Adventist Pioneer
Library
aplib.orgکتێبخانە
ناوەڕۆک
03 / 29
03 / 29

بەشی ٢ — پلانی ڕزگاری ئاشکرا دەبێت

John Norton Loughborough

GSAM 38.1«ئومێدی درێژکراوە دڵ نەخۆش دەکات، ئارەزووی بەدیهاتووش درەختی ژیانە.»1 «یەزدانی سوپاسالار ئەمە دەفەرموێت: ’پاش کەمێک من جارێکی دیکە ئاسمان و زەوی، دەریا و وشکانی دەهەژێنم. هەموو گەلان دەهەژێنم و ئارەزووی هەموو نەتەوەکان دێت و ئەم ماڵە پڕ لە شکۆ دەکەم.‘ ئەوە فەرمایشتی یەزدانی سوپاسالارە» (وەرگێڕانی وشە بە وشەی KJV).2

GSAM 38.2لەو کاتەوەی ئادەم لە باخچەی عدن و داری ژیان دوورخرایەوە، ئەو وتانەی کە ئاڕاستەی شەیتان کراون سەبارەت بە نەوەی ژن —«نەوەی ئەو سەرت پان دەکاتەوە»— هیوای شکستپێهێنانی کۆتایی شەیتان، تێکشکاندنی پلانە فێڵبازانەکانی، و گەڕانەوەیەک بۆ لای داری ژیان بەخشیوە. بەم شێوەیە، ئەو چاوەڕوانکراوە —نەوەی بەڵێندراو— بووە «ئارەزووی هەموو نەتەوەکان».

GSAM 38.3لە ئەو وتەیەی سەرەوەدا لە کتێبی حەگەی، وا دەردەکەوێت کە هاتنی ئەم خوازراوە پەیوەستە بەو کاتەی کە یەزدان هەردوو ئاسمان و زەوی دەلەرێنێتەوە. پۆڵس، لە نامەیدا بۆ عیبرییەکان، ئەو لەرزاندنەی بۆ داهاتوو داناوە و دەڵێت، «﴿جارێکی دیکە نەک تەنها زەوی دەهەژێنم، بەڵکو ئاسمانیش.﴾ وشەی “جارێکی دیکە” ئاماژەیە بۆ سڕینەوەی ئەو شتانەی کە دەهەژێن، واتا شتە دروستکراوەکان، تاکو ئەو شتانەی کە ناهەژێن بمێننەوە. لەبەر ئەوە با سوپاسگوزار بین، چونکە شانشینێک وەردەگرین کە ناهەژێت، بەهۆیەوە بە شێوازێکی پەسەند بە ترس و ڕێزەوە خودا بپەرستین.»3 ئەم زمانەی سەبارەت بەو لەرزاندنە تاکە و هێشتا نەهاتووە، وا دەردەکەوێت کە بیخاتە پەیوەندییەکی نزیکەوە لەگەڵ دامەزراندنی کۆتایی شانشینی خودا، لەژێر سەرکردایەتیی مەسیح، تۆوە بەڵێندراوەکە، «ئارەزووی هەموو نەتەوەکان.»

GSAM 39.1ئەو نۆژەنبوونەوەیەی کە لە ڕێگەی مەسیحەوە بەدی دێت، دەتوانرێت بە ڕوونی لەم ڕۆژانەی کۆتاییدا لەلایەن هەموو ئەوانەیەوە ببینرێت کە تەواوی کتێبی پیرۆزیان لەبەردەستدایە. بەڵام بۆ پێشینان وا نەبوو. وشەی یەزدان بۆیان هات، «فەرمان لەسەر فەرمان، فەرمان لەسەر فەرمان؛ دێڕ لەسەر دێڕ، دێڕ لەسەر دێڕ؛ کەمێک لێرە و کەمێک لەوێ».4 کەواتە لە ئاشکراکردنی پلانی ڕزگارییاندا بۆیان، وەک ڕێگای ڕاستودروستان وابوو، «وەک ڕووناکی بەرەبەیانە، ڕووناکتر و ڕووناکتر دەبێت هەتا دەبێتە ڕۆژی تەواو.»5 بەم شێوەیە، بابەتێکی زۆر سەرنجڕاکێش دەبێت کە بە کورتی شوێنپێی هەڵگرتنەوەی پەرەسەندنی پلانەکە بکەین بە شێوەیەکی پلە بە پلە بۆ گەلە دێرینەکەی.

GSAM 39دواخستن لە سەرەتادا ئاشکرا نەکرا

GSAM 39.2خودا دەستبەجێ هیوایانی دوا نەخست، بە دڵتەزرکەکردنیان بە ئاشکراکردنی ئەو ڕاستییەی کە سەدان ساڵی پێدەچێت تا بگەنە تەواوی هیواکانیان لە نەوەی بەڵێندراودا. لەو ڕاستییانەی تۆمارکراونەوە، وا تێدەگەین کە ڕێگەیان پێدرابوو وا بیر بکەنەوە کە یەکەم منداڵی لەدایکبوو ئەو نەوەیە دەبێت: و زۆر بەم زووانە، بە جۆرێک، بەهەشت دەگەڕێتەوە، و ئەوان دووبارە دەستیان بە داری ژیان دەگات. کاتێک قایین لەدایک بوو، حەوا هاواری کرد، «لەلایەن یەزدانەوە پیاوێک بووە بەرهەمم.»6 هەندێک لە زانایانی عیبری شایەتی دەدەن کە دەقەکە بە واتای وشەیی و تەواوی ئاوایە، «پیاوێکم بەدەستهێنا، یەزدان». واتە، ئەوەتا ئەو تۆوەیە کە دەبێت ئەم کاری خوداییە ئەنجام بدات بۆ شکاندنی شەیتان. هیچ سەرچاوەیەک نییە بۆ بوونی هیچ دەربڕینێکی لەو شێوەیە لەلایەن حەوایەوە کاتێک هابیل لەدایک بوو. ئەو دەیتوانی، و بە شێوەیەکی سروشتی، وا دابنێت کە منداڵی یەکەم ئەو کەسەیە کە بەڵێنەکە بەدی دەهێنێت. چۆن هیواکانی دابەزیون، و تەنانەت مردوون، لەگەڵ گەشەکردنی کەسایەتیی قایین و بینینی ڕەفتاری خراپەکەی کە لە کۆتاییدا بووە هۆی کوشتنی براکەی. پێش ئەوەی هابیل بکوژرێت، دەبێت ڕووناکی و زانیارییەکیان دەربارەی ئەو قوربانییەی داهاتوو کە لەبری ئەوان دەکرێت پێگەیشتبێت؛ چونکە هابیل، وەک لەلایەن خوداوە ڕێنمایی کرابوو، بەرخەکەی خۆی بۆ قوربانی هێنا، لە کاتێکدا قایین، کە وەک براکەی هەمان شتی فێرکرابوو، قوربانییەکی لە بەرهەمی زەوی هێنا، و ئەمەش تەنانەت تێکەڵ بە ڕۆحی تووڕەیی و ئیرەیی بوو. قوربانییەکەی هابیل لە هی قایین پەسەندتر بوو، چونکە «بە باوەڕەوە» پێشکەش کرابوو، و پۆڵس لەبارەیەوە دەنووسێت، «مرد بەڵام هێشتا بە باوەڕ قسە دەکات.»7

GSAM 40ئایا سەت تۆوە؟

GSAM 40.1دوای مردنی هابیل، سەت لەدایک بوو، و هیوا زیندوو بووەوە؛ حەوا وتی، چونکە «لە جیاتی هابیل کە قایین کوشتی، خودا کوڕێکی دیکەی پێ بەخشیم.»8 دواتر سەت لە ڕیزی نەوەکانی ئادەمدا هەژمار کرا. (بڕوانە پەیدابوون ٥:٣.) قایین، کە یەکەم منداڵی ڕاستەقینەی بوو، لە نەسلبووندا هەژمار ناکرێت. بە ئەگەری زۆرەوە حەوا پێی وابوو کە سەت ئێستا تۆوە بەڵێندراوەکەیە. لە تۆمارەکەوە دەردەکەوێت کە دوای لەدایکبوونی سەت، مرۆڤەکان دەستیان کرد بە ناوبردنی خۆیان بە ناوی یەزدانەوە. (سەیری پەراوێزی پەیدابوون ٤: ٢٦ بکە.) ڕەنگە ئەوان ئەمەیان لەسەر ئەو گریمانەیە کردبێت کە سەت ئەو کەسە بوو کە دەبوو ببێتە فەرمانڕەوای کۆتایی، یەزدان، و زاڵبوونی تاوانکاریی شەیتان بڕوخێنێت.

GSAM 40هیوا لەسەر نوح چڕبووەوە

GSAM 40.2لە تۆماری کورتی ڕووداوەکاندا لە سەردەمی ئادەمەوە تا لەدایکبوونی نوح، تەنها کەمێک زیاتر لە شەجەرەی نەوەکان خراوەتەڕوو. لە لەدایکبوونی نوحدا («ڕاستودروست»، لە پەراوێزدا) هیوا جارێکی تر سەریهەڵدا، و خەڵک وتیان، «ئەمە لە کار و ماندووبوونی دەستمان دڵنەواییمان دەکات، کە لەو زەوییە دەیچێژین یەزدان نەفرەتی لێ کردووە.»9 فەرموودەی خودایی بێدەنگە سەبارەت بەوەی چۆن، یان بە چ ڕێگایەک، چاوەڕوانی ئاسوودەیی بوون؛ بەڵام هیوا هەبوو کە نەفرەتی سەر زەوی بە جۆرێک لە جۆرەکان کەم دەکرێتەوە. زانینی ئەو خراپەییەی کە لە سەردەمی نوحدا هەبوو، کاتێک مرۆڤەکان دەبوو جیهانیان بە گوناه و توندوتیژی پڕ بکردایەتەوە تا ئەو ڕادەیەی کە نەوەکان بە لافاوێک لەسەر زەوی بسڕدرێنەوە و تەنها نوح و خێزانەکەی لەو وێرانکارییە ڕزگاریان دەبێت، و ئەو ڕاستییەی کە ئەو بۆ ماوەی سەد و بیست ساڵ دەبوو جیهان لەبارەی وێرانکارییە نزیکەکەوە ئاگادار بکاتەوە، هەموویان لێیان شاردراوەتەوە.

GSAM 41بنیاتنانی بابل

GSAM 41.1دوای لافاوەکە، خەڵک لە ڕێگەی نوحەوە ڕێنمایی کران کە زەوی پڕ بکەنەوە؛ بەڵام کاتێک دەستیان کرد بە زۆربوون، پلانی پەروەردگاریان بۆ حوکمڕانیی خۆیان ڕەتکردەوە. نەمڕود شانشینی بابل (کە دواتر بە بابلۆن ناسرا، یەکەمی حکومەتە زەمینییەکان) دامەزراند.10 ماوەیەکی کەم دواتر خەڵک دەستیان کرد بە دروستکردنی تاوەری بابل، بۆ ئەوەی ناوێک بۆ خۆیان دروست بکەن و ڕێگری لە پەرشوبڵاوبوونیان بکەن، کە ئەمەش پێچەوانەی ئەوە بوو کە خودا لە ڕێگەی نوحەوە فێری کردبوونی. لەبری ئەوەی بە ئارامییەوە چاوەڕێی خودا بکەن تا مەبەستەکانی خۆی بەدی بهێنێت، کارەکەیان خستە سەر دەستی خۆیان، کە ئینجا خودا زمانیانی تێکدا و بەم شێوەیە پەرشوبڵاو بوون.

GSAM 41ئیبراهیم دەبێتە میراتگری جیهان

GSAM 41.2بە شوێنکەوتنی ئەم تۆمارە کورتە تا دەگەینە دەهەمین نەوەی نوح، بانگەوازەکەی ئیبراهیممان دەرکەوت، کە پەروەردگاری پێی فەرموو: «هەموو ئەو خاکەی دەیبینیت بۆ هەتاهەتایە دەیدەمە خۆت و نەوەکانت. نەوەشت وەک خۆڵی زەوی لێ دەکەم، تاکو ئەگەر یەکێک توانی خۆڵی زەوی بژمێرێت، ئەوا نەوەی تۆش بژمێردرێت. بڕۆ، بە درێژایی و پانی خاکەکەدا هاتوچۆ بکە، چونکە دەیدەمە تۆ.»11 سەرەڕای ئەم بەڵێنە بە ئیبراهیم کە خاکەکە بە میرات وەربگرێت، پەروەردگار دڵنیای کردەوە کە دەمرێت. پۆڵس دەڵێت ئەو چووەتە «ئەو شوێنەی دواتر دەبوو بە میرات وەریبگرێت».12 ئەم پرسیارەی جێبەجێکردنی بەڵێنەکە بێگومان لە ڕێگەی بینینێکەوە لە خوداوە بۆ ئیبراهیم ڕوون کرایەوە، چونکە ئەو «چاوەڕێی ئەو شارەی دەکرد کە بناغەیەکی چەسپاوی هەیە، ئەوەی خودا ئەندازیار و دروستکەرەکەیەتی.»13 لە نامەی ڕۆما ٤:١٣دا هاتووە کە بەڵێنەکە ئەوە بوو «کە ببێتە میراتگری جیهان»؛ نەک لە دۆخی ئێستای، بەڵکو زوو یان درەنگ، دوای ئەوەی دووبارە زیندوو دەبێتەوە.

GSAM 42.1لە ڕوانگەی مرۆڤەوە، ئیبراهیم نەیتوانی تێبگات کە چۆن ئەو نەوەیە کە بەڵێنی پێدراوە دەکرێت نەوەی خۆی بێت. بۆیە پێشنیاری ئەوەیکرد کە ئیلێزەر، بەڕێوەبەری ماڵەکەی، بکرێتە نەوە. پەروەردگار فەرمووی، نەخێر؛ بەڵکوو یەکێک دەبێت کە «لە پشتی تۆوە دێت.» ئێستا یەزدان دەست دەکات بە ئاشکراکردنی ئەوەی بۆی کە کاری کۆتایی نەوەکەی بە شێوەیەکی دەستبەجێ بەدی نایەت. بە ئیبراهیم فەرمووی، «نەوەکانت لە خاکێک نامۆ دەبن کە هی خۆیان نییە، دەبنە کۆیلەیان و چوار سەد ساڵ دەیانچەوسێننەوە.... تۆ بە سەلامەتی دەچیتە لای باوباپیرانت و لە تەمەنێکی باشی پیریدا دەنێژرێیت.»14

GSAM 42.2هاوسەری ئیبراهیم پلانێکی نابەجێی پێشنیاز کرد بۆ خێراکردنی بەدیهاتنی بەڵێنەکە؛ بەڵام دوای لەدایکبوونی ئیسحاق، کوڕی ڕاستەقینەی ئیبراهیم و سارا هاوسەرە شەرعییەکەی، یەزدان سەبارەت بە ئیسماعیل و دایکی هاجار فەرمووی: «ئەم کەنیزەیە و کوڕەکەی دەربکە.»

GSAM 42.3لە تاقیکردنەوەی باوەڕی ئیبراهیمدا بە قوربانیکردنی ئیسحاق لەسەر قوربانگە، وانەیەکی لەسەر بابەتی زیندووبوونەوەی مردووان فێر بوو. لەبارەیەوە دەگوترێت، «دڵنیابوو لەوەی کە خودا دەتوانێت ئیسحاق لەدوای مردنی زیندوو بکاتەوە. بە واتایەکی دیکە، خودا ئەوی بە شێوەیەکی نموونەیی لەنێو مردووان هەستاندەوە.»15

GSAM 42نەوەی ڕاستەقینە

GSAM 42.4ئیبراهیم جارێکیان پێی ڕاگەیەندرا کە تۆوە ڕاستەقینەکە، کە هەموو نەتەوەکان لە ڕێگەی ئەوەوە پیرۆز دەکران، هەرچەندە بەگوێرەی جەستە لە نەوەکانی ئەوەوە دەبوو، بەڵام لە ڕاستیدا مەسیحی خودا دەبوو؛ چونکە یەزدان پێی نەفەرموو، «“بە نەوەکان” وەک ئەوەی زۆر بن، بەڵام ﴿بە نەوەی تۆ،﴾ واتا یەک، ئەوەی مەسیحە.»16 پۆڵسی نێردراو لەسەر ئەمە وتی، «نووسراوە پیرۆزەکە پێشتر بینیویەتی کە خودا نەتەوەکان بەهۆی باوەڕ بێتاوان دەکات، پێشتر مژدەی بە ئیبراهیم دا، پێی فەرموو: ﴿هەموو نەتەوەکان لە ڕێگەی تۆوە بەرەکەتدار دەبن.﴾»17 بەڵێنەکە بە ئیبراهیم درا و بۆ ئیسحاق و نەوەکانی18 نوێ کرایەوە، و هەروەها بۆ یاقوبیش.19

GSAM 42.5بەو پێیەی یاقوب دوازدە کوڕی هەبوو، ئێستا بە شێوەیەکی سروشتی پرسیارەکە دێتە ئاراوە، کە لە ڕێگەی کێوە ڕەچەڵەکی نەوەی ڕاستەقینە دەدۆزرێتەوە؟ لەو شایەتییە ئیلهامپێدراوەی کە یاقوب سەبارەت بە کوڕەکانی داوی، بابەتەکە یەکلایی کرایەوە: «داردەستەکە لە یەهودا دانابڕێت، گۆچانی فەرمانکردنیش لەنێوان قاچەکانی، هەتا شیلۆ دێت، گەلان هەر بۆ ئەو ملکەچ دەبن».20 بۆ جێبەجێکردنی ئەمە، باشە لێرەدا ئاماژە بەوە بکرێت کە ئیسرائیلییەکان، هەرچەندە لەژێر دەسەڵاتی نەتەوە جیاوازەکاندا بوون، ڕێگەیان پێدرابوو سەنهەدرینی خۆیان هەبێت. بەم شێوەیە یەهودا—ئەو هۆزی جولەکەکانەی کە بە ناوی یەهوداوە ناسراوە—هەندێک دەنگیان لە حکومەتەکەیاندا هەبوو تا ئەو کاتەی شیلۆ (مەسیح) بە کردەیی هات.

GSAM 43کاتی شاردراوە

GSAM 43.1باوکانی یەکەمین زانیارییەکیان دەربارەی نۆژەنبوونەوە و تۆوی بەڵێندراو هەبوو؛ بەڵام کەی یان بۆ ماوەی چەند پێش هاتنی هێشتا لێیان شاراوە بوو. کاتێک نەوەکانی یاقوب لە میسر زۆر بوون، و ئاشوورییەکە—فیرعەون (ئیشایا ٥٢:٤)—کە «یوسفی نەدەناسی»،21 ستەمی لێکردن، مێشکیان بە شێوەیەکی سروشتی گەڕایەوە بۆ ئەو ٤٠٠ (لە ڕاستیدا ٤٣٠) ساڵەی کە بە ئیبراهیم وترابوو وەک ماوەی ئازار و ماوەی مانەوەیان وەک نامۆ، بەو هیوایەی کە ڕزگاربوون لەمانە ببێتە هۆی بەدەستهێنانی میراتە بەڵێندراوەکە.

GSAM 43.2کاتێک موسا لەدایک بوو، دایک و باوکی بینییان «منداڵەکە جوانە.»22 بێگومان ڕووناکییەکیان پێدراوە کە ئەو، بە فەرمانی خودا، ڕزگارکەری ئیسرائیل دەبێت لە کۆیلایەتییە دڕندانەکەیان. بێگومان ئەم زانیارییە بە موسا دراوە؛ چونکە کاتێک لە تەمەنی چل ساڵیدا، بڕیاری دا بە تەواوی بچێتە لای ئیسرائیلییە چەوساوەکان و لەگەڵیاندا ئازار و ئەزیەت بکشێت، لەبری ئەوەی بە کوڕی کچەکەی فیرعەون و میراتگری تەختی میسر ناوبردرێت،23 و کاتێک دەستی کرد بە بەرگریکردن لە گەلەکەی، و لە بەرگرییەکەیاندا میسرییەکی کوشت، زۆر سەرسام بوو کە ئەوان کاری ئەویان نەدەناسییەوە؛ چونکە «وایزانی برایانی تێدەگەن کە خودا لەسەر دەستی ئەو ڕزگاریان دەکات.»24

GSAM 44.1کاتێک کاتی خودا هات بۆ ئەوەی ئیسرائیلییەکان میسر جێبهێڵن، ئەوان ڕۆیشتن، و ڕێک لە هەمان ڕۆژی پێشبینیکراودا. دەرچوون ١٢: ٤٠، ٤١. ئەوان نەیاندەتوانی موسا بە حوکمڕانی کۆتایی خۆیان و ئەو نەوەیە دابنێن کە بەڵێنەکەی پێدرابوو، چونکە ئەو لە هۆزی لاوی بوو، و ئایا یاقوب لە پێشبینییە پیرۆزەکەیدا ڕاینەگەیاندبوو کە یەهودا حوکمڕانییان دەبێت تاوەکو شیلۆ دێت؟

GSAM 44«دەیبینم، بەڵام ئێستا نا.»

GSAM 44.2کاتێک ئیسرائیلییەکان لە ڕێگای کەنعاندا بوون، بالاق، پاشای مۆئاب (نەوەی لوط)، بانگی بلعامی کرد تا نەفرەت بەسەر ئیسرائیلدا بکات. یەزدان نەفرەتەکەی گۆڕی بۆ بەرەکەتێک، کە لە ڕێگەیەوە ڕووناکییەکی زیاتریان پێگەیشت، ئەمەش بۆ ئەوە بوو کە ئەو بیرۆکەیە لاببات کە ڕزگاربوونی کۆتایی لە داگیرکاریی شەیتان دەبێت ڕاستەوخۆ لەگەڵ چوونەژوورەوەیان بۆ کەنعان ڕووبدات. وەسفی ڕووداوەکە لە نووسراوە پیرۆزەکاندا بەم شێوەیەیە: بلعام، لە بینینێکدا لە خوداوە، وتی، «دەیبینم، بەڵام ئێستا نا، چاوم پێی دەکەوێت، بەڵام بەم نزیکانە نا. ئەستێرەیەک لە یاقوب دەردەکەوێت و داردەستێک لە ئیسرائیل هەڵدەستێت. ناوچەوانی مۆئاب دەشکێنێت، کاسەسەری هەموو نەوەی شیت تێکدەشکێنێت.»25

GSAM 44.3ئەم نەوە زۆرەی کە لە ئیبراهیمەوە سەریهەڵدا، پۆڵس بەم شێوەیە باسی دەکات: «بۆیە لە پیاوێک کە هەر وەک مردوو وابوو، نەوەیەک دروست بوو کە وەک ئەستێرەی ئاسمان و لمی سەر کەناری دەریا لە ژمارە نەدەهات. هەموو ئەوانە لە باوەڕدا مردن و بەڵێنەکانیان وەرنەگرت، بەڵکو لە دوورەوە بینییان و پێشوازییان لێکرد، دانیان پێدا نا کە ئەوان لەسەر زەویدا نامۆ و بێگانەن.»26

GSAM 44.4دڵی ئیسرائیل پێویست نەبوو بەهۆی پێشبینییەکەی بلعامەوە سست بێت یان ورەی نەمێنێت کە تەواوبوونی هیوایان «ئێستا نییە،» و نە «نزیکە؛» چونکە پەروەردگار، ماوەیەکی کەم پێش ئەم پێشبینییە، بە ژیانی خۆی سوێندی خواردبوو کە ئەو دۆخە شکۆدارە لە کۆتاییدا دێت. لە ڕێگەی موساوە فەرمووی، «بەڵام بە گیانی خۆم، هەموو زەوی پڕ دەبێت لە شکۆی یەزدان».27 لە سەردەمی پێغەمبەر حەبقووقدا، ٨٦٣ ساڵ دواتر، هەمان ڕاستی دووبارە کرایەوە، بەڵام وەک ڕووداوێکی داهاتوو باسی لێوە کرا: «چونکە زەوی پڕ دەبێت لە ناسینی شکۆمەندی یەزدان، هەروەک ئاو دەریا دادەپۆشێت.»28

GSAM 45خزمەتی پیرۆزگا نموونەی ڕاستەقینەکەیە

GSAM 45.1کاتێک یەزدان ئیسرائیلی لە میسر دەرهێنا، لەبەردەم هەموو کەمپەکەدا شەریعەتی فێرکارییە ئەخلاقییەکانی ڕاگەیاند، و کۆپییەکی هەمان شتیشی لەسەر بەرد پێدان کە بە پەنجەی خۆی هەڵکۆڵرابوو، تاوەکو بەردەوام ئاماژەیان پێبکرێت بۆ ئەو ڕزگارکەرەی کە لە کۆتاییدا خۆی وەک قوربانی لەپێناو ئەواندا دەدایە؛ و تاوەکو بەهۆی خوێنە بەنرخەکەیەوە گوناهەکانیان پاکبکرێنەوە، پیرۆزگایەکی لە چۆڵەوانی دروستکرد. موسا لە هەموو دروستکردنی ئەم خێوەتە، یان پیرۆزگایەدا، فەرمان پێکرا کە بە تەواوی لەو نموونەیە دروستی بکات کە پەروەردگار لەسەر شاخەکە پێی نیشان دابوو.29 خزمەتگوزاری لەم پیرۆزگایەدا سێبەرێکی خزمەتە ڕاستەقینەکەی مەسیح بوو لە پیرۆزگا ئاسمانییەکەدا.30 لە کاتێکدا مەبەستی خودا لە پێشکەشکراو و قوربانییەکانی پیرۆزگاکەدا ئەوە بوو کە سێبەرێکی «شتە باشەکانی داهاتوو» بخاتە بەرچاوی مرۆڤەکان،31 هەوڵی شەیتان ئەوە بوو کە خەڵکەکە ئاڕاستەی ئەوە بکات کە پێشکەشکراوەکە خۆی، لەبری مەسیح و خزمەتە ڕاستەقینەکەی، بە گرنگ بزانن، کە ئەمە تەنها نموونەیەک بوو لێی. بەم شێوەیە هەوڵی دەدا کە بیانباتە سەر ئەوەی بۆ ڕزگاری پشت بە کردەوەکانی خۆیان ببەستن.

GSAM 45.2مەبەستی یەزدان ئەوە بوو کە فەرمانڕەوای گەلەکەی بێت، ئیسرائیلییەکان، شەڕەکانیان بکات و نەتەوەکان ملکەچ بکات. ئەو شێوازی فەرمانڕەوایی خۆی هەبوو، وەک لە دەقی داهاتوودا دەردەکەوێت: «حەوت نەتەوەی لە خاکی کەنعان لەناوبرد و خاکەکەیانی بە میرات پێدان. ئەمە هەمووی نزیکەی چوار سەد و پەنجا ساڵی خایاند. ”لەدوای ئەمە خودا دادوەری بۆ دانان هەتا سەردەمی ساموئێل پێغەمبەر.»32

GSAM 45ئیسرائیل داوای پاشایەکی دەکات

GSAM 45.3ئیسرائیلییەکان بە ڕوونی شێوازی فەرمانڕەوایی پەروەردگاریان بەدڵ نەبوو. بەڵام، مەبەست و ویستی ئەو ئەوە بوو کە ئەوان ببنە گەلێکی تایبەت، جیاواز لە هەموو گەلانی دەوروبەریان. ئەگەر بە وردی پەیڕەوی ڕێنماییەکانی بکردایە، تەنانەت گەلانیش دەیانوت دەربارەیان، «“ئەم گەلە مەزنە گەلێکی دانا و تێگەیشتوون.” چ گەلێکی مەزن هەیە، خوداوەندێکی نزیکی هەبێت وەک یەزدانی پەروەردگارمان لە هەموو داواکارییەکانمان؟»33

GSAM 46.1لە ناڕەزایەتیی خۆیاندا داوایان لە ساموئێل کرد کە پاشایەکیان بۆ دابنێت، و یەزدان بە ساموئێلی فەرموو، «منیان ڕەتکردووەتەوە، وەک پاشایان.»34 جارێکی دیکە بە ساموئێلیان وت، و بە شێوەیەکی فەرمانیانەتر، «ئێستاش وەک هەموو نەتەوەکان پاشایەکمان بۆ دابنێ تاکو ڕابەرایەتیمان بکات.»35 شەموئێل بە وردی ئەو ستەمەی بۆ ڕوون کردنەوە کە بەسەریان دێت ئەگەر پاشایان هەبێت، «بەڵام گەل گوێیان لە ساموئێل نەگرت و گوتیان: ”نەخێر! ئێمە پاشایەکمان دەوێت پاشایەتیمان بکات، تاکو ئێمەش وەک هەموو نەتەوەکانی دیکە بین، پاشایەک ڕابەرایەتیمان بکات و لەپێشمانەوە بڕوات و لە جەنگەکان بۆمان بجەنگێت.“»36

GSAM 46.2بۆیە پاشایان هەبوو بۆ حوکمڕانیکردنیان بۆ ماوەی نزیکەی پێنج سەدە، سەرەتا وەک یەک شانشین لەژێر دەسەڵاتی ساول، داود و سولەیماندا؛ پاشان وەک دابەشبوون بۆ دوو شانشین، ئیسرائیل و یەهودا. زۆر کەمێک لە پاشاکانیان باش و دادپەروەر بوون، بەڵام زۆربەیان خراپەکار بوون، کە خەڵکەکەیان ڕادەکێشا بۆ بتپەرستی و تاوانی گەورە. بۆیە گەلەکە نەک تەنها لەوەی کە پاشایان هەبوو لە وڵاتانی دەوروبەریان دەچوون، بەڵکو لە خراپەکاریشدا و لە وازهێنان لە خودای باپیرانیان و لە پەرستنی پەیکەرەکان و سوپای ئاسمانیشدا وەک ئەوان بوون.

GSAM 46.3خودا لەبارەی ئەم حوکمڕانییە پاشایەتییەوە، بە دەمی پێغەمبەر هۆشعەوە فەرمووی: «ئەی ئیسرائیل، تۆ لەناوچوویت، چونکە تۆ لە دژی منیت، لە دژی یارمەتیدەری خۆتیت. ئێستا کوا پاشاکەت؟ تاکو لە هەموو شارۆچکەکانت ڕزگارت بکات، کوا ئەو فەرمانڕەوایانەی کە سەبارەت بەوان گوتت: ’پاشا و میرم بدەرێ‘؟ لە تووڕەییمدا پاشایەکم پێت دا و لە هەڵچوونمدا بردمەوە.»37

GSAM 47شانشینی وەرگەڕێنراو

GSAM 47.1ئەم فەرمانڕەواییە پاشایەتییە بەردەوام بوو تاوەکو کالدانییەکان ئۆرشەلیمیان سووتاند، قاپوقاچاخی پەرستگاکەیان برد، و یەهودایان وەک دیل بۆ بابل برد، کە لەوێ بۆ ماوەی حەفتا ساڵ مانەوە، وەک لە پێشبینییەکەدا دژیان هاتبوو. لە کۆتاییهاتنی ئەم فەرمانڕەواییە پاشایەتییەدا، یەزدان لە ڕێگەی پێغەمبەر حزقیالەوە، بە سەدەقیای کۆتا پاشایان، فەرمووی، «تۆش ئەی بەدکاری گڵاو، میری ئیسرائیل، ڕۆژت هاتووە، کاتی هاتووە سزادانت گەیشتووەتە بەرزترین پلە. یەزدانی باڵادەست ئەمە دەفەرموێت: مێزەرەکە دابگرە، تاجەکە هەڵبگرە، بارودۆخەکە بەم شێوەیە نامێنێتەوە، بەڵکو بێ پلەوپایە بەرز دەکرێتەوە [فەرمانڕەوای بابل] و پایەدار نزم دەکرێتەوە [ئەم فەرمانڕەوایە زۆر خۆبەرزکەرەوەیەی هۆزی یەهودا]. کاولگە! کاولگە! ئەم شانشینە کاولگەیە! هەروەها نۆژەن ناکرێتەوە، هەتا ئەو پاشایە دێت کە مافی خۆیەتی، منیش دەیدەمە ئەو.»38

GSAM 47.2ئەم فەرمانڕەوا ڕەوایە، نەوەی ڕاستەقینە، مەسیحە. پێغەمبەر میکا دەربارەی ئەو نووسیویەتی، «تۆش ئەی تاوەری پاسەوانی مێگەل، ئەی قەڵای سییۆنی کچ، هەروەک پێشتر دەسەڵاتت [فەرمانڕەوایی بەسەر زەویدا، کە لە مەسیحدا دەگەڕێتەوە] بۆ دەگەڕێتەوە، پاشایەتی ئۆرشەلیمی کچ.»39

GSAM 47.3کاتێک ئیسرائیل دەسەڵاتی لەدەستدا، کەوتە دەستی پاشای بابل. لەگەڵ ئەوەی کە بەدوای یەکدا لەژێر دەسەڵاتی میدیا-پەرسا، یۆنان و ڕۆما بوون، شانشینەکە سێ جار وەرگەڕێنرا. لە سەردەمی فەرمانڕەوایی سێزەر ئۆگستۆس، ئیمپراتۆری ڕۆما، مەسیح، میراتگری شایستەی تەختی داود،—تۆوی ڕاستەقینەی ژن، ئیبراهیم و داود—لەدایکبوو، و بەو شێوەیەی پێشبینی کرابوو.

GSAM 47.4تا خەڵک بزانن کە فەرمانڕەوای ڕەوایەکە، تۆوی ڕاستەقینەکە، لە پیاوێکی ئاسایی فانی زیاتر بوو کە شانشینێکی کورتخایەنی هەبێت، یەزدان هانی زەبوورنووسەکەی دا کە وا بنووسێت: «منیش دەیکەمە نۆبەرەی خۆم، بەرزترین لە پاشایانی زەوی. هەتاهەتایە خۆشەویستی نەگۆڕی خۆمی بۆ دەپارێزم، پەیمانی من بۆ ئەو دەچەسپێت. هەتاهەتایە وەچەکەی دەچەسپێنم، تەختیشی بەقەد ڕۆژگاری ئاسمان بێت.» «هەتاهەتایە نەوەی داود دەمێنێت و تەختی وەک خۆر لەبەردەممە، هەمیشە وەک مانگ دەچەسپێت، ئەو شایەتەی لە ئاسمانیشە دڵسۆزە.»40

GSAM 48.1لە پێشبینیی ئیشایایدا زیاتر دەربارەی ئەم فەرمانڕەوایە دەخوێنینەوە بەم شێوەیەی خوارەوە: «کوڕێکمان دەبێت، کوڕێکمان پێدەدرێت و سەرکردایەتی دەکەوێتە سەرشانی. ناوی لێ دەنرێت سەرسوڕهێنەر و ڕاوێژکار، خودای بەتوانا، باوکی هەتاهەتایی، میری ئاشتی. گەشەسەندنی سەرۆکایەتی و ئاشتییەکەی بێ کۆتایی دەبێت. لەسەر تەختی داود و بەسەر شانشینەکەی پاشایەتی دەکات بۆ چەسپاندنی و بەهێزکردنی، بە دادپەروەری و بە ڕاستودروستی لە ئێستاوە و هەتاهەتایە. دڵگەرمی یەزدانی سوپاسالار ئەمە دەکات.»41

GSAM 48گواستنەوەی حەنۆخ و ئەلیاس

GSAM 48.2نموونەی کەسانی سەردەمی کۆن تۆمارکراون کە بێ تامکردنی مردن گواستراونەتەوە بۆ بەهەشت. دەربارەی حەنۆخ، کە لە نەوەی حەوتەمی ئادەمە، دەگوترێت، ئەو «دۆستی خودا بوو، ئیتر کەس نەیبینییەوە، چونکە خودا بردی بۆ لای خۆی.»42 «بە باوەڕ حەنۆخ بەرزکرایەوە لای خودا تاکو مردن نەبینێ، ئیتر لەسەر زەوی نەما، چونکە خودا بردی بۆ لای خۆی. پێش بردنیشی شایەتی وەرگرت کە خودای ڕازی کردووە.»43

GSAM 48.3دیسانەوە، کاتێک ئەلیاس و ئەلیشەع پێکەوە ڕۆیشتن، «ئەوە بوو کاتێک دەڕۆیشتن و قسەیان دەکرد، لەناکاو گالیسکەیەکی ئاگرین و چەند ئەسپێکی ئاگرین هەردووکیانی لێک جیا کردەوە، ئەلیاس لە گەردەلوولێکدا بۆ ئاسمان سەرکەوت. ئەلیشەع ئەمەی بینی و هاواری کرد: ”باوکە! باوکە! گالیسکەکەی ئیسرائیل و سوارەکانی!“ ئیتر ئەلیشەع ئەلیاسی نەبینییەوە.»44

GSAM 48.4حەنۆخ پێشبینیی هاتنی مەسیحی کرد وەک دادوەری هەموو زەوی، بەم وتانە: «سەیر بکەن، یەزدان لەگەڵ هەزاران فریشتەی پیرۆزی خۆی دێت، تاکو هەموو خەڵک حوکم بدات و تاوانباریان بکات بە ئەنجامدانی هەموو ئەو کردەوە خوانەناسییانەی کە بەهۆی خوانەناسییان ئەنجامیان داوە، هەروەها هەموو ئەو قسە ڕەقانەی کە گوناهبارە خوانەناسەکان لە دژی ئەو گوتوویانە.»45

GSAM 49ئەیوب هاتنی پەروەردگاری فێر دەکرد

GSAM 49.1ئەیوب، کە وا دادەنرێت لە سەردەمی موسا ژیاوە، هەندێک زانیاریی لەبارەی هاتنی مەسیح و هەستانەوەی مردووانەوە هەبوو؛ چونکە وتی، «خۆزگە وشەکانم دەنووسرانەوە، خۆزگە لەناو تۆمارێکدا وێنەیان دەکێشرا، خۆزگە بە پێنووسی ئاسن لەسەر قورقوشم دەنووسران یان بۆ هەتاهەتایە لەسەر بەرد هەڵدەکۆڵران. بەڵام من زانیم ئەوەی کە دەمکڕێتەوە زیندووە و لە کۆتاییدا لەسەر زەوی ڕاست دەبێتەوە. پاش ئەوەی ئەم پێستەم لەناودەچێت، هەر لە جەستەی خۆم خودا دەبینم. ئەوەی من بۆ خۆم دەیبینم و چاوەکانم تەماشا دەکەن، نەک یەکێکی دیکە.»46

GSAM 49تەختی داود، تەختی پەروەردگار

GSAM 49.2تەختی داود بە تەختی پەروەردگار ناودەبرا. «سلێمان وەک پاشا لەسەر کورسی یەزدان دانیشت، لە جێی داودی باوکی.»47 پەروەردگار «سوێندی خواردووە و بەڵێنی پێداوە کە لە بەری پشتی ئەو [داود] لەسەر تەختەکەی دادەنیشێت. پێشبینیی کرد و باسی هەستانەوەی مەسیحەکەی کرد، کە نە لە جیهانی مردوواندا بەجێهێڵرا و نە جەستەشی بۆگەن بوو.»48 و هەروەها دەربارەی فەرمانڕەوایی داهاتووی مەسیح دەڵێت، ئەو لەسەر تەختەکەی داود دادەنیشێت. (بڕوانە ئیشایا ٩:٧.) دیسانەوە، «پاشایانی زەوی خۆیان ڕێک دەخەن، سەرۆکەکانیان پێکەوە کۆدەبنەوە لە دژی یەزدان و مەسیحەکەی.... “من پاشای خۆمم لەسەر سییۆن داناوە، لەسەر کێوی پیرۆزی خۆم.” من فەرمانی یەزدانتان پێ ڕادەگەیەنم: پێی فەرمووم: “تۆ کوڕی منی، من ئەمڕۆ بوومە باوکت.”»49 جارێکی تر، «یەزدان بە خاوەن شکۆی منی فەرموو: “لە دەستەڕاستم دابنیشە، هەتا دوژمنانت دەکەمە تەختەپێ بۆ پێیەکانت.”»50

GSAM 49یەهوودییەکان سەرسام بوون

GSAM 49.3ئەم دەقانە جولەکەکانی سەرسام کرد. لێرەدا کێشەیەک هەبوو کە نەیاندەتوانی چارەسەری بکەن: ئەگەر داود بە خاوەن شکۆی خۆی ناوی بردبێت، ئەی چۆن دەبێت کوڕی بێت؟ چۆن دەکرێت منداڵێک بێت کە لە نەوەی داود لەدایک بووە، و لە هەمان کاتدا ئیمانوئێل بێت—واتە خودا لەگەڵمان؟ بەڵام ئیشایا، پێغەمبەرەکەی خۆیان، ڕایگەیاندبوو، «پاکیزەیەک سکی دەبێت و کوڕێکی دەبێت، ناوی لێ دەنێت ئیمانوێل.»51

GSAM 50.1مەسیح بە باشی ئەو پرسیارەی دەزانی کە فەریسییە وردەگرەکان بێدەنگ دەکات، هەر بۆیە لێیانی پرسی، «”دەربارەی مەسیح چی دەڵێن؟ کوڕی کێیە؟“ وەڵامیان دایەوە: ”کوڕی داودە.“ ئەویش پێی فەرموون: ”کەواتە، چۆن داود بە سروشی ڕۆحی پیرۆز پێی دەڵێ، ’خاوەن شکۆ‘؟ چونکە دەڵێ: ”﴿یەزدان بە خاوەن شکۆی منی فەرموو: ’لە دەستەڕاستم دابنیشە هەتا دوژمنانت دەخەمە ژێر پێت.‘﴾ بۆیە ئەگەر داود پێی بڵێ ’خاوەن شکۆ‘، ئیتر چۆن دەبێتە کوڕی؟“»52

GSAM 50.2ئەم بابەتە دووبارە ئاماژەی پێکراوەتەوە لە زەبوورەکانی ٤٥: ٦، ٧: «ئەی خودایە، تەختی تۆ بۆ هەتاهەتاییە، داردەستی شانشینیت داردەستی دادپەروەرییە. تۆ حەزت لە ڕاستودروستییە و ڕقت لە خراپەیە، بۆیە خودا، خودای خۆت، لە سەرووی هاوەڵەکانتەوە داینای، بە ڕۆنی شادی دەستنیشانی کردیت.»53 بە لەبەرچاوگرتنی ئەم دەقە پیرۆزانە، دەبێت گەلی جوولەکە تێگەیشتنێکی بەرزیان بۆ کەسایەتیی فەرمانڕەوای داهاتوو و نوێبووکەرەوە هەبووبێت. نەیدەکرا بە جۆرێکی تر بێت.

GSAM 50تۆوەکە سەرچاوەیەکی خودایی هەیە

GSAM 50.3ڕێنمایی ورد درابوو سەبارەت بە مەسیح و لەدایکبوونی، چونکە یەزدان لە ڕێگەی پێغەمبەر میکاهەوە بنەچە خوداییەکەی دیاری کردبوو، و تەنانەت ئەو گوندە بچووکەش کە تێیدا لەدایک دەبوو: «بەڵام تۆ ئەی بێت‌لەحمی ئەفراتە، هەرچەندە لەنێو شارۆچکەکانی یەهودا بچووکیت، بەڵام یەکێک لە تۆوە بۆ من دەردەکەوێت ئەوەی دەبێتە فەرمانڕەوای ئیسرائیل، ڕەچەڵەکی لە دێرزەمانەوەیە، لە ئەزەلەوەیە» (لە پەراوێزدا، عیبری، لە «ڕۆژانی هەتاهەتایەوە»).54

GSAM 50ئامادەیی خودا لە شەکینا و هەوردا دەرکەوت

GSAM 50.4دواتر لە مێژووی ئیسرائیلییەکاندا، کاتێک سولەیمانی پاشا دروستکردنی پەرستگاکەی تەواو کرد، کە وتی دەبێت زۆر «شکۆمەند» بێت، شکینای شکۆی خودا جێگەی خۆی لە نێوان دوو کرۆبییەکەی سەر عەرشی بەزەیی گرت. تۆمارەکان دەڵێن کە لە کاتی تەرخانکردنی پەرستگاکەدا، کاتێک کاهینەکان لە شوێنی پیرۆز هاتنە دەرەوە، «هەورێک پیرۆزگای یەزدانی پڕکردەوە. کاهینەکانیش لەبەر هەورەکە نەیانتوانی خزمەت بکەن، چونکە شکۆی یەزدان پیرۆزگاکەی پڕکرد.»55 ئامادەیی پەروەردگار لەم پەرستگایەدا لە ڕێگەی هەوری شکۆمەندییەوە بۆ چاوی خەڵک دەرکەوت. پەروەردگار لەم بۆنەیەدا وەڵامی نوێژەکەی سولەیمانی داوەتەوە و پێی فەرموو: «گوێم لە نوێژەکەت بوو، ئەم شوێنەم هەڵبژارد تاکو ببێتە پەرستگای قوربانی بۆ من.»56

GSAM 51.1گەل گوناهیان کرد، کەوتنە بتپەرستییەوە، و لە ئەنجامدا شار و پیرۆزگاکەیان بۆ ماوەی حەفتا ساڵ وێران بوون. دوای دیلی، پەرستگاکە لەژێر دەستی زەربابیلدا دووبارە دروست کرایەوە. هەرچەندە لە شکۆمەندییەوە لەوەی سولەیمان کەمتر بوو، بەڵام خودا لە ڕێگەی پێغەمبەرەکەیەوە دەربارەی گوتی، «شکۆمەندی ئێستای ئەم ماڵە لە شکۆمەندی پێشتری مەزنتر دەبێت.»57 ئەم ماڵە لەلایەن هیرۆدسەوە ڕازاوە کرا، و لە حەوشەکانیدا ڕزگارکەر فێری دەکرد. ماڵی پێشوو هەورێکی شکۆمەندی هەبوو کە نوێنەرایەتیی خودای دەکرد، بەڵام بۆ ماڵی دووەم خودی ڕزگارکەر، دروستکەری هەموو شتەکان، هاتە ناوی.

GSAM 51فەرمانڕەوایی شکۆداری قەدی یەسا

GSAM 51.2بۆ چاوەڕوانانی سەردەمی ئیشایا، وێناکردنەکانی ناو پێشبینییەکانی دەربارەی شتە شکۆدارەکانی پەیوەست بە ڕزگاربوونی کۆتایی، دەبوو سەرچاوەی هێز و هاندان بن. ئەم پێشبینییانە دیسانەوە بە ڕوونی ئەو بنەچەیە دیاری دەکەن کە ئەم ڕزگارکەرە چاوەڕوانکراوە لێیەوە دێت، بەم شێوەیەی کە دێت: «چڵێک لە بنەداری یەسا دەردەچێت، لقێکی نوێ لە ڕەگەکەیەوە دەڕوێت. ڕۆحی یەزدان لەسەری دەنیشێتەوە، ڕۆحی دانایی و تێگەیشتن، ڕۆحی ڕاوێژ و ئازایەتی، ڕۆحی زانین و لەخواترسی، بە لەخواترسی شادمان دەبێت. بەگوێرەی بینینی چاوی خۆی دادوەری ناکات، بەگوێرەی بیستنی گوێی خۆی بڕیار نادات، بەڵکو بە ڕاستودروستی دادوەری بۆ هەژاران دەکات و بە ڕاستی بڕیار بۆ نەدارانی جیهان دەدات. بە داردەستی دەمی لە زەوی دەدات، بە بای لێوەکانی بەدکاران دەکوژێت.»58

GSAM 52هەستانەوەی مردووان کە لەلایەن پێغەمبەرەکانەوە فێرکراوە

GSAM 52.1پێغەمبەر ئیشایا هەروەها بیروباوەڕی هەستانەوەی مردووانی فێرکردووە، بەم وتە دڵنەواییانە: «یەزدانی سوپاسالار بۆ هەموو گەلان لەم کێوە خوانی دابەستەکان ساز دەکات، خوانی شەرابی سادە و دابەستە پڕ لە مۆخەکان مەی سادەی پاڵاوتە. لەم کێوەدا لووشی دەدات پەچەی سەر مردوو، پەچە بەسەر هەموو گەلانەوە، هەروەها ئەو سەرپۆشەی بەسەر هەموو نەتەوەکاندا پۆشراوە، مردن لووشدەدات بۆ هەتاهەتایە. یەزدانی باڵادەست فرمێسک لەسەر هەموو ڕووەکان دەسڕێتەوە، ڕیسوایی گەلەکەی دادەماڵێت لە هەموو زەویدا، چونکە یەزدان فەرمووی. لەو ڕۆژەدا دەگوترێت: ”ئەوەتا ئەمە خودامانە، چاوەڕێمان دەکرد، ڕزگاری کردین. ئەمە یەزدانە، چاوەڕێمان دەکرد، شاد دەبین و دڵشاد دەبین بە ڕزگارییەکەی.“»59

GSAM 52پاشایەتیی زەویی نوێکراوە

GSAM 52.2هەمان پێغەمبەر دەڵێت کە ئەمە زەوییەکی نوێکراوە دەبێت کە تێیدا شانشینی کۆتایی دامەزراو دەبێت: «بڕوانن، من لە داهاتوودا ئاسمانی نوێ [ئاسمانی کەشوهەوا] و زەوی نوێ بەدی دەهێنم و ئەوانەی پێشوو نە باس دەکرێن و نە بە مێشکدا دێنەوە [لە پەراوێزدا، عیبری، ”دێتە سەر دڵ،“ واتە، جارێکی تر خوازراو بێت]. بەڵکو ئێوە بۆ هەتاهەتایە دڵخۆش و شاد بن لەوەی من بەدی دەهێنم، چونکە ئەوەتا من ئۆرشەلیمی شاد بەدی دەهێنم و دانیشتووانەکەی دڵخۆش دەبن. بە ئۆرشەلیم دڵخۆش دەبم و بە گەلی خۆم شاد دەبم، چیتر لەناویدا دەنگی گریان و هاوار نابیسترێت.» «چیتر لەوێ [لە کاتی دروستبوونی زەوییە نوێیەکەوە] نە کۆرپەی تازە لەدایکبوو [منداڵێکی تەمەن کورت] دەمرێت و نە پیری لە تەمەن تێر نەخواردوو [پیریی پێشوەختە]، چونکە ئەوەی لە تەمەنی سەد ساڵی بمرێت بە گەنج دادەنرێت [لە سەردەمێکدا کە مرۆڤەکان تەمەنیان دەگەیشتە نۆ سەد ساڵ، منداڵان لەوانەیە سەد ساڵانە بووبن] بەڵام گوناهبار لە تەمەنی سەد ساڵیدا [لە ساڵانی دواتری تەمەنی سەد ساڵەدا] نەفرەت لێکراو دەبێت. [ئەوانەی لە کاتی دامەزراندنی زەوییە نوێیەکەدا دەمرن، ئەوانەن کە لە “هلاکتکردنی خەڵکی بێباوەڕ”دا لەناودەچن. ٢ پەترۆس ٣: ٧.]». «خانوو بنیاد دەنێن و نیشتەجێ دەبن، ڕەز دەڕوێنن و لە بەرەکەی دەخۆن. خانوو بنیاد نانێن و یەکێکی دیکە تێیدا دانیشێت، ڕەز ناڕوێنن و یەکێکی دیکە بیخوات، چونکە ڕۆژانی گەلەکەم وەک ڕۆژانی دار [داری ژیان، لە وەرگێڕانی حەفتادیدا] دەبێت و هەڵبژێردراوانم خۆشی دەبینن لە کردارەکانی دەستیان».60

GSAM 53.1حزقیال لە ڕێگەی دیدگایەکی دوور و درێژی مێژووەوە دەڕوانێت بۆ سەرهەڵدانەوەی مردووان. لە ڕێگەی ئەوەوە، پەروەردگار دەفەرموێت: «ئەی گەلەکەم، من گۆڕەکانتان دەکەمەوە و لە گۆڕەکانتان دەرتاندەهێنم، دەتانهێنمە خاکی ئیسرائیل.»61

GSAM 53«ئەو خەمەکانی ئێمەی هەڵگرت»

GSAM 53.2بۆ ئیشایا، پێغەمبەری مزگێنی، تاقیکردنەوە و ئازار و مردنی ڕزگارکەر بە شێوەیەکی تەواوتری بۆ ئاشکرا کرا لە پێناو مرۆڤەکاندا. پێغەمبەر دەڵێت: «کێ باوەڕی بە پەیامەکەمان کرد و هێزی یەزدان بۆ کێ دەرکەوت؟ بەندەکە وەک چەکەرە لەبەردەمی باڵای کرد، وەک ڕەگ لە خاکێکی تینوو گەشەی کرد. نە جوانی هەبوو و نە پایەبەرزی تاوەکو سەرنجمان بۆی بچێت، نە دیمەن تاوەکو ئارەزووی بکەین. ڕیسوا و سووک لەلایەن خەڵکەوە، پیاوی ئازار و شارەزای ناخۆشی. وەک یەکێک خەڵک ڕووی خۆیانی لێ بشارنەوە، ڕیسوا بوو و بە هیچمان نەزانی. بە دڵنیاییەوە دەردەکانی ئێمەی هەڵگرت، ئازارەکانی ئێمەی برد، ئێمەش وامانزانی لەلایەن خوداوە گورزی بەرکەوتووە، لێی دراوە و زەلیلە. بەڵام ئەو لەبەر یاخیبوونەکانمان بریندار بوو، لەبەر تاوانەکانمان وردوخاشکرا. ئەو لە پێناوی ئاشتبوونەوەی ئێمە سزای چێژت، بە برینەکانی ئەو چاک بووینەوە.»62

GSAM 53.3ئایا ئەم ڕووداوە سەرسوڕهێنەرانە لە سەردەمی مندا ڕوودەدەن؟ ڕەنگە خەڵک، هەروەها پێغەمبەرەکەش، پرسیاریان کردبێت. وەڵامەکە ئەوە دەبوو، ئێستا ڕوونادات؛ کاتەکەی هێشتا نەهاتووە بۆ هاتنی ئەم ڕزگارکەرە مەزنە؛ بەڵام پێغەمبەرەکە دەڵێت، «چاوت پاشا لە جوانی خۆیدا دەبینێت، سنوورێکی فراوان دەبینن.»63

GSAM 54پێشبینییەکانی دانیال داهاتوو ئاشکرا دەکەن

GSAM 54.1بەڵام، لە ڕێگەی پێغەمبەر دانیالەوە بوو کە پەروەردگار دەستی کرد بە ڕێنماییکردنی گەلەکەی سەبارەت بە ئەو شانشینە یەک لە دوای یەکانەی کە دەبوو هەستن و فەرمانڕەوایی بکەن تا دامەزراندنی شانشینە هەتاهەتاییەکەی؛ و بۆ ئاشکراکردنی ماوەیەکی کاتیی تایبەت، لە ڕووداوێکەوە کە هێشتا نەهاتبووە دی، تا دەرکەوتنی ڕاستەقینە و بڕانەوەی مەسیح. لێکدانەوەی خەونەکەی نەبوخودنەسەر ئەوەی دەرخست کە ئەو چوار شانشینەی جیهانیان بەڕێوە دەبرد، هێز و شکۆیان بە ڕێژەی کەمبوونەوەی بەهای زێڕ، زیو، برۆنز و ئاسن کەم دەبێتەوە؛ و لە کۆتاییدا دۆخی شکاویی و پارچەپارچەبوونی شانشینەکان بە شێوەی شکانەوەی ئاسنێک دەبێت کە لەگەڵ قوڕی لوول تێکەڵ کرابێت. پاشان شانشینی ئاسمان دێت کە دوای لاوازبوونی ئەو شانشینانە دێت کە وەک پووشی سەر جۆخینی هاوین دەبن، بەجۆرێک کە هیچ شوێنێک بۆیان نەمێنێتەوە، لە کاتێکدا شانشینی خودا هەموو زەوی پڕ دەکات.

GSAM 54.2پاشان، لە بینینی بەشی حەوتەمدا، لە ژێر هێماکانی چوار ئاژەڵە گەورەکەدا، هەمان بابەت دووبارە دەخرێتەوە ڕوو، و تایبەتمەندیی دیکەی ئەم شانشینانە خراونەتەڕوو. لەم بەشەدا چالاکی و کاری «هێزی شاخە بچووکەکە» ڕوون کراوەتەوە کە دەبوو دوای دابەشبوونی شانشینی چوارەم بۆ دە بەش سەرهەڵبدات، سێیان بڕوخێنێت یان ملکەچی بکات بۆ ئەوەی خۆی وەک فەرمانڕەوایەکی ڕۆحی بەسەر هەموویاندا بسەپێنێت. ئەم دەسەڵاتە پاپاییە لە دۆخی دابەشکراو و ناسکی شانشینی چوارەمدا بەردەوام دەبێت، تەنانەت بۆ ماوەی ١٢٦٠ ساڵ. بەم شێوەیە ئەو ڕووداوانە ئاشکرا کران کە دەگەنە ئەو کاتەی مەسیح شانشینەکە لە باوکی وەردەگرێت، و دەیدات بە پیرۆزەکانی بەرزترین؛ شانشینێک کە لە کۆتاییدا حوکم بەسەر هەموو زەویدا دەکات، و بۆ هەمیشە دەمێنێتەوە.

GSAM 55دوو هەزار و سێ سەد ڕۆژ

GSAM 55.1لە بەشی هەشتەمی پەرتووکی دانیالدا، لە ژێر بینینی بەرانەکە، تەگەکە، و «شاخە بچووکەکە کە زۆر گەورە بوو»، پێغەمبەر جارێکی تر دەگوازرێتەوە بۆ کۆتایی زەمان. لە ئایەتەکانی ١٣ و ١٤دا سەرنجی بۆ ماوەیەک ڕادەکێشرێت—٢٣٠٠ ڕۆژ—کە درێژ دەبێتەوە تاوەکو دادوەری. ئەمە ماوەیەکی زۆر درێژ بوو، و پێغەمبەرەکەش بەو شێوەیە تێیگەیشت؛ چونکە فریشتەکە پێی ڕاگەیاند کە بینینەکە هێشتا بۆ چەندین ڕۆژی ترە. تا ئەو کاتە هیچ بەروارێک بۆ دەستپێکی ڕۆژەکان نەدرابوو، و بۆیە بەشی بەم وتەیە کۆتایی پێدەهێنێت، «واقم وڕمابوو لە بینینەکە، لە سەرووی تێگەیشتنەوە بوو.»

GSAM 55حەفتا هەفتە بۆ مەسیح

GSAM 55.2بەشی نۆیەم باس لە هاتنی فریشتەکە دەکات بۆ لای دانیال، وەک وەڵامێک بۆ داواکارییەکەی، تا لێهاتوویی و تێگەیشتنی پێ ببەخشێت. ئەو ئاگاداری کردەوە لە ماوەی حەفتا هەفتە. شەست و نۆ لەم هەفتە ساڵانە [کە، وەک پێمان وتراوە، ئەمە مانای وشەی شەڤویمە کە وەک «هەفتە» وەرگێڕدراوە] تاوەکو مەسیح درێژ دەبێتەوە. ئەو خاڵەی کە دەبوو ماوەکەی لێوە دەست پێبکات، واتە «بڕیارەکە بۆ نوێکردنەوە و بنیادنانەوەی ئۆرشەلیم»، هێشتا دەرنەکرابوو. پرسیارەکە دێتە ئاراوە، دانیال چۆن دەیتوانی بزانێت شەست و نۆ هەفتەکە لە کوێ کۆتایی دێت؟ لە بەشی دوازدەهەمدا جارێکی تر پرسی کاتەکە باس کراوە، و بۆ پرسیارەکەی، «کۆتایی هەموو ئەمانە چییە؟»، پێی دەوترێت بڕوات، چونکە «هەتا کاتی کۆتایی وشەکان لە پەڕتووکی داخراودا بە نهێنی هێڵدراوەتەوە»، کاتێک «تێگەیشتووان تێدەگەن.»

GSAM 55.3بێگومان ئەم پرسیارەی کات یەکێکە لەو نموونانەی کە نێردراو پەترۆس ئاماژەی پێدەکات کاتێک دەڵێت، «ئەو پێغەمبەرانەی کە پێشبینییان کرد لەسەر ئەو نیعمەتەی کە خودا بۆ ئێوەی ئامادە کردبوو، بە وردی لێکۆڵینەوەیان لە بابەتی ئەو ڕزگاربوونە کرد و بەدوایدا گەڕان، ڕۆحی مەسیح کە تێیاندابوو، ئاگاداری دەکردنەوە سەبارەت بە ئازارەکانی مەسیح و ئەو شکۆداربوونەی لەدوای ئازارەکانەوە دێت، هەوڵیان دەدا کە بزانن ڕۆحی پیرۆز ئاماژە بە چی دەکات لەبارەی کاتی ڕوودانەکەی یان بارودۆخی جیهان لە کاتی ڕوودانەکەی.»64

GSAM 56چارەنووسی بێباوەڕان

GSAM 56.1ملاکی، دوا پەیامبەری پەیمانی کۆن، وەسفێکی ورووژێنەری لەبارەی وێرانکردنی کۆتایی خراپەکارانەوە جێدەهێڵێت: «یەزدانی سوپاسالار دەفەرموێت: “بێگومان ئەو ڕۆژە دێت کە وەک تەنوور داگیرساوە. جا هەموو لووتبەرزان و بەدکاران دەبنە پوشوپەڵاش و ئەو ڕۆژەش کە دێت، ئەوان دەسووتێنێت. نە ڕەگ و نە لقیان بۆ نامێنێتەوە. بەڵام ئێوە کە لە ناوەکەم دەترسن، خۆری ڕاستودروستیتان لێ هەڵدێت و تیشکەکانی دەبێتە هۆی چاکبوونەوە. جا دێنە دەرەوە و قەڵەمباز دەدەن وەک چۆن جوانەگای قەڵەو لە تەویلە بەڕەڵا دەکرێن. ئینجا لەو ڕۆژەی ئەوە دەکەم، ئێوە خراپەکاران پێشێل دەکەن، دەبنە خۆڵەمێش لەژێر نەعلی پێتان.” ئەوە فەرمایشتی یەزدانی سوپاسالارە.»65

GSAM 56.2لەگەڵ هەموو ئەو ڕاستییانەی کە لە پەیمانی کۆندا تۆمار کرابوون و لە دەستی ئیسرائیلییەکاندا بوون، کە زۆر لایەنی پلانی ڕزگارییان بۆ ڕوون دەکردەوە، چەندە گەورە دەبێت گرنگیپێدانی خوێندکارە بەپەرۆشەکانی وشەکە بووبێت کاتێک دەیانبینی و تێدەگەیشتن کە نزیک دەبنەوە لەو کاتەی کە ئەم تۆوە بەڵێندراوە دێت. لەکاتێکدا جەماوەر، و تەنانەت ئەوانەی کە لە هەموو شەممەیەکدا لە کەنیشتەکاندا نووسراوە پیرۆزەکانیان دەخوێندەوە، لە تێگەیشتن لە وشەکە شکستیان هێنا (کرداری نێردراوان ١٣: ٢٧)، بەڵام کەسانی دیندار و خوێندەوار، کە بە دڵسۆزییەوە لەژێر ڕێنمایی ڕۆحدا بەدوای نووسراوە پیرۆزەکاندا دەگەڕان، بێگومان بە پەرۆشەوە نوێژیان دەکرد، هەروەک چۆن نێردراو یۆحەنا لەم سەردەمەدا کردی، «وەرە، عیسای خاوەن شکۆ، و بەپەلە وەرە».

پەراوێزەکان

  1. پەندەکانی سلێمان ١٣: ١٢. ↩
  2. حەگەی ٢: ٦، ٧. ↩
  3. عیبرانییەکان ١٢: ٢٦-٢٨. ↩
  4. ئیشایا ٢٨: ١٣. ↩
  5. پەندەکانی سلێمان ٤: ١٨. ↩
  6. پەیدابوون ٤: ١. ↩
  7. عیبرانییەکان ١١:٤. ↩
  8. پەیدابوون ٤: ٢٥. ↩
  9. پەیدابوون ٥: ٢٩. ↩
  10. پەیدابوون ٩: ١؛ ١٠: ٩، ١٠. ↩
  11. پەیدابوون ١٣: ١٥-١٧. ↩
  12. عیبرانییەکان ١١:٨. ↩
  13. عیبرانییەکان ١١: ١٠. ↩
  14. پەیدابوون ١٥: ١٣-١٥. ↩
  15. عیبرانییەکان ١١: ١٩. ↩
  16. گەلاتیا ٣: ١٦. ↩
  17. گەلاتیا ٣:٨. ↩
  18. پەیدابوون ٢٦: ٣-٥. ↩
  19. پەیدابوون ٢٨: ١٣. ↩
  20. پەیدابوون ٤٩: ١٠. ↩
  21. دەرچوون ١:٨؛ کرداری نێردراوان ٧:١٨. ↩
  22. عیبرانییەکان ١١: ٢٣. ↩
  23. بڕوانە: Antiquities of the Jewsی جۆسێفۆس، کتێبی ٢، بەشی ٩، پەرەگرافی ٧؛ The Spirit of Prophecy، بەرگی ١، لاپەڕەکانی ١٦٥ و ١٦٦. ↩
  24. کرداری نێردراوان ٧: ٢٥. ↩
  25. سەرژمێری ٢٤: ١٧. ↩
  26. عیبرانییەکان ١١: ١٢، ١٣. ↩
  27. سەرژمێری ١٤: ٢١. ↩
  28. حەبەقوق ٢: ١٤. ↩
  29. دەرچوون ٢٥: ٤٠؛ ٢٦: ٣٠؛ ٢٧: ٨؛ کرداری نێردراوان ٧: ٤٤. ↩
  30. عیبرانییەکان ٨: ٣-٥؛ ٩: ٨-١٢. ↩
  31. عیبرانییەکان ١٠: ١. ↩
  32. کرداری نێردراوان ١٣: ١٩، ٢٠. ↩
  33. دواوتاری موسا ٤: ٦، ٧. ↩
  34. ١ ساموئێل ٨:٧. ↩
  35. ١ ساموئێل ٨:٥. ↩
  36. ١ ساموئێل ٨: ١٩، ٢٠. ↩
  37. هۆشەع ١٣: ٩-١١. ↩
  38. حزقیێل ٢١:٢٥-٢٧. ↩
  39. میخا ٤:٨. ↩
  40. زەبوورەکان ٨٩: ٢٧-٢٩، ٣٦، ٣٧. ↩
  41. ئیشایا ٩:٦، ٧. ↩
  42. پەیدابوون ٥: ٢٤. ↩
  43. عیبرانییەکان ١١: ٥. ↩
  44. ٢ پاشایان ٢: ١١، ١٢. ↩
  45. یەهوزا ١٤، ١٥. ↩
  46. ئەیوب ١٩:٢٣-٢٧. ↩
  47. ١ پوختەی مێژوو ٢٩:٢٣. ↩
  48. کرداری نێردراوان ٢: ٣٠، ٣١. ↩
  49. زەبوورەکان ٢: ٢-٧. ↩
  50. زەبوورەکان ١١٠: ١. ↩
  51. ئیشایا ٧: ١٤. ↩
  52. مەتا ٢٢: ٤٢-٤٥؛ زەبوورەکان ١١٠: ١. ↩
  53. عیبرانییەکان ١: ٨، ٩. ↩
  54. میخا ٥: ٢. ↩
  55. ١ پاشایان ٨: ١٠، ١١. ↩
  56. ٢ پوختەی مێژوو ٧: ١٢. ↩
  57. حەگەی ٢:٩. ↩
  58. ئیشایا ١١: ١-٤. ↩
  59. ئیشایا ٢٥: ٦-٩. ↩
  60. ئیشایا ٦٥: ١٧-٢٢. ↩
  61. حزقیێل ٣٧: ١٢. ↩
  62. ئیشایا ٥٣: ١-٥. ↩
  63. ئیشایا ٣٣:١٧. ↩
  64. ١ پەترۆس ١: ١٠، ١١. ↩
  65. مەلاخی ٤: ١-٣. ↩

پەراوێز

گەڕانەوە