Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
19 / 31
19 / 31

Bindu 16 — Barita ni Surusuruan na Patoluhon

John Norton Loughborough

GSAM 247.1“Surusuruan na patoluhon mangihuthon nasida, mandok mardongan soara na gogo: Molo adong halak na manomba binatang i dohot gombaranna, jala manjalo partinandaanna di pardompahanna manang di tanganna, ingkon inumonna do anggur harimason ni Debata, na niusehon so marsampur tu bagasan piala ni rimasNa; jala disiksa do ibana marhitehite api dohot balerang di adopan ni angka surusuruan na badia dohot di adopan ni Birubiru i. Jala nangkok do timus ni parsiksaon nasida ro di salelenglelengna; ndang adong paradianan nasida arian manang borngin, angka na manomba binatang i dohot gombaranna, nang ganup na manjalo partinandaan ni goarna. Dison do hasabamon ni angka na badia; dison do angka na mangaradoti angka patik ni Debata dohot haporseaon ni Jesus.”1

GSAM 247Poda Pangingot na Umbalga di Bagasan Bibel

GSAM 247.2On do poda pangingot na umbalga di bagasan Bibel, jala tutu ndang adong panindangion di bagasan surat ni barita ni portibi on na patuduhon naung binege barita on di angka tingki na salpu. Nunga diparhatutu na surusuruan na parjolo dohot na paduahon sian parurutan on tu sundut saonari do. Hatutuan i patar situtu patoguhon na barita on ndang tu angka sundut na salpu.

GSAM 247.3Ninna Pandita J. V. Himes di taon 1847:—

GSAM 247.4“Bindu pasampuluopathon [sian Pangungkapon] patuduhon sada joujou na mambahen halak longang, na ingkon dope diparbaritahon, gabe pangingot tu jolma di tingki ni pangunjunan na gogo i. Ayat 9-11. Ndang adong barita harimason na songon on habiaranna di inganan na asing di buku ni Debata. Ndang do i patuduhon na balga situtu pangunjunan i, umbahen ringkot poda pangingot na songon i habiaranna?”2

GSAM 248Bagas Joro Diungkap—Poti Parpadanan Tarida

GSAM 248.1Ninna J. N. Andrews taringot tu barita on: “Hapungkaon ni inganan na umbadia di bagas joro na di banua ginjang, asa tarida poti parpadanan i, masa do di tingki surusuruan na papituhon mangkulingkon sarunena. Jala ala hamalimon ni Sintua ni Malimta na bolon i dipapinda tu bilut i dung ujung ni 2300 ari, diantusi hita do na hapungkaon ni bagas joro i ditandai marhite ujung ni tingki i, songon na pinatuduhon ni pamaritaan ni surusuruan na parjolo. Habongot ni Sintua ni Malimta tu inganan na umbadia, laho marhobas di adopan ni poti parpadanan ni Debata, mamboan pingkiran ni huria tu angka patik ni Debata na di bagasan poti i. Angka patik ni Debata nunga marsinondang sian inganan na badia na di banua ginjang sian tingki i.

GSAM 248Hamubaon ni Ari Sabat

GSAM 248.2“Sada hatutuan na so taraloi do na patik paopathon, pigapiga sundut na salpu, nunga diubah sian ari paradianan ni Tuhan gabe ari pesta ni angka sipelebegu, ari Minggu. Hamubaon on dibahen maralo situtu tu Surat na Badia, na di nasa inganan manghatindanghon ari papituhon songon sasadasa ari Sabat ni Tuhan ganup minggu. Na manadingkon haporseaon na bolon i do na pamasahon i, naung disurirangi si Daniel na naeng ‘sangkaphonna mangubah angka tingki dohot patik.’ Hagogoon on sarupa do di ojahanna dohot binatang na ingkon sisombaon ni sandok portibi. Jala sada hatutuan na mansai patut diparateatehon do na patik naung leleng didegedege on saonari dipartahankon muse, jala bangso ni Debata mulai mangaradoti i rap dohot patik na sia nai. Mauliate ma tu Debata, ai diparade Ibana bangso na tading tu paraloan nasida na parpudi dohot naga i, jala asa bongot nasida marhite angka harbangan tu huta na badia. Pangungkapon 12:17; 22:14. Pamartahanan ni patik paopathon, maralo tu ari Sabat ni panadingon di haporseaon, dohot pamaritaan ni nasa angka patik ni Debata, gabe panindangion na patar na saonari do tingki ni hasabamon ni angka na badia dohot poda pangingot ni surusuruan na patoluhon.”3

GSAM 249.1Di angka bindu na di jolo nunga diparateatehon barita na parjolo dohot na paduahon sian angka barita on, naung saut di bagasan pamaritaan na bolon taringot tu haroro ni Kristus paduahalihon sahat tu 22 Oktober 1844. Ayat di mula ni bindu on mandok: “Surusuruan na patoluhon mangihuthon nasida,” lapatanna, mangihuthon surusuruan na parjolo dohot na paduahon. Di hasadaon dohot on, olo do marlapatan molo taparateatehon songon dia mula ni barita na patoluhon.

GSAM 249Angka Halak Advent na Parjolo Mangaradoti Ari Sabat

GSAM 249.2Di tingki ni “joujou di tonga borngin,” di taon 1844, mulai do Tuhan manogunogu pingkiran ni bangsoNa tu pangaradotion ni ari Sabat, ari papituhon. Ajaran on tubu di tongatonga ni angka halak Advent songon on: Rachel Preston, sahalak sian huria Baptis Ari Papituhon, pindah tu Washington, N.H., di na adong huria ni angka halak Advent. Dijalo ibana ajaran taringot tu haroro ni Kristus, jala marhite ulaon pamaritaanna, huria i, na adong kira-kira opatpulu ruasna, manjalo ari Sabat ni patik paopathon.4 On patubuhon panulingkition taringot tu i. Di Joujou tanggal 5 September 1844, tajaha: “Godang halak na mansai mangarimangi di bagasan rohana taringot tu na nidokna ingkon pangaradotion ari papituhon.” Hata on adong di bagasan hata ni pangaramoti surat barita i, na marusaha saotik laho patoguhon alasan mangaradoti ari Minggu. Parsiajaran on diuduti di surat barita tanggal 12 September; di si tajumpangi hata na marlapatan on, na manogunogu godang halak tu parsiajaran na tutu jala denggan:—

GSAM 249Ari Papituhon do Sasadasa Ari na Tinontuhon ni Patik

GSAM 249.3“Minggu na salpu ro do hami tu pangantusion on: Ndang adong sada bagian ni tingki na sumurung na dipangido patik sian halak Kristen asa dipapulik nasida gabe tingki na badia. Molo lipe pangantusion on, di roha nami ari papituhon do sasadasa ari na adong patik taringot tu pangaradotionna.”

GSAM 250Surat ni T. M. Preble

GSAM 250.1Pingkiran ni angka halak Advent saluhutna diboan tu sungkunsungkun taringot tu ari Sabat marhite sada surat sian T. M. Preble taringot tu i, na martanggal 13 Februari 1845 jala dipabinsar di Panghirimon ni Israel, Portland, Maine, tanggal 28 Februari 1845. Dung dipatuduhon ibana na dipangido ari Sabat ni Bibel, dohot hatutuan na ari i diubah gabe ari Minggu marhite panadingon na bolon di haporseaon, didok ibana: “Songon i taida Daniel 7:25 saut, tanduk na metmet i mangubah ‘angka tingki dohot patik.’ Dibahen i, di rohangku, saluhut angka na mangaradoti ari parjolo di minggu gabe ari Sabat i do angka pangaradoti ari Minggu ni paus jala angka pangalaosi ari Sabat ni Debata.”5

GSAM 250J. B. Cook taringot tu Sungkunsungkun ni Ari Sabat

GSAM 250.2Ndang piga leleng dung i tarbit sada surat sian J. B. Cook. Di bagasan i dipatuduhon ibana na ndang adong bukti sian Surat na Badia laho mangaradoti ari Minggu songon ari Sabat, jala dipangke ibana hata na jempek on: “Songon i ma hatop mago nasa alogo sian layar ni angka na marlayar, olo do so binoto nasida, di toru ni bandera Sabat ni paus.”

GSAM 250.3Nang pe ndang leleng pangaradotion ni na dua halak on di ari Sabat, nunga dipungka nasida sada ulaon na so hatop tarpasohot. Angka hata na hatop diingot, “angka pangaradoti ari Minggu ni paus,” “angka pangalaosi patik ni Debata,” dohot “marlayar di toru ni bandera Sabat ni paus,” dihatahon marratus halak na masihol mananda hasintongan taringot tu on. Songon i ma pingkiran ni Pandita Joseph Bates sian Fairhaven, Mass., tartogihon, jala dijalo ibana ari Sabat di taon 1845.

GSAM 250Joseph Bates Manjalo Ari Sabat

GSAM 250.4Songon on do na masa tu ibana: Dung dibege ibana taringot tu punguan di Washington, N.H., na mangaradoti ari Sabat, disangkapi ibana laho manopot huria i asa diida ibana aha do lapatanna. Gabe laho ma ibana, jala dung diparsiajari ibana hal i raphon nasida, diida ibana na sintong do nasida, jala pintor dijalo ibana hatiuron taringot tu sungkunsungkun ni ari Sabat. Di na mulak tu New Bedford, Mass., pajumpang do ibana di jembatan na di tongatonga ni New Bedford dohot Fair Haven dohot sahalak dongan sahaporseaon na tarbarita. Disapa dongan i ibana songon on: “Kapten Bates, aha do barita?” Dialusi Pandita Bates: “Baritana, ari papituhon do ari Sabat ni Tuhan Debatanta.” “Molo songon i,” ninna halak i, “mulak ma au jala jahaonku Bibelhu, asa hupareso i.” Diulahon ibana ma i, jala dung pajumpang nasida muse, dongan sahaporseaon on nunga manjalo hasintongan ni ari Sabat jala mangaradoti i.

GSAM 251Buku na Parjolo taringot tu Ari Sabat

GSAM 251.2Pintor mulai do Pandita Bates mamaritahon hasintongan on sian sada negara bagian tu negara bagian na asing. Ndang piga leleng diida ibana na sada buku, nang pe sada sijahaon na metmet, taringot tu sungkunsungkun ni ari Sabat gabe pangurupion na balga di ulaonna, jala Tondi ni Debata mangonjar tondina asa manurat jala pamabinsarhon sada surat taringot tu on. Alai songon dia do bahenonna so marhepeng? I do sungkunsungkunna, ai nasa na adong di ibana holan sada siling York, na arga sampuludua satonga sen. Olo do sipanjaha masihol mambege na masa tu ibana di hal on songon na pinaboana tu ahu di taon 1855.

GSAM 251Opat Pon Topung

GSAM 251.3Didok ibana na di na martangiang di adopan ni Debata, disangkapi ibana manurat buku i, jala pos rohana na dalan laho pamabinsarhon i ingkon tarungkap. Dibahen i hundul ma ibana di meja panuratanna, mardongan Bibel dohot buku panunjuk ni angka hata di Bibel, laho mamungka ulaonna. Kira-kira dung sada jam, bongot Inang Bates tu bilut jala mandok: “Joseph, ndang singkop topung di ahu laho paujunghon na naeng hupalompa,” jala dihatahon ibana dohot pigapiga barang na metmet na ringkot tu ibana. “Sadia topung na hurang di ho?” sungkun ni Kapten Bates. “Kira-kira opat pon,” alusna. “Denggan ma,” ninna ibana. Dung ruar Inang Bates sian bilut, laho ibana tu sada onan na donok, dituhor opat pon topung dohot angka barang na asing i, diboan tu jabu, jala hundul muse ibana di meja panuratanna. Ndang piga leleng bongot Inang Bates, diida ibana angka barang i di meja jala mandok: “Sian dia do topung on?” “Boha,” ninna kapten i, “ndang singkop do? Didok ho opat pon na ringkot tu ho.” “Olo,” ninna Inang Bates, “alai sian dia do dijalo ho i?” “Hutuhor do,” ninna ibana; “ndang i do na ringkot tu ho laho paujunghon lompalompa i?” “Olo,” didok Inang Bates muse, “alai ho, Kapten Bates, sahalak naung mamboan angka kapal sian New Bedford tu nasa inganan di portibi, nunga ruar jala manuhor opat pon topung?” “Olo, ndang i do na ringkot tu ho laho paujunghon lompalompa i?” “Olo,” ninna Inang Bates, “alai nunga dituhor ho opat pon(!) topung?”

GSAM 252Sampulusada Ribu Dolar Dipangke tu Hasintongan

GSAM 252.1Pintor ro muse pangunjunan na asing. Di na manadingkon ulaon di laut Kapten Bates, digadis ibana bagianna di sada kapal bahen $11,000, alai saonari nunga dipangke ibana nasa na adong di ibana laho pamajuhon ulaon hasintongan. Sahat tu tingki on, ndang diboto Inang Bates songon dia tutu haadongon ni hepengna, alai di roha ni kapten i ingkon paboaonna ma saonari tu Inang Bates. Jadi, dohot roha na sonang didok ibana: “Inang, nunga hupangke hepeng na parpudi na adong di ahu di tano on manuhor angka barang i.” Mardongan tangis na mansai posi, sungkun ni Inang Bates: “Aha ma bahenonta?” Jongjong kapten i, jala dohot nasa hasangapon ni sahalak kapten na manogunogu kapalna, didok ibana: “Naeng manurat sada buku do au; pasarsarhononku do i, jala parbaritahononku hasintongan ni ari Sabat on tu adopan ni portibi.” “Molo songon i,” ninna Inang Bates, mardongan ilu na manambun matana, “aha ma panganonta laho mangolu?” “Tuhan do na laho mangungkap dalan,” alus ni Kapten Bates dohot mekkel. “Olo,” ninna Inang Bates, “Tuhan do na laho mangungkap dalan! Sai i do na didok ho,” jala tangis ma ibana jala ruar sian bilut.

GSAM 252Pangurupion na So Nihirim

GSAM 252.2Dung diuduti Kapten Bates ulaonna satonga jam, tubu tu rohana na ingkon laho ibana tu bagas pos, ai adong surat tu ibana di si. Laho ma ibana, jala tutu adong surat. Di angka ari i lima sen do upa pangiriman ni surat, jala tarbahen do dibayar di jolo manang ndang. Ala ni sada dalan, na manurat surat on ndang mambayar upa pangiriman i. Jala di son tarpaoruhon muse Kapten Bates, ai ingkon do paboaonna tu pangaramoti pos, Amang Drew, na denggan tinandana, na ndang tarbayar ibana upa pangiriman, ala so adong hepengna. Alai didok ibana: “Boi do huida sian dia surat i?” “Boan ma,” ninna pangaramoti pos, “jala bayar ma di tingki na asing.” “Ndang,” ninna kapten i, “ndang boanonku surat on sian bagas pos andorang so dibayar upa pangirimanna.” Di na maniop surat i di tanganna, didok ibana: “Di rohangku adong hepeng di bagasan surat on,” jala mangadop tu pangaramoti pos, disungkun ibana: “Na olo do ho mangungkap i? Molo adong hepeng di bagasanna, boi buatmu sian i upa pangirimanna; molo ndang, ndang jahaonku i.” Pangaramoti pos mangulahon pangidoanna, jala ida ma! Adong do di bagasan i hepeng harotas na arga sampulu dolar. Dung dijaha, diboto ibana na surat i sian sahalak na mandok na Tuhan mansai manogu rohana asa diboto na ringkot hepeng tu Pandita Bates, umbahen hatop ditongos ibana tu ibana. Jala ala hatop ibana, olo do lupa ibana mambayar upa pangiriman.

GSAM 253.1Dung dibayar upa pangiriman, laho ibana tu onan panganon, dituhor sada tong topung bahen $4, dohot kentang, gula, nang angka barang na asing na ringkot. Di na paboahon tu dia angka barang i ingkon diboan, didok ibana: “Olo do borua i mandok na ndang tu si angka barang i, alai unang parateatehon hamu na didokna; paorui hamu ma angka barang i di alaman ni jabu di jolo.”

GSAM 253.2Dung i laho ibana tu bagas parcetakan jala mangatur pamabinsaran ni saribu salinan ni sada sijahaon na metmet, na kira-kira saratus alaman. Diparhatutu nasida na ganup bagian ni surat naung dipasahat, ingkon disusun angka hurufna sahatop na tarbahen, jala ditongos tu ibana angka cetakan na laho dipareso. Ibana ingkon mambayar ulaon i ganup manjalo hepeng, jala angka buku ndang boi diboan sian bagas parcetakan andorang so saluhutna dibayar.

GSAM 253.3Denggan do diboto Kapten Bates na ndang adong piutangna na ingkon jaloonna, alai di rohana ulaonna do manurat buku on, marhaporseaon na Tuhan ingkon manogu roha ni angka halak asa manongos hepeng di tingki na ringkot. Dung manuhor harotas, pena, dohot na asing, asa adong tingki tu angka barang ni jabu i sahat dumolo sian ibana, laho ma ibana tu ujung ni dalan na tu jabuna. Dung diida ibana na angka barang i nunga adong di si, bongot ma ibana tu jabu marhite pintu pudi, jala hundul muse di meja panuratanna. Bongot Inang Bates jala mandok dohot roha na gulut: “Joseph, ida ma tu alaman di jolo! Sian dia do angka barang i? Ro sahalak parboan barang tu son jala sai naeng dipaoru ibana i. Nunga hupaboa tu ibana na ndang tu son barang i, alai sai dipaoru ibana do.” “Olo,” ninna Kapten Bates, “di rohangku denggan do saluhutna.” “Alai,” ninna Inang Bates, “sian dia do ro i?” “Olo,” ninna kapten i, “Tuhan do na manongos i.” “Olo,” ninna Inang Bates, “Tuhan do na manongos i; sai i do na didok ho.” Dung i dilehon ibana surat i tu Inang Bates, didok ma: “Jaha ma on, asa diboto ho sian dia ro i.” Dijaha ibana i, jala ruar muse laho tumatangis. Alai marragam do tangisna on sian na parjolo; jala dung mulak, mardongan roha na unduk dipangido ibana hasesaan sian tunggane dolina ala hurang haporseaonna.

GSAM 254Hepeng Ro tu Buku i

GSAM 254.1Di na lam maju ulaon panuratan dohot parcetakan, manjalo hepeng do Kapten Bates sian tingki tu tingki marhite pos dohot marhite dalan na asing, sipata sian angka halak na so dung pajumpang dohot ibana. Ganup dijalo hepeng, dipasahat ma tu angka parcetak, laho mambayar na ringkot tu buku i. Dungi sahat ma ari na saluhut angka buku nunga sidung dicetak, jala sian dalan na so nihirim ni Dongan sahaporseaon Bates, dibayar ma na tading sian biaya i. Songon i angka buku i ndang tarambat nang holan sadari pe laho dipasarsar.

GSAM 254Pangidoan Bayaran na Parpudi Digarar

GSAM 254.2H. S. Gurney, sian Memphis, Mich., paboa tu ahu di bulan Maret 1884, na di manogot ni ari sidungna buku ni Pandita Bates, dijalo ibana $100 bahen panggarar ni surat utang naung salpu tingki pangidoanna hombar tu patik. Hepeng i sian sahalak naung mandok na ndang dung gararanna utangna tu ibana. Dung dijalo hepeng on, di rohana las ni roha do mamangke sabagian sian i laho manggarar pangidoan bayaran na parpudi taringot tu sijahaon ari Sabat ni Pandita Bates. “Alai,” ninna Amang Gurney, “Dongan sahaporseaon Bates ndang dung mangantusi, sahat tu ari hamamatena, ise do na manggarar na tading sian biaya ni buku i.” Na masa tu Pandita Bates di parcetakan ni hasintongan ari Sabat on songon na mandok tu bangso nami sian mula ni pamabinsaran hasintongan taringot tu ari Sabat: “Maju ma hamu di ulaon on, jala hirim ma pangaramotion ni Debata mangungkap dalan di na lam maju hamu.”

GSAM 255Pandita Bates Ganggu taringot tu Angka Parnidaan

GSAM 255.1Hata na mangihut on, na pinajempek sian Angka Barita ni Ngolu, patuduhon songon dia silehonlehon manurirangi dohot pauli pangaradotion ni ari Sabat dipasada:—

GSAM 255.2Di sada pardalanan tu New Bedford, Mass., di taon 1846, boru Harmon martanda dohot Pandita Joseph Bates. Sian mula nunga dijalo ibana haporseaon taringot tu haroro ni Kristus, jala sahalak pangula na ringgas do ibana di ulaon i. Sahalak baoa Kristen na sintong do ibana, na maradat jala burju. Mansai lambok do ibana tu boru Harmon, songon tu anakna sandiri. Di na parjolo dibege ibana boru i mangkatai, dipatuduhon ibana roha na mansai manatap, jala dung sidung boru i, jongjong ma ibana jala mandok: “Au do si Tomas na ganggu. Ndang porsea au di angka parnidaan. Alai molo boi au porsea na panindangion naung pinaboa ni dongan sahaporseaon on di borngin on tutu soara ni Debata tu hita, gabe au ma halak na umbalga las ni rohana di tongatonga ni angka na mangolu. Mansai taronjar rohangku. Porsea do au na sintong roha ni na mangkatai on, alai ndang tarhatorangkon ahu songon dia dipatuduhon tu ibana angka halongangan naung pinaritahonna tu hita.”

GSAM 255Nona Harmon Manjanghon ari Sabat

GSAM 255.3Pandita Bates mangaradoti ari Sabat, jala manekehon hinaringkotanna. Di tingki i Nona Harmon ndang mangkilalahon hinaringkotanna, jala dipangkilalahonna Pandita Bates sala ala umbahen patik na opat lam sian patik na sia na asing. Alai dilehon Debata ibana sada pangungkapon taringot tu inganan na badia di banua ginjang. Tarbukka bagas Debata di banua ginjang, jala dipatuduhon tu ibana tabut ni Debata dohot tutup pangampunan na manutup ibana. Dua surusuruan jongjong, sada di ujung na sada di ujung na asing, habakna mangulur di atas tutup pangampunan, jala bohi nasida mangarah tu tutup pangampunan i. Didok surusuruan na rap dohot ibana tu ibana, on manggombarhon saluhut pasukan banua ginjang na mangida dohot habiaran na badia tu patik ni Debata naung ditulis jari ni Debata. Jesus mangungkap tutup tabut i, jala diida ibana angka papan batu inganan ni sampulu patik ditulisan. Marhite halongangan diida ibana patik na opat di tongatonga sampulu patik, dilingkupi sinar na lambok. Didok surusuruan i, “Holan on sian sampulu patik na manggombarhon Debata na mangolu, na manompa banua ginjang dohot tano dohot saluhut na adong di bagasan i. Di tingki dipajongjong ojahan ni tano, dipajongjong muse ojahan ni ari Sabat.” Dipatuduhon tu ibana, molo ari Sabat na tutu dipangaradoti, ndang adong na gabe jolma na so porsea manang ateis. Molo dipangaradoti ari Sabat, tontu tarjaga portibi sian pangibadahon tu ganaganaan.

GSAM 256.1Patik na opat nunga dipijakpijak, dibahen i dipangido tu hita asa marumpak hita naung marbolong di patik i, jala asa marhata mangurupi ari Sabat naung ditindas. Jolma ni dosa, na manonggak dirina mangatasi Debata jala marroha na boi paubahon angka tingki dohot patik, ima na mambahen ari Sabat muba sian ari papituhon gabe ari parjolo di minggu. Marhite i dibahenna bolong di patik ni Debata.

GSAM 256.2Andorang so ro ari bolon ni Debata, dipasahat sada barita bahen paingothon bangso asa mulak tu pangoloion nasida tu patik ni Debata naung dirubuhon antikristus. Naeng dipatuduhon bolong di patik i marhite ajar dohot contoh. Dipatuduhon muse tu ibana ia surusuruan na patoluhon sian Pangungkapon 14, na marbarita taringot angka patik ni Debata dohot haporseaon ni Jesus, manggombarhon angka na manjalo barita on, jala maningkohon soara paingothon tu portibi asa mangaradoti angka patik ni Debata jala patikna songon biji mata; jala ala paingothon on godang ma na naeng manjalo ari Sabat ni Tuhan.6

GSAM 256.3Pangalaman Nona Harmon dohot Pandita Bates sesuai dohot dalan ni Debata mangula. Perkara ari Sabat dipapatar tu Nona Harmon dohot Pandita White marhite Pandita Bates, na mangalehon tu nasida sian Surat Suci angka tuntutan ni patik ni Debata na so boi muba. Nang pe Nona Harmon nunga diberkati marhite tanda na sumurung sian Tuhan saleleng kira-kira sampulu ualu bulan, ndang adong na dipatuduhon tu ibana andorang on taringot tu perkara on. Saonari nunga ro tingki ni Tuhan, di tingki angka na porsea dipabangkit laho mangaradoti patikna, asa dilehon tu nasida hatiuron marhite silehonlehon manurirangi, jala songon i, marhite dalanna sandiri mangula, dipadomu barita ni surusuruan na patoluhon, “angka patik ni Debata, dohot panindangion ni Jesus Kristus.”

GSAM 257Pamula ni Barita ni Surusuruan na Patoluhon

GSAM 257.1Sian tingki i dipamula pabaritaon barita ni surusuruan na patoluhon, rap dohot na dua na parjolo. Hasintongan taringot ari Sabat, na rap dohot tabut ni Debata dohot hatiuron na lam tarida taringot inganan na badia, mangonfirmasi naung dipatuduhon andorang on, ima gerakan Advent naung salpu i tutu jala sesuai dohot aturan ni Tuhan. Saonari boi nasida mangantusi lam torang sian naung salpu lapatan ni “tolu langkah tu atas dalan tu huta ni Debata.”

GSAM 257Pandita Bates Manjanghon angka Pangungkapon sian Debata

GSAM 257.2Di bulan November 1846, diulahon sada punguan huria di Topsham, Maine, jala adong Pandita Bates di san. Di punguan i Inang White (nunga dipapatar andorang on taringot parbagason ni Nona Harmon dohot Pandita James White) manjalo sada pangungkapon, na gabe dalan sahat tu haporseaon na sun denggan sian Pandita Bates taringot tu mulana sian Debata. Ibana ma sahalak jolma na mangihuthon laut saleleng lima pulu taon, mangisi saluhut jabatan sian anak kapal sahat tu nakhoda dohot nampuna kapal. Pangantusionna taringot astronomi tung balga, ala didokna tu ahu boi ibana mamboto hampir tepat di dia ibana di laut, taringot tu lintang dohot bujur, marhite mangida angka benda di banua ginjang. Jolma songon i tontu lomo rohana manghatai taringot astronomi.

GSAM 257.3Di na marhata-hata dohot ibana, didokna tu ahu songon dia ibana gabe marhaposan ia angka pangungkapon i sian Debata. Didokna, sada ari dicobana marhata-hata dohot Inang White taringot tu angka bintang, alai ndang leleng diboto ibana ia ibana ndang mangantusi astronomi; tutu, songon na didokna tu ibana, ndang diboto ibana naung hea mangida buku taringot tu angka i. Ndang adong pangidoan rohana manghatai taringot tu topik i, jala dipabali panghataion i marhite manghatai taringot tano na imbaru dohot angka naung dipatuduhon tu ibana di bagasan pangungkapon.

GSAM 258“Langit na Tarbukka”

GSAM 258.1Di taon naung salpu, 19 April 1845, Illustrated London News nunga mambahen barita na tung manarik roha tu angka ahli astronomi sian Tuan Rosse, taringot tu angka panuktuk na halongangan naung diulahon ibana marhite teleskopna na balga, tarlumobi sada pemandangan na digoari angka ahli astronomi “bolong di langit.” Di sada borngin di punguan naung disebut i, di bagas ni Tuan Curtiss jala di adopan ni Pandita Bates, na dope marsangsang taringot tu tanda-tanda on, Inang White, di bagasan pangungkapon, mamungka manghatai taringot tu angka bintang, mangalehon gambaran na marsinar taringot tu sabuk na marwarna rara-rara na diida ibana marsilang di ginjang ni sada planet, jala dipasada, “Huida opat bulan.” Didok Pandita Bates, “Oh, ibana mangida Jupiter!” Dung mambahen gerak songon na mardalan di ruang angkasa, dipamula ibana manggambarhon sabuk dohot cincin di bagasan hasondangan na sai mubauba, jala didokna, “Huida pitu bulan.”7 Didok Pandita Bates, “Ibana manggambarhon Saturnus.” Dung i didok ibana, “Huida onom bulan,” jala pintor dipamulana manggambarhon “langit na tarbukka,” dohot hasangaponna, manggokkon ia on sada ungkapan tu sada inganan na lam torang. Didok Pandita Bates, gambarna dao lam unggul sian saluhut barita taringot langit na tarbukka naung hea dibacana sian manang ise pe pangarang.

GSAM 258.2Di na manghatai ibana jala dope di bagasan pangungkapon, jongjong Pandita Bates, jala manjou, “O, andai adong Tuan John Rosse di son borngin on!” Disungkun Pandita White, “Ise do Tuan John Rosse?” Didok Pandita Bates, “Oh, ibana ma ahli astronomi Inggris na bolon. Huhirimhon asa adong ibana dison laho manangihon ina i manghatai astronomi, jala manangihon gambaran ‘langit na tarbukka’ i. Lam sumurung on sian saluhut naung hubasa taringot tu perkara i.” Sian borngin i Pandita Bates gabe marhaposan sandok ia pangungkapon ni Inang White di luar pangantusion dohot huaso ni ibana sandiri. Pangalaman on dohot sifat ni poda dohot ajar na dilehon, mambahen ibana marhaposan ia angka i sian Debata.

GSAM 259.1Halongangan di banua ginjang naung digambarhon Inang White di bagasan pangungkapon i jarang do disebut angka panurat astronomi. Huygens, na parjolo manuktuk ibana, mangalehon gambaran na mangihut:

GSAM 259Torang na Hasangapon di Bagasan Pedang Orion

GSAM 259.2“Dipatopang angka ahli astronomi tolu bintang jonok sambondar di bagasan pedang Orion; di tingki huida na tongatonga marhite teleskop di taon 1656, tarida di inganan ni sada i dua bolas bintang asing; di tongatonga nasida adong tolu na tung marsijonokan, jala opat muse tarida, marhite sorot na songon sian ombun, sahat tu inganan di humaliang nasida tarida lam torang sian langit na asing, na saluhutna songon marwarna hitam ala ni cuaca na denggan, jala tarida songon marhite tirai naung dibukka, sian i boi tarida bebas tu sada wilayah na asing na lam torang.”

GSAM 259.3Didok William Herschel taringot tu bukaan on di langit:

GSAM 259.4“Molo diameterna di jarak on mambahen sudut 10°, na hampir songon i do, balgana tung so boi dipangantusi. Nunga dihitung ia balgana ingkon dua triliun hali sian ukuran ni mata ni ari.”

GSAM 259Lam Torang sian Mata ni Ari

GSAM 259.5Songon on do hata ni Thomas Dick, ahli filsafat, taringot tu nebula na marsinar on:

GSAM 259.6“Molo dipapungka hita jonok tu ibana, satonga sian jarak tu bintang na jumonok, tung dao pe jarak i, sian titik i ibana patuduhon sinar na hampir sarupa dohot sinar ni mata ni ari; jala tu angka na mangolu di jarak na lam jonok, ibana mangisi bagian na balga sian langit, jala tarida marhite hasangapon na so boi dihatahon. Alai maksud na parpudi sian sada benda songon i, di sandok hubungan dohot parsereakan, boi dope tongtong tarida di angka taon na naeng ro sian parngoluon na so marujung; jala songon godang benda na asing di ruang na dao di panompaon, ibana pahehehon di roha sada pangidoan na balga laho marnida angka pemandangan na marsinari dohot na misterius sian alam raya lam dipapatar.”8

GSAM 260.1Di na pajongjong hata parpudi di sada tulisan taringot tu perkara on, didok Pandita Bates:

GSAM 260.2“Songon i tarida sian saluhut panindangion na dipapatar (jala boi dope dilehon godang sian i molo diporluhon), dison adong halongangan na tung balga jala so boi dijelashon di banua ginjang; sada bolong di langit na lobi sian sampulu sada miliar dohot tolu ratus opat bolas [11,000,000,314] mil di humaliangna. Didok Huygens na tarbarita, ‘Ndang hea huida sada pe songon i di tongatonga ni angka bintang na tongtong—pemandangan bebas tu sada wilayah na asing na lam torang.’”

GSAM 260Panindangion na Asing taringot tu Pangungkapon Planet

GSAM 260.3Sada hali muse dipungka hita mangutip sian Inang Truesdail, na adong di tingki dilehon pangungkapon na dimaksud i. Didok ibana:

GSAM 260.4“Dongan sahaporseaon White tung gale do parngoluonna, jala di tingki dipasahat angka tangiang bahen ibana, Tondi ni Debata ro tu hita. Ndang leleng tarida ia ibana ndang mangkilalahon angka perkara di tano. On ma pemandangan parjolona taringot tu portibi ni angka planet. Dung manghitung bulan ni Jupiter dohot so leleng dung i bulan ni Saturnus, dilehon ibana gambaran na denggan taringot tu angka cincin ni Saturnus. Dung i didok ibana, ‘Jolma na mangolu di san i ma bangso na timbo jala na sangap, tung asing sian angka na mangolu di tano. Dosa ndang hea masuk tu son.’ Tarida sian bohi na marmiraham ni Dongan sahaporseaon Bates ia angka sungkun-sungkuna na robi taringot tu mula ni pangungkaponna lam marjea sian ibana. Saluhutna diboto hami ia Kapten Bates tung marsiamun astronomi, ala sai tongtong ibana patuduhon godang benda banua ginjang bahen pangajarion nami. Di tingki Dongan sahaporseaon White mangalusi sungkun-sungkunna dung salpu pangungkapon, mangdok ia ndang hea marsiajar manang manjalo pangantusion sian dalan on, tarlobilobi marlas ni rohana. Dipuji ibana Debata, jala dipaboa haporseaonna ia pangungkapon taringot angka planet i dilehon asa unang be hea ibana marsangsang.”9

GSAM 261Hoda na Jahat Pintor Gabe Lambok

GSAM 261.1Ndang leleng dung punguan di Topsham on, masa muse sada kejadian na halongangan taringot tu angka pangungkapon, na naeng huparhitehon songon na tinutur ni Pandita Bates tu ahu:

GSAM 261.2Pandita White mamangke sada anak hoda na so sude diparsiajar jala sada kareta pasar na dua inganan, na dibahen ndang marpapan di jolo, alai adong tangga di jolo kareta, dohot sada tangga besi sian batang penarik. Ingkon tung manat situtu mangantari anak hoda i, ala molo tali kendali manang aha pe manjamai sisi ni ibana, pintor manendang ibana dohot hagigihon, jala ingkon tongtong ditahan marhite tali na ditarik gomos asa unang mangalangalang. Nampuna anak hoda on ima sada halak, jala tu ingananna do naeng lao nasida, jala ala Pandita White nunga biasa mangatur anak hoda na so jinajang, dipangkilalahonna ndang adong parungkilon na songon i. Alai molo diboto nasida ia di tingki na mangamuk anak hoda on nunga mambunu dua halak jolma, sada dibunuh marhite dipidupidu tu batu di topi dalan, mungkin lam metmet do haporseaonna.

GSAM 261.3Di tingki on adong opat halak di bagasan kareta, Pandita White dohot dongan saripena di kursi jolo, jala Pandita Bates dohot Israel Damon di kursi pudi. Di na mangalehon saluhut pangaramotionna Pandita White laho manjaga hoda i asa tongtong di bagasan huaso, Inang White manghatai taringot tu hasintongan, di tingki huaso ni Debata tuat tu punguan i, jala ibana diangkat tu bagasan pangungkapon, hundul di kareta. Di detik ibana manjou “Hasangapon!” di na masuk tu pangungkapon, pintor sohot anak hoda i, jongjong so humordit, jala dipatunduk uluna. Di tingki na sarupa Inang White jongjong, di bagasan keadaan i, dohot matana mangarah tu ginjang, mangalangkahi jolo ni kareta, tuat tu batang penarik, marhite tanganna di punggung anak hoda. Manjou Pandita Bates tu Pandita White, “Anak hoda i naeng manendang ina i sahat tu hamatean.” Dialusi Pandita White, “Tuhan do mangulahon anak hoda on saonari; ndang hupangido mangarambui.” Jongjong anak hoda i lambok songon hoda naung matua. Di topi dalan, bahu ni dalan i timbo kira-kira onom kaki, jala di lambung pagar adong sada inganan na marduhut-duhut. Inang White, matana tongtong mangarah tu ginjang, ndang hea manunduk, manaek tu bahu i tu inganan na marduhut-duhut, dung i mardalan mulak-mulik piga menit, manghatai jala manggambarhon hauliaon ni tano na imbaru. Dung i, ulu na tongtong di posisi na sarupa, turun ibana sian bahu, mardalan tu kareta, manaek tu tangga, tanganna di bagian pudi ni anak hoda, jala sian i manaek tu batang penarik, dungi mulak tu bagasan kareta. Di detik ibana hundul di kursi, kaluar ibana sian pangungkapon, jala di detik i muse hoda i, ndang adong tanda sian pangantari, mamungka mardalan jala mangihuthon dalanna.

GSAM 262.2Di na Inang White di luar kareta, Pandita White marroha laho mancoba hoda i, marnida tutu do naung gabe lambok manang ndang. Parjolo disentuhna dohot cambuk; di tingki na asing hoda i ingkon manalusi dohot tendangan, alai saonari ndang adong gerakna. Dung i dipukulna gomos, dungi lam gomos, jala lam gomos muse. Anak hoda i ndang mangaradoti angka pukulan i nanggo saotik, alai tarida so mambahen hajahaton, songon angka singa naung ditutup baba ni nasida marhite angka surusuruan di borngin Daniel di bagasan lubang nasida. “Inganan na patubuhon habiaran do i,” didok Pandita Bates, “jala torang do ia Huaso na sarupa na mambahen angka pangungkapon i, saleleng tingki i, manundukkon sifat liar ni anak hoda i.”

GSAM 262.3Molo pangungkapon on holan parbue sian parsahit ni pamatangna, ro do sungkun-sungkun tu roha: Naung tarsahit do hoda i songon i muse?

GSAM 262Panindangion ni Israel Damon

GSAM 262.4Dison naeng hu pasahat, laho patoguhon barita naung tinutur ni Pandita Bates tu ahu, pandohan na mangihut:

GSAM 262.5“Kira-kira dua pulu taon naung salpu, pintor dung hupamula mangaradoti ari Sabat, Israel Damon mangalehon tu ahu angka kejadian taringot Dongan sahaporseaon White na manjalo pangungkapon di na ibana, Pandita Bates, dohot Pandita White dohot dongan saripena, hundul di bagasan kareta na metmet na ditarik anak hoda na mangalo. Saonari nunga hubasa gambaran di atas taringot tu kejadian i, naung ditulishon Pandita Loughborough, jala tutu sarupa dohot na tinutur ni Pandita Damon tu ahu.” Ditandatangani, “R. S. Webber, Battle Creek, Mich., 9 Februari 1891.”

GSAM 263Panindangion ni Pandita Bates taringot angka Pangungkapon

GSAM 263.1Songon on do Pandita Bates manggombarhon pangalamanna sandiri:

GSAM 263.2“Nang pe ndang huboto manang aha pe di bagasan nasida na maralo dohot hata i, alai tung mabiar do rohangku jala tung diuji situtu, jala saleleng tingki na leleng ndang olo marhaposan ia on lobi sian parbue ni keadaan pamatangna naung leleng gale.

GSAM 263.3“Dibahen i hupangido angka partingkian di adopan ni dongan, di na tarida rohana so ganggu (di luar punguan), laho manungkun jala manungkun muse ibana dohot angka donganna na mangihuthon ibana, tarlumobi angkangna boru, asa molo boi dapot hasintongan. Di bagasan godang kunjungan naung dibahen ibana tu New Bedford dohot Fairhaven dung i, di na adong hami di angka punguan, nunga huida ibana di bagasan pangungkapon piga hali, jala di Topsham, Maine, muse; jala angka na adong di tingki piga sian pemandangan na manggogohon i tung denggan do diboto nasida songon dia dohot pangidoan na balga hu manangihon ganup hata, jala marnida ganup gerak, laho mananda tipu manang huaso mesmeri. Jala mauliate ma ahu tu Debata ala dilehon tu ahu partingkian rap dohot dongan laho marnida angka i. Saonari boi do hupaboa dohot haporseaon bahen diringku. Huporseai ulaon on sian Debata, jala dilehon laho mangapuli dohot manguatkon bangsoNa na “sarsar,” “tarsuwir,” jala “dirampasi,” dung marujung ulaonta ... di Oktober 1844. Keadaan na marbolakbalik sian “Dison do!” dohot “Disan do!” dung i tung mambahen angka bangso ni Debata na tutu jala na olo gabe songgot, jala tung mangarimangi tu angka na so boi manjelashon godang ayat na maralo na dipasahat tu adopan nasida. Huakui ia nunga manjalo hatiuron dohot ajar taringot tu godang ayat na andorang on ndang huboto manjelashonna dohot torang. Huporseai ia ibana sada anak ni Debata na tutu, na olo, jala na mangalehon dirina.”10

GSAM 263.4“Panurat i ndang manjalo “pandohan” ni angka pangungkaponna “sian ajar manang parsiajaran naung jolo.” Di na manjalo pangungkaponna na parjolo, Desember 1844, ibana dohot saluhut punguan di Portland, Maine (di inganan ni orangtuana di tingki i), nunga manadingkon “joujou di tonga borngin” songon na nunga salpu. Di tingki i Tuhan patuduhon tu ibana di bagasan pangungkapon hasalaon naung disi ibana dohot punguan di Portland. Dung i dipaboa ibana pangungkaponna tu punguan i, jala nasida mangakui pangalaman bulan papituhon nasida songon ulaon ni Debata.”11

GSAM 264Songon dia angka Tolu Barita Dipangkilalahon di 1847

GSAM 264.1Na mangihut sian Pandita James White, ditulishon di April 1847, patuduhon songon dia angka tolu barita i dipangkilalahon di tingki i:

GSAM 264.2“Saluhut golongan ni angka na porsea tu haroro ni Kristus paduahalihon sepakat ia surusuruan na dipatuduhon di ayat onom dohot pitu sian bindu on (Pangungkapon 14), manggombarhon barita haroro ni Kristus tu huria dohot portibi.... Ulaon ni surusuruan na paduahon i ma patuduhon tu pasukan Advent ia Babel nunga madabu. Jala ala godang sian nasida ndang mangantusi hasintongan on sahat tu huaso ni “joujou di tonga borngin” pahehehon nasida tepat di tingki laho paluahon nasida sian angka huria andorang ro ari na sampulu, gabe nyata do ia sian bulan papituhon 1844, barita ni surusuruan na patoluhon i ma, jala tongtong dope, sada paingothon tu angka na badia asa “tongtong gomos,” unang mulak, jala unang “manjalo” angka tanda naung dipabali punguan parawan i di joujou ni surusuruan na paduahon.”

GSAM 264.3“Jala ndang tutu do barita na tutu tu bangso ni Debata, sian bulan papituhon 1844, gabe paingothon na songon i? Tutu do.... Ayat na sampulu dua mandok, “Dison ma jumpang habengeton ni angka na badia: dison ma angka na mangaradoti angka patik ni Debata dohot haporseaon ni Jesus.” Di dia do ho marnida nasida, Johannes? —Alai, “dison,” di tingki barita ni surusuruan na patoluhon. Ala nunga sian bulan papituhon 1844 tingki paimaimahon na sabar, jala ala nunga tarida sian tingki i golongan na mangaradoti ari Sabat dohot angka na asing, torang do ia hita mangolu di tingki ni barita ni surusuruan na patoluhon.”12

Notes

  1. Pangungkapon 14:9-12. ↩
  2. Angka Hatutuan taringot tu Haporseaon Roma, alaman 112. ↩
  3. Tolu Surusuruan di Pangungkapon 14:6-12, alaman 131, 132. ↩
  4. Rachel Preston mate di Vernon, Vt., 1 Februari 1868, di umur 59 taon. ↩
  5. Barita ni Ari Sabat ni Andrews, alaman 506, edisi taon 1887. ↩
  6. Riwayat ni Ellen G. White, hlm. 95, 96. ↩
  7. Di Rise and Progress, didok ia diida ibana ualu bulan di Saturnus. Paubahan on dibahen dung kaluar angka cetakan siparesoon sian tanganhu. Lam godang bulan di Jupiter dohot Saturnus nunga dijumpangi dung i. ↩
  8. Langit Bintang ni Dick, hlm. 96. ↩
  9. Surat ni Inang Truesdail, 27 Januari 1891. ↩
  10. Sada Hata tu Punguan na Metmet, hlm. 21. ↩
  11. Di buku na sarupa, 22. ↩
  12. Di buku na sarupa, 10, 11, Brunswick, Maine, Mei 1847. ↩

Note

Back