بەشی ١٦ — پەیامی فریشتەی سێیەم
GSAM 247.1«فریشتەی سێیەم، لە دوایانەوە بە دەنگێکی بەرز دەیگوت: ”هەرکەسێک کڕنۆش بۆ دڕندەکە و پەیکەرەکەی ببات و نیشانەی سەر نێوچەوانی یان دەستی وەربگرێت، هەروەها ئەویش شەرابی تووڕەیی خودا دەخواتەوە، کە بە سادەیی لە جامی تووڕەییەکەی ڕژاوە. لەبەردەم فریشتە پیرۆزەکان و بەرخەکەدا بە ئاگر و گۆگرد ئازار دەدرێت. دووکەڵی ئازاریان بۆ هەتاهەتایە بەرز دەبێتەوە. ئەوانەی کڕنۆش بۆ دڕندەکە و پەیکەرەکەی دەبەن، ئەوەی نیشانەی ناوەکەی وەربگرێت شەو و ڕۆژ پشوویان نابێت.“ ئەمە بانگەوازە بۆ دانبەخۆداگرتنی گەلی پیرۆزی خودا کە ڕاسپاردەکانی خودا بەجێدەگەیەنن و باوەڕی عیسا دەپارێزن.»1
GSAM 247جدیترین ئاگادارکردنەوە لە کتێبی پیرۆزدا
GSAM 247.2ئەمە جددیترین ئاگادارکردنەوەیە کە کتێبی پیرۆز لەخۆی گرتووە، و دڵنیاییە کە تۆماری مێژووی جیهانمان هیچ شایەتحاڵییەکی پێشکەش ناکات کە ئەم پەیامە لە ڕابردوودا بیسترابێت. ئەو ڕاستییەی کە فریشتەی یەکەم و دووەمی ئەم زنجیرەیە سەلماندراوە کە سەر بە نەوەی ئێستایین، بە ڕوونی ئەو خاڵە دەسەلمێنێت کە ئەم پەیامە هی سەردەمەکانی ڕابردوو نییە.
GSAM 247.3قەشە جەی. ڤی. هایمس لە ساڵی ١٨٤٧دا وتی:—
GSAM 247.4«بەشی چواردەیەم [ی پەرتووکی ئاشکراکردن] هاوارێکی سەرسوڕهێنەر دەخاتەڕوو، کە هێشتا نەکراوە، وەک ئاگادارکردنەوەیەک بۆ مرۆڤایەتی لەو کاتەی وەسوەسە بەهێزەدا. ئایەتەکانی ٩-١١. سەرزەنشتێکی تووڕەیی ئەوەندە ترسناک لە پەرتووکی خودادا نادۆزرێتەوە، جگە لەمە. ئایا ئەمە ئاماژە نییە بۆ وەسوەسەیەکی بەهێز، کە پێویستی بە ئاگادارکردنەوەیەکی ئەوەندە ترسناک بێت؟»2
GSAM 248کردنەوەی پەرستگا—دەرکەوتنی سندوقەکە
GSAM 248.1جەی. ئێن. ئاندروز دەربارەی ئەم پەیامە وتی، «کردنەوەی پیرۆزترین شوێن لە پەرستگای ئاسماندا کە تێیدا سندوقەکە دەبینرێت، ڕووداوێکە کە لە کاتی لێدانی کەڕەنای فریشتەی حەوتەمدا ڕوودەدات. وەک چۆن خزمەتگوزاریی سەرۆک کاهینە مەزنەکەمان لە کۆتایی دوو هەزار و سێ سەد ڕۆژەکەدا دەگۆڕێت بۆ ئەو ژوورە، ئێمە تێدەگەین کە کردنەوەی پەرستگاکە بە کۆتاییهاتنی ئەو ماوەیە دیاری کراوە کە بە ڕاگەیاندنی فریشتەی یەکەم نوێنەرایەتی دەکرێت. چوونەژوورەوەی سەرۆک کاهینە گەورەکەمان بۆ پیرۆزترین شوێن تاکو لەبەردەم سندوقی خودادا خزمەت بکات، سەرنجی کڵێسا بۆ ڕاسپاردەکانی خودا ڕادەکێشێت کە لەناو ئەو سندوقەدان. ڕاسپاردەکانی خودا لەو کاتەوە لە پیرۆزگا ئاسمانییەکەوە درەوشاوەتەوە.
GSAM 248گۆڕینی شەممە
GSAM 248.2«ئەمە ڕاستییەکی جێی مشتومڕ نییە کە فەرمانی چوارەم، چەندین سەدەیەک لەمەوبەر، لە ڕۆژی پشووی خوداوەندەوە گۆڕدرا بۆ جەژنی بتپەرستانەی یەکشەممە. ئەم گۆڕانکارییە بە ڕاشکاوی دژی نووسراوە پیرۆزەکان کرا، کە لە هەموو شوێنێک ڕۆژی حەوتەم وەک تاکە شەممەی هەفتانەی خوداوەند دان دەنێن. ئەمە لەلایەن لادەرە گەورەکەوە ئەنجامدرا، کە دانیال پێشبینی کردبوو “هەوڵ دەدات کاتی جەژنەکان و فەرزەکانی تەورات بگۆڕێت.” ئەم هێزە لە بنەڕەتدا هەمان ئەو دڕندەیە کە دەبوو لەلایەن هەموو جیهانەوە پەرستی بکرێت. وە ڕاستییەکی زۆر سەرنجڕاکێشە کە ئەم فەرمانە، کە بۆ ماوەیەکی زۆر پەراوێز خراوە، ئێستا بەرگری لێ دەکرێتەوە، و گەلی خودا دەست دەکەن بە پابەندبوون پێیەوە لەگەڵ نۆ فەرمانەکەی تردا. سوپاس بۆ خودا کە پاشماوەکان ئامادە دەکات بۆ ململانێ کۆتاییەکەیان لەگەڵ ئەژدیها، و بۆ چوونەژوورەوە لە ڕێگەی دەروازەکانەوە بۆ ناو شاری پیرۆز. ئاشکراکردن ١٢: ١٧؛ ٢٢: ١٤. پاساودانی فەرمانی چوارەم لە دژی شەممەی لادان، و بانگەشەکردن بۆ هەموو ڕاسپاردەکانی خودا شایەتییەکی سەرنجڕاکێشە کە ئێستا سەردەمی ئارامگرتنی قەدیسان و ئاگادارکردنەوەی فریشتەی سێیەمە.»3
GSAM 249.1لە بەشەکانی پێشوودا سەرنج خراوەتە سەر یەکەم و دووەم لەم پەیامانە، وەک چۆن لە ڕاگەیاندنی گەورەی گەڕانەوەی دووەمدا تا ٢٢ی تشرینی یەکەمی ١٨٤٤ بەدی هاتوون. نووسراوی پیرۆز لە سەرەتای ئەم بەشەدا دەڵێت، «فریشتەی سێیەم، لە دوایانەوە»، واتە بەدوای فریشتەی یەکەم و دووەمدا هات. لەوانەیە لەم بارەیەوە جێی سەرنج بێت، سەرنج بخەینە سەر سەرهەڵدانی پەیامی سێیەم.
GSAM 249یەکەم ئادڤێنتیستە پابەندەکانی شەممە
GSAM 249.2لە ماوەی «هاوارەکەی نیوەشەو»دا، لە ساڵی ١٨٤٤، پەروەردگار دەستی کرد بە ئاراستەکردنی مێشکی گەلەکەی بۆ پابەندبوون بە شەممەی ڕۆژی حەوتەم. ئەم بیروباوەڕە، لەنێو ئادڤێنتیستەکاندا، بەم شێوەیە سەریهەڵدا: ڕەیچڵ پرێستن، کە باپتیستێکی حەوتەم ڕۆژ بوو، چوو بۆ واشنتۆن، نیو هامپشایەر، کە لەوێ کڵێسایەکی ئادڤێنتیستەکان هەبوو. ئەو بیروباوەڕی هاتنی مەسیحی قبوڵ کرد، و ئەو کڵێسایە، کە لە نزیکەی چل ئەندام پێکهاتبوو، لە ڕێگەی هەوڵە بانگەشەییەکانی ئەویەوە شەممەی فەرمانی چوارەمیان قبوڵ کرد.4 ئەمە بووە هۆی لێکۆڵینەوە لەسەر ئەو بابەتە. لە گۆڤاری Cryی ٥ی ئەیلوولی ١٨٤٤، دەخوێنینەوە، «زۆر کەس زۆر بیریان لە ئەرکێکی گریمانەیی کردووەتەوە بۆ پابەندبوون بە ڕۆژی حەوتەم.» ئەم وتەیە لە وتارێکی سەرنووسەرییدا هاتبوو، کە تێیدا هەوڵێکی لاواز درا بۆ پشتگیریکردن لە بانگەشەکانی پابەندبوون بە یەکشەممە. بابەتەکە لە ژمارەی ١٢ی ئەیلوولدا بەردەوام بوو، کە تێیدا ئەم وتە گرنگەی خوارەوە دەبینین، کە بووە هۆی لێکۆڵینەوەی جدی و ورد لەلایەن زۆر کەسەوە:—
GSAM 249ڕۆژی حەوتەم تاکە ڕۆژی دیاریکراوی یاساییە
GSAM 249.3«هەفتەی ڕابردوو گەیشتینە ئەم دەرئەنجامە: هیچ بەشێکی دیاریکراوی کات نییە کە مەسیحییەکان بەپێی یاسا پێویست بێت وەک کاتێکی پیرۆز تەرخانی بکەن. ئەگەر ئەم دەرئەنجامە هەڵە بێت، ئەوا پێمان وایە ڕۆژی حەوتەم تاکە ڕۆژە کە یاسا بۆ پابەندبوون پێیەوە دانراوە.»
GSAM 250وتارەکەی تی. ئێم. پرێبڵ
GSAM 250.1سەرنجی ئادڤێنتیستەکان وەک کۆمەڵێک ڕاکێشرا بۆ پرسی شەممە لە ڕێگەی وتارێکەوە لەسەر بابەتەکە لەلایەن تی. ئێم. پرێبڵ، بەرواری ١٣ی شوباتی ١٨٤٥، و لە Hope of Israel لە پۆرتلاند، مەین، لە ٢٨ی شوباتی ١٨٤٥ بڵاوکراوەتەوە. دوای ئەوەی ئیدیعاکانی شەممەی کتێبی پیرۆز و ئەو ڕاستییەی نیشان دا کە بەهۆی گەورە ڕووگەڕانەکەوە گۆڕدراوە بۆ یەکشەممە، ئەو تێبینی دەکات: «بەم شێوەیە دەبینین دانیال ٧:٢٥ هاتووەتە دی، شاخە بچووکەکە “کاتی جەژنەکان و فەرزەکانی تەورات” دەگۆڕێت. بۆیە لام وایە هەموو ئەوانەی ڕۆژی یەکەم بۆ شەممە پابەند دەبن، پارێزەرانی یەکشەممەی پاپان و پێشێلکارانی شەممەی خودان.»5
GSAM 250جەی. بی. کوک لەسەر پرسی شەممە
GSAM 250.2ماوەیەکی کەم دوای ئەمە، وتارێکی جەی. بی. کوک بە چاپ گەیشت، کە تێیدا دەریخست هیچ بەڵگەیەکی نووسراوی پیرۆز نییە بۆ پابەندبوون بە یەکشەممە وەک شەممە، و ئەم دەستەواژە کورتەی بەکارهێنا: «بەم شێوەیە ئاسان هەموو باکە لە بایەوانەکانی کەشتیی ئەو کەسانە دەردەبرێت کە، ڕەنگە بەبێ ئاگا، لەژێر ئاڵای شەممەی پاپادا دەڕۆن.»
GSAM 250.3هەرچەندە پابەندبوون بە شەممە لەلایەن ئەم دوو پیاوە بە ماوەیەکی کورت بوو، بەڵام ئەوان دەستپێکێکیان کردبوو کە بە ئاسانی نەدەکرا بوەستێنرێت. دەستەواژە بەناوبانگەکانی وەک، «پابەندبووانی یەکشەممەی پاپا»، «پێشێلکارانی فەرمانی خودا»، و «ڕۆیشتن لەژێر ئاڵای شەممەی پاپا»، لەسەر زاری سەدان کەس بوو کە پەرۆشی زانینی ڕاستیی ئەم بابەتە بوون. بۆیە سەرنجی قەشە جۆزێف بەیتس، خەڵکی فەیرهێڤن لە ماساچوسێتس، ڕاکێشرا و لە ساڵی ١٨٤٥دا شەممەی وەرگرت.
GSAM 250جۆزێف بەیتس شەممە قبوڵ دەکات
GSAM 250.4ئەزموونەکەی بەم شێوەیە بوو: کاتێک بیستی لەو کۆمەڵەیەی لە واشنتۆن، نیو هامپشایەر، ڕۆژی شەممەیان دەپاراست، بڕیاری دا سەردانی ئەو کڵێسایە بکات و بزانێت مەبەست چییە. هەر بۆیەش ئەو کارەی کرد، و لە کاتی لێکۆڵینەوە لە بابەتەکە لەگەڵیاندا، بۆی دەرکەوت کە ڕاست دەکەن، و دەستبەجێ ڕووناکییەکەی لەسەر پرسی شەممە قبوڵ کرد. لە کاتی گەڕانەوەی بۆ نیو بێدفۆرد، ماساچوسێتس، لەسەر پردی نێوان نیو بێدفۆرد و فەیرهێڤن، چاوی بە براێکی دیار کەوت، کە بەم شێوەیە پێی وت: «کاپتن بەیتس، هەواڵ چییە؟» قەشە بەیتس وەڵامی دایەوە: «هەواڵ ئەوەیە کە ڕۆژی حەوتەم شەممەیە بۆ یەزدانی پەروەردگارمان.» پیاوەکە وتی: «باشە، دەچمەوە ماڵەوە کتێبە پیرۆزەکەم دەخوێنمەوە و سەیری ئەم بابەتە دەکەم.» ئەو پیاوەش هەروا کرد، و کاتێک جارێکی تر یەکتریان بینی، ئەو برایە ڕاستیی شەممەی قبوڵ کردبوو و پابەندی بوو.
GSAM 251یەکەم کتێب دەربارەی شەممە
GSAM 251.2قەشە بەیتس دەستبەجێ دەستی کرد بە بانگەشەکردن بۆ ئەم ڕاستییە لە ویلایەتێکەوە بۆ ویلایەتێکی تر. زۆری نەخایاند تێبینی کرد کە کتێبێک، یان تەنانەت بڵاوکراوەیەکی بچووک، لەسەر پرسی شەممە یارمەتییەکی گەورەی دەبێت لە کارەکەیدا، و ڕۆحی بە ڕۆحی خودا هان درا بۆ نووسین و بڵاوکردنەوەی شتێک لەسەر ئەم بابەتە. بەڵام پرسیارەکە ئەوە بوو کە چۆن دەکرێت بەبێ پارە، چونکە هەموو ئەوەی هەیبوو یەک یۆرک شیلینگ بوو (دوانزە و نیو سەنت). لەوانەیە جێی سەرنجی خوێنەر بێت ئەزموونی خۆی لەم بابەتەدا بگێڕینەوە، هەروەک چۆن لە ساڵی ١٨٥٥دا بۆی گێڕامەوە.
GSAM 251چوار پاوەند ئارد
GSAM 251.3وتی کە لە کاتی نوێژکردندا لەبەردەم خودادا، بڕیاری نووسینی کتێبەکەی دا، و دڵنیابووەوە کە ڕێگەیەک بۆ بڵاوکردنەوەی دەکرێتەوە. بۆیە لەسەر مێزی نووسینەکەی دانیشت، لەگەڵ کتێبی پیرۆز و پێڕستی وشەکانی کتێبی پیرۆزدا، بۆ دەستپێکردنی کارەکەی. دوای کاتژمێرێک، خاتوو بەیتس هاتە ژوورەکە و وتی، «جۆزێف، ئاردی پێویستم نییە بۆ دروستکردنی نانەکە،» و لە هەمان کاتدا باسی چەند شتێکی بچووکی تریشی کرد کە پێویستی پێی بوو. کاپتن بەیتس پرسی، «چەند ئاردت کەمە؟» وەڵامی دایەوە، «نزیکەی چوار پاوەند.» ئەویش وتی، «زۆر باشە.» دوای ئەوەی ئافرەتەکە ژوورەکەی جێهێشت، ئەو چووە فرۆشگایەکی نزیک، چوار پاوەند ئارد و کەلوپەلە کەمەکانی تری کڕی، هێنانیەوە ماڵەوە، و دووبارە لەسەر مێزی نووسینەکەی دانیشتەوە. پاش ماوەیەک خاتوو بەیتس هاتە ژوورەوە و کەلوپەلەکانی لەسەر مێزەکە بینی و هاواری کرد، «ئەم ئاردە لە کوێوە هاتووە؟» کاپتنەکە وتی، «بۆچی، بەشی ناکات؟ تۆ وتت چوار پاوەندت دەوێت.» ئافرەتەکە وتی، «بەڵێ، بەڵام لە کوێوەت هێناوە؟» ئەویش وتی، «من کڕیومە؛ ئایا ئەوە ئەو بڕە نییە کە بۆ تەواوکردنی دروستکردنی نانەکەت دەیویست؟» خاتوو بەیتس بەردەوام بوو و وتی، «بەڵێ، بەڵام ئایا تۆ، کاپتن بەیتس، پیاوێک کە بە کەشتی لە نیو بێدفۆردەوە بۆ هەموو شوێنێکی جیهان گەشتت کردووە، چوویتە دەرەوە و چوار پاوەند ئاردت کڕیوە؟» «بەڵێ، ئایا ئەوە ئەو بڕە نەبوو کە بۆ تەواوکردنی دروستکردنی نانەکە پێویستت بوو؟» «بەڵێ،» خاتوو بەیتس وتی، «بەڵام ئایا چوار پاوەند(!) ئاردت کڕیوە؟»
GSAM 252یازدە هەزار دۆلار بۆ ڕاستی خەرج کرا
GSAM 252.1زۆری نەخایاند تاقیکردنەوەیەکی تر ڕوویدا. کاتێک کاپتن بەیتس وازی لە دەریا هێنا، پشکی خۆی لە کەشتییەکدا بە ١١,٠٠٠ دۆلار فرۆشت، بەڵام ئێستا هەموو سامانەکەی خەرج کردبوو بۆ پێشخستنی دۆزی ڕاستی. تا ئەو کاتە خاتوو بەیتس لە دۆخی دارایی ڕاستەقینەی ئەو ئاگادار نەبوو، بەڵام ئەو هەستی کرد کە دەبێت ئێستا ئاگاداری بکاتەوە، بۆیە بە ئارامییەوە وتی، «هاوسەرەکەم، ئەو شتانەم بەو پارەیەی کۆتایی کڕی کە لەسەر زەوی لام مابوو.» بە گریانێکی تاڵەوە خاتوو بەیتس پرسی، «ئێستا چی بکەین؟» کاپتنەکە هەستایە سەر پێ، و بە هەموو شکۆمەندیی کاپتنێک کە کەشتییەکەی ئاڕاستە دەکات، وتی، «دەچم کتێبێک دەنوسم؛ بڵاوی دەکەمەوە، و ئەم ڕاستییەی شەممەیە لە بەردەم جیهاندا بڵاو دەکەمەوە.» خاتوو بەیتس لەنێو فرمێسکە کوێرەکەرەکانیدا وتی، «باشە، بە چی دەژین؟» کاپتن بەیتس بە پێکەنینەوە وەڵامی دایەوە، «خودا ڕێگاکە دەکاتەوە.» «بەڵێ،» خاتوو بەیتس وتی، «خودا ڕێگاکە دەکاتەوە! ئەوە هەمیشە دەڵێیت،» و بە گریانەوە ژوورەکەی جێهێشت.
GSAM 252دابینکردنێکی چاوەڕواننەکراو
GSAM 252.2دوای ئەوەی کاپتن بەیتس بۆ ماوەی نیو کاتژمێر بەردەوام بوو لەسەر کارەکەی، بیرۆکەیەکی پێگەیشت کە بچێتە پۆستەخانە، چونکە نامەیەکی بۆ هاتبوو. چوو، و بە دڵنیاییەوە نامەیەک هەبوو. لەو ڕۆژانەدا کرێی پۆستەی نامەکان پێنج سەنت بوو و پێشوەختە پارەدانەکەی ئارەزوومەندانە بوو. نووسەری ئەم نامەیە لەبەر هۆکارێک پارەی پۆستەکەی نەدابوو. و لێرەدا جارێکی دیکە کاپتن بەیتس سەرشۆڕ بوو، چونکە ناچار بوو بە بەڕێوەبەری پۆستەخانەکە، بەڕێز دروو، کە بە باشی یەکتریان دەناسی، بڵێت کە ناتوانێت پارەی پۆستەکە بدات چونکە پارەی پێ نییە؛ بەڵام وتی، «دەتوانم بزانم لە کوێوە هاتووە؟» بەڕێوەبەری پۆستەخانەکە وتی، «لەگەڵ خۆتدا بیبە و کاتێکی تر پارەکەی بدە.» کاپتنەکە وتی، «نەخێر، نامەکە لە نووسینگەکە دەرناهێنم تا پارەی پۆستەکەی نەدرێت.» کاتێک نامەکەی لە دەستیدا بوو، وتی، «پێم وایە پارە لەم نامەیەدایە،» و ڕووی لە سەرپەرشتیاری پۆستەکە کرد و پرسی، «تکایە دەتوانیت بیکەیتەوە؟ ئەگەر پارەی تێدا بوو، دەتوانیت پارەی پۆستەکە لێی ببڕیت؛ ئەگەرنا، من خوێندنەوەی ناکەم.» سەرپەرشتیاری پۆستە داواکارییەکەی قبوڵ کرد، و لە کۆتاییدا دەرکەوت کە پەڕەیەکی دە دۆلاری تێدایە. بە خوێندنەوە بۆی دەرکەوت کە نامەکە لە کەسێکەوە بوو کە نووسیبووی خودا ئەوەندەی لەسەر دڵی داناوە کە قەشە بەیتس پێویستی بە پارەیە، بۆیە بە پەلەپەلەوە بۆی ناردوویەتی؛ و لەو پەلەپەلەدا ڕەنگە لەبیر کردبێت پارەی پۆستەکە بدات.
GSAM 253.1دوای دانەوەی پارەی پۆستەکە، چوو بۆ فرۆشگایەک و بەرمیلێک ئارد بە ٤ دۆلار کڕی، لەگەڵ پەتاتە و شەکر و کاڵا پێویستەکانی تردا. کاتێک فەرمانی دەدا کە کاڵاکان لە کوێ دابەزێنرێن، وتی، «لەوانەیە ژنەکە بڵێت شوێنیان ئێرە نییە، بەڵام گوێ بە قسەکانی مەدەن؛ کاڵاکان لەسەر سەکۆی پێشەوە دابەزێنن.»
GSAM 253.2پاشان چوو بۆ نووسینگەی چاپ و ڕێککەوتنێکی کرد بۆ بڵاوکردنەوەی هەزار دانە لە بڵاوکراوەیەکی نزیکەی سەد لاپەڕەیی، بەو ڕێککەوتنەی کە هەر کە دەقی نووسراوەکەیان پێدەدرا، چاپکەران دەبوو بە خێراترین شێوە بیخەنە سەر حەرفی چاپ و نموونەی یەکەم (پڕۆف)ی بۆ بنێرن. بڕیار بوو پارەی کارەکە بدات هەر کە پارەکەی دەست دەکەوت، و کتێبەکان لە نووسینگەکە نەدەبرا تاوەکو هەموو قەرزەکان دەدرا.
GSAM 253.3کاپتن بەیتس باش دەیزانی کە کەس پارەیەکی قەرزداری ئەو نییە، بەڵام هەستی دەکرد ئەرکی سەرشانیە ئەم کتێبە بنووسێت، و باوەڕی وابوو کە خودا هانی دڵی خەڵک دەدات پارەکە بنێرن کاتێک پێویستی پێی دەبێت. دوای کڕینی کاغەز و قەڵەم و شتی تر، بەمەش کاتیدا کەلوپەلەکانی ماڵەوە پێش خۆی بگات، چووە سەرەوەی ئەو شەقامەی کە دەچووە سەر ماڵەکەی. کاتێک بینی کەلوپەلەکان لەوێن، لە دەرگای پشتەوەی ماڵەکە چووە ژوورەوە و دووبارە لەسەر مێزەکەی دانیشتەوە. خاتوو بەیتس هاتە ژوورەوە و بە پەرۆشەوە وتی، «جۆزێف، تەنها سەیری هەیوانەکەی پێشەوە بکە! ئەو شتانە لە کوێوە هاتوون؟ کەسێکی بارهەڵگر هاتە ئێرە و دەیەویست لێی دابەزێنێت. پێم وت ئەو کەلوپەلانە هی ئێرە نین، بەڵام ئەو سوور بوو لەسەر دابەزاندنی.» کاپتن بەیتس وتی، «باشە، پێم وایە کێشەی نییە.» خاتوو بەیتس وتی، «بەڵام، لە کوێوە هاتووە؟» کاپتنەکە وتی، «خوداوەند ناردوویەتی.» خاتوو بەیتس وتی، «بەڵێ، پەروەردگار ناردوویەتی؛ هەمیشە تۆ وا دەڵێیت.» ئینجا نامەکەی دایە دەست هاوسەرەکەی و وتی، «ئەمە بخوێنەرەوە، ئەوکات دەزانیت لە کوێوە هاتووە.» ئەویش خوێندییەوە، و دیسانەوە بۆ گریانێکی تر پاشەکشەی کرد، بەڵام ئەمەیان جیاواز بوو لە یەکەمیان؛ و لە کاتی گەڕانەوەی، بە خۆبەکەمزانەوە داوای لێبوردنی لێکرد بۆ کەمیی باوەڕی خۆی.
GSAM 254پارە بۆ کتێبەکە دێت
GSAM 254.1لەگەڵ پێشکەوتنی کاری نووسین و چاپکردن، کاپتن بەیتس جار جار پارەی لە ڕێگەی پۆستەوە و بە شێوەی تر وەردەگرت، هەندێک جار لە کەسانێکەوە کە هەرگیز نەیبینیبوون. هەر کە پارەکەی وەردەگرت، دەیدایە دەست چاپکەران و لەسەر حیسابی کتێبەکە دادەنرا. لە کۆتاییدا ئەو ڕۆژە هات کە هەموو کتێبەکان چاپکران، و لە سەرچاوەیەکەوە کە برای بەیتس چاوەڕێی نەدەکرد، بڕی ماوەی حیسابەکە درا؛ بەم شێوەیە کتێبەکان تەنانەت بۆ یەک ڕۆژیش لە بڵاوکردنەوەیان دوا نەکەوتن.
GSAM 254دوا پسوڵە پارە درا
GSAM 254.2ئێچ. ئێس. گێرنی، خەڵکی مێمفیسی میشیگان، لە مانگی ئازاری ١٨٨٤دا پێی وتم کە ئەو، هەر لە بەیانیی ئەو ڕۆژەی کتێبەکەی قەشە بەیتس تەواو بوو، ١٠٠ دۆلاری لەسەر قەرزێکی بەسەرچوو لە پیاوێکەوە وەرگرتووە کە ڕایگەیاندبوو هەرگیز پارەکەی پێنادات. دوای وەرگرتنی ئەم پارەیە، بە خۆشحاڵییەوە بەشێکی خەرج کرد بۆ پێدانی دوا قەرزی پەڕاوەکەی قەشە بەیتس دەربارەی ڕۆژی شەممە. «بەڵام،» بەڕێز گێرنی وتی، «برا بەیتس تا ڕۆژی مردنی نەیزانی کێ پارەی ماوەی پسوولەی کتێبەکەی داوە.» ئەم ئەزموونەی قەشە بەیتس لە چاپکردنی ڕاستیی ڕۆژی شەممەدا، وا دەردەکەوت لە سەرەتای بڵاوکردنەوەی ڕاستی لەسەر پرسی ڕۆژی شەممەوە بە گەلی ئێمەی بڵێت، «لەم ڕێگەی کارەدا بەردەوام بن، و چاوەڕوانی ئەوە بن کە ڕەزقەکەی خودا ڕێگەتان بۆ بکاتەوە کاتێک پێشدەکەون.»
GSAM 255گومانی قەشە بەیتس لەبارەی بینینەکانەوە
GSAM 255.1ئەم وتەیەی خوارەوە، کە کورتکراوەتەوە لە کتێبی Life Sketches، ئەوە ڕوون دەکاتەوە کە چۆن دیاری پێشبینی و چاکسازیی شەممە یەکخراون:—
GSAM 255.2لە کاتی سەردانێکدا بۆ نیو بێدفۆرد، ماساچوسێتس، لە ساڵی ١٨٤٦، خاتوو هارمۆن ئاشنا بوو بە قەشە جۆزێف بەیتس. ئەو زوو باوەڕی بە هاتنی دووبارەی مەسیح هێنابوو، و کارکەرێکی چالاک بوو لەو بوارەدا. ئەو پیاوێکی بەڕێزی مەسیحیی ڕاستەقینە بوو، بەڕێز و میهرەبان. بە هەمان ئەو شێوە ناسکی مامەڵەی لەگەڵ خاتوو هارمۆن دەکرد کە وەک ئەوەی کچی خۆی بێت. یەکەم جار کە گوێی لێ گرت قسە بکات، گرنگییەکی زۆری پێ دا، و دوای ئەوەی بێدەنگ بوو، هەستایە سەرپێ و وتی، «من تۆماسی گومانکارم. باوەڕم بە بینینە ڕۆحییەکان نییە. بەڵام ئەگەر بتوانم باوەڕ بکەم کە ئەو شایەتییەی خوشکەکە ئەم شەوە گێڕانەوەی کرد، بەڕاستی دەنگی خودا بێت بۆ ئێمە، ئەوا دڵخۆشترین پیاوی سەر زەوی دەبم. دڵم زۆر بەهۆیەوە جوڵا. باوەڕم وایە قسەکەرەکە دڵسۆزە، بەڵام ناتوانم لەو بارەیەوە ڕوونکردنەوە بدەم کە چۆن ئەو شتە سەرسوڕهێنەرانەی بۆی نیشان دراون کە بۆی گێڕاینەوە.»
GSAM 255خاتوو هارمۆن شەممە قبوڵ دەکات
GSAM 255.3قەشە بەیتس ڕۆژی شەممەی پیرۆز دەپاراست و جەختی لەسەر گرنگییەکەی دەکردەوە. خاتوو هارمۆن لەو کاتەدا هەستی بە گرنگییەکەی نەدەکرد و پێی وابوو قەشە بەیتس هەڵەی کردووە بەوەی کە زیاتر لەسەر فەرمانی چوارەم وەستاوە وەک لە نۆ فەرمانەکەی تر. بەڵام خودا بینینێکی پیرۆزگای ئاسمانیی پێ نیشان دا. پەرستگای خوداش لە ئاسمان کرایەوە و سندوقی خودای پێ نیشان درا کە کورسیی بەزەیی داپۆشیبوو. دوو فریشتە وەستابوون، یەکێکیان لە هەر سەرێکی سندوقەکەوە، بە باڵەکانیانەوە کە بەسەر کورسییە بەزەییەکەدا پەرش کرابوون، و ڕوخساریان ئاڕاستەی ئەو کرابوو. فریشتەکەی هاوڕێی پێی ڕاگەیاند کە ئەمە نوێنەرایەتیی هەموو سوپای ئاسمان دەکات کە بە ڕێز و سەرسامییەوە سەیری یاسای خودا دەکەن کە بە پەنجەی خودا نووسرابوو. عیسا سەقفی سندوقەکەی بەرزکردەوە، و ئەویش تەختە بەردینەکانی بینی کە دە فەرمانەکەی لەسەر نووسرابوون. سەرسام بوو کاتێک چوارەمین فەرمانی لە تەواوی ناوەڕاستی دە فەرمانەکەدا بینی، کە تیشکێکی نەرم وەک تاجێکی ڕووناکی دەوری دابوو. فریشتەکە وتی، «ئەمە تاکە فەرمانە لەو دە فەرمانەی کە خودای زیندوو دیاری دەکات کە ئاسمان و زەوی و هەموو شتێکی تێدا دروستی کردووە. کاتێک بناغەکانی زەوی دانران، ئەوکاتەش بناغەی شەممە دانرا.» پێی نیشان درا کە ئەگەر شەممەی ڕاستەقینە پابەندی پێوە کرایەتەوە، هەرگیز بێباوەڕێک یان بێخودایەک نەدەبوو. پابەندبوون بە شەممەوە جیهانی لە بتپەرستی دەپاراست.
GSAM 256.1فەرمانی چوارەم پێشێل کراوە، بۆیە بانگ کراوین بۆ چاککردنەوەی شکاوی یاساکە، و داکۆکیکردن لە شەممەی پەستێنراو. پیاوی گوناه، کە خۆی لە سەرووی خوداوە دانا و بیری لەوە کردەوە کات و یاساکان بگۆڕێت، بووە هۆی گۆڕینی شەممە لە حەوتەم ڕۆژی هەفتەوە بۆ یەکەم ڕۆژی هەفتە. بە کردنی ئەمە، شکاوی لە یاسای خودا دروست کرد.
GSAM 256.2ڕێک پێش ڕۆژی گەورەی خودا، پەیامێک دەنێردرێت بۆ ئاگادارکردنەوەی خەڵک تا بگەڕێنەوە بۆ پابەندبوونیان بە یاسای خوداوە کە دژە مەسیح شکاویەتی. دەبێت سەرنج بۆ سەرپێچییەکەی یاساکە ڕابکێشرێت لە ڕێگەی فێرکردن و نموونەدانەوە. هەروەها پێی نیشان درا کە فریشتەی سێیەمی پەرتووکی ئاشکراکردن بەشی ١٤، کە ڕاسپاردەکانی خودا و باوەڕی عیسا ڕادەگەیەنێت، نوێنەرایەتی ئەو کەسانە دەکات کە ئەم پەیامە وەردەگرن، و دەنگی ئاگادارکردنەوە بۆ جیهان بەرز دەکەنەوە تاکو ڕاسپاردەکانی خودا و یاساکەی وەک گلێنەی چاویان بپارێزن، و لە وەڵامی ئەم ئاگادارکردنەوەیەدا زۆر کەس شەممەی پیرۆزی خودا لە باوەش دەگرن.6
GSAM 256.3ئەم ئەزموونەی خاتوو هارمۆن و قەشە بەیتس لەگەڵ شێوازی کارکردنی پەروەردگاردا دەگونجا. سەرنجی هەردوو خاتوو هارمۆن و قەشە وایت لەلایەن قەشە بەیتسەوە بۆ پرسی شەممە ڕاکێشرا، کە لە نووسراوە پیرۆزەکانەوە داواکارییەکانی یاسا نەگۆڕەکەی خودای پێشان دا. هەرچەندە خاتوو هارمۆن بۆ ماوەی نزیکەی هەژدە مانگ بە دەرخستنی تایبەتی پەروەردگارەوە پیرۆز کرابوو، بەڵام پێشتر هیچ شتێک لەسەر ئەم بابەتە پێی نیشان نەدرابوو. ئێستا کاتی خودا هاتبوو، چونکە باوەڕداران هەڵدەستێنران بۆ پابەندبوون بە یاساکەی، بۆ ئەوەی لە ڕێگەی دیاریی پێشبینییەوە ڕووناکییان پێ ببەخشرێت، و بەم شێوەیە، بە شێوازی کارکردنی خۆی، پەیامی فریشتەی سێیەم، «ڕاسپاردەکانی خودا، و شایەتیی عیسای مەسیح»، پێکەوە کراون.
GSAM 257دەستپێکی پەیامی فریشتەی سێیەم
GSAM 257.1لەو کاتەوە پەیامی فریشتەی سێیەم، وەک ئەوەی پەیوەست بوو بە دووانەکەی ترەوە، دەستی بە ڕاگەیاندن کرا. ڕاستیی شەممە، وەک ئەوەی پەیوەست بوو بە سندوقەکەی خوداوە و ئەو ڕووناکییەی کە سەبارەت بە پیرۆزگاکە پەرەی پێدەدرا، ئەوەی پشتڕاست کردەوە کە پێشتر نیشان درابوو،—ئەوەی کە بزووتنەوەی هاتنی پێشوو ڕاست بوو، و بە فەرمانی خوداوەند بوو. ئێستا دەتوانییان زیاتر لە هەموو کاتێک لە پێشتر لە مانای «سێ هەنگاوەکە بۆ سەر ڕێگای شاری خودا» تێبگەن.
GSAM 257قەشە بەیتس قبوڵ دەکات کە بینینەکان لە خوداوەن
GSAM 257.2لە مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ١٨٤٦، کۆنفرانسێک لە تۆپشام، مەین، بەڕێوەچوو کە قەشە بەیتس ئامادەی بوو. لەو کۆبوونەوەیەدا خاتوو وایت (پێشتر ئاماژە بە هاوسەرگیریی خاتوو هارمۆن لەگەڵ قەشە جەیمس وایت کراوە) بینینێکی بۆ هات کە بووە هۆی ئەوەی قەشە بەیتس بە تەواوی دڵنیا ببێتەوە لە سەرچاوە خوداییەکەیان. ئەو پیاوێک بوو کە بۆ ماوەی پەنجا ساڵ کاری دەریایی کردبوو، لە هەموو پلە و پۆستێکدا کاری کردبوو، لە کوڕی ژوورەوانەوە تا دەگاتە فەرماندە و خاوەنی کەشتییەکان. تێگەیشتنی لە زانستی ئەستێرەناسی ئەوەندە بوو کە، وەک خۆی پێی وتم، دەیتوانی بە نزیکەیی شوێنی خۆی لەسەر دەریا دیاری بکات، لە ڕووی پانی و درێژیی جوگرافییەوە، بەهۆی چاودێریکردنی تەنە ئاسمانییەکانەوە. کەسێکی وەها بە شێوەیەکی سروشتی حەزی دەکرد باسی زانستی ئەستێرەناسی بکات.
GSAM 257.3لە کاتی قسەکردن لەگەڵیدا، پێی وتم کە چۆن دڵنیا بووەتەوە لە سەرچاوە خوداییەکەی بینینەکان. وتی ڕۆژێک هەوڵی داوە لەگەڵ خاتوو وایت قسە لەسەر ئەستێرەکان بکات، بەڵام زۆری نەبرد بۆی دەرکەوت کە ئەو هیچی لەبارەی زانستی ئەستێرەکانەوە نازانێت؛ لە ڕاستیدا، وەک خۆی پێی وتبوو، تەنانەت نەیزانیبوو سەیری هیچ کتێبێک کردبێت کە لەسەر ئەو بابەتە بێت. ئەو حەزی نەبوو لەسەر ئەو بابەتە قسە بکات، و گفتوگۆکەی گۆڕی بۆ باسکردنی زەوییە نوێیەکە و ئەوەی کە لە بینیندا پێی نیشان درابوو سەبارەت پێی.
GSAM 258«ئاسمانی کراوە»
GSAM 258.1لە ساڵی پێشوودا، لە ١٩ی نیسانی ١٨٤٥، Illustrated London News بابەتێکی زۆر سەرنجڕاکێشی لە نووسینی لۆرد ڕۆسی بڵاوکردەوە کە پەیوەست بوو بەو دۆزینەوە سەرسوڕهێنەرانەی کە لە ڕێگەی تەلیسکۆپە زەبەلاحەکەیەوە ئەنجامی دابوون، بەتایبەتی دیمەنێکی ئەوەی کە ئەستێرەناسەکان ناوی دەنێن «کونەکەی ئاسمان.» ئێوارەیەک، لەو کۆنفرانسەی سەرەوەدا، لە ماڵی بەڕێز کێرتس و لە ئامادەبوونی قەشە بەیتس، کە هێشتا لەبارەی ئەم دەرکەوتنانەوە بڕیاری نەدابوو، خاتوو وایت، لە کاتی بینینەکەیدا، دەستی کرد بە قسەکردن دەربارەی ئەستێرەکان، وەسفێکی گەشی ئەو قایشە پەمەییانەی دەکرد کە بەسەر ڕووی هەسارەیەکدا دەیبینی، و وتی، «من چوار مانگ دەبینم.» «ئۆه،» قەشە بەیتس وتی، «ئەو جەپیتەری تێبینی دەکات!» پاشان، دوای ئەوەی جووڵەی وەک گەشتکردن بە بۆشایی ئاسماندا کرد، دەستی کرد بە وەسفکردنی قایش و ئەڵقەکان بە جوانییە هەمیشە گۆڕاوەکەیان، و وتی، «حەوت مانگ دەبینم.»7 قەشە بەیتس هاواری کرد، «ئەو ساتێرن وەسف دەکات.» دواتر وتی، «من شەش مانگ دەبینم،» و دەستبەجێ دەستی کرد بە وەسفکردنی «ئاسمانی کراوە،» بە شکۆمەندییەکەیەوە، و ئەوی بە دەروازەیەک بۆ ناوچەیەکی ڕۆشنتر ناو برد. قەشە بەیتس وتی کە وەسفەکەی زۆر لە هەر گێڕانەوەیەکی ئاسمانی کراوە تێپەڕیوە کە تا ئێستا لە هیچ نووسەرێکەوە خوێندبێتییەوە.
GSAM 258.2لەکاتێکدا کە ئەو قسەی دەکرد و هێشتا لە حاڵەتی بینیندا بوو، ئەو هەستایە سەر پێیەکانی و وتی، «ئای خۆزگە ئەمشەو لۆرد جۆن ڕۆس لێرە بووایە!» قەشە وایت پرسی، «لۆرد جۆن ڕۆس کێیە؟» قەشە بەیتس وتی، «ئۆه، ئەو گەورە ئەستێرەناسە ئینگلیزییەکەیە. خۆزگە لێرە بووایە بۆ ئەوەی گوێبیستی ئەو ژنە بێت کە باسی زانستی ئەستێرەکان دەکات، و گوێبیستی ئەو وەسفەی “کراوەی ئاسمانەکان” بێت. ئەمە لە هەر شتێک پێشترە کە تا ئێستا لەسەر ئەم بابەتە خوێندبێتمەوە.» لەو ئێوارەیەوە، قەشە بەیتس بە تەواوی دڵنیابووەوە کە بینینەکانی خاتوو وایت لە دەرەوەی زانیاری و کۆنترۆڵی خۆی بوون. ئەمە و شێوازی ئەو سەرزەنشت و ڕێنماییەی کە پێشکەش کرابوو، وای لێکرد دڵنیابێتەوە کە ئەوانە لە خوداوە بوون.
GSAM 259.1ئەم دیاردەیەی لە ئاسماندا کە لەو بینینەدا لەلایەن خاتوو وایتەوە وەسف کراوە، بابەتێکە کە نووسەرانی بواری ئەستێرەناسی بەدەگمەن باسی دەکەن. هوگنز، یەکەم دۆزەرەوەی، ئەم وەسفەی خوارەوە دەدات:—
GSAM 259ڕووناکییەکی شکۆدار لە شمشێری ئۆریۆن
GSAM 259.2«ئەستێرەناسەکان سێ ئەستێرەیان لە شمشێری ئۆریۆندا لە نزیک یەکتر داناوە؛ کاتێک لە ساڵی ١٦٥٦دا بە تەلیسکۆپ سەیری ئەستێرەی ناوەڕاستەکەم کرد، لە شوێنی ئەو یەکەدا دوانزە ئەستێرەی تر دەرکەوتن؛ لەنێویاندا، سێ ئەستێرە کە نزیکەی یەکتریان دەست دەدا، و چواری دیکەش دەرکەوتن، کە وەک لەناو هەورێکەوە دەدرەوشانەوە، بەجۆرێک کە بۆشایی دەوروبەریان زۆر گەشتر دەردەکەوت لە باقی ئاسمانەکە، کە بەهۆی کەشوهەوا خۆشەکەوە بە تەواوی تۆخ دەردەکەوت، وەک لەناو دەرچەیەکی پەردەیەکەوە ببینرا کە لە ڕێگەیەوە بە ئازادی دەڕوانیتە ناوچەیەکی دیکە کە ڕووناکتر بوو.»
GSAM 259.3ویلیام هێرشل دەربارەی ئەم کونە لە ئاسماندا دەڵێت:—
GSAM 259.4«ئەگەر تیرەکەی لەم دوورییەدا گۆشەیەکی ١٠ پلەیی دروست بکات، کە نزیکەی هەر وایە، ئەوا قەبارەکەی دەبێت بە تەواوی لە خەیاڵدا نەگونجێت. هەژمار کراوە کە دەبێت دوو تریلیۆن جار گەورەتر بێت لە قەبارەی خۆر.»
GSAM 259ڕووناکتر لە خۆر
GSAM 259.5تۆماس دیک، فەیلەسوفەکە، بەم شێوەیە باسی ئەم سەحابییە گەشە دەکات:—
GSAM 259.6«ئەگەر ئێمە بە ئەندازەی نیوەی دووریی نزیکترین ئەستێرە لێیەوە بووینایە، هەرچەندە ئەو دوورییە زۆرە، لەو خاڵەوە درەوشاوەیییەکی نزیک لە هی خۆر نمایش دەکرد؛ و بۆ بوونەوەرانی لە دوورییەکی زۆر نزیکتر، بەشێکی گەورەی ئاسمانی پڕ دەکرد و بە شکۆمەندییەکی بێ وێنە دەردەکەوت. بەڵام مەبەستە کۆتاییەکەی تەنێکی لەم شێوەیە، لە هەموو لایەن و پەیوەندییەکانیدا، ڕەنگە تا سەدەکانی داهاتووی بوونێکی بێ کۆتا ئاشکرا نەبێت؛ و، وەک زۆر تەنی دیکە لە بۆشاییە دوورەکانی گەردووندا، ئارەزوویەکی تامەزرۆ لە دڵدا دەچەکێنێت بۆ ئەوەی دیمەنە شکۆدار و نهێنیئامێزەکانی گەردوون کەمێک زیاتر ئاشکرا ببینێت.»8
GSAM 260.1قەشە بەیتس، لە کۆتایی وتارێکدا لەسەر بابەتەکە، وتی:—
GSAM 260.2«بەم شێوەیە لە هەموو ئەو بەڵگانەوە کە خراونەتەڕوو (و ئەگەر پێویست بوایە دەمانتوانی زۆری تریش بخەینەڕوو)، دەبینین کە لێرەدا دیاردەیەکی زۆر سەرسوڕهێنەر و ڕووننەکراوە لە ئاسمانەکاندا هەیە؛ کەلێنێک لە ئاسماندا کە درێژیی دەورەکەی زیاتر لە یازدە ملیار و سێ سەد و چواردە [١١,٠٠٠,٠٠٠,٣١٤] میلە. هوگنز ناودار دەڵێت، “من هەرگیز شتێکی هاوشێوەی ئەمەم لەنێو ئەستێرە جێگیرەکانی تردا نەبینیوە—دیمەنێکی کراوە بەرەو ناوچەیەکی تری ڕووناکتر.”»
GSAM 260شایەتییەکی تر دەربارەی بینینی هەسارەکە
GSAM 260.3دیسانەوە وتەی خاتوو ترۆزدەیڵ دەهێنینەوە، کە لە کاتی پێدانی ئەو بینینەی ئاماژەی پێکراودا ئامادە بوو. ئەو دەڵێت:—
GSAM 260.4«خوشکە وایت تەندروستییەکی زۆر لاوازی هەبوو، و کاتێک نوێژ بۆی دەکردین، ڕۆحی خودا بەسەرماندا دابەزی. زوو تێبینیمان کرد کە ئاگاداری شتە زەمینییەکان نییە. ئەمە یەکەم بینینی جیهانی هەسارەکان بوو بۆ ئەو. دوای ئەوەی بە دەنگی بەرز مانگەکانی جەپیتەری ژمارد، و کەمێک دواتر ئەوانەی زەحل، وەسفێکی جوانی ئەڵقەکانی دووەمیانی کرد. ئینجا وتی، “دانیشتووانەکەی گەلێکی باڵابەرز و شکۆدارن، زۆر جیاوازن لە دانیشتووانی زەوی. گوناه هەرگیز نەهاتووەتە ئێرە.” لە ڕوخساری پێکەنیناوی برای بەیتسدا دیار بوو کە گومانەکانی ڕابردووی سەبارەت بە سەرچاوەی بینینەکانی بە خێرایی لە دڵی دەچوون. هەموومان دەمانزانی کە کاپتن بەیتس ئاشقی گەورەی ئەستێرەناسی بوو، چونکە زۆرجار زۆرێک لە تەنە ئاسمانییەکانی بۆ فێرکردنمان دیاری دەکرد. کاتێک خوشکە وایت دوای بینینەکە وەڵامی پرسیارەکانی دایەوە و وتی کە هەرگیز لەم بوارەدا خوێندنی نەکردووە و بە هیچ شێوەیەکی تر زانیاریی بەدەست نەهێناوە، ئەو پڕ بوو لە خۆشی و شادمانی. ستایشی خودای کرد، و باوەڕی خۆی دەربڕی کە ئەم بینینەی سەبارەت بە هەسارەکان پێی بەخشراوە تاکو جارێکی تر گومان نەکاتەوە.»9
GSAM 261هەسپێکی دڕندە لەناکاو ڕام کرا
GSAM 261.1ماوەیەکی کەم دوای ئەم دیدارییە لە تۆپشام، ڕووداوێکی تری سەرنجڕاکێش پەیوەست بە بینینەکانەوە ڕوویدا، کە بەو شێوەیەی قەشە بەیتس پێی وتم، گێڕانەوەی دەکەم:—
GSAM 261.2قەشە وایت ئەسپێکی گەنجی نیمچە ڕاهێنراوی لەبەردەستدا بوو و عەرەبانەیەکی بازاڕکردنی دوو کورسیی هەبوو، کە بێ تەختەی پارێزەری پێشەوە دروست کرابوو، بەڵام پلیکانەیەکی لە بەشی پێشەوەی عەرەبانەکەدا هەبوو، و پلیکانەیەکی ئاسنی لە دارەکانی عەرەبانەکەوە. پێویست بوو ئاگایەکی زۆر لە لێخوڕینی ئەسپەکە بگیرێت، چونکە ئەگەر جڵەوەکان یان هەر شتێکی تر بەر لاکانی بکەوتایە، دەستبەجێ بە تووڕەییەوە لێی دەدا، و دەبوو بەردەوام بە جڵەوێکی توند ڕابگیرێت بۆ ئەوەی ڕایبگرێت لە ڕاکردن. ئەم ئەسپە گەنجە هی ئەو کەسانە بوو کە دەیانویست بچنە لایان، و لەبەر ئەوەی قەشە وایت ڕاهاتبوو لەسەر کۆنترۆڵکردنی ئەسپی گەنجی ڕانەهاتوو، پێی وابوو کە لەگەڵ ئەمەیاندا هیچ کێشەیەکی جددی نابێت. بەڵام ئەگەر دەیانزانی کە لە کاتی جوڵە شێتانەکانی پێشوودا دوو پیاوی کوشتووە، یەکێکیان بەوەی کە بە بەردەکانی تەنیشت ڕێگاکەدا گوشیوە، ڕەنگە کەمتر دڵنیا بوایە.
GSAM 261.3لەم بۆنەیەدا چوار کەس لە عەرەبانەکەدا بوون، قەشە وایت و هاوسەرەکەی لە کورسیی پێشەوە، و قەشە بەیتس و ئیسرائیل دیمۆن لە کورسیی دواوە. لە کاتێکدا قەشە وایت هەموو هەوڵی دەدا کۆنترۆڵی ئەسپەکە بکات، خاتوو وایت سەبارەت بە ڕاستی قسەی دەکرد، کاتێک هێزی خودا بەسەر ئامادەبوواندا هاتە خوارەوە، و چووە ناو بینینەوە، لە کاتێکدا لەناو عەرەبانەکەدا دانیشتبوو. هەر کە هاواری «شکۆ!»ی کرد کاتێک چووە ناو بینینەکەوە، ئەسپە گەنجەکە لەناکاو بە تەواوی وەستا و سەری دانەواند. لە هەمان کاتدا خاتوو وایت لەم دۆخەدا هەستایە سەر پێ، و بە چاوەکانەوە کە هێشتا بەرەو سەرەوە بوون، هەنگاوی نا بەسەر بەشی پێشەوەی عەرەبانەکەدا، دابەزییە سەر دارەکانی، بە دەستەکانی لەسەر ڕانەکانی دواوەی ئەسپە گەنجەکە. قەشە بەیتس هاواری کرد بە قەشە وایت، «ئەسپە گەنجەکە ئەو ژنە لێدەدات و دەیکوژێت.» قەشە وایت وەڵامی دایەوە، «ئێستا پەروەردگار خۆی ئەسپە گەنجەکەی بەڕێوە دەبات؛ نامەوێت دەستێوەردان بکەم.» هەسپۆلەکە وەک هەسپێکی پیر ئارام وەستا. لە تەنیشت ڕێگاکەوە، لێوارەکە نزیکەی شەش پێ بەرز دەبووەوە، و لە پاڵ پەرژینەکەوە شوێنێکی چیمەنی هەبوو. خاتوو وایت، بە چاوێکی هەر هەڵبڕاوەوە، تەنانەت یەک جاریش سەیری خوارەوەی نەکرد، بە لێوارەکەدا سەرکەوتە سەر چیمەنەکە، پاشان بۆ ماوەی چەند خولەکێک بە پێش و پاشدا دەڕۆیشت، قسەی دەکرد و جوانییەکانی زەوییە نوێیەکەی وەسف دەکرد. پاشان، بە هەمان شێوەی سەرییەوە، لە لێوارەکە دابەزی، بەرەو عەرەبانەکە ڕۆیشت، پێی نایە سەر قادرمەکانی، دەستی خستە سەر پشتی بەچکە ئەسپەکە، و بەم شێوەیە بەسەر دارەکانی عەرەبانەکەدا چووە سەرەوە و دیسانەوە چووەوە ناو عەرەبانەکە. هەر کە لەسەر کورسییەکە دانیشت، لە بینینەکە دەرچوو، و لە هەمان ساتدا ئەسپەکە، بەبێ هیچ ئاماژەیەک لەلایەن شۆفێرەکەوە، دەستی کرد بە ڕۆیشتن و ڕێگای خۆی گرتەبەر.
GSAM 262.2کاتێک خاتوو وایت لە عەرەبانەکە دەرچوو، قەشە وایت بیرکردەوە ئەسپەکە تاقی بکاتەوە، و بزانێت ئایا بەڕاستی ڕامکراوە یان نا. لە سەرەتادا تەنها بە قەمچییەک دەستی لێ دا؛ لە کاتەکانی تردا ئەسپەکە بە لێدان وەڵامی دەدایەوە، بەڵام ئێستا هیچ جووڵەیەکی نەبوو. پاشان لێدانێکی بەهێزی لێدا، ئینجا بەهێزتر، و هێشتا بەهێزتر. بێچووە ئەسپەکە هیچ بایەخێکی بە لێدانەکان نەدەدا، بەڵام وەک ئەو شێرانە بێزیان دەردەکەوت کە فریشتەکان دەمیان داخستبوو ئەو شەوە کە دانیال لە چاڵەکەیاندا بەسەری برد. قەشە بەیتس وتی: «شوێنێکی پڕ لە شکۆ بوو، و ئاشکرا بوو کە هەمان ئەو هێزەی کە بینینەکانی دروست کردبوو، بۆ ئەو کاتە سروشتی کێویی بێچووە ئەسپەکەی ڕام کردبوو.»
GSAM 262.3ئەگەر ئەم بینینە تەنها دەرئەنجامی هەندێک لە نەخۆشییە جەستەییەکانی بوایە، ئەوا پرسیارەکە بە شێوەیەکی سروشتی دێتە ئاراوە، ئایا ئەسپەکەش بە هەمان شێوە تووشی نەخۆشی بووە؟
GSAM 262شایەتیی ئیسرائیل دیمۆن
GSAM 262.4لێرەدا، وەک پشتڕاستکردنەوەی ئەو گێڕانەوەیەی کە لەلایەن قەشە بەیتسەوە پێم دراوە، ئەم لێدوانەی خوارەوە دەخەمە ڕوو:—
GSAM 262.5«نزیکەی بیست ساڵ لەمەوبەر، ڕێک دوای ئەوەی دەستم بە پابەندبوون بە شەممە کرد، ئیسرائیل دیمۆن بارودۆخی بینینەکەی خوشکە وایتی بۆ گێڕامەوە، لە کاتێکدا کە ئەو، قەشە بەیتس، و قەشە وایت و هاوسەرەکەی لە عەرەبانە سووکەکەدا لە پشت ئەسپە سەرکێشەکەوە دەڕۆیشتن. ئەمڕۆ ئەو وەسفەی سەرەوەی ڕووداوەکەم خوێندەوە، کە لەلایەن قەشە لۆفبۆرۆوە نووسراوە، و بە تەواوی لەگەڵ ئەوەدا دێتەوە کە قەشە دیمۆن پێی وتم.» واژۆ: «ئاڕ. ئێس. وێبەر، باتڵ کریک، میشیگان، ٩ی شوباتی ١٨٩١.»
GSAM 263شایەتیی قەشە بەیتس دەربارەی بینینەکان
GSAM 263.1قەشە بەیتس ئەزموونی خۆی بەم شێوەیە دەگێڕێتەوە:—
GSAM 263.2«هەرچەندە هیچ شتێکم لە ئەواندا نەدەبینی کە دژی وشەکە بێت، بەڵام هەستم بە ترس دەکرد و زۆر لە تاقیکردنەوەدا بووم، و بۆ ماوەیەکی درێژ نەمدەویست باوەڕ بەوە بکەم کە ئەمە شتێکی زیاتر بێت لەوەی کە لە دۆخێکی درێژخایەنی لاوازیی جەستەیەوە دروست بووبێت.
GSAM 263.3«بۆیە لە کاتی ئامادەبوونی کەسانی تردا، کاتێک دەروونی لە دەرەوەی کۆبوونەوەکاندا ئارام دیار بوو، هەوڵم دەدا دەرفەت بدۆزمەوە بۆ ئەوەی لە خۆی و لەو هاوڕێیانەی کە هاوڕێیەتییان دەکرد، بەتایبەتی خوشکە گەورەکەی، پرسیار و لێپرسینەوەی ورد بکەم، تاوەکو ئەگەر بکرێت بگەمە ڕاستییەکە. لە ماوەی ئەو سەردانانەی کە لەو کاتەوە کردوویەتی بۆ نیو بێدفۆرد و فەیرهێڤن، لە کاتی کۆبوونەوەکانماندا، چەندین جار لە بینیندا بینیومە، هەروەها لە تۆپشامی مەین؛ و ئەوانەی لە هەندێک لەو دیمەنە پڕ لە جۆش و خرۆشانەدا ئامادەبوون باش دەزانن بە چ گرنگیپێدان و وردبینییەکەوە گوێم لە هەموو وشەیەک دەگرت و چاودێریی هەموو جووڵەیەکی دەکرد، بۆ ئەوەی فێڵ یان کاریگەریی مێزمەری دەستنیشان بکەم. و سوپاسی خودا دەکەم بۆ ئەو دەرفەتەی کە لەگەڵ کەسانی تردا پێم ڕەخساوە شایەتحاڵی ئەم شتانە بم. ئێستا دەتوانم بە دڵنیاییەوە لەبری خۆم بدوێم. من باوەڕم وایە کارەکە هی خودایە، و بۆ دڵنەواییکردن و بەهێزکردنی “گەلە پەرتەوازە، پارچەپارچە و ڕووتکراوەکەی” ئەو بەخشراوە، لەوەتەی کارەکەمان ... لە ئۆکتۆبەری ١٨٤٤دا کۆتایی هاتووە. دۆخی شڵەژاوی “ئەوەتا، لێرەیە!” و “ئەوەتا، لەوێیە!” لەو کاتەوە، خەڵکە دڵسۆز و ئامادەکانی خودای زۆر سەرلێشێواو کردووە، و بۆ ئەوانەی کە نەیانتوانیوە لێکدانەوە بۆ ئەو دەقە دژبەیەکە زۆرانە بکەن کە خراونەتە بەرچاویان، زۆر قورسی کردووە. دان بەوەدا دەنێم کە ڕووناکی و ڕێنماییم لەسەر زۆرێک لەو دەقانە وەرگرتووە کە پێشتر نەمدەتوانی بە ڕوونی تێیان بگەم. باوەڕم وایە کە ئەو منداڵێکی قوربانیدەر، ڕاستگۆ و خۆبەخشی خودایە.»10
GSAM 263.4«نووسەر “بیرۆکەکان”ی بینینەکانی “لە فێرکارییەکان یان خوێندنی پێشووەوە” وەرناگرێت. کاتێک یەکەم بینینی لە کانوونی یەکەمی ١٨٤٤دا وەرگرت، ئەو و هەموو کۆمەڵەکە لە پۆرتلاند، مەین (کە دایک و باوکی لەو کاتەدا لێی دەژیان) وازیان لە “هاوارەکەی نیوەشەو” هێنابوو وەک شتێک کە تێپەڕیبوو. ئەو کاتە بوو کە پەروەردگار لە بینینێکدا ئەو هەڵەیەی نیشان دا کە ئەو و کۆمەڵەکەی پۆرتلاند تێی کەوتبوون. ئینجا بینینەکەی بۆ کۆمەڵەکە گێڕایەوە، و ئەوانیش دانیان بەوەدا نا کە ئەزموونی مانگی حەوتەمیان کاری خودا بووە.»11
GSAM 264چۆن سێ پەیامەکە لە ساڵی ١٨٤٧دا لێیان ڕواندرا
GSAM 264.1ئەم نووسینەی خوارەوە لە قەشە جەیمس وایتەوە، کە لە نیسانی ١٨٤٧ نووسراوە، ئەوە پیشان دەدات کە سێ پەیامەکە لەو کاتەدا چۆن سەیر دەکرا:—
GSAM 264.2«هەموو چینەکانی باوەڕداران بە هاتنی دووەم لەسەر ئەوە کۆکن کە ئەو فریشتەیەی لە ئایەتەکانی شەشەم و حەوتەمی ئەم بەشەدا (ئاشکراکردن ١٤) باسی لێوە کراوە، نوێنەرایەتیی پەیامی هاتن دەکات بۆ کڵێسا و جیهان.... کاری فریشتەی دووەم ئەوە بوو کە بە جەماوەری هاتنی دووەم نیشان بدات کە بابل کەوتووە. و بەو پێیەی بەشێکی زۆری ئەوان ئەم ڕاستییەیان نەزانی تا ئەو کاتەی هێزی “هاوارەکەی نیوەشەو” لە کاتی گونجاودا بەخەبەریان هێنا بۆ ئەوەی لە کڵێساکان ڕزگاریان بێت پێش ئەوەی ڕۆژی دەیەم بێت، ئەوا دەردەکەوێت کە لە مانگی حەوتەمی ١٨٤٤ـەوە، پەیامی فریشتەی سێیەم ئاگادارکردنەوەیەک بووە و هێشتاش هەر وایە بۆ پیرۆزەکان بۆ ئەوەی “بە توندی بگرن”، و نەگەڕێنەوە، و “وەرنەگرن” ئەو نیشانانەی کە گرووپی پاکیزە لە کاتی هاوارەکەی فریشتەی دووەمدا لێیان ڕزگاریان بوو.
GSAM 264.3«ئایا پەیامە ڕاستەقینەکە بۆ گەلی خودا، لە مانگی حەوتەمی ١٨٤٤ـەوە، هەر ئاگادارکردنەوەیەکی لەو شێوەیە نەبووە؟—بێگومان وایە.... ئایەتی دوازدەیەم دەڵێت، “لێرە دانبەخۆداگرتنی پیرۆزانە؛ لێرە ئەوانەن کە ڕاسپاردەکانی خودا بەجێدەگەیەنن و باوەڕی عیسا دەپارێزن”. لە کوێ بینیتان، یۆحەننا؟—ئەوەتا، “لێرە،” لە ماوەی پەیامی فریشتەی سێیەمدا. بەو پێیەی کاتی ئارامگرتن و چاوەڕوانی لە مانگی حەوتەمی ساڵی ١٨٤٤ـەوە بووە، و بەو پێیەی ئەو پۆلەی کە شەممە پیرۆز دەکەن و هتد، لەو کاتەوە دەرکەوتوون، ئاشکرایە کە ئێمە لە سەردەمی پەیامی فریشتەی سێیەمدا دەژین.»12
پەراوێزەکان
- ئاشکراکردن ١٤: ٩-١٢. ↩
- Facts on Romanism، لاپەڕە ١١٢. ↩
- The Three Angels of Revelation 14:6-12. ل. ١٣١، ١٣٢. ↩
- ڕەچڵ پرێستن لە ڤێرنۆن، ڤێرمۆنت، لە ١ی شوباتی ١٨٦٨، لە تەمەنی ٥٩ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد. ↩
- History of the Sabbathی ئاندروز، ل. ٥٠٦، چاپی ١٨٨٧. ↩
- Life Sketches of Ellen G. White، ل. ٩٥، ٩٦. ↩
- لە Rise and Progressدا، هاتووە کە ئەو هەشت مانگی بۆ هەسارەی زەحل بینیوە. ئەم گۆڕانکارییە دوای ئەوە ئەنجام درا کە نموونەکانی چاپخانە لە دەستم دەرچوون. لەو کاتەوە، مانگی زیاتر بۆ هەردوو هەسارەی جەپیتەر و زەحل دۆزراونەتەوە. ↩
- Sidereal Heavensی دیک، ل. ٩٦. ↩
- نامەکەی خاتوو ترۆزدەیل لە ٢٧ی کانوونی دووەمی ١٨٩١. ↩
- A Word to the Little Flock، ل. ٢١. ↩
- هەمان سەرچاوە، ٢٢. ↩
- هەمان سەرچاوە، ١٠، ١١، برانزویک، مەین، ئایاری ١٨٤٧. ↩