Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
07 / 31
07 / 31

Bindu 4 — Tingki ni Ujung

John Norton Loughborough

GSAM 77.1“Dung i ninna ahu, O Tuhanhu, aha do ujung ni angka perkara on? Jadi ninna ibana, Laho ma ho, Daniel: ai tartutup dohot tarsahap dope angka hata i sahat tu Tingki ni Ujung. ... Angka parjahat mangulahon hajahaton do tongtong, jala ndang adong sian angka parjahat na mangantusi; alai angka na marbisuk mangantusi.”1

GSAM 77.1“Ninna ibana tu ahu, Antusia ma, ale anak ni jolma: ai di Tingki ni Ujung do pangungkapon i.”2

GSAM 77.1“Alai ho, ale Daniel, tutup ma angka hata i, jala sahapi ma buku i, sahat tu Tingki ni Ujung; torop do na mardalan tu dia tu dia, jala lam tamba ma parbinotoan.”3

GSAM 77.1Aha do na dimaksud ni hata “Tingki ni Ujung” on? Ndang mungkin ujung na sasintongna, ai molo songon i, ndang adong gunana tu jolma bagian ni panurirangon ni Daniel na “tarsahap.” Ala “angka na dipapatar gabe dohot hita,”4 ingkon marguna do bagian on di sada tingki. Dibahen i, hata “Tingki ni Ujung” ingkon patuduhon sada tingki na jonok tu ujung i sandiri, di na angka na nidok tu Daniel i naung dipangantusi.

GSAM 77Ari PanjadianNa

GSAM 77.2Tutu do hata i patuduhon tingki na didok ni panurirang Nahum, “ari panjadianNa.” Dison didok ni panurirang i taringot tu hancuran ni Nineveh marhite “soara cambuk, dohot soara roda na mangkatalitali, dohot lompatan ni hoda, jala lompatan ni kareta.”5 Parjolo dipatuduhon tu panurirang i sada hasusahan na umbalga na laho ro tu portibi on saluhutna, di na “humuntal ma angka dolok di adopanNa, jala malala ma angka dolok metmet, jala mosok ma tano on di adopanNa, tutu portibi on dohot nasa isi na maringanan di bagasanna. Ise do tarbahen jongjong di adopan ni murukNa? Jala ise do tarbahen mangolu di bagasan habaran ni rimasNa? Tutu diusehon do murukNa songon api, jala angka batu dipabuntalhon Ibana.... Ibana pasingkophon do saluhutna; ndang be ro hasusahan paduahalihon.”6

GSAM 78Angka Kareta Marapi

GSAM 78.1Lam dope dipatuduhon ni panurirang i taringot tu ari panjadian on: “Angka kareta marapi ma di ari panjadianNa, jala angka pinus diguncanghon situtu. Angka kareta marongrong di dalan, marsundutsundut nasida di dalan na bidang; songon api do nasida diida, jala mardalan songon hilap. Ibana mamilangi muse angka na tarhormat; marsandung nasida di pardalanan nasida; hatop nasida tu tembokna, jala dipature ma parjagaon.”7

GSAM 78.2Tung gombaran na sintong situtu do on taringot tu kareta api na mangkilat di tingki saonari, di na kondektur ni kareta i tongtong mamilangi jala mangulangi mamilangi angka penumpangna, sian stasion tu stasion, jala marsandung nasida di na mardalan uju mardalan kareta i. Disi do muse panghancuran na bolon ni pinus bahen panghulu rel, jembatan, bagas panabonan salju, dohot angka na asing. Ninna jolma, sada dalan di atas dolok Sierra Nevada adong opat puluh pitu mil bagas panabonan salju sian pinus. Jala on do na nidok ni panurirang i tarjadi di “ari panjadianNa.”

GSAM 78.3Tingki ni ujung on do muse didok ni panurirang Joel di na dilehon patik tu angka naposo ni Tuhan, “Palu hamu ma sarune di Sion, jala pangiar hamu ma soara tanda mara di dolokHu na badia: angka hitir ma saluhut isi ni tano on; ai ro do ari ni Tuhan, jala nunga jonok.”8

GSAM 78.4Jala didok muse ni panurirang Sefanya, “Pungu ma hamu, tutu pungu ma, ale bangso na so dihalomohon; andorang so tubu patik i, andorang so mardalan ari i songon ampapaga, andorang so ro muruk ni Tuhan tu hamu, andorang so ro ari ni rimas ni Tuhan tu hamu. Lului ma Tuhan, hamu saluhut na lambok di tano, naung mangulahon uhumNa; lului ma hasintongan, lului ma halambokon: boi do hamu disamuni di ari rimas ni Tuhan.”9

GSAM 79.1Asa lam tangkas hita mangantusi aha do na dimaksud ni hata “Tingki ni Ujung,” jala andigan do dimulana, taparroha ma sada contoh na asing di na dipangke hata na sarupa. Di pasal 11 ni Daniel dipatuduhon sada hagogoon na manganiaya, na laho maniop harajaonna sahat tu Tingki ni Ujung. Taringot tu hagogoon na manganiaya i ninna Tuhan, “Pigapiga sian nasida na mangantusi madabu, asa diuji, dipaias, jala dipabontar nasida, sahat tu Tingki ni Ujung: ai adong dope tingki naung ditontuhon bahen i [Tingki ni Ujung i].”10

GSAM 79Ulaon ni Tanduk na Metmet

GSAM 79.2Umumna sepakat do angka panasik Protestan mambahen hagogoon on dohot “tanduk na metmet” di Daniel pitu gabe huria Rom, na maniop hagogoon sipil di tanganna saleleng “tingki naung ditontuhon.” Tingki naung ditontuhon i ma “tingki, angka tingki, jala satonga tingki.”11 On ma 1260 ari panurirangon — 1260 taon — ni harajaon sipil ni tanduk na metmet, sian taon 538 sahat tu taon 1798 M. Di taon na parpudi i, dipasohot ma hagogoon sipil ni tanduk na metmet i, di “tingki naung ditontuhon.” Dibahen i di tingki i, nunga marujung “madabu” bangso i dibahen tangan ni hagogoon i songon naung madabu nasida di tingki na jumolo. Dibahen i taon on — 1798 — gabe tanda dimulana tingki na didok di panurirangon on “Tingki ni Ujung.”

GSAM 79.3Taon 1798 manutup “saribu dua ratus onom puluh ari” — 1260 taon — di na “manurirang... marpake ulos duka.” angka “Saksi na Dua” ni Tuhan (Padan na Robi dohot Padan na Imbaru),12 Di tingki na holom ni panganiayaon, dijaga do angka Bibel di hata Gorik dohot Latin, jala ndang dipangantusi angka hata i ni halak na metmet. Panahan on tu Bibel dipatuduhon songon mamakhehon nasida “marpake ulos duka.”

GSAM 80Angka Saksi Na Dua Dibunu

GSAM 80.1“Dung salpu panindangion nasida [di bagasan keadaan marpake ulos duka], binatang na manaek sian lubuk na so adong ujungna marporang mangalo nasida [sibolis manghasut jala mangula marhite angka jolma portibi], jala manaluhon nasida dohot mambunu nasida. Jala angka bangke nasida tarpeak di dalan ni huta na bolon, na di bagasan partondion didok Sodom dohot Misir, disi do Tuhan ta naung disalib [“disalib,” di Edisi Denmark dohot Edisi na Dipaimbaru]. Jala angka sian bangso, marga, hata, dohot bangso-bangso na marbeda i marnida bangke nasida saleleng tolu ari satonga, jala ndang mangaloas bangke nasida dipasahat tu tanoman.”13

GSAM 80Harajaon ni Habiaron

GSAM 80.2Pambunuon ni angka Saksi on saut di tingki “harajaon ni habiaron” di Prancis, sian taon 1792 sahat tu taon 1795 — tolu taon satonga. Tung pe Revolusi Prancis marlanjut kira-kira onom manang pitu taon, alai di bagasan tolu taon satonga na parjolo do nasida mangulahon usaha na bolon laho manghancurhon Bibel, agama, dohot saluhutna na marani mangkatahon na mangalumbahon salah sada sian i. Tung pe Revolusi Prancis mangaku marporang mangalo harajaon dohot hapanditaan, sasintongna gabe porang laho manghancurhon Debata dohot Bibel. Taringot tu angka tingki na mambahen jonok Revolusi i, ta jaha ma,

GSAM 80.2“Unang tading sian rohamu ai andorang so Revolusi taon 1792, ninna nasida angka pangoloi hasohaporseaon di Prancis nungga pungu sian nasida sandiri jala manggastos £900,000 [$4,500,000] di bagasan sada taon, tutu, marulakulak, laho mamboli, mancetakhon, jala pasarsarhon buku-buku laho mangarusak roha ni bangso i jala mambahen nasida siap tu angka ulaon na mansai songkal.”14

GSAM 80Angka Panurat na So Marhaporseaon

GSAM 80.3“Dalan tu Revolusi songon i dipature marhite surat ni Voltaire, Mirabeau, Diderot, Helvetius, D’Alembert, Condorcet, Rousseau, dohot angka na asing na sarupa, di na nasida marusaha pasarsarhon angka uhum na mangalo agama alam dohot agama na dipapatar. Ndang holan ditolak panapataran i, alai dipasiding situtu do; Debata diusir sian portibi on, jala sada bayang-bayang na dibahen roha di goar ni Dewi ni Parrohaan dipature manggantihonsa.”15

GSAM 81.1Di taon 1793 songon i do roha ni bangso i, asa angka pemain sandiwara disoraki mansai gogo ala ni panginsakhon nasida na mangalo Debata dohot Bibel. Songon sada contoh, ta kutip ma:

GSAM 81.1“Pemain sandiwara Monert, di Huria St. Roche [Paris], mamboan hajahaton sahat tu ujungna. ‘Debata, molo adong Ho,’ ninna ibana, ‘baloshon ma goarMu naung hona hasalaan! Ahu manantang Ho. Tongtong do Ho sip. Ndang marani Ho mangalehon guruhMu. Ise do dungkon on na porsea di haadongonMu?’”16

GSAM 81Ulaon na Manginsak di Lyons, Prancis

GSAM 81.2Taringot tu songon dia angka na mambunu angka Saksi i, mangulahi pasilangkon Anak ni Debata, jala paurakkon Ibana di jolo ni natorop (Heber 6:6), tarida ma di ulaon pesta na tinupa Fouché di Lyons, bahen pasangap Chalier, Gubernur Lyons, naung dibunu. Andorang so sahat ibana tu Lyons, dipatikkon Fouché ma asa

GSAM 81.2“saluhut lambang agama dipamurai; jala di atas pintu ni huta tanoman ingkon dituliskon, Hamatean i ma modom na manongtong.... Diboan ma gombaran Chalier marhite dalan, diihuthon mansai torop angka pamunu dohot sibabijalang. Dungkon nasida ro sada keledai mamboan injil, silang, dohot angka cawan ni Ulaon na Badia, na pintor dilehon tu api, jala dipaksa keledai i minum sian cawan ni Ulaon na Badia anggur naung dipabadia.”17

GSAM 81.3Songon on do digombarhon sada Pesta ni Parrohaan na diadahon di Paris:

GSAM 81.3“Mardalan marbaris nasida tu konvensi, jala angka jolma na so maraturan ... manggombarhon marhite cara na mansai lucu angka ulaon ni agama.... Angka baoa na mamakke surplice dohot cope ro marende haleluya, jala manortor Carmagnole, tu bar ni konvensi. Disi dipasahat nasida hosti, angka kotak inganan panyimpanan, dohot patung mas dohot perak. Dibahen nasida pidato na manginsak.... ‘Ale hamu,’ ninna sada utusan sian St. Denis, ‘ale hamu, angka ulaula ni fanatisme, angka na badia naung dipaberkati sian saluhut rupa, gabe patriot ma hamu pudi, jongjong ma hamu saluhut, jala lehon ma pangurupion tu tano on marhite laho tu inganan pambahenan hepeng laho dilebur.’”18

GSAM 82Hata ni Debata Haruar Sian Hasamunan

GSAM 82.1“Dung salpu tolu ari satonga, Tondi ni hangoluan sian Debata masuk tu nasida” (angka Saksi), jala nasida “manaek tu banua ginjang di bagasan ombun.”19 Nunga sahat tingki ni Debata asa hataNa haruar sian hasamunan jala dipatuduhon di jolma portibi. Sian tingki i (1798) nunga sahat tingki laho mangulahon ulaon mamaritahon di portibi saluhutna. Di taon 1804 dipabangkit Punguan Bibel Inggris. Dungkon i ro marpulu-pulu punguan Bibel na asing, jala saonari nunga diterjemahon Bibel tu saluhut hata na umbalga di portibi. Dibahen i, angka Bibel, angka Saksi na Dua, na tarida jala tarjaha ni saluhut jolma, dipatuduhon songon manaek nasida tu banua ginjang di bagasan ombun.

GSAM 82.2Di tingki Revolusi Prancis, ninna Voltaire di bagasan saratus taon ndang dipangke be Bibel. Di taon saratus sian ari i, Bibel na lam godang diparsarhon di Prancis sandiri sian angka na binoto adong di tingki Voltaire mangucapkon puji-pujian na so marisi. Jala bagas di inganan ibana mangucapkon hata i, ninna jolma, saonari dipangke gabe bagas Bibel.

GSAM 82Jumpang Batu Rosetta

GSAM 82.3Adong dua perkara na marhitehon taon 1798 dohot bangso Prancis na ingkon taparroha: Parjolo, di taon i tentara Prancis, di toru ni Jenderal Berthier, manggulinghon pemerintahan kepausan di Roma, mambahen saut (ndang ditanda nasida sandiri) panurirangon taringot tu na masa on, na adong di buku i sandiri na diporangi nasida; paduahon, di taon na sarupa, di Fort St. Julien, di cabang Rosetta sian batang aek Nil, tentara Prancis, di na mangali, manjumpangi batu Rosetta na tarbarita, na saonari disimpan di British Museum. Di batu on adong tulisan di bagasan tolu rupa: Hieroglif, tulisan na dipangke angka pandita; demotik, rupa tulisan ni bangso na metmet; dohot Gorik. On ma kunci na mangungkap tulisan demotik dohot hieroglif na saleleng on gabe misteri. Saonari, songon ninna sada jolma na asing, “cangkul dohot sekop na mangungkap tulisan on di aksara demotik, mangalehon bukti na lam godang taringot tu hasintongan ni catatan Bibel na robi sian sumber na asing di luar Bibel sandiri.” Dibahen i, bangso na marroha laho manghancurhon Bibel i, ndang sadar nasida dipangke laho mambahen saut panurirangon di na dipasohot harajaon kepausan di ujung ni 1260 taon, jala di na manjumpangi kunci tu tulisan na sarupa na mambuktihon hasintongan ni Bibel na niusahahon nasida laho manghancurhonsa.

GSAM 83“Ingkon Jongjong Ho di Bagianmu”

GSAM 83.1Aha do na nidok ni surusuruan tu Daniel na laho masa di Tingki ni Ujung? Sian tingki ibana manangihon halak na badia mandok, “Sahat tu dua ribu tolu ratus ari, dung i dipaias ma inganan na badia,”20 ro ma holso tu rohana taringot tu “ujung ni angka perkara on,” jala “sadia leleng” do i.21 Pudi dipaantusi ibana ai ndang bahen tingkina mangantusi tingki i. Didok tu ibana, “Laho ma ho sahat tu ujung; ai maradian do ho, jala jongjong di bagianmu di ujung ni angka ari.”22

GSAM 83.2Adong do na mangkira hata on taringot tu ujung parpudi ni portibi, jala di tingki i Daniel, rap dohot angka bangso ni Tuhan na asing, manjalo upahna jala jongjong di bagian ni warisanna. Hata Heber bahen bagian ni warisan, wilayah ni tano, dohot angka na sarupa, ninna nasida, ma gheh-vel. Ndang hata i na diterjemahon gabe bagian di ayat on; hata dison ma goh rahl. Didok angka ahli hata Heber ai hata goh rahl on ro pitu pulu onom hali di Padan na Robi, jala hata na sarupa do i dipangke di na mangkatahon pangiasion ni inganan na badia na gabe gombaran, di na dipatupa undian laho manontuhon hambing na ingkon dibunu sian na dua i. Di na mambuat imam na tumimbul mudar ni hambing ni Tuhan jala masuk tu inganan na badia laho mangulahon ulaon pangiasion, jongjong ma Israel saluhutna di ruar, mangarsahi tondi nasida jala mangaku dosa nasida, asa gabe tigor nasida jala manjalo pasupasu ni imam na tumimbul di na ruar ibana sian inganan na badia. Dibahen i, di ari i, jongjong ma Israel di bagian nasida.

GSAM 84.1Di na ro pangiasion parpudi ni inganan na badia, di ujung ni dua ribu tolu ratus ari, kasus ni Daniel, rap dohot kasus ni angka na mate na tigor, ingkon ditongos muse tu adopan ni Debata laho dipariksa. Dibahen i jongjong ma Daniel di bagianna.

GSAM 84Angka Hata Tarsahap Sahat tu Taon 1798

GSAM 84.2Mangalusi sungkun-sungkun ni Daniel, “O Tuhanhu, aha do ujung ni angka perkara on?”23 didok ma tu ibana, “Tartutup dohot tarsahap dope angka hata i sahat tu Tingki ni Ujung.”24 Aha do na mansai mambahen holso roha ni Daniel? I ma “andigan?”, “sadia leleng?”, jala “aha do ujungna?” On ma angka perkara na mambahen holso jala marsak panurirang i, jala angka perkara on sambing do na ingkon tartutup dohot tarsahap sahat tu “Tingki ni Ujung,” ndang saluhut buku Daniel, songon na dikira pigapiga halak. Andorang so tingki taon 1798 on, angka parsiajar panurirangon nunga dapotan panondang taringot tu pitu pulu minggu, jala mangantusi ai dimulana di taon 457 andorang so Kristus, ulaon ni Kristus di jolma, hamateanNa, dohot angka na asing, masa dohot hasesuaian na singkop tu pangkiraion sian onom pulu sia dohot pitu pulu minggu sian tingki i. Hasautan na singkop on sian ulaon ni Sipalua, marhite pangkiraion on, nungga mangalehon tu nasida sada tanda na balga ai Ibana tutu do Messias, jala ai tingki dimulana pitu pulu minggu i nunga ditontuhon ndang boi diuba. Alai ala ndang jumpang nasida ai pitu pulu minggu i ma bagian parjolo sian dua ribu tolu ratus ari, gabe tarsahap dope perkara i sahat dungkon taon 1798, songon naung dipanurirangkon.

GSAM 84Kunci tu 2300 Ari

GSAM 84.3Saonari taida ma angka fakta ni perkara on. Sahat tu taon 1798, angka parsiajar panurirangon ndang adong sinondang nasida taringot tu tingki di ujung ni 2300 ari. Boi do nasida mangantusi angka tanda, gombaran dohot angka binatang di buku Daniel, alai ndang boi paboahon di dia 2300 ari i marujung, ai nasida dope ndang mangantusi tingki dia dipungka angka ari i. Bahen pasintongon taringot tu on, tajaha ma sian Joujou di Tonga Borngin, surat kabar ni halak Advent na dipabinsar di New York City, di tanggal 15 Juni 1842: “Sungguh manarik marnida angka panurat na marsirang-sirang, na dung sian taon 1798 marnida aha na so tarida tagan so i—ima, pitu pulu minggu i gabe kunci tu 2300 ari.”

GSAM 85Godang Na Mangkalungkun Sinondang

GSAM 85.1Songon pengetahuan on “disahap” sahat tu tingki naung ditontuhon ni Tuhan laho mangungkap i tu pangantusion ni bangsoNa, songon i do nang tutu, uju ro “tingki ni ujung,” godang do na “marjalan tu jolo tu pudi” di bagasan Buku na Badia, mangalului angka perkara on. Marhite pabandingkon pigapiga salinan sian ayat i, gabe tangkas ma pangantusion on.

GSAM 85.2Doktor Adam Clarke mandok: “Godang do na mangusaha mangalului lapatan ni i; jala pengetahuan gabe lam godang—marhite dalan on.”

GSAM 85.3Di Bibel Jerman ni Luther naung dipauli, tajaha ma: “Songon i ma godang do na mangalului i, jala manjangkon pangantusion na bolon.”

GSAM 85.4Di Bibel Jerman na marpararel tajaha ma: “Godang do na mangalului i saluhutna, jala marhite i pengetahuan gabe lam godang.”

GSAM 85.5Di Bibel Jerman ni L. Van Ess, na diizinhon nang ni Paus tu angka pambasa Katolik, diterjemahon do i: “Godang do na mangalului i saluhutna, jala pengetahuan gabe bolon.”

GSAM 85.6Di Bibel Swedia tajaha ma: “Godang do na mangalului di bagasan i, jala pengetahuan gabe lam bolon.”

GSAM 85.7Di Bibel Denmark-Norwegia naung dipauli tajaha ma: “Godang do na mangalului dohot las ni roha, jala pengetahuan gabe godang situtu.”

GSAM 85.8Di Joujou di Tonga Borngin tanggal 15 Juni 1842, tajaha taringot tu panalungkunon on dohot pangolion ni pengetahuan taringot tu naung disahap tagan so 1798: “Ndang do i pasombu roha, sada halongangan ma i, ai godang situtu angka panurat, ndang marsitanda sada tu na sada, ro di hata na sarupa di tingki na sarupa?”

GSAM 86.1Dison dipapatar nami sada daftar ni dua pulu parpunguan na asing na manjumpangi hasintongan taringot tu ujung ni 2300 ari, ndang marhite marsipaboaan nasida, alai gabe parbue sian panalungkunon na tutu di Buku na Badia, dipangulu ni pangurupion ni Tondi ni Debata. Di ulu ni daftar on, taruhon nami William Miller sian Negara Bagian New York; dung i A. J. Krupp, sian Philadelphia, Pa.; David McGregor, sian Falmouth, Maine; Edward Irving, sian Inggris; Archibald Mason, sian Skotlandia; W. E. Davis, sian South Carolina; Joseph Wolff, na marulaon di angka luat di Asia; Alexander Campbell, di parbadaanna dohot Robert Owen di taon 1829; Kapten A. Landers, sian Liverpool, Inggris; Leonard Heinrich Kelber, sian Stuttgart, Jerman; Lacunza, sian Spanyol; Hentzepeter, sian The Hague, Hollandia; Doktor Capadose, sian Amsterdam, Hollandia; Rau, sian Bavaria; angka pandita Tartary di taon 1821; angka parsiajar Bibel sian Yemen, di buku nasida na marjudul “Seera”; Hengstenberg, di sada luat na asing di Jerman; halak Rusia di laut Caspian; Molokaner di pinggir laut Baltic, dohot angka na asing.”

GSAM 86.2Taringot tu songon dia perkara on dipapatar marhite tingki tu angka parsiajar panurirangon, jala i pe ndang marhite panandaion nasida sada tu na sada, angka na mangihut on patuduhon ma:

GSAM 86.3Di Joujou di Tonga Borngin tanggal 15 Juni 1842, adong hata on: “Baru diterima sada buku, marjudul, ‘Dua Karangan taringot tu Angka Bilangan Panurirangon ni Daniel na 2300 Ari, dohot Kewajiban ni Sahalak Kristen laho Mangalungkun taringot tu Haluaon ni Huria, sian Archibald Mason, pelayan barita na uli, Wishawtown, Skotlandia, Newberg. Dipabinsar sian edisi Glasgow ni Ward M. Gazeley, taon 1820.’ Di bagasan buku on Mason mandok, ‘Baru dope hupungka marnida sada pamflet na metmet, na parjolo dipabinsar di Amerika, ni Pendeta Wm. E. Davis, sian South Carolina, jala dipabinsar muse di taon 1818 di Warkington, di bagian selatan Inggris. Dipasintong panurat on dohot hata na mandok 2300 ari i dipungka rap dohot pitu pulu minggu i (Bindu 9:24). Di hata on, tarpaksa do au mangihuthon.’”

GSAM 87Davis, sian South Carolina

GSAM 87.1Di nomor na sarupa sian Joujou di Tonga Borngin, panuratna mandok: “Buku ni Davis i tontu ditulis kira-kira taon 1810.” Taringot tu alasan na dipapatar di bagasan buku i, dipatorang ibana, “Na olo do pambasa marasa songon sedang mambasa hasil ni Miller, Litch, Stores, manang Hale, alai porsea do hita ndang adong sada sian angka panurat haroro ni Kristus paduahalihon saonari na umbotosa buku on sahat tu minggu na salpu. Panurat surat kabar on [Joujou] ndang hea umbotosa i tagan so on. Posisi ni Davis taringot tu tingki, na dipasintong Mason, ima 2300 ari i marujung di taon Jahudi 1843—taon nami 1844.”

GSAM 87Joseph Wolff dohot Dua Pulu Halak na Asing

GSAM 87.2Di Joujou di Tonga Borngin tanggal 31 Agustus 1843, tajaha ma “di taon 1822 Joseph Wolff (sian Inggris) mamabinsar sada buku marjudul ‘Ibana Na Ro Muse, Anak ni Jolma di Bagasan Ombun ni Banua Ginjang.’” Dung i, “di taon 1826 dua pulu halak, sian saluhut haporseaon na ortodoks, marpungu di London rap dohot Wolff, laho marsiajar Bibel. Sada roha do nasida tu sada hasimpulan. Ditambai nasida 45 taon tu 1260.” Mambahen 45 taon tu 1260 taon na marujung di taon 1798, hita ro tu ujung ni taon Jahudi 1843, na tutu ima taon nami 1844.

GSAM 87Posisi ni Alexander Campbell

GSAM 87.3Di nomor na sarupa sian surat kabar i, didok taringot tu Alexander Campbell, “di taon 1829 ibana mangulahon parbadaan na tarbarita dohot Robert Owen, halak na so porsea, di bagasan i dipasintong ibana pangungkapon ni Daniel sahat tu ujung ni tingki, 2300 ari i angka taon, jala marujung kira-kira 1847 taon sian hatutubu ni Kristus, na mangihuthon pangidaanna sandiri, ima opat taon andorang ni parhitungan umum.” Dibahen i, parhitunganna tutu mambahen 2300 ari i marujung di ujung ni 1843 taon Jahudi na singkop sian tingki A.D.—tutu taon 1844.

GSAM 88.1Di Joujou di Tonga Borngin tanggal 21 September 1843, adong hata taringot tu sada buku na ro marjudul, “Sada Suara tu Inggris dohot Amerika, di bagasan sada papataran sian Buku na Badia taringot tu haroro ni Tuhan dohot Sipalua nami paduahalihon, na sai tapangidohon ganup ari, mandok: ‘Sai ro ma harajaonMu, sai saut ma lomo ni rohaMu di tano on songon di banua ginjang,’25 sian Kapten A. Landers sian Liverpool, dipabinsar ni S. Kent dohot Parusahaan, taon 1839.”

GSAM 88.2“Ibana, songon angka na asing, mangalehon sada parhitungon taringot tu tingki, mambahen ujung ni 2300 ari i gabe 1847 taon sian hatutubu na tutu ni Kristus.” I ma taon nami 1844, ai ibana tubu opat taon andorang ni parhitungan umum.26

GSAM 88Leonard Heinrich Kelber

GSAM 88.3Di Panulingkition dohot Pamarita tanggal 17 Mei 1892, adong sada artikel sian Pandita L. R. Conradi, sian Hamburg, Jerman, di bagasan i didok ibana:

GSAM 88.4“Godang do angka pambasa nami na olo dung hea umbotosa taringot tu pandita Lutheran na tarbarita, Bengel, na di abad na salpu [mangihuthon Schaff, Bengel mate di taon 1751], na manontuhon tingki haroro ni Tuhan i di taon 1836, parhitunganna dipajongjong di bilangan 666 di bagasan Pangungkapon. Alai tung andorang ni tingki i marujung, adong sahalak na asing na mulai manurat, sada guru utama di sikola, goarna Leonard Heinrich Kelber. Pamfletna na parjolo ruar di taon 1824, marjudul ‘Ujung i Jonok,’ marisi panjelasan taringot tu Mateus 24 dohot 25. Dipabinsar i di Bavaria. Alai di taon 1835, ruar muse sada pamflet na umbalga, marjudul na sarupa, di Stuttgart, marisi 126 halaman. On gabe manarik situtu, jala bahen mangalehon pangantusion na lam denggan tu pambasa nami, hutambai ma hata sian halaman judulna: ‘Ujung i Ro, dipasintong marhite dalan na singkop jala mangogohon sian hata ni Debata dohot angka na masa saonari; manghancurhon saluhutna prasangka dompak paimaimahon haroro ni Tuhan nami, manang panontuon ni tingki; patar patuduhon songon dia pandita Bengel manghilap pitu taon taringot tu taon na bolon na manontuhon; ai ndang taon 1836, alai taon 1843 do ujungna, uju parbadaan na bolon di antara sinondang dohot haholomon marujung, jala harajaon dame ni Tuhan Jesus naung leleng dipaimaimahon, dipungka di tano on.’”

GSAM 89.1“Edisi paduahon ruar di taon 1841, nang di Stuttgart, jala mangihuthon na huboto, adong muse sada di Saxony. Songon na dipatuduhon ni halaman judulna, pamflet on, dung mangadopi angka prasangka umum, patar dohot torang patuduhon parsaoran na adong di tongatonga ni 2300 ari ni Daniel 8 dohot pitu pulu minggu ni Daniel 9, jala mamboan nasida tu taon 1843 (taon Jahudi 1843—taon nami 1844). Dung i, di bagian na tading sian buku i, dipatuduhon ibana marhite angka tanda ni partingkian ai naeng jonok do masa on.”

GSAM 89.2“Holan fakta ai godang do edisi na ruar, nunga patuduhon minat na pinungka ni buku i. Dongan Schäche, na mangolu saonari di Australia, marnida sada iklan taringot tu buku i, nang di propinsi Silesia na dao, jala dung mangalehon pesanan, dibasana do i dohot minat na bolon, di pudi ni pintu na terkunci. Di bagasan buku on ndang adong tanda sakali pe ai panuratna umbotosa gerakan na sarupa di portibi on, alai marhite Tondi ni Debata ro ibana tu hasimpulan na sarupa.”

GSAM 89.3“Di taon 1842 ditulis ibana muse sada pamflet na umbalga, marisi 286 halaman, di Stuttgart nang i, taringot tu ‘Pikkiran Kardinal dohot sian Buku na Badia taringot tu Panompaon dohot Leleng ni Portibi; manang sada alus na singkop tu sungkun-sungkun: Boasa Debata manompa portibi on di bagasan onom ari na marurutan—jonokna Tuhan nami laho manguhumi antikristus—angka masa na bolon dohot na manggombirahon di taon 1843.’”

GSAM 89“Ben Ezra” (Lacunza)

GSAM 89.4Kira-kira taon 1812, Lacunza, di Spanyol, mamabinsar sada buku marjudul Haroro ni Mesias di Bagasan Hasangapon dohot Hagogoon. Panuratna mamangke goar “Ben Ezra” laho manabunihon goarna na tutu, jala dipangido roha halak ai sahalak Jahudi naung muba. Edward Irving, sian Inggris, dung ulaonna taringot tu haroro ni Kristus paduahalihon dipungka, manerjemahon buku di ginjang i tu hata Inggris. Dibahen i, buku i mamaritahon baritana saotik-otikna di bagasan dua hata.”

GSAM 89.5Sungguh manarik, dung salpu angka taon, laho papunguon hasimpulan ni angka parsiajar na asing, na sian parmulaan ni abad na salpu sahat tu taon 1840, manghitung tingki ni 2300 ari, jala manontuhon pitu pulu minggu gabe bagian parjolo sian tingki i, dungi marnida nasida saluhutna marsada hata taringot tu ujung ni tingki i di taon 1844.

GSAM 901844, Ujung na Tutu sian 2300 Ari

GSAM 90.1Boi do ro sungkun-sungkun, Boi do hita porsea ai taon 1844 do tanggal na tutu ni ujung ni 2300 ari? Olo! Ai songon na tutu sada hasasaut na lipe sian sada panurirangon ndang boi ro di tingki na sintong tu hasasaut na tutu, songon i do tutu hita ingkon sahat tu hasimpulan ai taon 1844 do ujung na sintong ni 2300 ari. Debata, na manahap pengetahuan i sahat tu taon 1798, jala na marpadan ai dung i sinondang i marsinondang, marhite TondiNa na so olo sala manguluhon angka na mangalului Ibana dohot tutu laho mangantusi tingki i. Nunga ro tingkiNa asa “pengetahuan” taringot tu perkara i “gabe lam godang,” jala dilehonNa sinondang na tutu.

GSAM 90.2Dung jumpang ujung ni tingki na dipaboa tu pangantusion ni bangso di “tingki ni ujung,” denggan do ditungkun aha lapatan ni jumpangan i. Tajumpangi di bagasan tingki i, uju ulaon barita na uli diparujungi, ingkon dipaboa sada tingki na tontu taringot tu sidang ni panguhuman. “Jala huida,” didok si Johannes, “surusuruan na asing habang di tongatonga ni banua ginjang, marisi barita na uli na manongtong laho dipaboa tu angka na mangolu di tano, tu saluhut bangso, marga, hata dohot bangso, mandok dohot soara na gogo: Habiari hamu ma Debata, jala lehon hamu hasangapon tu Ibana; ai nunga ro tingki ni panguhumanNa: jala marsomba ma hamu tu Ibana na manompa banua ginjang, tano, laut dohot angka mual ni aek.”27 Ndang surusuruan na tutu na mamaritahon barita na uli tu jolma. Jolma i do parhobas na pinillit ni Tuhan sandiri laho mamaritahon baritaNa na uli sahat tu ujung ni portibi.28 Surusuruan on, dibahen i, sada tanda sian barita na uli, na mamaritahon ai nunga ro tingki ni panguhuman laho “mamungka sian jabu ni Debata.”29 Ndang tarlehon barita na songon i sian Buku na Badia tagan so jumpang tingki na mamboan tu panguhuman i di bagasan Buku na Badia. Tingki ni 2300 ari, songon naung dipaboa, sahat tu panguhuman na manangkasi ni angka bangso ni Debata.

GSAM 91Ari Pardengganan, Tingki ni Panguhuman

GSAM 91.1Ari pardengganan, ima pangiasion ni inganan na badia di tano, nunga dipangantusi jala masih dipangantusi halak Jahudi gabe ari panguhuman. Nang saonari, di bagasan keadaan nasida na marsirang-sirang, tung pe ndang tarulahon nasida saluhut ulaon ni tingki na robi na marhadomuan tu ari na badia i, dirayahon do i gabe ari panguhuman. Bahen pasintongon taringot tu on, parjolo hututip ma sian surat kabar ni halak Jahudi na dipabinsar di San Francisco, California, margoar Eksponen ni Halak Jahudi, sada surat kabar ni halak Jahudi ortodoks di barat ni Gunung Rocky. Di edisi September 1892, adong pengumuman ai andorang ni ruarna nomor na mangihut, ro ma bulan papituhon dohot ari pardengganan. Goar nasida tu bulan papituhon i Tishree, jala goar tu bulan onom Ellul; dibahen i, didok surat kabar i, “Nunga ro bulan Ellul, jala soara na mangorai sian Shofar [tarompet na ingkon diungungkon sian ari parjolo sahat tu ari sampulu ni bulan papituhon, Mazmur 81:3, 4] ingkon tarbege ganup pagi di sinagoge ortodoks, mangalehon poda asa marsadia tu ari parningotan dohot panguhuman pangujungan ni Yom Kippur.” Ala nasida di ujung ni Ellul, bulan onom, jala Tishree, bulan papituhon, naeng dipungka, ganup pagi sampulu ari, ingkon bege nasida soara ni tarompet na mamaritahon panguhuman pangujungan ni taon di bagasan paraturan gombaran i.

GSAM 91Panindangion ni Sada Rabbi Jahudi

GSAM 91.2Muse, di taon 1902, Rabbi Isidore Myers, sian sada parpunguan na bolon ni halak Jahudi di San Francisco, California, uju mamaritahon ari pardengganan, mandok: “Uju mangalewati ambang ni tingki sian sada taon tu taon na asing, halak Israel dipaingot dohot gogo taringot tu panompaon dohot harajaon ni Sipanompa di portibi on, jala dipangido asa mangarayahon, marhite soara ni tarompet, songon pangolu ni ari hatubuan ni tingki dohot panobatan ni Raja na bolon. Nang dipio do ibana marhite soara ni tarompet na sarupa, manang Shofar, laho manulingkiti sian pudi angka ulaonna di taon naung salpu uju ibana jongjong marsigorgor di adopan ni Mata ni Hukum na Manongtong na marnida saluhut, na hundul di habangsa panguhuman.”

GSAM 92.1Songon di ulaon ni inganan na badia di bagasan jabu parsombaon ni halak Jahudi, inganan na badia i diias hon sada hali ganup taon, ingkon nunga tarida tu Daniel ai pangiasion ni inganan na badia di ujung ni 2300 ari ingkon marhadomuan tu sada perkara na asing sian ulaon gombaran ni ganup taon. Nunga dipodai Tuhan bangsoNa ai uju mamakke angka tanda di bagasan panurirangon, tingki na dilehon ingkon dihitung “ganup ari bahen sada taon.”30 Dibahen i, tingki ni 2300 ari on, songon naung tatarida, sahat tu parpudi ni ulaon ni Kristus gabe Pandita Bolon di inganan na badia di banua ginjang—tu panguhuman na manangkasi ni angka naung diboan angka parkaro nasida tu inganan na badia di banua ginjang marhite panopotion.

GSAM 92Barita ni Panguhuman na Ingkon Dipaboa di 1844

GSAM 92.2Dung jumpang tingki uju panguhuman ni angka na badia dipungka, dibukah dalan asa, mangihuthon urutan ni angka masa ni Tuhan songon na dipaboa di bagasan panurirangon, tarlehon barita on: “Nunga ro tingki ni panguhumanNa.” Ingkon diparroha, ndang didok i ai dung jumpang tingki i, pintor dipaboa ma barita i, alai sinondang na parjolo “disahap” i ingkon dipatorang. Tajida dohot tangkas ai nunga saut do on. Di bagasan bindu-bindu na mangihut, tarida ma ai Tuhan dohot tongtong manontuhon tingki uju barita haroro ni Kristus paduahalihon ingkon dipaboa, jala pamaboaanna tu portibi pe tutu dipatupa.

Notes

  1. Daniel 12:8-10. ↩
  2. Daniel 8:17. ↩
  3. Daniel 12:4. ↩
  4. 5 Musa 29:29, ↩
  5. Nahum 3:2. ↩
  6. Nahum 1:5-9. ↩
  7. Nahum 2:3-5. ↩
  8. Joel 2:1. ↩
  9. Sefanya 2:1-3. ↩
  10. Daniel 11:35. ↩
  11. Daniel 12:7. ↩
  12. Pangungkapon 11:3. ↩
  13. Pangungkapon 11:7-9. ↩
  14. Anderson, Sajarah ni Bibel Inggris, p. 494. ↩
  15. Thomas Dick, Hamajuon ni Masyarakat, halaman 154. ↩
  16. Revolusi Prancis ni Thier, vol. 2, halaman 371. ↩
  17. Ibid., p. 338. ↩
  18. Ibid., p. 365. ↩
  19. Pangungkapon 11:11-12. ↩
  20. Daniel 8:14, ↩
  21. Daniel 12:6-8. ↩
  22. Daniel 12:13. ↩
  23. Daniel 12:8, ↩
  24. Daniel 12:9. ↩
  25. Mateus 6:10. ↩
  26. Tanggal di pinggir taringot tu Mateus 2:1. ↩
  27. Pangungkapon 14:6, 7. ↩
  28. Mateus 28:19, 20. ↩
  29. 1 Petrus 4:17. ↩
  30. 4 Musa 14:34; Esekiel 4:6. ↩

Note

Back