Moñe'ẽrã 24 — Ambue Ñe'ẽmondo Oñemoañetéva

GSAM 376.1“PEHECHAMI ko ára guive tenonde gotyo, pe ára mokõipa irundyha jasy porundyha guive, pe ára oñemopyendahague pe Tupã róga guasu ypy guive, pehechami. ¿Oĩpa gueteri pe ta'ỹi pe kóga ñongatuhápe? Héẽ, pe parral, pe ígo máta, pe granáda, ha pe olíva, ne'ĩra gueteri hi'a: ko ára guive pohovasáta.”¹

GSAM 376.2Pe anhel mbohapyha marandu ñemotenonde mbarete ha py'aguapýpe iñepyrũ guive ikatu oñembojoja porã pe teko porã omoirũva'ekue Zorobabel-pe pe ára omoĩhague guive pe tupão ita pyenda.

GSAM 376Peteĩ Tembiaporã Ijetu'úva

GSAM 376.3Umi judío, iviru'ỹ ha ikóga ñongatuha nandi reheve, oñehenói ramo guare omopu'ã hag̃ua Ñandejára róga, yvypóra ohechaháicha ha'ete ku mba'e ijetu'úva. Ojerovia rupi ojapóvo pe ojejeruréva chupekuéra, ha oñepyrũvo omba'apo vy'apópe, ojehechauka chupekuéra Tupã po oipytyvõva. Jahechávo mba'éichapa oñepyrũ ko marandu mbohapyha, jahechakuaa pe po oisãmbyhýva umi oiporavóva haperã. Oĩramo jepe jehasa asy hekovére, Tupã ñeñangareko hembiguáire ha hembiapóre ojekuaa porã tapiaite umi ojeroviávape hese.

GSAM 376Testimonio Omyesakãva Tekopy

GSAM 376.4Ára 24 jasypateĩ 1862-pe, mokõi aty guasu ojejapo peteĩ aravópe William Wilson rógape, Greenville, Mich.-pegua, oñemohenda hag̃ua mokõi tupão umi ojerovia va'ekue sábado añeteguáre upe tendápe g̃uarã. Aty Greenville tupãogua oisãmbyhy Pastor White ha hembireko peteĩ kotýpe, ha Pastor Byington ha che katu roisãmbyhy peteĩ aty ambue kotýpe West Plains tupãogua. Ore roime aja tembiapo ñepyrũme peteĩ kotýpe, rohendúkuri Kuñakarai White ñe'ẽ ome'ẽ aja iñe'ẽngue ambue kotýpe. Rojetu'úkuri ore rembiapópe, ha upérõite Kuñakarai White oipe'a pe okẽ, ha he'i: “Che ryke'y Loughborough, ahechávo ko'ã tapicha ahechakuaa arekoha ñe'ẽngue ambohasa hag̃ua oĩvape apytépe. Nde peẽ peñembosako'i vove, che ajuáta ha añe'ẽta.” Ha'éva pe ára roikotevẽhague pytyvõ, ha'e oike. Pastor Byington ha che'ỹ, ha'e oikuaa mbohapy tapicha réra añoite oĩva kotýpe. Umi ambue katu ha'e tapicha ojekuaa'ỹva, araka'eve ndohecháiva, ohecha haguéicha añoite chupekuéra peteĩ jehecha'apýpe.

GSAM 377Karai Pratt Rekove Mombe'u

GSAM 377.1Opu'ãvo oñe'ẽ hag̃ua, he'i: “Cheñyrõke amombe'úvo pe ha'eva'erã, amombe'úramo pende rete, ndaikuaáigui pende réra. Ahechávo pende rova, che renondépe ou pe Ñandejára chehechaukava'ekue peẽ rehegua. Upe kuimba'e oĩva eskínape peteĩ hesa reheve [peteĩva he'i: ‘Héra Pratt’] he'i tuicha ojeroviaha ha ojehechaukase ojeroviáva ramo, ha katu ne'ĩra gueteri oñemoambue. Ani pemoinge chupe tupãópe péicha oĩháicha, ha'e ndaha'éi rupi peteĩ Kirito-guáicha. Heta ára ohasa ojerévo ñemuhakuéra rupi, oñe'ẽ reínte pe añetegua rehe, ha upe aja hembireko katu hógape oikóva oikytĩva'erã yvyra tata guarã, oñangareko kokue rehe, ha ambueve mba'e. Oñe'ẽme'ẽ iñeñemuha jave mba'e ndojapomo'ãivare. Ijykeréguakuéra ndojeroviái iñe'ẽnguére he'íva ojeroviaha. Iporãvéta pe jerovia rerohorýpe g̃uarã, ha chupe g̃uarã avei, ko'ág̃a oĩháicha, okirirĩramo hese.”

GSAM 378Che ryke'y Barr Ovy'a

GSAM 378.1Ha'e oñe'ẽve, he'ívo: “Ko karai itujáva [ohechaukávo chupe, peteĩva he'i: ‘Che ryke'y Barr’] ojehechauka chéve pe ambue kuimba'égui iñambuepaiteháicha. Ha'e techapyrãite hekovépe, oñeha'ãmbaitéva ojapo hag̃ua opa iñe'ẽme'ẽ, ha omantene porã ipehẽnguekuérape. Haimete noñanimái oñe'ẽ hag̃ua ijerére oikóvape pe añeteguáre, okyhyjégui ombyai ha ojapo vai pe tembiapo. Ha'e ndohechái mba'éichapa Ñandejára ikatu imborayhueteha oñyrõ hag̃ua hembiapo vaikue, ha oimo'ã ndaikatuiha voi oĩ tupão ryepýpe.” Upéi he'i chupe, “Che ryke'y Barr, Ñandejára chepy'amongu'e ha'e hag̃ua ndéve remombe'u hague opaite ne rembiapo vai reikuaáva, ha oñyrõ hague ndéve ne rembiapo vaikue ymaite guivéma, rejeroviáramo añónte hese.” Pe vy'a'ỹ ojehecháva pe che ryke'y rovápe sapy'aitépe okañy. Omaña yvate gotyo opukavývo, ha he'i, iñakãguapýpe: “Ha'e piko?” “Héẽ,” ombohovái Kuñakarai White, “ha oje'e chéve ha'e hag̃ua ndéve: ‘Eju, ha eñembojoaju tupãópe; ha rearekóvo pa'ũ, eñe'ẽ peteĩ ñe'ẽ añetegua rehe; iporãta, nde ykéregua ojerovia rupi nderehe.’” Ha'e ombohovái: “Ajapóta.”

GSAM 378.2Upémarõ he'i: “Karai Pratt ikatu ramo, sapy'ami, oñemoĩ pe Che ryke'y Barr oĩhaguéicha, iporãta chupe.”

GSAM 378.3Péicha ojeipe'a peteĩ apañuái ore rembiaporãme g̃uarã. Ha'e oñe'ẽ mboyve, ndaikatúi romoĩ Karai Barr-pe oñembojoaju hag̃ua tupãópe; ha upe aja, rohecha haimete opavave ndoipotáiri oñemog̃uahẽ Karai Pratt-pe; upéicharõ jepe, avave noñanimái omombe'u mba'érepa oñemoĩ.

GSAM 378Ñemoakãratĩ kyhyje Ogayguapegua Okuera

GSAM 378.4Upéi oñe'ẽ peteĩ kuimba'épe ipire sa'yju asýva, oguapýva koty peteĩ ykére; ha upéi ohechauka peteĩ kuña hova po'íva oĩva mombyryete ambue ykére, oñe'ẽvo chupekuéra ména ha tembirekorõ. Omombe'u mba'e ojehúva'ekue hekovekuéra ymaguarépe, avave ijapytepegua oñemoĩ mboyve pe añetegua rapére. He'i ko'ã mba'e oñembotuichave hague Satanás rupive pe kuña apytu'ũme, ha upéicha rupi oñembotavy. “Ahecha,” he'i Kuñakarai White, “ko kuña oĩhague peteĩ ary pe itavýva rógape; ha katu oikuaa porã jey guive, oheja ko'ã ñemoakãratĩ kyhyje ombopy'apy chupe, omombyasyetereívo iménape, ojapóva opa ikatúva ohechauka hag̃ua hembirekópe ha'e ndoikoiha ambue kuña ndive, ha ndorekóiha mba'érepa omomombyry chugui péicha.”

GSAM 379.1Peteĩ sapy'aitépe pe kuña ohasa pe koty rupi, ha oñesũvo ojerure iménape oñyrõ hag̃ua chupe. Umi tapicha haimete ndojekuaái upe tetã pehẽnguépe, ha ndojekuaái mba'eve hekovekuéragui ymave. Umi oikuaavéva chupekuéra katu, oikuaa oĩha py'a'ỹ ojuehegui, ha katu ndoikuaái mba'érepa.

GSAM 379Elisa ha Hazael-icha

GSAM 379.2Kuñakarai White omoañete rire iñe'ẽ, pya'e oñemohu'ã pe tupão ñemohenda rembiapo. Karai Barr oike ipy'aite guive pe ñemohendápe, ha katu Karai Pratt opyta okápe. Aty opávo guive, ko ipahague he'i, hatãitépe: “Ha'éta peẽme, ndaipóri mba'erã reñeha'ãvo reho ko'ãva ndive ha rejapo pe ijapu; ndaikatumo'ãi pejapo.”

GSAM 379.3Pe teko jehechauka, pe techapyrã yvateguáicha, ñanemomandu'a mbarete peteĩ káso ojoguávare ojehaíva'ekue Elisa maranduhára árape:² Benhadad, Siria Ruvicha, ombou imba'apohára Hazael-pe Elisa rendápe oporandu hag̃ua okuerátapa imba'asýgui. Elisa ohecháma mba'épa oikóta Hazael-pe, ha pe kuimba'e og̃uahẽvo henondépe, ha omañávo hova rehe, opavave mba'e ou jey hesapete iñakãme.

GSAM 379Pastor White-pe Ojagarra Parálisis

GSAM 379.4Ararundy, 16 jasypoapy 1865-pe, Pastor White, omba'apoitereígui ha ndokéi rupi, ojagarra chupe parálisis. Ndaipórigui gueteri tesãi ñangarekoha ñane irũnguéra apytépe, ojererahaka'e Dansville, N.Y.-pe, peteĩ tesãi ñangarekohápe hérava “Ñande Róga Yvyty Ykére”. Hembireko ha pe ohai va'ekue oĩkuri hendive upépe jasyporundy 14 guive jasypakõi 7 peve. Ndaiporãi rupi chupe umi pohã oñeme'ẽva'ekue upe tasyópe, roho Bradley Lamson róga porãitépe, Lake View, Rochester, N.Y.-pe, ha ropyta upépe mbohapy arapokõindy rupi. Upépe rovy'a rohechávo Pastor J. N. Andrews-pe, ou ramóva upe távape oĩ rire heta jasy Maine-pe.

GSAM 380Ñembo'e Pastor White-pe guarã

GSAM 380.1Pastor Andrews ha Karai Orton rogayguakuéra oñembojoaju orendive opa ka'aru roñembo'e hag̃ua oñondive ha Pastor White-re. Kóva oiko 25 jasypakõi peve. Upe Arareñói árape, opaite yvy ári oĩ aja vy'a ha karu guasu, tupão Rochester-pegua katu ohechakuaa upe ára jejunoha ha ñembo'erã Pastor White-re. Roguereko aty pyhareve ha ka'aru jave, Pastor Andrews rógape, Tape Pyahu Main-pe, ha pyharekue umi oñembo'e va'ekue Pastor White ndive, ojojuhu jey hendive Karai Lamson rógape.

GSAM 380Pe Jehechauka Oñeme'ẽva'ekue Arareñói Pyharépe

GSAM 380.2Pe aty upe ka'aruete ipu'akaite. Pastor White oñembohovasa tuichaiterei, ha Kuñakarai White oñeme'ẽ chupe peteĩ jehecha porãite, ojehechauka haguépe chupe heta mba'e. Umíva apytépe oĩ tembiapoukapy Pastor White-pe g̃uarã mba'éichapa oñemotenondóta ohechauka hag̃ua ijerovia Tupãre, ha'e ohechaukava'ekue hesakã porãite oipytyvõma chupe ohupyty jey hag̃ua hesãi.

GSAM 380Oje'e mboyve Satanás oñemoĩtaha

GSAM 380.3Umi oñembo'éva'ekue Pastor White-rehe, Kuñakarai White he'i:

GSAM 380.3“Satanás rembipota ha'e kuri ohundi che ména, ha ogueraha chupe tyvy gotyo. Ko'ã ñembo'e py'aite guive ipu'aka oñembyai. Ojehechauka chéve Satanás ipochyha ko aty rehe, umi mbohapy arapokõindýma oñembo'e kyre'ỹva ko Tupã rembiguái rérape, ha ko'ág̃a oñembopy'a hatã oñorairõ mbarete hag̃ua hesekuéra. Cheje'e amombe'u hag̃ua peẽme: ‘Peiko ag̃uiete Tupãgui, peñembosako'i hag̃ua opa mba'e ikatúva ojehu peẽme g̃uarã.’”

GSAM 381J. T. Orton Py'a Ñemomarandu

GSAM 381.1Jasyteĩ ára peteĩha, 1866-pe, Pastor White ha hogayguakuéra osẽ tren-pe Battle Creek, Mich. gotyo. Che apyta Nueva York kuarahyreiképe araro'y hembýva aja. Pe jehecha oñeme'ẽhague pyharete guive, Karai J. T. Orton oñandúkuri hekove oĩha peligro-pe, ha katu ndoikuaái moõguipa. Ko ñeñandu omombe'u heta tapichápe. Arateĩ pyhare, 4 jasyapy, oujey Rochester-pe Parma-gui, oĩhaguégui mokõi ára peteĩ atýpe, Karai E. B. Sanders ndive (ko'ág̃a, 1905-pe, oikóva San Jose, Cal.-pe), ha ojerure chupe oguata hag̃ua tape hesakãvéva rupi oho aja hikuái táva rupi, “pórke,” he'i, “añandu opa ára ha'ete ku oĩva oñeha'ãtava che jukávo.” Ha jepevémo, ha'ete ku ndoikuaái mávapa pe ojukaséva chupe.

GSAM 381.2Ajevy Rochester-pe Parma-gui, 7 jasyapy jave, ha apyta Karai Lamson rógape, ha'éva Karai Orton rajy ména. 8 árape ha'e ha Kuñakarai Orton ou ore rendápe, ha upépe roñembosako'i roho hag̃ua ko'ẽramo tren-pe Lancaster, Erie Co.-pe, amomenda hag̃ua ita'ýra peteĩetépe. Roiporu porã pe ára, jepémo ha'e peteĩ ára mba'embyasy.

GSAM 381J. T. Orton jukapy

GSAM 381.3Osẽ hikuái Karai Lamson rógagui 5 aravo ka'aru, ha 7:30 aravo pyhare og̃uahẽ peteĩ maranduhára, omomarandúvo oréve oñembosarái vai hague Karai Orton-re peteĩ tapicha ndojekuaáiva, imba'eñongatuha rógape, oñangarekóvo ikavajukuérare. Roho pya'e upe tendápe, ha rojuhu oñenupã vai hague iñakãre peteĩ yvyra karro rehegua ijyke kuarepópe, ha oñakãho. Omano 12:35 aravo pyhare upe jave. Ko'ág̃a peve ndojekuaái mávapa ojapo upe tembiapo vaiete. Katuete ndojapói viru rehehápe, iñaravo'i oĩgui ivolsíllope ndojejapói hese mba'eve, ha péicha avei iviru ryru, oguerekóva ipype 45 dólar. Kóva tuicha ombopy'atarova Kuñakarai Orton-pe, ha upe mba'égui araka'eve ndokuerái. Hete resãi pya'e oñepyrũ ikangy, ha iména riremi omano.

GSAM 382Ñe'ẽngue Oje'eva'ekue Arareñói Jave Oñemoañete

GSAM 382.1Upe Arareñói pyhare mandu'arã guive, mbovy jasy rire, umi porundy oñembo'e va'ekue mbohapy arapokõindy pukukue apytégui, poteĩ oĩma iñitypýpe. Ha péicha oñemoañete jey ambue ñe'ẽngue oje'e va'ekue, hechapyrãitépe.

GSAM 382Pytyvõ umi Oñembyasyetévape

GSAM 382.212 jasypakõi 1866-pe, pyhareve voi, Elias Stiles, North Liberty, Indiana-gua, ou che rógape, ojerurévo chéve ahávo hendive upe tendápe ame'ẽ hag̃ua pytyvõ, ikatúramo, James Harvey-pe, oĩva py'a ñembyasýpe ha oñandúva ndaiporiha mba'eveichagua ñeha'arõ iñakãme. Aikuaágui Kuñakarai White ohecha pukueterei hague pe jehecha paha oñeme'ẽva'ekuépe chupe, ha heta mba'e ojehechauka hague chupe maranduháicha, ha'e chupe: “Ikatu Che reindy White ohecháma peteĩ mba'e ikáso rehegua, ha péicha ramo, ha ohai ramo, imbaretevéta opa mba'e che ha'ekuaávagui chupe.”

GSAM 382.3Upepete roho rohecha chupe, ha avave he'i'ỹre chupe mba'eve karai Harvey reko rehegua, aporandu: “Che reindy White, rehechápa peteĩ tesape umi jehecha oñeme'ẽva'ekue ndéve apytépe, Che ryke'y James Harvey káso rehegua?” “Hẽe,” he'i ha'e, “ahecha, ha añeñandu mbovy ára pukukue ahai va'erãhaichaite, ha amondo chupe.” Upémarõ oñepyrũ omombe'u oréve pe ohechava'ekue. Ha'e chupe: “Ko'ẽrõ aháta ahecha chupe, ha nde rehaíramo pe ojehechaukava'ekue ndéve, che agueraháta chupe.” Péicha roñentende rire, roho, ha ka'aru rohojey rohecha chupe. Omohu'ãma pe jehai, ha omoñe'ẽ hatã oréve.

GSAM 383Ñemombe'u James Harvey-pe guarã Oñembyasyetereívo

GSAM 383.1Pe ñemombe'u he'i hesakã porãite Karai Harvey hasykatutaha, ha Aña oñeha'ãtaha omoinge chupe ñeha'arõ'ỹme, ha oñeha'ãtaha ojapo chugui oguerovia hag̃ua ndaiporiha poriahuvereko chupe g̃uarã, ha ndaiporiha ta'arõ iñakãme; ha'e katu ohecha ojapo hague opa ikatúva omyatyrõ hag̃ua umi ijavykuéra hekove ohasava'ekuépe, ha Ñandejára oñyrõma hague chupe; ha avei, oñandu vove ojejukaseha, ojehechauka chupe Ñandejára anhelkuéra oñembo'yha ijerekuévo ha ohechaukaha chupe oha'arõ hag̃ua Ñandejárape ha yvágape. Oĩ heta ñe'ẽ py'aguapyrã ha ñemokyre'ỹrã upe ñemombe'úpe.

GSAM 383.2Ko kuatia che pópe reheve, roho ko'ẽmbuévo North Liberty-pe. Tapére, Karai Stiles he'i chéve Karai Harvey chehechaseha, ha katu he'i avei ndarekomo'ãiha chupe ñe'ẽ py'aguapyrã; ajotopávo hendive, añemoĩtaha iñe'ẽme he'ívo ndaiporiveimaha mba'eve ikatúva ojejapo, ha'eha peteĩ kuimba'e okañymbyre; ha upéi, Eli yma guaréicha, oñemomarandúrõ guare chupe Ñandejára ñe'ẽme'ẽ karameg̃ua oñemondahague, ho'áta hapykuévo ha omano.

GSAM 383.3Rog̃uahẽ Karai Harvey rógape 3 aravo ka'aru rupi. Ajojuhúrõ guare hendive, ha'e: “Che ryke'y Harvey, mba'éichapa?”. Ha'e katu ombohovái ñembyasýpe: “Okañýma! Okañýma!! OKAÑÝMA!!!” “Nahániri! Nde nderekañýi. Oĩ ñeha'arõ nde kásope!” ha'e chupe. Ha'e ohechávo ambohovái hague chupe péicha, he'i, iñe'ẽ mbeguévo: “Mbohapy arapokõindýma aimo'ã ndaiporiha ñeha'arõ chéve g̃uarã, ha che ndaiporavéiha; ha ko árape, ajúvo táva gotyo che kokuégui, ha ahasávo pe yvyrasa molino yno'õme, peteĩ mba'e he'ise chéve: ‘Nde ndaiporavéi! Ndaipóri ñeha'arõ ndéve g̃uarã! Epo molino yno'õme ha ejejuka ýpe!’ Che apensa ajapóramo upéva amoherakuãvaiha Cristo rembiapo, ha upévare ajoko chejupe ani hag̃ua chejuka.”

GSAM 384Pysyrõ Oguahẽ Pya'e

GSAM 384.1“Ha bueno, Che ryke'y Harvey, nderekañýi!” ha'e. “Areko ko'ápe peteĩ testimonio yvágagui voi, he'íva nderekañyiha!” Ha'e ombohovái: “Upéicharõ ahendúta.” Upémarõ amoñe'ẽ chupe pe testimonio, ha'e rire raẽ ni peteĩ ñe'ẽ noñemoĩri hague che pópe. Amohu'ãvo amoñe'ẽvo, hova omimbi opukavývo ha he'i: “Upéicharõ oĩ gueteri ñeha'arõ che kásope. Che aguerovia añete Ñandejárare.”

GSAM 384.2Oñemoñe'ẽ rire, roñembo'e, ha upégui osẽ peteĩ kuimba'e iñambuéva ha ovy'áva. He'i oréve upe jehaipyre omombe'u porãveha mba'éichapa oiko iñakãme umi mbohapy arapokõindy ohasava'ekuépe, ha'e voi ikatuva'erãgui ojapo. Péicha ojehechauka Ñandejára mborayhu, oipytyvõvo ko ñane irũme osẽ hag̃ua py'a kane'õgui ko'ã mba'e rupive.

GSAM 384Ñemba'apo Renda Oñembotuichave

GSAM 384.3Ary 1868 peve, Adventista-kuéra Pokõiha Ára pegua rembiapo renda opytánte Estados Unidos ryepýpe, ha upe hendápe oĩva Missouri rembe'y yvy gotyogua guive yvate gotyo ha ysyry Missouri kuarahyresẽ gotyo. Peteĩ atýpe oñehesa'ỹijóvo umi tenda oñemba'apótava ha tembiapo ñemboja'o, pe Amandaje Guasu ojejapova'ekue Battle Creek, Mich.,-pe, 28 jasypo jave, oñemboaje oñemondo hag̃ua mokõi tembiapohára ha peteĩ karpa 60 py puku California-pe. Pastor D. T. Bourdeau ha pe ohaíva og̃uahẽ San Francisco-pe 18 jasypokõi upe arýpe.

GSAM 384Ojepe'ávo California Misión

GSAM 384.4Peteĩ mba'e ahechaukase pe misión California ñepyrũ rehegua, ohechaukaporãva mba'éichapa iporã pe profecía jopói. Pablo, oñe'ẽvo umi jopói espíritu reheguáre, ijapytépe pe profecía jopói, he'i ha'eha “umi marangatu ñembokatupyryrã, tembiapo ñeñangarekorã, Cristo rete ñemopu'ãrã”.³ Añetehápe, tape ikatúva oñemboheko porãve hag̃ua umi marangatu ha'e ojehechauka chupekuéra ijavyhague, ikatu hag̃uáicha oipe'a umíva, ha ojejohei hag̃ua hembiapo vaígui ñande Ruvicha Jesucristo ruguy hepy rupive. Upévare, pytyvõ profecía jopói rupive tembiapo Tupã ñe'ẽ ñemyasãi reheguápe ojehechauka ymaite guive oñembojoajúvo añetegua ko'ag̃agua rembiapóre, ohechaukávo Ñandejára rembiguáikuérape ijavykuéra hembiapo rapépe, ha mba'éichapa, ambue tape rupi, ikatu hembiapo porãve hikuái omoambuévo tapichakuéra ánga.

GSAM 385Testimonio Mba'éichapa Oñemba'apo Va'erã California-pe

GSAM 385.1Sapy'aitépe rog̃uahẽ rire California-pe, rohupyty peteĩ kuatiañe'ẽ Kuñakarai White-gui, omombe'uhápe peteĩ jehecha oñeme'ẽva'ekue chupe Battle Creek-pe, arapoteĩ ka'aru 12 jasypoteĩme,—peteĩ ára rohasa va'ekue Lancaster, N. Y.-pe, roho mboyve California-pe. Ha'e araka'eve ndohoiva'ekue California-pe, ha ndoikuaái ijeheguiete umi tapicha reko. Añetehápe, upe jave ha'e araka'eve ndohasái Ysyry Missouri kuarahy reike gotyo. Oimeraẽ mba'e oikuaáva upe tendáre ou pe Ñandejára ohechaukava'ekuégui chupe.

GSAM 385.2Pe ñemoñe'ẽ oĩva ikuatiañe'ẽme, omombe'u umi California-gua heko pojeráva, ha mba'épa oikóta tembiapógui ijapytepekuéra oñemba'apóramo peteĩ tape oñeñangarekóva pirapirére. Oñemoñe'ẽvo California-guápe, oñembojeva'erã hendapekuéra pe py'a pojera ha'ekuéra omba'apoháicha, ha katu ani oñembyaipa viru.

GSAM 385Pe Pu'aka Oje'e Va'ekue Oúkuri

GSAM 385.3Ko'ág̃a amañávo umi mbohapypa pokõi ary ohasava'ekuére oñepyrũ guive tembiapo California-pe, ha ahechakuaávo mba'éichapa oĩva'ekue upérõ, mba'éichapa oiko umi tapicha, ha mba'éichapa rojapóne ra'e ore rembiapo ndorohupytýirire pe marandu oúva profecía rupive, ha ahechávo mba'e porãita oguerúva pe ñe'ẽ oñeme'ẽva'ekue ñemoñe'ẽrõ ñambohapévo, Ikatu ha'e ñane rembiapo oñemotenondeve hague mbohapy jasýpe oñemotenondeva'erãgui peteĩ arýpe, ndorohupytýirire pytyvõ “tupã ñe'ẽ myasãime” pe ñemoñe'ẽ roguerekova'ekuégui profecía jopói rupive. Ary 1871 arapotýpe peve, umi ñeha'ã ojejapova'ekue Sonoma Retãvorépe rupive, oñemopu'ãma po tupao umi sábado ára ñemomba'eguasuhára.

GSAM 386Ñembyaty Peteĩha Karpápe San Francisco-pe

GSAM 386.1Jasypoteĩme upe arýpe voi, romopu'ã ore oga'i ñembo'erã peteĩha jevy, San Francisco-pe. Pastor Bourdeau ohojey rire Kuarahyresẽ gotyo, oñemondo ambue tembiapo apoha Michigan-gua omyengovia hag̃ua chupe. Ha'e og̃uahẽ 17 jasypoteĩme, ha upepete oñembojoaju chendive omba'apo hag̃ua távape. Mbovymi arapokõindy rupi roñeha'ã rire pe oga'itýpe, roguenohẽ ore aty 1 jasypakõi 1871 peve, koty guasu ojealkilávape. Ko tembiapo rupive, San Francisco-pe, popa tapicha ári oguerovia pe marandu.

GSAM 386Jehasa Asy Pypegua California-pe

GSAM 386.2Upe ára peve ñane jehasa asy California-pe ouve kuri umi ñemoĩmbágui okáguio, ha katu ko'ág̃a oñepyrũ peteĩ jehecha py'a jerovia rehegua oñeha'arõ'ỹva ñane irũnguérape g̃uarã, iñambuéva. Peteĩ irũ omba'apóva oñemohatã peteĩ tembiapópe che aikuaa porãva omboja va'erãha hese ha pe tembiapo ñe'ẽngáre ñe'ẽvai. Jareko kuri táva ryepýpe ñande rova'ỹhára vai, ojesarekóva opa mba'e jajapóvare, ha oĩmbámava oipuru hag̃ua oimeraẽ mba'e javy ñanembyai hag̃ua. Upévare, tekotevẽiterei ñamomba'e pe apóstol ñemoñe'ẽ he'íva: “ñañemomombyry opa mba'e ivaívaicha ojehechávagui”.

GSAM 386Sãsõ Mba'e Vai Oguerúva

GSAM 386.3Nda'éi pe joyke'y ojapo hague angaipa añetegua hembiapópe, ha katu ajepy'amongeta ñande rova'ỹhára oipurútaha pe ha'e he'íva ndojapoiha mba'eve ivaíva. Ha'e he'i oguerekoha derécho “ojapo hag̃ua oipotaháicha” upe mba'épe, tenonderãite oñemoneĩ rire ndaiporiha angaipa pe ojapóvape. Péicha oho umi mba'e 23 jasyteĩ 1872 peve, che ahárõ guare Sonoma County-gui San Francisco-pe ahecha hag̃ua mba'épa ikatu ojejapo ojejoko hag̃ua umi mba'e upépe.

GSAM 387.1Upe jave ore rova'ỹhára oipuruñepyrũma ijeiko che akyhyje haguéicha, ha ha'e katu he'i ndaha'eiha “ha'ekuéra rembiaporã”, ohechaukátaha chupekuéra ha'e ijeheguiha, ha ikatuha oguata tapekuéra rupi oipotaháicha ha oipotáva ndive, avave he'i'ỹre chupe mba'eve. Añeha'ã, ñemiháme, ahechauka hag̃ua chupe upeichagua tape ndosẽporãmo'ãiha, ha upeichagua py'a isãsóva ipahápe oguerutaha mba'e vai. Ha'e oguereko iñangirũnguéra, oñemoĩ mbaretéva ijykére, umíva apytégui oĩ oñepyrũva oñemoĩ peteĩ tendápe omboja'oveva'erã hese ñe'ẽvai. Tupão pegua hetavéva ohechakuaa ivaíha heko rapére osẽ'ỹva, ha oĩmbáma oipytyvõ hag̃ua che rembiapo asẽva'ekue ani hag̃ua oñemotĩ pe tembiapo.

GSAM 387Aty Ñehesa'ỹijorã Oñemohenda

GSAM 387.2Péicha oĩkuri umi mba'e sábado, 27 jasyteĩme, oñemboajérõ guare oikotevẽha ojejapo peteĩ jeporeka upe káso rehegua, ha tupão ojapova'erãha peteĩ mba'e omohatãva, ojesalva hag̃ua hikuái pe tĩngy'águi ikatuva'erã ogueru upe ánga opu'ãva. Oñemoĩ peteĩ aty oñepyrũ hag̃ua arateĩ, 28 jasyteĩ, 9 aravo pyhareve, oñehesa'ỹijo hag̃ua ko ojehúva, ha mba'épa jajapova'erã tupãoicha. Opa mba'e ohechaukaháicha, ndaikatúi ojejoko pe tupão ñemboja'o. Heta pe pyhare añembo'e Ñandejárape, ha'e toipytyvõ oréve.

GSAM 387Peteĩ Ñemombe'u Haihápe

GSAM 387.3Pe 28 pyhareve, ahávo atýpe, ajuhu pe che irũ tembiapohápe tape ykére, che rógape hi'aguĩ, hasẽvo. He'i chéve: “Che ryke'y Loughborough, ndahamo'ãi atýpe ko árape.”

GSAM 387.4“Nderehomo'ãi pe atýpe?” ha'e; “pe aty niko nde rehegua.”

GSAM 388.1“Upéva aikuaáma,” he'i, “ha katu che ajavypaite. Nde reĩ porã pe reiporavóvape che rehegua. Ápe oĩ peteĩ kuatiañe'ẽ ahai va'ekue tupãópe guarã, amombe'uhápe che rembiapo vaikue; eraha ha emoñe'ẽ chupekuéra. Iporãvéta ndéve guarã, ha iporãvéta umi che rehe oñembyasyva'erãme guarã, che ndaipóriramo upépe.”

GSAM 388.2“Mba'épa ojapo nderehe ko ñemoambue guasu kuehe guive?” aporandu chupe.

GSAM 388Peteĩ Jehecha Guasu Oñemog̃uahẽva

GSAM 388.3Ha'e ombohovái: “Aha kuri korreo-pe kuehe pyhare, sábado rire, ha ahupyty peteĩ kuatiañe'ẽ Che reindy White-gui, Battle Creek, Mich.-gui. Ha'e peteĩ testimonio ha'e ohai va'ekue chéve guarã.” Ome'ẽvo chéve, he'i: “Emoñe'ẽ upéva, ha rehecháta mba'éichapa Ñandejára ohecha che rembiapo.”

GSAM 388.4Ha'e ojerure chéve ha'e hag̃ua tupãópe ha'e ohupytyhague peteĩ testimonio Che reindy White-gui, omboja'óva chupe heko rehe, ha omoañetehague, añetegua rupi.

GSAM 388Jehechauka Mbarete

GSAM 388.5Kóva ha'e peteĩ pehẽngue peteĩ jehecha oñeme'ẽva'ekue Kuñakarai White-pe Bordoville, Vt.-pe, 10 jasypakõi 1871-pe. Ha'e oñepyrũ ohai pe vore oñe'ẽva ko joyke'y kásore jasypakõi 27, 1871-pe, ha katu oimeraẽ mba'ére pe kuatiañe'ẽ ñemohu'ã oñembotapykue jasyteĩ 18, 1872 peve, upérõ oñemohu'ã ha oñemondo Battle Creek-gui. Upéi oikotevẽkuri haimete porundy ára og̃uahẽ hag̃ua umi kuatiañe'ẽ yvy rupi Michigan-gui California-pe.

GSAM 388.6Jehechápe heta mba'e ojehechauka chupe maranduháicha. Péicha oiko ko kásope. Pe jehecha oikórõ guare, oĩnte peteĩ ta'anga'i pe oikóva'ekuégui añetehápe og̃uahẽvo pe testimonio San Francisco-pe. Ojehechakuaáta, oñembojojávo umi ára, pe káso ipaha San Francisco-pe oiko pe testimonio ojehaíva osẽ rire upe tendágui. Ñane joyke'ykuéra San Francisco-pegua ohechakuaa voi avave ndaikatumo'ãiha ohai Battle Creek-pe ha omomarandu Kuñakarai White-pe ára oĩ porãme ha'e ohai hag̃ua ko kuatiañe'ẽ, pórke umi mba'e ojehúva ndoikói gueteri upérõ.

GSAM 389.1Kóva tuicha mba'e kuri umi ñane irũnguérape g̃uarã upépe, ombojeroviávo chupekuéra upe jehecha oguerekoha mbarete Tupãgui. Che ndahaíri kuri ni peteĩ tysýi Pastor White térã hembirekópe mba'éichapa oĩ umi mba'e San Francisco-pe, ha pe irũ tembiapópe he'i ndohai hague mba'evete; ha umi ñane irũnguéra he'i: “Ha'e ohai rire, ndo'emo'ãi kuri umi mba'e ojekuaa va'ekue hese”.

GSAM 389Mba'éichapa ojehai pe Jehecha

GSAM 389.2Upe rire roikuaávo, mombyry guive, pe testimonio jehai ha ñemondo rehegua, ojehechauka porãve pe Ñandejára ome'ẽva'ekue pe jehecha oñangarekohague ára ojehai ha oñemondo hag̃ua og̃uahẽtahápe, og̃uahẽ hag̃uáicha upépe ára oĩ porãitépe.

GSAM 389.3Peteĩ pyhareve voi, 1872 ary, jasyteĩ 18 árape, Kuñakarai White opáy, hesakã porãvo iñapytu'ũme pe testimonio oĩva yvate. Pe ñeñandu hesakã porãite chupe, oñe'ẽramoguáicha, he'ívo: “Ehai pya'e pe testimonio California-pe guarã, ha emondo pe korréo osẽtava tenonderãite rupi; oñeikotevẽ.” Kóva oje'e jey vove mokõiha jey, ha'e opu'ã, oñemonde pya'e, ha omohu'ã ijehai. Okaru mboyvemi pyhareve, ome'ẽ imemby kuimba'e Willie-pe, he'ívo: “Egueraha ko kuatiañe'ẽ korreokuérape, ha katu ani emoinge pe korreo ryrúpe. Eme'ẽ korreokuéra ruvichápe, ha ejerure chupe toñangareko porã toñemoinge hag̃ua pe kuatiañe'ẽ pe kuatia ryru guasúpe osẽva ko pyhareve”. Upe rire he'i oimo'ãhague iñe'ẽnguéra iñambue'imiha, ha katu ndoporandúi mba'eve ha ojapo oje'éva chupe, ha “ohecha pe kuatiañe'ẽ oikeha pe kuatiañe'ẽ ryru apytépe”.

GSAM 389Ñandejára ñesãmbyhy rechaukaha

GSAM 389.4Peikuaávo mba'éichapa roime kuri San Francisco-pe upe jave, pehechakuaáta voi mba'eichaitépa iñimportánte kuri oñemoinge upe kuatiañe'ẽ upe korréo-pe voi. Upe ára roguerekónte peteĩ kuatiañe'ẽ myasãiha yvy rupi ára ha ára. Pe kuatiañe'ẽ og̃uahẽririre arateĩ pyhare, 28-pe, arapokõi pyhare, 27-pe, rangue, katuete oikóne ra'e peteĩ joavy vai tupãópe. Og̃uahẽririre heta arapokõindy mboyve, pe jehechauka ojehúva'ekue riremínte voi, pe tupão ndohechakuaamo'ãi kuri péicha pya'e imbaretekue.

GSAM 390.1Ko'ápe oĩ peteĩ testimonio ohechaukáva hesakã porã Ñandejára po oĩhague ipype, ndaha'éi og̃uahẽhaguére añoite ára oĩporãvape omyatyrõ hag̃ua umi jejavy oĩva'ekue, ha katu, pe joyke'y omoañete ha ojapohaguére he'íva ñemomirĩme, oguereko pokatu guasu ogueru hag̃ua joaju ha pyenda mbarete upe tupão imitãvape.

GSAM 390Mba'éichapa ojehai umi Jehecha

GSAM 390.2Ko ojehúva ohechauka avei pe ha'e he'iva'ekue ojehai hag̃ua mba'éichapa umi mba'e ohecháva. Kóva rehe he'i: “Cheñembopáy che kégui che mandu'ávo porã umi mba'e oñemoĩva'ekue yma che akãme; ha ahai, pyharepyte, kuatiañe'ẽ ohasáva yvyvusu pukukue, ha og̃uahẽvo peteĩ apañuái guasúpe, oipe'a peteĩ mba'e vai guasu pe tembiaporãgui.”⁴