Vore 9 — Ára Ñeha'arõ

GSAM 148.1“UPÉPE yvága rréino oñembojojáta pa kuñataĩre, ogueraháva itesape'a ha osẽva ohug̃uaitĩvo pe ména. Ha po ijapytepegua iñarandu, ha po itavy. Umi itavýva ogueraha itesape'a ha ndoguerahái ñandyry hendivekuéra; ha katu umi iñarandúva ogueraha ñandyry ivaso-pe itesape'a ndive. Pe ména oñemboare aja, opavave okevy ha oke.”¹

GSAM 148.2Cristo ha'e pe omendáva ko parábola-pe.² Upévare, pe ñesẽ omendávape ohug̃uaitĩvo ohechaukava'erã peteĩ ñemomýi Ñandejára rembiguáikuéra ojapóva oñemboja hag̃ua Cristo-re ou vove, ha'égui Ñandejára jeju pe oñeñe'ẽva Mateo mokõipa irundy ha mokõipa po pegua ñe'ẽjovaképe. Ñandejára ñe'ẽ ha'e pe tataendy.³ Opaite kuñataĩ ogueraha itataendykuéra. Umi virhén itavýva jejavy oĩ kuri oguerahávo añónte pe añetegua arandu, pe ñeme'ẽ añete'ỹre Ñandejárape omongakuaáva'erãmo'ã pe Espíritu porãngue pe ojeroviáva korasõme. Ko tembiapo ojehechauka pe parábolape “ñandyry ivasokuérape”. Pe omendáva kuimba'e ñemboare ohechauka va'erã peteĩ vy'a'ỹ umi osẽva'ekue oha'arõvo ojotopa iÑandejárandi apytépe.

GSAM 148Ára oñemoañetehápe pe Ñe'ẽnga

GSAM 148.3Pe ñe'ẽ “upépe”, omoñepyrũva ko ñe'ẽnga, ohechauka ñandéve araka'épa ojeiporuva'erã. Oúma voi pe oje'eva'ekue pe vore ohasava'ekuépe, ndaha'éi Ñandejára ou jeývo, ha katu oñemombe'u rire pe hígo máta rehegua ñe'ẽnga, he'ívo Cristo ouha “okẽme”, ha og̃uahẽmaha pe ñemoñare ndohasamo'ãiva Cristo tee ojehechauka peve yvága araípe. Ojeiporu avei peteĩ ára oĩ jave umi tembiguái omoherakuãva pe marandu he'íva iñapytu'ũme: “Che Ruvicha ndoumo'ãi gueteri”; ha oñepyrũ ombota iñirũnguéra tembiguáipe, ha okaru ha hoy'u umi oka'úva ndive.

GSAM 149Ombota hikuái iñirũnguéra tembiguáipe

GSAM 149.1Ko'ãva ha'ékuri “irũnguéra tembiapópe”, peteĩ ñe'ẽme omombe'úvo pe marandu peteĩchagua; ág̃a katu ko'ág̃a oĩ ijapyteguikuéra ojevyva'ekue pe ombo'eva'ekuégui, ha “oñemoĩ” iñirũnguéra tembiapópe rehe oñekuave'ẽvare pe “tembi'u ára oĩporãvape”—omombe'úvo pe ñembosako'i tekotevẽha ñamomaitei hag̃ua Ñandejára pya'e ouvape. Ha'ekuéra “oñemoĩ” oñembosako'i haguéicha oñembota hag̃ua Jeremías-pe. Umi tapicha he'i: “Jajumína ñambotapyku'e chupe ñane ñe'ẽme, ha ani ñahenduve peteĩ iñe'ẽnguéra.”⁴ Péicha avei ko'ã tembiguái oñepyrũ ombo'e ombojokóvo umi tembiguái “jeroviaha” rembiapo. Ko'ãichagua tapichakuérape oje'e kóicha: “Penemandu'áke mba'éichapa pehupyty ha pehendúkuri, pejejoko mbarete ha peñembyasy. Ha ndapejesarekóiramo, che ag̃uahẽta peẽme peteĩ mondahaicha, ha ndapeikuaamo'ãi aravo mávapepa che ag̃uahẽta peẽme.”⁵

GSAM 149.2Pe parábola umi virhén rehegua ojehechauka peteĩ ára umi “irũ tembiguái” ojevy jave pe Ñandejára ou potáma he'ívagui, ha “oñepyrũ ombota.” Ha'ekuéra avei oñepyrũ ojapo ambue mba'e—oñepyrũ “okaru ha hoy'u umi oka'úva ndive”. Oike hikuái umi okaruséva hembipotaháicha karu guasúpe. Salomón he'i umiichaguáre: “Ani reime umi ka'uha apytépe; umi so'o ho'u rasáva apytépe; pórke pe oka'úva ha pe okaru rasáva og̃uahẽta mboriahúpe.”⁶

GSAM 149Pe Py'arasy Peteĩha

GSAM 149.3Ko'ág̃a osẽta pe porandu: “Mba'épa oĩkuri pe Ñandejára jeju ñeha'ãrõme ombohovái hag̃ua ko'ã ñe'ẽ?” Oĩkuri atyguasu oñemongu'éva oho porãmbáva pe marandúre. Umi omyasãiva pe marandu jasyrundy, 1844 peve, omba'apo umi tupão apytépe, ha umi tupão sãmbyhyhára opaichagua oñomoirũ hembiapópe. Péicha ha'ekuéra ha'ékuri “ñane irũnguéra rembiapohápe”.

GSAM 150.1Umi omyasãiva pe marandu ombo'e pe mokõi su mbohapy sa ára Daniel 8:14-pe oñe'ẽva opa'erãha ary hudío 1843-pe, ha upéva oikóta ñane ary 1844-pe. Omomarandu hikuái Ñandejára ñembohovake aravo og̃uahẽtaha upe ára opa vove. Upe jave, opaite aty jeroviaha upe tetãme oguerovia pe ñembohovake ára oñepyrũtaha Ñandejára ou jeývo mokõihápe. Péicha ojehechakuaa porã umi Adventista-kuéra oimo'ãhague Ñandejára ouha upe ára marandu he'iháicha opa vove. Ha'ekuéra he'i: “Ko ára ikatu opa jasy 21 jasyapy 1844-pe, ha'éva ary judío 1843 paha”. Upévare oha'arõ hikuái jasyapy pahápe térã jasyrundy ñepyrũme, 1844-pe, pe Salvadór ikatuha og̃uahẽ.

GSAM 150Mba'apohára Aña Okakuaa

GSAM 150.2Og̃uahẽvo ha ohasávo jasyapy pahague, ha Ñandejára ndouiramo, umi omba'apo va'ekue Ñandejára maranduhárakuéra ndive, ha katu nome'ẽmbái iñe'ãite guive hekove pe marandúpe, oñemoĩ hikuái hese, oñepyrũ oñemoĩ pe tembiapóre, ha ojapo opa ikatúva ojoko hag̃ua tape umi osegíva gueteri ombo'e Ñandejára ou potaitéva ha pe marandu ñembohovake aravo rehegua. “Ikorasõme” he'i hikuái, “Che Ruvicha ombotapykue iju”. Ijurúpe ko'ág̃a ombo'e hikuái opa yvypóra ojerovia va'erãha Ñandejára ou mboyve; umi Hudiokuéra ojevy va'erãha opavave Palestinápe, ha omopu'ã jey itupão rembiapo Jerusalénpe, Mesías ou mboyve. Oĩ voi ombo'éva Cristo jeju ha'eha peteĩ “jeju espíritu rehegua”, oikoha ojejerovia ñepyrũvo, ha avei itavayguakuéra manópe.

GSAM 151Ñeme'ẽ “Tembi'u hi'áraitépe”

GSAM 151.1Ko'ãva oñemoĩ aja iñirũnguéra rembiguáire, umi oguerohorýva gueteri jerovia katu ohenoihína umi ojeroviávape koty guasu ha ka'aguy pa'ũme, ome'ẽvo chupekuéra “tembi'u hi'áraitépe” —ohechaukávo chupekuéra umi ára techaukaha ha umi ñe'ẽngue oñe'ẽva'ekue oñemoañetéma hague he'iha, oñembyasy mboyve haguéicha, Cristo jeju “ag̃uíma, okẽme voi”.

GSAM 151Karurã Tupãópe

GSAM 151.2Ha'ekuéra ojapóvo kóva, oñepyrũ pe mba'e araka'eve ndojeikuaáiva'ekue umi tupão Protestante-pe — oñehenói umi tapichápe oñembyaty hag̃ua tupãópe okaru porã ha “ovy'a” hag̃ua. Opa oúva oñehenói okaru hag̃ua hendivekuéra hembi'u he'ẽnguégui.

GSAM 151.3Pe peteĩha rohendúva ko'ãichagua mba'e Amérikape ha'e kuri jasypo, 1844-pe, pe ñembyasy guasu riremi. Kóva péicha oiko: William Miller, peteĩ koty guasúpe Rochester, N.Y.-pe, ombo'e ha omokyre'ỹ aja heta sa Adventista-pe, he'ívo chupekuéra: “Jaime ára ñeha'arõ Mateo mokõipa po-pe guápe; pemombarete pende jerovia; ko'ẽrõitéma oĩta tesape porãve ko mba'ére”, upérõ oñembosako'i peteĩ “arete guasu” peteĩ umi tupão tuichavéva Rochester-pegua koty yvýpe. Oñembyaty hetaiterei tapicha, taha'e tupão pegua térã oguerovia'ỹva, ha peteĩ mbo'ehao guasu teología rehegua mburuvicha oñembohory aja umi tapicha renondépe ojahéivo William Miller-re, oñevende chupekuéra ostra, helado, mba'e he'ẽ, ha mokõipa po sentavo peteĩ kuatiañe'ẽ'i ko karai ojapova'ekue. Pe aranduka héra “An Exposé of Millerism”.

GSAM 151.4Mokõi arapokõindy mboyvemi upe guive, ambue aty jeroviaha upe táva ryepýpe voi omoĩ “peteĩ vy'aguasu” peteĩ koty guasu opavavépe g̃uarãme, ojerurévo mokõipa po centavo oike hag̃ua, ha ohenóivo opavave oipotávape ou ha ho'u hag̃ua hendivekuéra ostra, helado, torta ha mba'e he'ẽ. Upépe ha upérõguare oñepyrũ ko karu guasu ko'ãgagua tupãópe, oñemoambuéva “aty vy'arã”, “sorteo”, “pira rupa”, “aty ñehetũrã” ha ambue mba'épe. Ko tupãópe karu guasu reko okakuaa tuichaiterei ha ko'ág̃a peteĩ tupão pyahu ndojapopái oñemboheko porã hag̃ua ndoguerekóiramo ikosina, hembi'u ñongatuha ha ikaruha. Ko mba'e ojehúva ha'e pe oñepyrũva'ekue “ára ñeha'arõme”, oje'eháicha pe ñe'ẽnga'úpe.

GSAM 152.1Wm. Miller voi oñe'ẽ upe ojehúva'ekue Rochester-pe ko'ã ñe'ẽ rupive:

GSAM 152.1“Peteĩ D.D. Rochester-pegua, Karai _____, tupão _____-pegua, ohai peteĩ kuatiañe'ẽ Millerismo rehe oñemoĩva, ohenói imburuvichakuéra kuimba'e ha kuñáme Ñandejára róga guasúpe, ojapo peteĩ karu guasu ostra ha ambue ‘picnic’-gui, Belsasar-icha, hoy'u ikafe ha ité, ho'u hembi'u hepy porãita, ha oñemu heládo ha mba'e he'ẽ, ha ikuatiañe'ẽ oñemoĩva Salvadór ojehayhúva jeju mokõiha rehe.

GSAM 152.2“Pe pyhare aha mboyve, ambue karai reverendo ojapo peteĩ karu guasu peteĩ óga opavavépe g̃uarãme, térã koty guasúpe, ha oñemu, yvate he'ihaguéicha, itikéta, heládo ha mba'e he'ẽnguéra. Avy'a ahendúvo oĩha tupão umi aty opaichaguávagui ndohecharamóiva ko'ãichagua karu guasu Babilonia-guáicha; ha aha'arõ che ángape ndaha'eiha enterove ko'ã tupão iñemohendáva ojejuhútava ‘okarúva ha hoy'úva umi oka'úva ndive’ Cristo ou vove. Chejurujái ko'ã karai marangatu ndohechái haguére ijehekuéra Tupã Ñe'ẽ itangechápe; ha ambohasa chupekuéra omoñe'ẽ hag̃ua Lucas 14:12-14; Mateo 24:48-51; Lucas 13:25-28; 2 Pedro 2:13; Judas 10-21. Añetehápe, ko'ãva ha'e ára pahakuéra.”

GSAM 152.3Pastor Miller ohechárire mba'épa umi tupão oike ipype ko'ág̃a rupi, umi iñaty jopói ñeme'ẽrãme, oĩháme “tórta kuãiru ñeimo'ãrã, aty ñehetũrã pa sentávo rehegua, vúrro jehechauka, aty tarováva, sortéo marangatu,” ha ambue ñembosarái po'a rehegua, ha ambueve mba'e, oñemomombyry va'erãmo'ã kyhyje marangatu reheve.

GSAM 152Pe Ára Ñeha'arõ

GSAM 152.4Umi Adventista-kuéra ojuhu py'aguapy Tupã Ñe'ẽme he'iháicha, oñemomarandu vove Ñandejára ou potáma hína, oĩtaha hendive peteĩ “ára ñeha'arõ”. Kóva ohecha hikuái ñande Salvadór ñe'ẽnguépe Mateo 25:5, 6-pe, ha Habacuc 2:1-3-pe.

GSAM 153.1Iñemohenda rehegua 1844 arapotýpe, ñamoñe'ẽ Midnight Cry 9 jasypo 1844 pegua:—

GSAM 153.2“Ohasávo pe tenda ojehechaukáva opaháicha umi ára marandu tenonderãgua pegua, ñanemoĩ peteĩ tendápe Tupã ohecha mboypyréva imembykuéra oĩtaha pe jehechauka pahápe; ha upevarã oñembosako'i, maranduhára Habacuc rupive, he'ívo, ‘Apytáta che ñangarekohápe, ha ajupíta torre-pe, ha amañáta ahecha hag̃ua mba'épa he'íta chéve, ha mba'épa ambohováita oñemoñe'ẽ vove chéve,’ térã ojehaívaicha ykegua gotyo, ‘oñe'ẽjoavy vove chendive.’ ‘Ha Ñandejára ombohovái chéve, ha he'i: Ehai pe visión, ha emohechauka porã umi távla ári, ikatu hag̃uáicha omoñe'ẽva oñani. Pe jehechauka oha'arõ gueteri hi'ára oñemohendáva, ha katu ipahápe [umi ára maranduhára pegua] oñe'ẽta ha ndojapúi: oñembotapykue ramo jepe [umi ára ha'ete opamaha rire], peha'arõke; katuete oúta, [umi ára maranduhára pegua henyhẽmbávo, upe rire] ndoñembotapykuemo'ãi.’⁷

GSAM 153.3“Ko ñemoñe'ẽ oñe'ẽha ko ára rehe, ojehechakuaa San Pablo oipurúgui Hebreos 10:36-39-pe: ‘Peikotevẽgui py'aguapy, pejapo rire Tupã rembipota, pehupyty hag̃ua pe ñe'ẽ me'ẽ. Péina sapy'aitemi, ha pe ouva'erã ou, ha ndoaremo'ãi. Ko'ág̃a pe hekojojáva oikóta jeroviápe; ha oiméramo oñembotapykueáva, che py'a ndohorymo'ãi hese. Ág̃a katu ore ndaha'éi umi oñembotapykueáva ñehundípe g̃uarã; ha'e katu umi ogueroviáva ánga ñepysyrõrã.’

GSAM 153.4“Roguerovia ñaimemaha upe ára Salvadór he'ihaguépe, pe omendáva oñembotapykue jave (Mateo 25:5)—upéva ha'e pe oñembojojáva yvága ñesãmbyhy rehe,—upe jave ‘upe tembiguái aña [pe ára ha'ete ojavy rire] he'íta ipy'ápe, Che Ruvicha oñembotapykue iju, ha oñepyrũta oinupã iñirũnguéra tembiguáipe, ha okaru ha hoy'u umi oka'úva ndive,’ ha Ñandejára ou ‘peteĩ árape ha'e noha'arõihápe.’

GSAM 154.1“Roguerovia ko'ág̃a jaikoha upe ára Pedro oñe'ẽhaguépe, he'ihápe ‘iñembohovake ára pukukue ndopytái, ha iñehundipa ndokéi’; upépe ‘ñemiháme oguerutaha jerovia'anga ñehundirã’.⁸ Ko'ãva, he'i Pedro, oikova'erãmo'ã, oĩhaguéicha maranduhára japu ojehai aja umi Ñe'ẽ Marangatu. Upéicha avei umi Israel rogayguakuéra he'ihaguéicha, ‘Ára ipukueterei, ha opaite jehecha ndoikovéima,’⁹ upéicha oĩva'erãkuri peteĩ ára ojehechaukátava ohasaha pe ára, umi ojahéiva 2 Pedro 3:4-pe ikatu hag̃uáicha oporandu, ‘Moõ piko iñe'ẽ oúta hag̃ua?’ ha oñembojerovia ijehegui ‘opa mba'e opytaha oĩhaguéicha yvy apopyre ñepyrũ guive.’

GSAM 154.2“Roguerovia upe jehecha ñembotapykue rupi ha'e hague pe apóstol Santiago he'i va'ekue: ‘Peha'arõkuaa, upévare, che joyke'ykuéra, Ñandejára ou meve;’ ‘peẽ avei peha'arõkuaa; pemombarete pende py'a: Ñandejára ou hi'ag̃uíma.’ Ha, ‘Pemañamína, pe Juez oñembo'y okẽ renondépe.’

GSAM 154.3“Ha rojerovia, pe ára oñeha'arõva ohasátama rupi, ñande Salvadór ñanemoñe'ẽ hague, Lucas aranduka pehẽngue pakõiháme, ‘Pene ku'a toñeñapytĩ, ha pene resape toñemyendy; ha peime kuimba'e oha'arõva imburuvichápe guáicha, ou jeývo pe mendágui; péicha, og̃uahẽvo ha ombota okẽ vove, oipe'a pya'e hikuái chupe.’¹⁰ Ñeha'arõ he'ise ohasaha ára, pórke upe ára peve ndajaha'arõiete. Upévare Ñandejára he'i avei: ‘Ivy'a umi tembiguái Ñandejára ojuhútava oñatendehápe ou vove.’

GSAM 154.4“Rosegíta, Ñandejára oipotárõ, romombe'úvo: ‘Pehechami, Karai Oñemendáva oúma; pesẽ peho peha'arõ chupe;’ ha, ‘Og̃uahẽma iñembohovake aravo.’ Ha rojerovia ndorohejamo'ãiha roñe'ẽ hatã meme yvóra ha tupão renondépe, oñembopáy hag̃ua ipurahéi ‘py'aguapýgui’, ha ohendu hag̃ua Tupã poriahuvereko ñehenói. Roñeha'ãta roha'arõ ha rojesareko meme Ñandejára jejúre, rojeroviágui hi'ag̃uimbaiteha.”

GSAM 155Hembiapokue Ñembohekojoja

GSAM 155.1Peteĩ jehecha porã mba'éichapa umi Adventista ohecha iñemba'apo 21 jasyapy 1844 mboyve, ha upe ára riremi, ikatu ojehupyty oñemoñe'ẽvo ko ñe'ẽngue oúva, oñenohẽva peteĩ kuatiañe'ẽgui hérava “Vindicación”, oĩva Advent Herald-pe, 13 jasypateĩ 1844-pegua, omoherakuãva'ekue J. V. Himes, S. Bliss, ha A. Hale:—

GSAM 155.2“Ndoropya'éi roñemoĩ hag̃ua ore remimo'ãme. Rorovia roheka hague añetegua potĩ ha py'aite guive. Rojapókuri ñande Salvadór rembiapoukapy roheka hag̃ua Ñandejára Ñe'ẽnguéra. Ndorojeroviái ore arandukue teépe; rojesareko katu Tupãre oresãmbyhy ha orerekaha hag̃ua, ha roñeha'ã rome'ẽ ñandejehe iñaltar-pe, rojeroviávo ha'e oisãmbyhy porãtaha ore py'a rape. Rohesa'ỹijo opaite umi ñe'ẽ oñemoĩva orerehe, roikuaaségui añetegua ha rojehekýi hag̃ua jejavykuéragui; ha katu roikuaauka va'erã umi ore rovakeguáva remimo'ã opaichagua ha hetaichagua omombareteve hague ore remimo'ã. Rohechakuaa, ore roĩ porã térã roĩ vai jepe, umi ore rovakegua ndaikatuiha oĩ porã; ha ha'ekuéra apytépe voi ndojojái hikuái. Peteĩteĩva iñe'ẽnguéra ikangy ha imitã'iitereígui, tekotevẽmante oipe'a jey jey hikuái pe ha'ekuéra voi ojapova'ekue; ha iñeimo'ã ojoavýva ha oñemoĩva ojuehe rupive ohechauka hikuái, taha'e ha'éva mba'éichapa ohecha hikuái ore remiandu, ndojeroviaha ojuapykuéra remiandúre. Ha, upéicha avei, ndaipóri peteĩ mba'e tenondegua ore remimo'ãme naorepytyvõiva'ekue peteĩ térã hetave umi oñeha'ãva'ekue ohechauka hag̃ua Ñandejára ndoumo'ãiha pya'e. Ore katu roguerekórõ guare Ñandejára Ñe'ẽ jehai oñembohasáva he'iháichaite orepytyvõ hag̃ua, ore rovakegua katu oñeha'ã rei ohechauka hag̃ua Ñandejára Ñe'ẽ ndojeikuaái va'erãha he'iháichaite, jepeve opaite marandu tenonderãgua oñembohu'ãmava'ekue oiko he'iháichaite, mba'e michĩvépe jepe.

GSAM 156Ñembyasy Ñemyesakã

GSAM 156.1“Ág̃a katu pe ára—ary 1843, ary hudío pegua—ohasa, ha roñembyasy ndorohecháigui pe Rréi imimbiporãme. Ha opaite ore rovakegua oimo'ã añetehápe ojehechauka hague opaite mba'e tee ore jeroviagua ijapuha; ha rohejava'erãha, kuimba'e hekopotĩvaicha, opaite ore remimo'ã. Upévare, ohecharamoiterei hikuái rojepytasoha gueteri ore ñeha'arõre, ha roha'arõ gueteriha ore Rréi.

GSAM 156.2“Ore katu, ore py'arasy aja, ndorohechái mba'érepa roñemokangy va'erã. Rohechakuaa Ñandejára Ñe'ẽ he'i oĩtaha peteĩ ára ñeha'arõrã, ha pe jehecha oha'arõ aja ñande avei ñaha'arõ va'erãha. Rohechakuaa avei ary opávo ndaikatuiha upe ára opaite, roimo'ãramo jepe ore ára ñemohenda oĩ porãhague; ha oñemoañetetanteha ko ary oikóvape; ha upéicharõ jepe, roikuaauka yvy ape ári ore py'aite guive rojavyhague upe tenda oñemboajéva rojesarekova'ekue hese jerovia reheve; ha katu rojavýrõ jepe, rohecha Ñandejára po upe mba'épe. Jahechakuaa ha'e oipuruhague upe momarandu peteĩ ñemomarandu ramo yvy ape ári guarã, ha peteĩ ñeha'ãramo tupão guarã. Omoĩ hetãyguakuérape peteĩ ñeha'arõme. Ohenói umi ohasase asývape héra rérare. Ohechauka mávape g̃uarã Ñandejára jeju ñehenói ha'e marandu vy'apavẽ, ha mávape g̃uarã katu peteĩ tyapu ndojerohorýiva iñapysápe. Ohechauka opaite yvórape mávapa omog̃uahẽta porã Ñandejára jeju jey, ha mávapa omboykéta chupe mokõiha jeýpe, umi judío ojapo haguéicha ijeju peteĩhápe. Ha ore rohecha kóva peteĩ pyrũ Tupã rembipota oñemoañete hag̃ua, ko ‘ára iñembosako'ípe,’ ogueraha hag̃ua peteĩ tetã'i ohekáva añónte Ñandejára rembipota, oñembosako'i hag̃ua hikuái ijevýpe g̃uarã.”

GSAM 157TEMBIASAKUE PE ÑEMONGU'E JASYMBOHAPY, 1844 RUPE RIRE

GSAM 157.1Peteĩ tembiasakue mbykymi pe aty Ñeha'arõgua rehegua, ohasa rire 21 jasyapy 1844, oñemoĩ ko'ápe, oñenohẽva'ekue Signs of the Times-gui, 31 jasypa 1844-pe:—

GSAM 157.2“Ohasa rire 1843,—pe Ary Judío,—hetaite Adventista oñembopy'aguapy pe jeroviápe ndaikatumo'ãiha ko'ág̃a guive jaikuaa mbarete peteĩ ára tee. Ojerovia hikuái ñaimemaha pe ñane arapapaha ohechaukahápe, opaite ára oñe'ẽva tenonderãva pahápe, opa rire oñeha'arõha Ñandejára jeju; ha jepe ñaha'arõva'erãnte pe sapy'ami ñane arapapaha ikatuha iñambue Ñandejára ára guive, ojerovia hikuái ndaikatumo'ãveimaha jaikuaa mba'eve pe ára añeteguáva rehegua. Opaite oguerahákuri ijaendy ha osẽ hikuái oha'arõ hag̃ua pe Ména; ha katu pe Ména ndouvéi pe ára (1843) oñeha'arõhague chupe rire. Ko jehechauka ñembotapykue aja, ha'ete ku opavave oñembopy'a'atãva oha'arõ hag̃ua, ogueroviágui ndaikatumo'ãiha oñembotapykue ha oñeha'arõkuaaha sapy'aitépe. Upéicharõ jepe, pya'e ojekuaa porã hetaiterei tapicha ojapoha tembiaporã tenonderã g̃uarã, mba'e ndojapomo'ãiva'erãmo'ã ogueroviáramo hikuái Ñandejára ouha ko arýpe; ha okehague hikuái Ñandejára jehechauka pya'e rehegua ñeñandúgui. Ambue ñe'ẽme, oimo'ã hikuái ikatuha ou oimeraẽ ára, térã ikatuha oñembotapykue sapy'ami, upe aja ikatuha ovy'a hikuái peteĩ pytu'u porãme. Ha bueno, péicha oikova'ekue ñande Salvadór he'ihaguéicha: ‘Pe ména oñembotapykue aja, opavave oke'imi ha oke.’

GSAM 157Oñembohape Tesa 1844 Araroguekúire

GSAM 157.3“Jasypo, 1843 guive, Che ryke'y Miller ñanemohesakãma kuri pe ary marangatu judío jasy pokõiháre, ha'eha ára oñemboajévo umi techaukaha ohechaukáva pe Ñandejára jeju mokõiha; ha pe araroguekúi ohasava'ekuépe ñamañaite kuri upe ára rehe vy'apópe. Ohasa rire, Che ryke'y S. S. Snow oñemoĩ mbarete he'ívo, umi techaukaha he'iháicha, Ñandejára jeju, oikóramo, oikova'erãha jasy pokõiha ára pa-hápe; ha katu ndoikuaaporãi arýpe g̃uarã. Upéi ohechakuaa umi ára marandu tenonderãgua pegua ndopáiha añetehápe ko ary 1844 peve; Upépe oñemoĩ hatã he'ívo jahechataha Ñandejára mimbipáva jeju, ára 22 jasypa rupi —ko ary jasy pokõiha ára pa—. Kóva omomarandu Nueva York, Filadelfia ha ambue tendápe arapoty ha arahaku ohasava'ekuépe; ha heta ojerovia ramo jepe iñe'ẽnguérare, ndojehechái mba'eveichagua techaukaha ijapokue rehegua jasypokõi rupi peve.

GSAM 158Ñemitỹ Ojeheja Kokuépe

GSAM 158.1“Upe arapa'ũ ñepyrũrupi, ñane joyke'ykuéra oĩva New Hampshire yvate gotyo ojeroviaite pe Tupã ou jeytaha ambue araro'y mboyve, ha upévare noñemitỹi hikuái ikokuépe. Jasypokõi mbytépe rupi,—ha'éva pe ára-ary judío pyharepyte ka'aru (pyhare-ko'ẽ, oñepyrũvo jasy pyahu jasyrundýpe, ko ary judío ñepyrũme), ambue oñotỹva'ekue iñotỹnguérape oñemoñandu mbarete pe Karai ou pya'etaha rehe, ha upévare ndaikatúi, ijerovia he'iháicha, oñemono'õ imba'eñotỹnguéra. Oĩva, oikévo ikorápe oikytĩ hag̃ua ikapi, ojuhu ndaikatuiha mba'evéichavérõ oho tenonde gotyo, ha, ojapóvo hemiandu he'íva chupekuéra, oheja imba'eñotỹnguéra oñemono'õ'ỹre kokuépe, ohechauka hag̃ua ijerovia hembiapokuérape, ha péicha ombohovake hag̃ua ko yvy apére. Kóva pya'e ojepyso Nueva Inglaterra yvate gotyo.

GSAM 158Ñembohovake Oúta Cristo Jeju Mboyve

GSAM 158.2“Upe áraitépe ñane joyke'ykuéra Maine-pegua oguerovia pe ñe'ẽ he'íva pe ñembohovake oikova'erãha Ñandejára ou mboyve; oikoha pe ñemono'õ jave, ha ndaha'eiha yvy paha árape añónte, ha katu oikoha peteĩ ára pe paha mboyve voi. Ko jehecháicha rupi, ha'ekuéra oimo'ã ñaimemaha ñembohovake árape, ojehaiha pe tysýi omboja'óva, ha Tupã rembiguáikuéra oñemosellaha isyváre, ha péva oikopávo ha'etaha techaukaha umi irundy anhel ojokóva yvy irundy yvytu (Apocalipsis 7:1) oipe'a hag̃ua ipo.

GSAM 159Peteĩ Páy Pyharepytépe

GSAM 159.1“Jasypokõi mbyte rupi, Ñandejára jehovasa oñepyrũ omoirũ pe ára ñemombe'u, ogueru jeývo jeroviápe umi chugui ojeíva'ekue, ha umi oguerohorýva peteĩva ko'ã temimo'ã oje'eva'ekue, ohechauka hikuái peteĩ ñemoambue tuicháva hekoitépe, ha peteĩ jepáy sapy'a okehágui, oje'ehaguéicha. ‘Pyharepyte jave oñehendu peteĩ sapukái: ¡Pehechami, pe Karia'y omendátava oúma; pesẽke pehug̃uaitĩ chupe. Upémarõ opaite umi virhén opu'ã ha omyatyrõ itataendykuéra.’ Jasypokõi guive ko'ã ñemomýi oiko Nueva Inglaterra retã vorekuérape, ha ojoavykuéra ojuehegui; ha katu Tupã jehovasa omoirũ opavavépe oñemoingove jey hag̃ua heta tapicha itataendykuéra haimetete oguéva, ha iñemoharangatu hag̃ua hembiguái marangatúpe. Amandaje guasu Exeter-peguápe, opa ko'ã mba'e oñembyaty, ojoaju peteĩ ñemomýi guasúpe, ha oñemyasãi pya'e opaite aty oha'arõva Mesías-pe upe tetãme.”