa gabe mangatubuhon roha na gogo, songon dia do nasida tarbalik roha?
GSAM 220Ise Na Parjolo Mangajari Pintu Na Tarsordak Na Sala?
GSAM 220.3Saonari tarida ma sungkun-sungkun on: ise do na mangulahon parjolo poda “ndang adong be asi ni roha tu angka pardosa”? Ise do na porsea di poda i? Jala ise do na manulaksa? Laho mangalusi sungkun-sungkun na parjolo, pasingothon hami ma surat taringot tu kunjungan ni J. V. Himes tu luat Maine di musim semi 1845. Didok ibana:—
GSAM 220.4“Dongan sahaporseaon Joseph Turner dohot angka na asing mangihuthon pangantusion, nunga bongot hita tu ari Sabat na bolon—ai salpu ma onom ribu taon—dibahen i ndang jadi be adong halak Advent mangula ulaon tangan. Molo mangulahon i, tutu do di pangantusion nasida, gabe hamatean nasida na parpudi.”
GSAM 220.5“Di na paimaimahon di bagasan keadaan na so mangula ulaon tangan di portibi on, sada sinondang na imbaru, songon na dipangantusion, marsinondang di roha ni Dongan sahaporseaon Turner, i ma: NUNGA RO PANGOLI—nunga ro ibana di ari sampulu sian bulan papituhon di taon ni halak Jahudi na salpu—nunga masa pesta parbagason i—angka anak boru saluhutna di tingki i, di sada pangantusion, nunga masuk dohot ibana tu pesta parbagason, jala nunga tarsordak pintu!—ndang adong sian nasida na boi mago, jala ndang adong sian luar na boi malua. Dibahen i, nunga salpu saluhut perkara partondion ni portibi na balga on.”14
GSAM 221Ise Na Mangalo Marsihohot Dompak Poda Na Sala?
GSAM 221.1Pandita Turner mulai mangajari poda “ndang adong be asi ni roha” di Paris, Maine, jala di sada tingki adong do godang na mangihuthon ibana di luat i. Ala tung tarsordak situtu pintu laho mandapothon angka na di ruar Advent, manang na mangaku porsea manang na so, godang ma jolma na marhite parange na biasa marsaro tu pangantusion ni Turner.
GSAM 221.2Asa unang halak salah mangantusi istilah Advent, sian saonari on didok hami bangso on angka halak Advent Ari Parjolo; jala godang sian golongan on na manjalo pangantusion ni Turner. Ndang dope nasida marnida manang manangihon hasintongan ari Sabat, jala ndang dope umbegesa nasida barita ni surusuruan na patoluhon. Taringot tu nasida on didok Inang White songon on di sada bukuna:—
GSAM 221.3“Dung salpu tingki na hinirim nasida di taon 1844, angka halak Advent tongtong porsea haroro ni Silehon Haluaon nunga jonok situtu; dipangantusion nasida nunga sahat nasida tu sada tingki na mansai penting, jala nunga marujung ulaon ni Kristus gabe pangondolion ni jolma di jolo ni Debata. Dung dipasahat patorang taringot tu panguhuman naung jonok, roha nasida mandok nunga salpu ulaon nasida tu portibi on, jala mago ma beban ni tondi nasida tu haluaon ni angka pardosa, uju pangejekon na barani jala na manginsahi Debata sian angka na jahat tarida di nasida songon tanda na asing na patuduhon nunga ditadinghon Tondi ni Debata angka na manulak asi ni rohaNa. Saluhut on patoguhon nasida di haporseaon nunga marujung partingkian pangondolion, manang, songon na nidok nasida, ‘nunga tarsordak pintu ni asi ni roha.’ Songon naung dipasahat, angka Advent di sada tingki na jempek marsada di haporseaon nunga tarsordak pintu ni asi ni roha.”15
GSAM 222.1Di bagasan hata on dipasahat Inang White pangantusion ni angka halak Advent Ari Parjolo. Nang saotik pe ndang dipatuduhon ibana na porsea ibana di i. Songon naung dipatuduhon di atas, poda i parjolo diajarhon ni Joseph Turner di Paris, Maine. Inang White (di tingki i Nona Harmon) pajumpang dohot Joseph Turner di inganan na nidok i di musim semi 1845, jala umbegesa ibana mandok poda “ndang adong be ulaon tangan tu angka Advent, jala ndang adong be asi ni roha tu angka pardosa,” dungi didokna tu ibana dohot torang ai “mangajari poda na sala; ai tongtong dope adong asi ni roha tu angka pardosa, jala tu angka na so manulak hasintongan dohot pangantusion.”
GSAM 222Mangalo Dompak Poda “Ndang Adong Asi ni Roha”
GSAM 222.2J. N. Andrews, na maringanan di Paris, Maine, di taon 1844 dohot 1845, na umbotosa situtu parange ni bangso di inganan i, dohot parange ni Joseph Turner, na mangajari ndang adong be asi ni roha tu angka pardosa, mandok taringot tu pangantusion ni Nona Harmon di tingki i, “Ndang pangungkapon na manogu nasida manjalo pangantusion on, alai dipauli do i angka naung mangihuthon i na tongtong mangpeop i.”16
GSAM 222.3Nona Harmon mangulangi kunjungan tu Paris, Maine, di musim panas 1845. Taringot tu kunjungan on, naeng hujorhon sian surat ni Inang Truesdail, na maringanan di Paris di tingki i. Didok ibana:—
GSAM 222.4“Di tingki kunjungan ni Nona Harmon tu Paris, Maine, di musim panas 1845, hubaritahon tu ibana angka na masa taringot tu sada dongan na hinaholongan, naung dipaposo damangna asa unang ro tu angka parpunguan nami, dibahen i ndang hea ditulak ibana sinondang. Mekkel suping ma ibana mangalusi, ‘Ndang dung dipatuduhon Debata tu ahu ndang adong haluaon tu angka jolma songon i. Holan nasida do naung dipatuduhon sinondang ni hasintongan jala manulak i dohot pangantusion.’”17
GSAM 222.5Dijorhon ibana muse taringot tu kunjungan na patoluhon ni Nona Harmon tu Paris di taon 1846, songon on:—
GSAM 222Poda Na Asing Dompak Poda Na Sala
GSAM 222.6“Adong sada tingki na asing na patut diparingot, i ma sada pangungkapon na dilehon di taon 1846 di Paris, Maine. Dipatuduhon tu Nona Harmon, uju sibolis ndang tarbahen manghambati angka na marroha na tutu asa mangulahon saluhut tanggung jawabna, naeng mangulahon do ibana hagogoonna laho manogu nasida lumobi sian tanggung jawab. Adong sada boru na denggan naung mandok tu huria-huria nunga ditulak Debata nasida ala nunga ditulak nasida barita na tinongos sian banua ginjang laho paluahon nasida. Dipatuduhon tu Dongan sahaporseaon Harmon ai ndang adong hasintongan di bagasanna, ala godang dope angka na adong di huria-huria na naeng manjalo hasintongan; angka surusuruan na denggan naeng mangulahon ulaon tu angka tondi di huria-huria i, jala uju mangulahon i, nasida [angka surusuruan] naeng manadinghon boru on, dohot baritana [na lapatanna barita “ndang adong be asi ni roha”], di ruar ni pintu.”18
GSAM 223Ndang Adong Hata na Marsialoan
GSAM 223.1Ala adong angka na tung marsitutu mangusahahon patoranghon Inang White naung mangajari poda “ndang adong be asi ni roha tu angka pardosa,” alai saonari mangajari na maralo, naeng hupatuduhon panindangion sian angka na umbotosa ulaonna sian taon 1845, taringot tu ulaonna laho mambalikkon angka pardosa. Songon on do hata sian Ira Abbey, sian Brookfield, Madison County, luat New York:—
GSAM 223.2“Di antara taon 1846 dohot 1850, ro Dongan sahaporseaon dohot Inang White tu bagas nami, jala mansai marsitutu nasida mangurupi angka dakdanak dohot angka na so manulak hasintongan. Mangulahon nasida ulaon tu angka tondi na so dope marbalik roha, jala ndang dung huingot manangihon Inang White mandok ndang adong pangkirimon tu angka naung mundur sian haporseaon dohot tu angka na so manulak hasintongan.”19
GSAM 223Panindangion ni Halak Advent Ari Parjolo di Minggu
GSAM 223.3Taringot tu na binoto ni angka halak Advent ari parjolo di minggu di New England di hata pangajaran na tung mansai taringot tu pintu na tarsordak, loasma surat na mangihut on gabe panindangianna:—
GSAM 223.4“Sian 5 sahat tu 9 Agustus 1891, marsual do ahu dohot Pandita Miles Grant di Brookston, sada huta na marpangisi hurang lobi 30,000 halak. Di bagasan undungundung na balga do parsoalan i, jala dipanguluhon Tuan John Barbour, na dung gabe uluan ni parpunguan pangarajai huta i. Hurang lobi duapulu mil do dao ni huta on sian Boston. Taringot tu ari Sabat do parsoalan i, alai diunjuni Tuan Grant do mamboan tu parsoalan i angka na binolus ni Dongan sahaporseaon White di ulaon on. Didok ibana do ia ‘sian na robi, di taon 1844, nunga dipatuduhon tu ibana ia nunga salpu tingki ni panolsolion, jala ndang adong be asi ni roha tu angka pardosa.’”
GSAM 224.1“Di alusna, hupaboa tu ibana ia angka halak Advent ari parjolo di minggu, saotik nari sude nasida, naung manjalo hata i di sada tingki andorang so marsirang hami sian nasida. Alai ndang dung dioloi Inang White hata i; sada sian angka na parjolo dipatuduhon tu ibana i ma ia hata i ‘lipe,’ jala na adong dope asi ni roha tu angka pardosa. Hudok ma, ‘Songon i do, jala diboto Pandita Grant do na songon i.’ Di na hudok i, godang sian angka halak Advent ari parjolo di minggu na di jolongku [nasida do sada punguan na godang sian angka na manggohi undungundung na balga i] manganggukhon uluna, tanda ni pangoloion na togu jala na tutu tu hata i. Sada on pe nunga tama didok: ndang disinggung Pandita Grant be hata i di parsoalan i.” Ditandatangani “Geo. E. Fifield, South Lancaster, Mass., 6 Desember 1895.”
GSAM 224Tongtong Dijalahi Inang White Haluaon ni Angka Pardosa
GSAM 224.3Naung mangula do Inang White bahen hamubaon ni roha ni angka pardosa sian taon 1844 sahat tu saonari, lam diparhatutu angka na masa on: Ibana dohot Pandita White mambahen parpunguan di jabu ni Albert Belden, di Rocky Hill, Conn., na dipungka di 20 April 1848. Di parpunguan on diula do ulaon bahen pigapiga halak sian portibi. Dipatuduhon Pandita White dohot ripena do holong ni roha na sumurung tu angka tondi na songon i. Taringot tu on lehonon nami ma panindangion ni sada sian nasida na tardidi marhite tangan ni Pandita White. John Y. Wilcox, na manurat sian Kensington, Conn., di 22 Pebruari 1891, mandok:—
GSAM 224.4“Diboan do ahu tu hasintongan di tingki diula angka parpunguan di bilut na so dung dope di jabu ni Dongan sahaporseaon A. Belden, Rocky Hill, Conn. Marhite ulaon ni Dongan sahaporseaon amang dohot inang White do hujalo hatiuron ni hasintongan saonari. Ndang sadia leleng dung i, dididi Dongan sahaporseaon White do ahu. Aut so alani pangapulion dohot hagogoon na hujalo sian nasida, ndang huboto na tarbahen ahu barani marpingkir manang manghilala naung dijalo Tuhan ahu. Tung balga do roha nasida di ahu, jala mangula do nasida mangurupi ahu.”
GSAM 225.1Taringot tu parpunguan i, didok Pandita White di bagasan surat tu Stockbridge Howland, Topsham, Maine: “Dongan sahaporseaon Bates papatarhon angka patik dohot tung torang, jala dipatogu tu angka roha do arga ni angka patik i marhite angka panindangion na tung marhuaso. Hata i patoguhon angka naung di bagasan hasintongan, jala pahehehon angka na so dung dope manontuhon rohana singkop.”
GSAM 225Ulaon Bahen Angka Pardosa di Oswego, N.Y.
GSAM 225.2Di taon 1849 mangula do Pandita James White dohot ripena di Oswego, N.Y. Di angka parpunguan i, Hiram Patch dohot sada boru Benson, naung martunangan, paubahon rohana tu Debata dohot tu hasintongan saonari.
GSAM 225.3Di bulan Maret 1850, diula muse angka parpunguan di Oswego. Di Hasintongan Saonari bulan April, Pandita White mandok taringot tu angka parpunguan i:
GSAM 225.3“Sada ulaon na tung pasonang roha do saonari masa di tongatonga ni angka anak ni bangso na tading di huta on. Haluaon nasida do na gabe hata na ummarga di angka parpunguan nami saleleng dua ari Sabat na parpudi on, jala dohot halongangan do Debata mamasumasu hami. Na denggan do parbue ni hasintongan i di hami nang di angka anak nami. Di bot ni ari dung ari parjolo di minggu na parpudi i, adong do parpunguan nami na sumurung bahen nasida, jala diusehon do Tondi ni Tuhan di tongatonga nami. Marsinggang do sude angka dakdanak di jolo ni Tuhan, jala tarida na dihilala nasida do arga ni mangaradoti angka patik, tarlumobi na palimahon, dohot mangalului haluaon marhite Jesus Kristus. Sada do on sian angka parpunguan na ummasonang rohangku na dung huiida.”
GSAM 225.4Di Hasintongan Saonari bulan Nopember 1849, dipabinsar Pandita White do sada barita taringot tu pigapiga halak naung paubahon rohana jala tardidi; jala di nomor na parpudi ni surat i di taon 1850 adong do barita taringot tu sada parpunguan na diula di Waitsfield, Vt., dohot haroro ni Heman Churchill, na baru paubahon rohana sian portibi. Di bagasan hata i dijou do ibana “dongan sahaporseaon.” Boha ma tarbahen songon i aut ndang adong be asi ni roha tu angka pardosa?
GSAM 226Panindangion ni Duapulu Sada Panindangi
GSAM 226.1Taringot tu on lehonon nami ma sada panindangion na ditandatangani di taon 1888 ni duapulu sada halak. Saluhut nasida nunga di bagasan gerakan Advent di taon 1844, jala diboto nasida do hajongjongon ni barita ni surusuruan na patoluhon. Saluhut nasida nunga manjalo barita i andorang so taon 1851; gumodang sian nasida nunga marsada dohot angka halak Advent Ari Papituhon sian na jonok tu hajongjongon ni barita i:—
GSAM 226.2“Hami na manandatangani di toru on nunga denggan mananda gerakan Advent di taon 1844, di na salpu tingki i, jala nunga manjalo hasintongan ni barita ni surusuruan na patoluhon sian taon 1850. Dibahen i, dohot roha na las do hami manurathon goar nami di toru ni hata na mangihut on, taringot tu pangajaran ni pintu na tarsordak na dihaporseai angka na porsea di barita ni surusuruan na patoluhon, sian hajongjongonna sahat tu taon na parpudi didok i, dohot dung i.
GSAM 226.3“Dihaporseai nasida do, hombar tu Pangungkapon 3:7, 8 dohot angka ayat na asing, ia di ujung ni 2300 ari na di Daniel 8:14, dipaujung Kristus do ulaonna di bilut na parjolo ni inganan na badia di banua ginjang, jala dipapinda parhobasonna tu inganan na umbadia. Dipungka Ibana ma ulaon panguhuman, jala dipaubahon Ibana partalianna tu sangkap haluaon di bagasan on. Disi ma adong sada pintu na tarungkap dohot sada pintu na tarsordak.
GSAM 226.4“Dihaporseai nasida do ia angka naung manjalo hatiuron na torang taringot tu barita ni surusuruan na parjolo, alai manulak jala mangalo barita i dohot roha na paet, nunga ditulak Debata. Alai ndang dihaporseai nasida na laho ditulak angka na so dung manjalo hatiuron i, manang angka na so sahat dope tu umur na margogo mananggung alus ni pambahenanna andorang so taon 1844, molo dijalahi nasida Debata dohot roha na tutu.
GSAM 226.5“Tibu dung salpu tingki i, porsea do nasida rap dohot William Miller dohot gumodang ni angka halak Advent ia nunga salpu ulaon nasida bahen portibi, jala na tibu situtu ro Tuhan. Alai dung hatiuron taringot tu inganan na badia dohot barita na patoluhon patoranghon panghirimon na so saut i, ndang dihaporseai nasida naung salpu asi ni roha, asing ni bahen angka naung manulak hatiuron i.”
GSAM 227.1Ditandatangani, “J. B. Sweet, South Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; Inang R. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Inang Diana Abbey, North Brookfield, N.Y.; Inang L. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; William Gifford, Memphis, Mich.; Inang Mary S. Chase, Battle Creek, Mich.; S. M. Howland, Battle Creek, Mich.; Inang F. H. Lunt, Battle Creek, Mich.; Inang Melora A. Ashley, Battle Creek, Mich.; Inang Caroline A. Dodge, Battle Creek, Mich.; Inang Sarah B. Whipple, Battle Creek, Mich.; Inang Uriah Smith, Battle Creek, Mich.; Inang Paulina R. Heligass, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Inang R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; Inang Belinda Loveland, North Hyde Park, Vt.”
GSAM 227Sada Pangungkapon na Lipe Dipangantusi
GSAM 227.2Adong do na mangunjuni mangartihon sada pangungkapon na dilehon tu Inang White di Topsham, Maine, di 24 Maret 1849, songon na mangajarhon hata na lipe on: ndang adong be asi ni roha tu angka pardosa. Pangungkapon on dilehon di tingki baru dipatandahon angka “panuktuk di Rochester” (haporseaon tu angka tondi ni na mate). Diida Inang White do na laho martamba jala marserak angka tanda na buni, angka halongangan, dohot angka hamubaon na palsu. Angka hamubaon on ndang sian hasalaan tu hasintongan (ndang didok ibana na so adong hamubaon na songon i di tingki nanaeng ro, alai ia angka na dipatuduhon tu ibana, na mangke pangkorhon ni jolma i, songon on do), alai sian na roa tu na umroa. Ai angka na mandok naung muba rohana holan mangke ulos haporseaon na manabuni hajahaton ni roha na jahat. Pigapiga tarida songon naung tutu paubahon rohana, asa margogo nasida mangotootoi bangso ni Debata; alai molo tarida roha nasida, tongtong birong do songon na robi.
GSAM 227.3Dung i didok ibana: “Surusuruan na mandongani ahu manuru ahu mangida parungkilon ni tondi bahen angka pardosa songon na robi. Huidai do, alai ndang boi huida i; ai nunga salpu tingki ni haluaon nasida.”20
GSAM 228.1Adong do na mandok ia pangungkapon on mangajarhon na so adong be asi ni roha tu angka pardosa. Alai sungkunon nami, boha ma tarbahen songon i, ai nunga dialo ibana pangajaran i sian tingki parjolo diajarhon Joseph Turner i di musim na martunas di taon 1845, jala sian i tongtong do ibana ringgas mangula bahen hamubaon ni roha dohot haluaon ni angka pardosa?
GSAM 228.2Di Tambahan tu Angka na Binolus dohot Angka Pangungkapon, na dipabinsar di taon 1854, Inang White mandok: “Angka ‘hamubaon na palsu’ na nidok i laho lam singkop dope tarida. Pangungkapon on tarlumobi marpartalian tu angka naung manangihon jala manulak hatiuron ni pangajaran taringot tu haroro ni Kristus. Nasida nunga dipasahat tu angka pangotootoion na gogo. Ndang adong di nasida ‘parungkilon ni tondi bahen angka pardosa’ songon na robi.”21
GSAM 228.3Angka pangalo mandok na lobi umboto do nasida taringot tu angka na niida ni Inang White di pangungkapon on sian ibana sandiri. Talului ma satongkin, hombar tu pangantusion nasida: i ma, na diida ibana haadongon ni angka pardosa, ndada angka sipabangkit haporseaon. Jadi diida ibana angka pardosa asa jumpang ibana “parungkilon ni tondi bahen angka pardosa, alai ndang boi diida ibana i.” Ise ma na dung mangida parungkilon ni tondi bahen angka pardosa holan marhite mangida angka pardosa i? Alai sungkunon nami, boha ma taringot tu angka halak na nidok ni panindangion di ginjang, na holan mangke pangkorhon ni jolma dohot mesmerisme laho patubuhon angka na paubahon rohana, jala mandok i ulaon ni Tondi ni Debata? Angka pangalo on, na tung ringgas laho patuduhon ia Inang White mangajarhon hata na tung mansai taringot tu “pintu na tarsordak,” na rade do nasida manghatindanghon ia angka sipabangkit haporseaon i halak na badia, jala na tutu do hamubaon ni roha ni angka halak na dijangkon nasida?
GSAM 228.4Torang do di ganup roha na tulus ia angka halak na nidok dison i ma angka na mandok na adong di nasida parungkilon ni tondi on, hape nunga ditulak nasida hatiuron dohot hasintongan, jala dipangke nasida mesmerisme laho patubuhon angka na paubahon rohana. Ndang tarbahen angka na songon i tutu marsak di tondina bahen angka pardosa, ai nasida sandiri di toru ni paruhuman; ai “nunga salpu tingki ni haluaon nasida [nasida sandiri].”
GSAM 229.1Sian pangungkapon ni Inang White di 24 Maret 1849, pigapiga halak nunga mangunjuni mangalap hata na mandok ia pangungkapon i mangajarhon na so adong be asi ni roha tu angka pardosa. Alai nunga dipatuduhon hami ia di taon 1845, di Paris, Maine, diajarhon ibana do na adong asi ni roha tu saluhut na so manulak hatiuron dohot hasintongan di na diboto jala diantusi nasida i. Di sada pangungkapon na dilehon di inganan i di taon 1846, dipatuduhon do ia adong di Tuhan “bangso di bagasan angka huria na so manulak hasintongan.” Tu angka na marpingkir asing sian i dilehon do hata panginsahion, na mandok ia angka surusuruan ni Debata laho mangula dope bahen angka halak i; jala di na mangula nasida, angka na manginsahi halak i laho tading di ruar.
GSAM 229.2Muse, di bulan April 1848, Pandita White dohot ripena mangula do di Rocky Hill, Conn., bahen hamubaon ni roha ni angka pardosa. Saluhut on patuduhon ia pangungkapon di 24 Maret 1849 hombar do tu na dilehon di Paris, Maine, di taon 1846, nang tu dalan na niihuthon ni angka naposo ni Debata on di bulan April 1848.
GSAM 229Sada Sipabangkit Haporseaon na Palsu Ditaluhon
GSAM 229.3Pangungkapon on parjolo dipabinsar di Connecticut, di taon 1849. Adong sada pandita na tung ringgas mangula disi laho patubuhon angka na paubahon rohana, jala didok ibana nang na adong di ibana silehonlehon manghatai marhite angka hata na asing. Diusahon ibana do asa marhuaso di punguan na metmet ni angka pangaradoti ari Sabat di Rocky Hill. Sada sian nasida dijou ibana “na badia haholongan ni Tuhan.” Di adopan ni pandita i, dijalo Inang White do sada pangungkapon na patuduhon parange na mangotootoi di ulaon ni pandita i, jala ia “na badia haholonganna” i mangihuthon dalan na so hombar tu patik na papituhon. Ditulak parompuan “na badia” on do hata i, jala dohot gogo mangido pandita i asa diasii nasida “na badia ni Tuhan na dangol” i, songon na nidokna. Di borngin na mangihut, parompuan na poso on hona sahit kolera morbus, jala dirimpu ibana na laho mate. Disuru ibana ma halak manjou Inang White, jala diangkuhon ibana ia na dipatuduhon taringot tu dirina i tutu do, jala na tutu marsala do ibana di na nidok ni Inang White. Jadi ndang saut naposo na palsu on mangotootoi punguan i, jala tarbuka do parange ni ulaonna, na pintor paujunghon usahana di inganan i.
GSAM 230Sipabangkit Haporseaon na Palsu na Asing di Oswego, N.Y.
GSAM 230.1Asa lam tarida ojahan ni hata na pinapatar ni panindangion di ginjang, jala asa tarida na tongtong mangula Pandita White dohot ripena di taon 1849-50 bahen hamubaon ni roha ni angka pardosa, lehonon nami ma angka na masa na mangihut on, na dipaboa Elias Goodwin dohot pigapiga sian angka ruas ni huria na parjolo di Oswego, di luat New York, tu ahu:—
GSAM 230.2Di tingki i (1849) adong do sada baoa na poso margoar Hiram Patch na maringanan disi. Nunga martunangan ibana dohot sada boru na poso, na dung i tibu diparunjuk ibana. Ndang dung dope paubahon rohana nasida, alai laho do nasida tu angka parpunguan na diula Pandita White dohot ripena, jala saotik nari nunga olo nasida gabe halak Kristen. Di tingki on dipungka do sada pabangkiton ni haporseaon di sada huria di Oswego, na dipungka ni sada ruas na tarbarita, ndada ni angka pandita. Ibana do siparpeop hepeng ni distrik i. Tarida tung ringgas do baoa on, jala didok ibana na adong di ibana habot ni roha na balga bahen angka pardosa. Diporosporos ibana do tanganna di na martangiang bahen angka na so paubahon rohana, jala tarida tung marsak situtu ibana alani haadongon nasida na lilui.
GSAM 230.3Tuan Patch dohot tunanganna laho do tu angka parpunguan pabangkiton ni haporseaon on, jala bimbang do roha nasida laho manontuhon na laho bahenonna. Ro do nasida di sada tingki di na manjalo Inang White sada pangungkapon na patuduhon tu ibana Hosea 5:6, 7, na mandok: “Rap dohot angka birubiru dohot angka lombu nasida laho ma nasida mangalului Jahowa; alai ndang jumpang nasida Ibana; nunga sumurut Ibana sian nasida. Nunga marpangansi nasida tu Jahowa; ai nunga dipatubu nasida angka anak na asing; saonari sabulan ma mangallang nasida rap dohot angka jambar nasida.” Dipatuduhon tu ibana ia angka na manguluhon pabangkiton ni haporseaon i ndang tigor di adopan ni Debata, jala ndang adong di nasida habot ni tondi na tutu bahen angka pardosa.
GSAM 231Panurirangon taringot tu Ulaon na So Saut
GSAM 231.1Dung i didok ibana tu Tuan Patch: “Disuru do ahu mandok tu ho ia di angka na masa on na nidok ni ayat i laho saut tutu hombar tu hatana. Paima ma sabulan, jala botoonmu ma sandiri parange ni angka na mangula di pabangkiton ni haporseaon on, na mandok adong di nasida habot ni roha na tung balga bahen angka pardosa.” Didok Tuan Patch ma, “Paimaonku do.”
GSAM 231.2Andorang so salpu dua minggu dung dilehon pangungkapon on, siparpeop hepeng i, na mandok na tung marsak tondina bahen angka pardosa, di na patuduhon hasusaanna na holan pinapatarna i, mabola ma sada urat mudar di bagasan butuhana. Alani godang ni mudar na ruar, ingkon diboan ibana tu podomanna. Ulaon ni kantor parpeopan hepeng i ingkon dijangkon uluan ni angka panjaga patik di distrik i. Rap dohot sada sian angka pangurupina, diida ibana do jumlah ni hepeng na ingkon adong hombar tu buku ni siparpeop hepeng i. Dung i dietong nasida hepeng i laho rade manjalo ulaon i, hape adong do hurangna top $1,000.
GSAM 231.3Di roha ni uluan ni angka panjaga patik i dohot pangurupina, ndang tarbahen sada halak na tung ringgas di pabangkiton ni haporseaon gabe parbuat ni hepeng i. Dirimpu nasida naung dilehon ibana hepeng i laho manggarar, alai lupa manurathon i dohot denggan di buku; manang nunga dipasahat ibana i tu bank, alai ndang tarida di panurathon na di bagasan poti hepeng. Manang boha pe, ingkon dijalahi nasida hatatorangan na tama sian ibana, alai ingkon dohot manat; ai molo di ibana hepeng i, tutu do usahononna manabunihon i. Dibahen i dipatupa do asa sada sian nasida laho jumolo jala martabuni di bagasan sopo di pudi ni jabu, asa diintip pintu na di pudi molo adong na laho diulahon, jala uluan ni angka panjaga patik i masuk sian pintu na di jolo. Di na jonok ibana tu jabu i jala masuk sian pintu na di jolo, diida ibana do ulos ni sada parompuan na baru ruar sian pintu na di pudi. Halak na di sopo i mangida parompuan i hatop laho tu sada timbunan salju, mangali sada lubang di salju i, jala mameakkon sada ugasan disi. Ditabuni ibana i dohot salju, dung i mulak tu jabu.
GSAM 232.1Ro ma uluan ni angka panjaga patik i tu lambung podoman ni siparpeop hepeng i. Dung disungkun hahipasonna, disinggung ibana ma hasusaan nasida di kantor, jala didok na ra boi siparpeop hepeng i patoranghon hasusaan i. Tung gulut do baoa i, dipahehe tanganna tu banua ginjang, jala dijou Debata gabe panindangi, didok ndang diboto ibana manang aha taringot tu hepeng i. Di tingki i masuk ma ripena, jala disungkun ibana aha na masa jala boasa tung gulut roha ni tungganena. Dialusi baoa i, “Dirimpu nasida di hita hepeng nasida.” Parompuan i pe dipahehe tanganna songon i, jala dijou Debata gabe panindangi na so di nasida hepeng i, jala ndang diboto nasida manang aha taringot tu i. Baru dung diujungi ibana hata on, pangurupi i, naung hatop ruar sian inganan partabunianna tu timbunan salju di na masuk parompuan i tu jabu, mangatapi ma dohot hata on: “Inang, aha do on? Huidai ho lintun sian jabu, jala mameakkon on di timbunan salju, jala on ma ibana, pundi hepeng na mago i, na marsurat $1,000.”
GSAM 232.2Songon na tarhirim, pintor mago ma pabangkiton ni haporseaon i. Tuan Patch dohot tunanganna, dung diboto nasida parange ni na manguluhon pabangkiton ni haporseaon i, manontuhon rohana tu hasintongan, jala marsada dohot angka halak Advent Ari Papituhon. Tongtong do nasida gabe ruas na denggan di huria i sahat tu ari hamatean nasida.
GSAM 232.3Torang do tarida ia pangungkapon on dilehon bahen pangaramotion dohot hadengganon na sumurung ni angka na so paubahon rohana, jala patubuhon hamubaon ni roha ni angka pardosa. Alai hata na langsung sian pangungkapon i taringot tu angka na pardosa sandiri, na ditulak Tuhan alani haparpuraon nasida. Nunga “marpangansi nasida tu Jahowa;” jala nang pe didok nasida na adong parungkilon ni tondi na balga di nasida bahen angka pardosa, holan “angka anak na asing” do dipatubu nasida.
GSAM 232Sada Naposo na Parpura di Camden, N.Y.
GSAM 232.4Di tongatonga ni angka inganan na didulo Pandita White dohot Inang White saleleng musim borgo di taon 1849-50, adong do huta Camden, N.Y., hurang lobi opatpulu mil sian Oswego, inganan nasida maringanan dope. Taringot tu parpunguan on, Inang White mandok:
GSAM 232.4“Andorang so laho, dipatuduhon tu ahu punguan na metmet na manghatindanghon hasintongan disi. Di tongatonga nasida huida sada parompuan na mandok tung marhabadiaon, alai parpura do ibana, jala mangotootoi bangso ni Debata.”22
GSAM 233.1Di bulan Januari 1884, di na mangula ahu di luat New York, hujalo do angka hata na mangihut on sian Tuan Preston. Ibana do sahalak pangisi ni Camden di tingki ni parpunguan na nidok di ginjang i, jala di jabuna do Pandita White dohot ripena maringanan saleleng parpunguan i:—
GSAM 233.2“Parompuan on mangajarhon angka hata na tung mansai taringot tu habadiaon, mandok na adong sada haadongon na singkop na tarbahen sahalak jolma manjangkon, asa ibana sumurung sian patik ni Debata singkop; jala didok ibana nunga sahat dirina tu haadongon na singkop i. Dohot pangajaran taringot tu habadiaon on, diharu ibana do roha ni pigapiga sian hita di Camden. Dipatuduhon tu Dongan sahaporseaon White ia nang pe didok parompuan on na badia dirina, birong do rohana alani dosa, jala marngolu di bagasan hajahaton do ibana.
GSAM 233.3“Saleleng di inganan on, dilehon do tu Dongan sahaporseaon White sada pangungkapon na asing, di adopan ni parompuan on, na tarida songon na adong habot ni tondi na balga bahen angka na so paubahon rohana. Alai didok Dongan sahaporseaon White tu ibana ia ndang tutu parungkilon ni tondi bahen angka pardosa i, ai songon i do dalan ni ngoluna, asa ndang tigor ibana sandiri di adopan ni Debata. ‘Jadi,’ ninna Tuan Preston, ‘na digoari pangungkapon di Camden i tutu jala sumurung do marpartalian tu hal ni parompuan i, ndada tu haadongon ni angka pardosa saluhutna; jala songon i do pangantusion nami di tingki i.’”
GSAM 233.4Dung dipaboa Inang White pangungkaponna, jongjong ma parompuan i, jala didok: “Diboto Debata do rohangku, jala molo boi idaonmuna i, idaonmuna ma ia i ias jala badia.” Songon i ma ujung ni parpunguan i. Alai ndang sadia leleng dung i, tung borat ma sahit ni parompuan i, jala dirimpu ibana na laho mate. Didok ibana ma: “Ingkon huida Dongan sahaporseaon White; adong do na ingkon huangkuhon tu ibana. Nunga hudok tu ibana na parompuan na denggan ahu, jala na ias ahu. Ndang songon i. Parompuan na jahat do ahu. Baoa na saparjabu dohot ahu on ndada tungganengku. Hutadinghon sada tunggane na denggan di Inggris, dohot sada anak na metmet, jala lintun ahu dohot baoa on. Ndang dung marunjuk hami. Nunga hupaboa na datu pangubati ahu, jala nunga hugadis angka ubat na huhatahon dohot sumpah di paruhuman na hugarar $1 sabotol, hape holan sampulu dua sen sabotol do hugarar. Huhatahon do nang dohot sumpah ia sada lombu na ginadis nami tu sahalak halak na pogos hami garar $30, hape holan $20 do hami garar.”23
GSAM 234.1Tu angka parpura na songon i do hata ni Inang White taringot tu “parungkilon ni tondi bahen angka pardosa,” ndada tu angka pardosa saluhutna. Molo diparrohahon angka na masa na pinapatar di ginjang on, na patuduhon ia pangajaran na mandok “ndang adong be asi ni roha” tu angka pardosa nunga dialo dohot singkop sian parjolo dibaritahon i di musim na martunas di taon 1845; jala ia Inang White nunga ringgas mangula bahen hamubaon ni roha ni angka pardosa tongtong sian tingki i, ise ma na tarbahen porsea ia di taon 1851, di na dipabinsar bukuna na margoar Angka na Binolus dohot Angka Pangungkapon, sangkapna do mangajarhon na so adong be “haluaon tu angka pardosa”?
GSAM 234Sada Halak na Mandok Ndang Adong Be Asi ni Roha
GSAM 234.2Nang sahat tu taon 1848 pe, adong dope di son di si sahalak na porsea na so adong be asi ni roha tu angka pardosa. Alai nasida ndang halak Advent Ari Papituhon. Sada sian nasida, na margoar Sweet, maringanan do di huta Rochester, N.Y. Tibu dung hupapatar haporseaongku di adopan ni natorop, jala dung tardidi ahu di tongatonga ni angka halak Advent ari parjolo di minggu, ro do ahu tu sada parpunguan di bagasan undungundung di Canandaigua, N.Y., na dipanguluhon Pandita J. C. Bywater dohot Pandita Geo. W. Burnham. Ro do nang baoa na margoar Sweet on, jala dipaboa ibana haporseaonna na tung hurang taringot tu hatutu ni na binolus ni rohangku di haporseaon, ai “dirimpu ibana ndang tarbahen be angka pardosa paubahon rohana saonari.”
Notes
- Matius 25:10. ↩
- Lukas 12:35, 36. ↩
- Surat-surat na Parjolo, hlm. 55. ↩
- Wahyu 11:19. ↩
- Wahyu 3:3. ↩
- Wahyu 3:11. ↩
- Wahyu 3:7, 8. ↩
- 1 Korintus 16:9. ↩
- 2 Korintus 2:12, 13. ↩
- Kolosse 4:2, 3. ↩
- Pamarita Advent, 11 Desember 1844. ↩
- Teleskop Agama, Circleville, Ohio, 1844. ↩
- Inang E. G. White, di Panulingkition Advent, 20 November 1883. ↩
- Surat ni Pandita Himes taringot tu ulaon di Maine, di Parjaga di Pagi, New York City, 6 Juni 1845. ↩
- Tondi ni panurirangon, jld. 4, hlm. 268, 271. ↩
- Surat ni J. N. Andrews, September 1874. ↩
- Surat ni Inang Truesdail, 17 Agustus 1875. ↩
- Surat ni Inang Truesdail, 27 Januari 1891. ↩
- Surat ni Ira Abbey, Maret 1885, na tinurut sian Panulingkition dohot Pamarita, 7 April 1885. ↩
- Angka Surat na Parjolo, al. 45. ↩
- Ida hatatoranganna di Angka Surat na Parjolo, al. 45. ↩
- Angka Barita na Jempek taringot tu Ngolu ni Ellen G. White, al. 129. ↩
- Barita na dipaboa Tuan Preston taringot tu parpunguan di Camden patoguhon hata na di Angka Barita na Jempek taringot tu Ngolu ni Ellen G. White, al. 129-130, jala paboahon nang angka na masa na di ginjang on, na so nidok disi. ↩