Vore 26 — Ñane Mbo'e Rembiapo Tetã Ambuépe

GSAM 403.1“OJEHAÍMA, umi noñemombe'úiva'ekue chupekuéra hese, ohecháta hikuái; ha umi ndohendúiva'ekue katu oikũmbýta.”¹

GSAM 403.2Ñane rembiapo ñemyasãi peteĩha tetã ambue Estados Unidos-gui okápe oñepyrũ 1874-pe, oñemondórõ guare Pastor J. N. Andrews Suísa-pe, ha upépe oñepyrũ hembiapo.

GSAM 403EUROPA MBYTEGUA ÑEMBA'APORÃ

GSAM 403.3Poapy tetã oĩkuri upe jave ko tembiapo ryepýpe; umíva ha'e: Suísa, Francia, Italia, Turquía, Bélgica, España, Portugal ha Gresia, peteĩ yvy tuichakue orekóva 140.000.000 tapicha.

GSAM 403.4Iporãta ñamombe'u ko'ápe umi mba'e ojehúva'ekue oguerahava'ekue ñande atyguakuérape oike hag̃ua peteĩ tembiapo guasuete péichagua yvy tuichakue javeve, peteĩ ára pe aty jeroviahára sa'i jave oĩva.

GSAM 403Pastor Czechowski

GSAM 403.5Ary 1865-pe, Pastor M. B. Czechowski, peteĩ pa'i católico Poloniagua ojeroviáva'ekue, ohechakuaáva'ekue pe añetegua ko'ag̃agua, oipota ore retãyguakuéra ombou chupe misioneroramo Europa Mbytépe. Upéva ndaikatúigui ojejapo upe jave, ha'e omombe'u iñe'ẽ Adventista-kuéra Peteĩha Ára Boston, Mass.,-guápe, ha'ekuéra, ikatu, oimo'ãva'ekue ha'e mombyryetereiha ore retãyguakuéragui. Upéicharõ jepe, oñembyaty hikuái umi mba'e oikotevẽva, ha omondo chupe pe tembiaporã ha'e oipotahápe.

GSAM 404Sábado ñangarekohára Suíza-pe

GSAM 404.11866-pe, ha'e ombo'e pe añetegua sábado rehegua ha mbohapyha anhel marandu Tramelan, Suísa-pe, ha upe tembiapo rupive osẽ peteĩ aty sábado ñangarekohára. Upe riremínte, ha'e oheja chupekuéra ombo'e hag̃ua pe marandu Hungría-pe. Ha'e nomombe'úi mba'eve pe atýpe Tramelan-pe ore rembiapo Amérika-pe, ha katu Albert Vuilleumier, peteĩva ijapyteguikuéra, oikuaa omoñe'ẽ inglés ñe'ẽ. Ha'e, oikóramo guáicha, ohecha peteĩ Advent Review kópia. Péicha oñepyrũ pe kuatiañe'ẽ ñembohasa mokõive tetã apytépe.

GSAM 404Pastor Erzenberger Oñembou Amérikape

GSAM 404.21869-pe James Erzenberger, Tramelan-gua, oñembouva'ekue Amérikape oñemoarandu hag̃ua inglyes ñe'ẽme ha oikuaaporãve hag̃ua Adventista-kuéra pokõiha ára pegua mbo'epy ha jepokuaakuéra. Og̃uahẽ Battle Creek-pe 18 jasypoteĩme, ha opyta Amérikape peteĩ ary ha mbyte. Ojei Nueva York-gui, ojevy jave, 9 jasyporundy, 1870-pe. Upe ary jave, jasypoteĩme, Ademar Vuilleumier ou ko tetãme, ha upépe opyta irundy ary rupi. Ojevývo hetãme, omoirũ chupe Pastor Andrews. Og̃uahẽ hikuái Neuchatel-pe 16 jasypa 1874-pe.

GSAM 404.3Ary 1875-pe, Pastor D. T. Bourdeau ha hogayguakuéra osẽ Amérikagui Francia gotyo, upépe oñemoĩ chupekuéra komite rupive omba'apo hag̃ua.

GSAM 404Oñepyrũ peteĩ kuatiañe'ẽ francés ñe'ẽme

GSAM 404.4Pe ary oúvape, jasypokõi 1876-pe, oñepyrũ Basel, Suísa-pe, oñemoherakuã peteĩ kuatiañe'ẽ francés ñe'ẽme, hérava Les Signes des Temps (The Signs of the Times). 13 jasypo 1882-pe, poteĩ ary rire, Pastor Haskell osẽ yga guasúpe Nueva York-gui ohóvo Európa gotyo. Oĩ aja ko ijeho marangatúpe, opyta sapy'a Suísa-pe.

GSAM 405Pastor Whitney oho Basélpe—Pastor Andrews omano

GSAM 405.126 jasypokõi 1883-pe, Pastor B. L. Whitney ha hogayguakuéra og̃uahẽkuri Basel-pe, ha'e oñembohéra pe Amandaje Guasu Aty rupive oisãmbyhy hag̃ua upe tembiapo ñemyasãime, omyengoviávo Pastor Andrews-pe, hasykatúva ohóvo pya'e. Mbovy jasy rire, upe ary jasypa jave, omano.

GSAM 405.2Pastor Andrews imitãrõ guare ndoikói mbo'ehao yvatépe térã mbo'ehaovusúpe, upéicharõ jepe iñarandu porãiterei, ha'éva pe yvy ári oje'éva chupe ijehegui oñemoarandúva térã ijehegui oñembohekokuaáva. Oñemoarandúvo kyre'ỹme oikuaa porãiterei latín, griego ha hebreo ñe'ẽnguéra, ha itujavévo, francés ñe'ẽ. Pe ñe'ẽ francés oikuaa oipytyvõ hag̃ua omoñepyrũ ha omotenonde hag̃ua tembiapo Misión Europa Mbytépe, upépe omba'apo poteĩ ary pahápe hekovépe, ohai ha omoherakuãvo pe French Signs of the Times, ha avei oñemoñe'ẽvo upe ñe'ẽme. Omba'apóvo gueteri upéicha omano.

GSAM 405Pohãnohára Kellogg Európape

GSAM 405.3Ary 1883 arapotýpe, Pohãnohára J. H. Kellogg oho Európape oñemoaranduse haguére pohanokuaápe. Opyta mbovy ára peteĩteĩ ñane misión-kuérape, ha ijeju omokyre'ỹeterei umi omba'apóvape, tenondaitépe iñe'ẽmondo tembiapo Basel-peguápe g̃uarã Pastor Andrews omomba'eguasueterei.

GSAM 405Pastor Butler oho Europa-pe

GSAM 405.4Amandaje Guasúpe ojejapova'ekue jasypa, 1883-pe, oñemoñe'ẽ oñepyrũ hag̃ua, pya'e ikatuháicha, oñemoherakuã peteĩ kuatiañe'ẽ Inglaterra-pe. Ambue voto ojejapova'ekue ko amandajépe rupive, Pastor Geo. I. Butler, M. C. Wilcox, ha A. C. Bourdeau ohókuri oipytyvõ hag̃ua tembiapópe Europa ha Inglaterra-pe. Pastor Butler og̃uahẽkuri Glasgow, Escocia-pe, 27 jasykõi, 1884-pe. Peteĩ mba'e Pastor Butler oho hague umi misión mombyryguápe ha'e oikuaa hag̃ua ijeheguiete umi apañuái oĩva oñemotenonde hag̃ua tembiapo umi tetã ambuépe, ha mba'éichapa ikatu oñembohovái umíva. Ha'e avei oiko sapy'ami térã aremi Basel-pe, ha Europa Mbyteguápe. A. C. Bourdeau omba'apo umi francés apytépe Alpes yvyty pa'ũme, umi valdenses apytépe; ha M. C. Wilcox katu oñembojoaju tembiapo ojehaíva ha oñembokuatia'íva rehe Inglaterra-pe, opytávo upépe 1886 pahápeve.

GSAM 406Oñemopu'ã Aranduka Apoha Basel-pe

GSAM 406.11884-pe, oñemopu'ãkuri Basel-pe pe aranduka apoha, Imprimerie Polyglotte (héra he'iséva, ñembokuatia heta ñe'ẽme). Jasyapy 1885-pe, H. W. Kellogg oñeme'ẽkuri chupe pu'aka Amandaje Guasu Atyguasu rupive oho hag̃ua Basel-pe, ha ojogua hag̃ua umi mákina oñeikotevẽva kuatiañe'ẽ apohápe g̃uarã. Péicha ojapo, ha péicha oñemoñepyrũ peteĩ kuatiañe'ẽ apoha iporãmbáva, Adventista-kuéra Pokõiha Ára pegua mba'éva, pe táva yma Basel-pe.

GSAM 406.2Pastor Butler oho aja Európape, oñembokuatia peteĩ kuatiañe'ẽ Alemania-gua hérava Herold der Wahrheit, Basélpe guare kuatiarendápe. Upe arýpe avei oñemoherakuã peteĩ kuatiañe'ẽ Rumania-gua, Adevărulu Prezentu (Present Truth), ko kuatiarendápe. Ha ambueve italiano ñe'ẽme, hérava L'Ultimo Messaggio (The Last Messages). Mokõivéva ko'ã kuatiañe'ẽ pahaguegua ha'e kuatiañe'ẽ osẽva irundy jey peteĩ arýpe, oguerekóva pa poteĩ rogué. Amandaje Suíza-peguápe, jasypa 1884-pe, oje'e upe arýpe oñembokuatia ha oñemyasãi hague ko'ã irundy kuatiañe'ẽgui 146.000 kópia. 1895 peve, pe aranduka apoha (oĩ haguére ñemuña Basel-pe) oñembohasárõ guare upe távagui Hamburg, Alemania-pe, oñemoherakuã arandukakuéra ha kuatiañe'ẽ'i pa peteĩ ñe'ẽnguérape; umíva ha'e: francés, alemán, italiano, rumano, español, checo, ruso, holandés, húngaro, armenio, turco, ha turco-griego. Upéicha, héra he'iháicha, ha'e kuri peteĩ aty “oimprimi heta ñe'ẽme”.

GSAM 407Kuñakarai White oho ohecha Európa

GSAM 407.1Jasyporundy 3, 1885-pe, Kuñakarai White, ita'ýra W. C. White, ha hogayguakuéra og̃uahẽkuri Basel-pe. Peteĩ ary ha mbyte oĩkuri hikuái umi tetã ymaguare rupi, ovisitávo umi misión oĩva Europa Mbyteguápe, upépe ojejapo tembiapo tuichaitereíva umi misión opaichaguávape g̃uarã.

GSAM 407Amandaje Suíza-pegua oñemohenda

GSAM 407.2Jasyporundy 10, 1885-pe, oñemohenda pe Amandaje Suíza-pegua. Peteĩ kuatiañe'ẽme oñeme'ẽva'ekue upe jave he'i pe amandaje oguerekohague peteĩ ministro oñemoĩva'ekue, pokõi licenciado omba'apo hag̃ua, pa tupão, ha 224 tapicha oĩva ipype. Ko'ãva ohepyme'ẽkuri diezmo ary ohasava'ekuépe $1.645,11. Upéva ári, oñeme'ẽkuri jopói tembiaporãme g̃uarã $2.041,22.

GSAM 407Pastor Waggoner Európape

GSAM 407.3Kuñakarai White, W. C. White ha hogayguakuéra ndive, oujey Amérikape 1887-pe. Upe arýpe avei Pastor J. H. Waggoner oñehenói oñembojoaju hag̃ua Misión Europa Mbytépe. Ohasa mokõi ary rasami ko tembiapópe, ha upe aja oiko Basel-pe. Ko távape omano, 20 jasyrundy 1889-pe, oje'ehaguéicha ymave.

GSAM 407.4Pastor Whitney resãi vai ha upéi imano (9 jasyrundy, 1889), ha'e kuri ambue mba'e vaiete ko misión-pe guarã.

GSAM 407Pastor Robinson Európape

GSAM 407.5Pastor D. A. Robinson, omba'apóva'ekue Inglaterra-pe, oñeporavo Pastor Whitney rendaguépe. Ha'e omba'apo kyre'ỹ ko tendápe poteĩ ary rupi, ha upéi, Amandaje Guasu ohenóirõguare chupe, oho India-pe ary 1895-pe. Ha'e oho rire, tekotevẽ oñemoĩ ambue sãmbyhyhára.

GSAM 408Pastor Holser, Mba'apoha Ruvicha

GSAM 408.1Pastor H. P. Holser ha'e pe kuimba'e oñeporavova'ekue upe tembiaporãme g̃uarã, ha ko tembiapo ári oñeporavo avei sãmbyhyhárarõ opaite Misión Europa Mbytéguape g̃uarã. Ápe omba'apo kyre'ỹme ha ikatupyrypópe 1901 peve, upérõ ha'e avei oñeme'ẽva'erãkuri mba'asy pochy renondépe. Omano táva Canyon City, Colorado-pe, 11 jasyporundy 1901-pe.

GSAM 408.2Ko'ã mba'e ijetu'úva oikóramo jepe, pe misión okakuaa ha tembiapo oho tenonde gotyo, ohechaukaháicha peteĩ marandu oñeme'ẽva'ekue pe Amandaje Guasúpe 1895-pe, he'ihápe pe Amandaje Europa Mbytegua oguerekoha pa porundy tupão, 484 tapicha oĩva ipype, ha'ekuéra ohepyme'ẽva'ekue peteĩ diezmo ary ohasava'ekuépe 4.378,18 dólar. Upe árape oguereko hikuái irundy ministro oñemoĩva'ekue ha po licenciado.

GSAM 408MISIÓN ALEMÁÑA-RUSIA-PEGUA

GSAM 408.31870-pe, J. H. Linderman, peteĩ tupão sãmbyhyhára Elberfeld, Prusia, ypýpe, ha irundypa itupão megua, oñepyrũ oñemomba'e pe sábado ñemomba'eguasúre oñemoarandúvo la Biblia-re, ndoikuaáigui oĩha ambue aty Hesu reroviaha ko yvy ári omomba'éva upe ára sábado ramo. Ko aty rehegua marandu og̃uahẽ ñande atyguakuérape peteĩ tape ijojaha'ỹva rupi. Peteĩ ojerureva'ekue oike misión rógape Basel-pe sábado-pe. Pe ogaygua oñemoarandúkuri mbo'ehao sábado mbo'epy, i-Bibliakuéra ojepe'a hikuái henondépe. Pe ojehúva opoko pe kuimba'ére, ha omomýi chupe oporandu hag̃ua.

GSAM 408Aty Elberfeld-pegua

GSAM 408.4Oikuaávo ha'ekuéra ndaha'eiha judío, ha katu cristiano, oñangarekóva sábado pokõiha ára rehe, ha'e oñe'ẽ ko aty Elberfeld-pegua rehe. Pastor Andrews oimo'ã iporãha ohesa'ỹijo pe oje'éva; upévare, oñondive Pastor Erzenberger ndive, oho Prusia-pe 1875 ñepyrũrupi, upépe ojuhu hikuái pe aty oje'ehaguéichaite. Pastor Erzenberger opyta sapy'a omba'apo upe Alemania vore'ípe, ha 8 jasyteĩ 1876-pe, poapy tapicha oñemongarai Elberfeld-pe, ha'éva pe ñemongarai peteĩha Adventista-kuéra pokõiha ára pegua ojapóva Alemania-pe.

GSAM 409.1Pe añetegua oñepyrũma oñemohenda Rrúsiape 1882 guive, umi kuatiañe'ẽ oñembouva'ekue rupive umi joyke'y Alemániagua Amérikape oĩva ombouva'ekue iñangirũnguérape g̃uarã umi kolónia Alemániagua Rrúsiapeguápe.

GSAM 409Pastor Conradi Európape

GSAM 409.21885-pe Pastor L. R. Conradi osẽ Amérikagui Európa Mbyte gotyo omba'apo hag̃ua Alemáña retãyguakuéra apytépe. 28 jasypoteĩ 1886-pe, osẽ Basel-gui Crimea, Rrúsia gotyo. Upépe, Pastor Perk ndive, oho Berdebulat peve, upépe oñemongarai mokõi kuñakarai ha oñemohenda peteĩ tupão oguerekóva pa porundy tapicha, ha'éva pe tupão Adventista Pokõiha Ára pegua peteĩha Rrúsiape.

GSAM 409Pastor-kuéra Conradi ha Perk oñemoinge ka'irãime

GSAM 409.3Upéva riremínte oñeñapytĩ Pastor Conradi ha Pastor Perk-pe ombo'e haguére he'íva iñambueha jerovia ortodóxogui, ha oñemoinge ka'irãime po arapokõindy pukukue Perekop-pe. Osẽ rire ka'irãigui (Estados Unidos rembijokuái diplomático oñe'ẽ rire hese) Pastor Conradi oho ohecha Rrúsia Kuarahyresẽ, ha upéi ojevy Suísa-pe.

GSAM 409Tembiapo Ysyry Volga rembe'ýpe, Rrúsiape

GSAM 409.4Upe aryitépe voi Pastor Laubhan oñepyrũ omba'apo Rrúsiape, hóga ypýpe, Ysyry Volga rembe'ýpe. Ary 1880-pe, Pastor Klein, Kansas-gua, oñepyrũ omba'apo Rrúsia Alemáña-guápe, ha péicha oñemopu'ã mba'apohára ko ñu hasy ha ijetu'úvape g̃uarã, ha jepe umi ojeroviáva oñemosẽ ha oñemoinge ka'irãime, Ñandejára ohovasa porãiterei pe tembiapo.

GSAM 409Kuatiañe'ẽ myasãihára rembiapo porã Alemania-pe

GSAM 409.5Ary 1888-pe, aranduka ñemuhára oñepyrũ omba'apo Rheinish-Prussia, Württemberg, Baden ha Alsace-pe. Iporãitereígui umi poapy térã pa omba'apóva kyre'ỹ ha jerovia reheve, peteĩ arýpe oñevende ko'ã aranduka papapy: Life of Christ, 3.000; From Eden to Eden, 2.000; ha 12.000 kuatiañe'ẽ mbyky. Ko tembiapo rupive, haimete opaite tendápe oñevende ha oñemoñe'ẽ umi aranduka, ha oĩ peteĩ térã hetave ohechakuaáva pe añetegua.

GSAM 410Ojepe'a Misión Hamburgo-pe

GSAM 410.1Jasypo, 1889-pe, oñepyrũ tembiapo mision rehegua Hamburg, Alemania-pe, Pastor Conradi rupive, ha sapy'aitépe oñemoñepyrũ peteĩ mbo'ehao oñembokatupyry hag̃ua tembiapohárape. Jasypa upe rire oñemohenda peteĩ mbo'ehao sábado pegua oguerekóva mokõipa poapy tapicha. Upe arýpe Pastor Haskell oho ohecha pe misión ha oñemohenda peteĩ tupão oguerekóva mokõipa tapicha, ha oñemoñepyrũ peteĩ aranduka ñemuha.

GSAM 410.2Pastor J. T. Boettcher upe jave omba'apókuri tembiapo Alemániagua Barmen-pe. Ary 1890-pe oñeme'ẽkuri peteĩ marandu Amandaje Guasúpe, he'ívo misión Alemániagua-Rrusiagua-pe oĩha porundy tupão oñemohendapyréva, orekóva oñembyatypávo 422 tapicha, ha hi'ári 75 sábado jeguerekohára ne'ĩrava gueteri oñemohenda. Ára 7 jasyrundýpe, upe arýpe avei, oñemongarai jey ambue pakõi tapicha, ha ojoaju hikuái Hamburg tupão rehe. Jasypakõime ko tupão megua retakue og̃uahẽma irundypápe. Viru oñembyatýva aranduka ñevendégui pe aranduka ñongatuhágui Hamburg, Holanda, Rusia, ha Alemania retã vorekuérape, ha'e kuri 5.000 dólar.

GSAM 410Peteĩ ñesẽ porã Európape

GSAM 410.3Mbeguekatúpe katuete tembiapo oñemotenonde pe Misión Europa Mbytépe, ojehechaukaháicha peteĩ marandúpe oñeme'ẽva'ekue pe Amandaje Guasúpe ary 1891-pe. Upe jave oĩkuri po tupão Alemania-pe, orekóva sa irundypa tapicha, umíva apytégui poteĩpa irundy ha'e tupão Hamburgo-pegua. Pe diezmo oñeme'ẽva'ekue ha'e $1.000. Arandukakuéra oñevendeva'ekue ygaratápe, pe misionero ygaratapegua Hamburg-pe rupive, ohupyty $500, ha umi oñevendeva'ekue umi oikundaháva rupive upe arýpe, opaite tendápe, ha'e $6.000. Sa popa ohechakuaáma pe añetegua Austria-pe, ha oĩ pa mbohapy tupão, ipype irundy sa tapicha Rusia-pe.

GSAM 411Po Rrusia-gua Sábado Ñangarekohára Oñemosẽva'ekue

GSAM 411.1Upe árape (1891), po tapicha peteĩ tupão Rrúsia-pegua, itendota umíva apytépe, ojejapyhy hikuái ombo'e haguére jerovia ojuavyva'ekue pe tupão tetã omboajévagui, ha oñekondena po ary pukukue oñemosẽ hag̃ua Trans-Cáucaso-pe. Oñeñapytĩva'erãkuri hikuái oñondivepa, ha ojejerure chupekuéra oguata hag̃ua po sa mílla. Ko ñeha'ãme ijerovia omombarete chupekuéra, ha ovy'a hikuái Ñandejárape. Upe arýpe oñembosako'i peteĩ kuatiañe'ẽ'i oñemohendáva Ñandejára Ñe'ẽ moñe'ẽrãicha ruso ñe'ẽme, oñe'ẽva Cristo jehasa asy, omanóva ke, máva ára ha mba'érepa, ha ikatu piko jaikuaa?

GSAM 411.2Amandaje Guasu 1895-pe, Alemania-pe oĩva aty oñembohetave 368-pe, ha pe diezmo ary ohasava'ekuépe ha'e kuri $2.327,43.

GSAM 411Hetave Sábado ñangarekohára Rrúsiapýpe

GSAM 411.3Rrúsiape, hetaiterei ova ramo jepe ambue tetãme, umi oĩva atýpe okakuaa 467 peve, ha ome'ẽ hikuái diezmo $841.60.

GSAM 411.4Pe marandu ome'ẽva'ekue pe secretario de misión pytagua pe arapokõindy ñembo'e pegua oñemoñe'ẽva'ekue 1896-pe, jaikuaa

GSAM 411.4“pe ñu Alemáña-Rrúsiape ary ohasava'ekuépe haimete oñembohetave mokõi jey; oñembojoapy chupekuéra irundy sa ári. Berlín, Alemáñame, poteĩpa oho hína umi ñembo'e jepiveguápe sábado-pe. Oñemopu'ãvo pe tupão'i misión mba'éva Hamburgo-pe omombareteve tembiapo upépe. Múnich-pe, Baviera-pe, heta oha'arõkuri iñemongarai. Oĩkuri jeroviaha Leipsic, Königsberg, Magdeburg, Posen, Stuttgart, ha ambue táva guasu Alemáña-pe. Oĩ avei peteĩ aty Rotterdam, Holanda-pe.

GSAM 412.1“Rrúsiape, umi aranduka myasãihára ohupytykuri kuatia'atã mburuvichakuéragui. Oñembohasákuri arandukakuéra ñe'ẽ letón ha estoniano-pe. Pe kuatiañe'ẽ aleman oñembohasákuri Basilea-gui Hamburg-pe, ha upe tendápe oñembokuatia hikuái añetegua pa irundy ñe'ẽme.”

GSAM 412Ñemongarai Hungría-pe

GSAM 412.2Upe arýpe oiko pe ñemongarai peteĩha Hungría-pe, ha pe aty ñembohekorã peteĩha Bohemia-pe. Oñemohenda peteĩ tembiapo ygarusúpe Galatz-pe, Rumania-pe, Danúvio ha Para Hũrã.

GSAM 412Aranduka Ñemu Alemáñame

GSAM 412.3Kuatiañe'ẽ Home Missionary-pe, jasypakõi 1895-pe, Pastor Spies he'i tembiapo ñemurã rehegua Alemáña yvy gotyo,

GSAM 412.3“Umi oisãmbyhýva tembiapo ñemuharã, oñepyrũrõ guare ko yvy ári, ndopytái omotenonde hag̃ua, oñemombe'u ramo jepe chupekuéra Leipsic-gua aranduka apohára ha ñemuhára tenondegua rupive ‘aranduka ñevende suscripción rupive ndosẽporãmo'ãiha.’

GSAM 412.4“Jasypoapy 1887-pe osẽ pe aranduka Life of Christ ñembokuatia peteĩha Alemáña ñe'ẽme. Upe aranduka oñembosako'i aja oñemyasãi hag̃ua, ojejapo peteĩ amandaje umi oñemuháva apytépe táva Basilea-pe; kóva ha'e pe oñepyrũha tembiapo ñemuharã, ndaha'éi Alemáñapente, ha katu opaite Európape. Ko aranduka ñembokuatia pokõiha osẽma ko'ág̃a kuatiarendágui Alemáña ñe'ẽme.

GSAM 412.5“Jasyteĩ 1 guive, 1895-pe, pakõi moherakuãhára pyahu oike omba'apo. Jasypoteĩ, 1895-pe, pe marandu ohechauka okakuaaha ñevende 50 por ciento. Ko'ág̃a oñeha'ãmbaitévo Herold der Wahrheit, ñande kuatiañe'ẽ Alemániagua ndive. Oĩ tupão michĩmi ojogua 50 guive 200 kuatia peve, ha upéi oñemu. Ha oiko porãiterei chupekuéra umi ojoguaáva ndive. Kuatiañe'ẽ Review 18 jasykõi 1896 pegua-pe, Pastor Conradi he'i: ‘Romohu'ã 1895 roguerekóvo 1.500 sábado jeguerekohára ñane rembiapoha Alemáña-Rrusia-pe.’”

GSAM 413MISIÓN ESCANDINAVIA-PE

GSAM 413.1Pe tembiapo marandu Scandinavia-guápe g̃uarã omoñepyrũ Pastor John Matteson ary 1877-pe. Ára 6 jasypoteĩme og̃uahẽ Vejle-pe, Jyeland, Dinamarca-pe. Ha'e oho ramo guare upe tetãme, oĩma mbovy oñepyrũva'ekue omomba'e sábado, omoñe'ẽ rupi kuatiañe'ẽ ha kuatiañe'ẽ'i iñangirũnguéra Amérikagua omondóva chupekuéra.

GSAM 413.2Jahechávo ko tembiapo ñepyrũ, jaikuaa ary 1850-pe, irundy tapicha oúva'ekue Noruega-gui oikévo Amérikape, oñepyrũhague oñangareko Ñandejára sábado rehe. Oiko hikuái Oakland, Wisconsin-pe. Mokõi umíva apytégui ha'e kuri Pastor O. A. Olsen túva ha isy. 1863-pe, Pastor John Matteson oñepyrũ oñemomba'e sábado pokõiha ára rehe. Ha'e oikókuri Poysippi, Wisconsin-pe. Umi poteĩ jasy oúvape, hembiapokuéra rupive, irundypa rupi danés-noruego-kuéra oñemoĩ Adventista-kuéra pokõiha ára pegua mbo'epýpe. Pe maranduhára peteĩha omba'apóva hendive tembiapópe ha'ékuri Pastor J. F. Hanson, Minnesota-gua.

GSAM 413Aranduka Peteĩha Oñemoherakuãva Danés-Noruegés ñe'ẽme

GSAM 413.3Ary 1866-pe, Pastor John Matteson ojerure umi sãmbyhyhárape kuatiahaipyre Review and Herald pegua oikuaa hag̃ua oimépa omoĩta kuatiápe, umi Escandinavia-ygua oipuru hag̃ua, kuatiañe'ẽ'i ha marandu'i iñe'ẽnguérape. Oñemomarandu chupe ndaipórigui viru ofisínape ndaikatuiha ojapo hikuái upéva; ha katu oĩha hetãygua Wisconsin ha Minnesota-pe oipotaitereíva oñembokuatia añetegua iñe'ẽ teépe, ha upévare, jepeve imba'e'eta'i ha sa'ive hikuái popa-gui, ombyaty hikuái $1.000 virúpe, ha omoĩ ipópe upe tembiaporãme g̃uarã. Ko viru ha heta kuatiañe'ẽ oñembosako'i porãva reheve, Pastor Matteson ou Battle Creek-pe, ha ojerure jey aranduka oñembokuatia hag̃ua. Ha'e oñembosako'imavo'i haguére ombohovái hag̃ua umi jejoko ojejapova'ekue yma, oñeme'ẽ chupe oipotáva, ha 18 jasyapy 1867-pe, oñepyrũ omoñe'ẽ ikuatiañe'ẽ, oñembosako'íva iñaranduka hag̃ua, Liv og Død (Life and Death), Pastor J. N. Andrews ha chéve g̃uarã, upe jave roĩva pe aty oñangarekóva ñemoherakuãre. Ambue ñe'ẽme, ha'e he'i oréve inglyes ñe'ẽme mba'épa he'i ijehaipyre danés-noruegues ñe'ẽme.

GSAM 414Pastor Matteson oiko chugui ñembokuatiahára

GSAM 414.1Upe jave ndaipóri mba'e'apohára ikatúva ojeheja omohenda hag̃ua ichupe umi tai, ha upévare ojerure oñeme'ẽ hag̃ua chupe pe jehechakuaa oñemoarandu hag̃ua omohenda ijehegui. Osegui ko tembiapópe oguereko meve haimete peteĩ su kuatiarogue kuatiañe'ẽ'i ha kuatiañe'ẽ'i'ípe oñembokuatia'akue iñe'ẽnguérape.

GSAM 414.2Ko tape pyahu rupive omyasãi hag̃ua añetegua hetãyguakuéra apytépe, osẽ jey py'aguasu pyahúpe, ojapóvo aty heta tetãvorépe. Upe ára guive tembiapo oñemotenonde pya'e porã umi Escandinavio apytépe.

GSAM 414Kuatiañe'ẽ Jasyrehegua Ñe'ẽ Ambuépe Peteĩha

GSAM 414.3Tembiapo Danés-Norvés-kuéra apytépe okakuaaitereígui, ojejerure peteĩ kuatiañe'ẽ jasyreiguáva oñemoherakuã hag̃ua, upépe umi tetãygua ikatu hag̃uáicha oñemoarandu ha oñemokyre'ỹ iñe'ẽ teépe. Upévare, 1 jasyteĩ 1872-pe, osẽ pe Review and Herald rógape, peteĩ kuatiañe'ẽ jasyreiguáva danés ñe'ẽme, oguerekóva mokõipa irundy kuatiarogue, revista ra'ãngápe, hérava Advent Tidende (Advent Tidings). Ary oúvape ko kuatiañe'ẽ tuichakue oñembohetave mbohapypa mokõi kuatiaroguépe. Ha'e kuri pe kuatiañe'ẽ peteĩha osẽva'ekue Adventista-kuéra pokõiha ára pegua peteĩ ñe'ẽ ambuépe.

GSAM 414.41874-pe tuichaite oñembotuicha pe ñeinteresa umi ojeroviáva iñe'ẽ suédo-pe, ha upévare oñepyrũ peteĩ kuatiañe'ẽ jasyrehegua oguerekóva 16 rogué, upe ñe'ẽme, hérava Svensk Härold.

GSAM 414.5Upe jave Pastor Matteson oñepyrũrõ guare imisión Escandinavia retãyguakuérape (Jasypoteĩ, 1877) hetã teépe, 266 kuatiañe'ẽ Tidende oñemondómi jepi Amérikagui jasyrehe Danimarkápe, ha 60 Noruega-pe. Omoñe'ẽvo ko'ã kuatiañe'ẽ, heta tapicha oñepyrũma voi oñangareko sábado rehe Escandinavia-pe. Hembiapo rupi peteĩ ary pukukue Danimarkápe, oñemoheñói aty jeroviaharakuéra heta tenda iñambuévape.

GSAM 415Peteĩ Kuatia Ñembokuatiaha Noruega-pe

GSAM 415.1Upéva rire Pastor Matteson oho Noruega-pe, upépe, 7 jasypoteĩ 1879-pe, omohenda peteĩ tupão oguerekóva mbohapypa poapy tapicha, hembiapo rupi Christiana-pe. Pastor J. P. Jasperson, Amérikagui, ojoaju hendive tembiapópe upe árape rupi. Upe arýpe avei oñemoheñói peteĩ aty omoherakuãva aranduka Noruega-pe, ha ojejogua yvy Christiana-pe peteĩ kuatiañe'ẽ apoharã, ñembyatyha tupão rembiaporã, ha ojeiko hag̃ua, hepykue $14.580. Sapy'aite, mbovy kópia peteĩ kuatiañe'ẽgui hérava Tidernes Tegn, osẽkuri arapokõindy javeve Christiana-pegua kuatiatýgui.

GSAM 415.2Araroguekúi ñepyrũrupi 1880-pe, Pastor Matteson ou Américape ojerure hag̃ua pytyvõ ombotuichave hag̃ua tembiapo Escandinavia-pe. Oho pe Amandaje Guasúpe upe arýpe, ha ojevy Európape jasyrundy 1881-pe, oñemokyre'ỹetereívo. Ojevy riremínte, ojogua peteĩ imprenta cilíndrico ha oñemohenda Christiana-pe, pe tembiapohápe.

GSAM 415Kuatiañe'ẽ tesãi rehegua danés ha sueco ñe'ẽme

GSAM 415.3Upe riremínte oñepyrũ hikuái omoherakuã peteĩ kuatiañe'ẽ tesãirã Danés ñe'ẽme, hérava Sundheds Bladet. 1883-pe onohẽ peteĩ kuatiañe'ẽ ojoguáva Sueco ñe'ẽme, ha peteĩ kuatiañe'ẽ jeroviaguigua, hérava Sanningens Härold. 1884-pe oguereko hikuái peteĩ tembiporu ofisinarã oñembohepyva'ekue $2.563-pe. Upe ary pukukue oñembokuatia ha oñemyasãi 115.000 kuatia, heta su kuatia'i marandu ha mbovymi aranduka ári.

GSAM 415Pastor Haskell Escandinavia-pe

GSAM 415.4Tembiapo umi tetã Escandinavia-peguápe ohupyty pytyvõ tuicháva Pastor Haskell jehógui 1882-pe, ha 1884-pe oñepytyvõmbarete hikuái Pastor-kuéra Geo. I. Butler, B. L. Whitney, A. B. Oyen, ha E. G. Olsen rembiapokuére.

GSAM 416Kuñakarai White Oipytyvõ Tuichaiterei Escandinavia-pe

GSAM 416.11885-pe, Kuñakarai E. G. White ha ita'ýra, W. C. White, oho ohecha Escandinavia-pe, ha upéva tuicha mba'e ningo tembiaporãme g̃uarã upe tendápe. Oĩkuri he'íva ndaikatuiha umi imboriahúva upe tetãme ome'ẽ diezmo, ha ndovaléiha oñeha'ã oñevende hag̃ua aranduka. Kuñakarai White ñe'ẽngue oipytyvõmbaitékuri upe jave ha oñemog̃uahẽ porãiterei avakuérape, ojehechaukaháicha pe ñembohovái oñeme'ẽva'ekue ko'ã ñe'ẽ rupive: “Opa mba'e Ñandejára he'iva'ekue jajapóta, ha ñaneñe'ẽrendúta”. Ko jeho aja oiko peteĩ ñemoambue tuichaitéva Escandinavia rembiapópe, omoheñóiva tenonderãite Kuñakarai White rembiapo kyre'ỹ.

GSAM 416Óga Tembiaporã Pyahu Oñemopu'ãva Noruega-pe

GSAM 416.21886-pe umi Pastor O. A. Olsen ha N. Clausen oho ohecha umi tetã Escandinavia-pegua, ha ko ipahague opyta upépe are porã. 1885-pe oñemopu'ã peteĩ óga pyahu tembiaporã Christiana-pe, ha ary opáva 1886 jasyporundy 1-pe g̃uarã, pe tembiaporãme ojehupyty aranduka ha kuatiañe'ẽ ñevendégui añónte, $5.386,68, ha katu kuatiañe'ẽ oñembyatýva suskripsión-gui ojehupyty $3.146,03.

GSAM 416Mokõipa po Tupão Escandinavia-pe

GSAM 416.3Peteĩ marandu oñeme'ẽva'ekue Amandaje Guasúpe 1889-pe he'i Escandinavia-pe oĩhague mokõipa po tupão, 926 tupão memby reheve, ohepyme'ẽva'ekue diezmo $2.548,75; oguerekómi avei poteĩ pa'i, irundy licenciado, ha 52 aranduka ñemuhára. Aranduka ñevende Noruega ha Suecia-pe peteĩ mbohapy jasy pukukue ha'e kuri $2.161,26.

GSAM 416Mbo'ehao Christiana-pe

GSAM 416.4Upe jave oĩkuri peteĩ mbo'ehao omba'apóva Christiana-pe, oguerekóva popa temimbo'e. Ary 1891-pe ojejapo peteĩ Instituto Bíblico Christiana-pe, omotenondéva umi Pastor O. A. Olsen ha E. J. Waggoner, ha oñembyaty ipype sa temimbo'e. Ko instituto-pe oñembo'e porãiterei mba'éichapa ojejapo aranduka ñemu rembiapo.

GSAM 417Irundypa Tupão Escandinavia-pe 1895-pe

GSAM 417.1Poteĩ ary rire, 1895-pe, jahecha peteĩ marandu ome'ẽva'ekue Pastor D. A. Robinson, upérõ ha'éva tendota guasu tetã ambuegua, ohechaukáva hesakã porãite okakuaa hague tembiapo upe ára pukukue, ha upévare ñamoñe'ẽ péicha he'íva: “Escandinavia oguereko irundypa tupão, ha 1.458 tapicha oĩva ipype. Pe ary diezmo ha'e kuri $5.585,55. Oĩ papo pa'i oñemohendapyréva, pa peteĩ oñeme'ẽva'ekue kuatia'atã omba'apo hag̃ua, ha arýpe oñevendéva aranduka oñembyaty $40,000. Ko viru tuichaitéva ojehupyty tenonderãite umi aranduka myasãihára ñeha'ã rupive, ha upéva avei peteĩ tetãme, 1885-pe, aranduka vendehára, ha ñane jerovia pa'ikuéra jepe, he'i haguépe ndaikatuiha oñevende aranduka ojejerévo.

GSAM 417Mbohapy Amandaje Escandinavia-pegua

GSAM 417.2Ko'ág̃a rupi oĩ mbohapy amandaje Escandinavia-pe, oñemohenda hague ára ha'e ko'ãva: Dinamarca, 30 jasypo 1880; Suecia, 12 jasyapy 1882; Noruega, 10 jasypoteĩ 1887. Pastor John Matteson, omoñepyrũva'ekue Misión Escandinava ha oisãmbyhy porãitéva'ekue upe tembiapo, ha omba'apóva'ekue kyre'ỹ ha heko me'ẽ reheve upe tavaygua jeiko porãrã, ojapyhy pe mba'asy vai oporojukáva, tisi, ha omano El Monte, California-pe, 30 jasyapy 1896-pe, orekóvo 61 ary.

GSAM 417MISIÓN BRITÁNICA

GSAM 417.3William Ings, Hampshire, Inglaterra-gua, ha katu iñe'ã ha iñarandúpe peteĩ Amerikagua, oikóva'ekue Estados Unidos-pe imitã guive, og̃uahẽkuri Southampton-pe, Basel, Suiza-gui, ára 23 jasypo 1878-pe. Upe jave opyta mokõi arapokõindýnte, upéi ojevy jey sapy'ami Continente-pe. Upe riremínte katu, oho jey Southampton-pe, upépe, irundy jasy pukukue omba'apo óga ha óga omyasãivo kuatiañe'ẽ'i ha ojapóvo tembiapo misionero oñekuave'ẽva chupe, omombe'u oĩmaha pa tapicha oñongatúva sábado. Upe ary 30 jasypakõime, che ha che rembireko roguahẽ Southampton-pe, upépe ore rembiapo ojoaju Pastor Ings rembiapóre, rojapóvo aty araro'y pukukue Shirley Hall-pe, ha ore róga roalkilávape. Arahaku 1879-pe, rojapo aty karpape Southampton-pe. Upe ára ha tendápe Kuñakarai'i Maud Sisley (ko'ág̃a Kuñakarai Boyd) oñembojoaju tembiapópe, ojapóvo Ñandejára Ñe'ẽ moñe'ẽ ha tembiapo óga ha óga. Ko ñeha'ã rupive, heta ohechakuaa pe añetegua. Araro'y oúvape rojapo aty peteĩ koty guasúpe Ravenswood Villa-pe, pe óga roikohaguépe ha roguerekohápe ore mba'eñongatuha.

GSAM 418Aty Karpa Guýpe Inglaterra-pe

GSAM 418.1Arahaku 1880-pe, Pastor Andrews, nahesãiramo jepe, ouva'ekue Suísa-gui oipytyvõ hag̃ua peteĩ aty oga'i guýpe Romsey-pe, upépe ambue tapichakuéra oguerovia pe marandu.

GSAM 418.211 jasyteĩ 1880-pe, oñemohenda peteĩ aty kuatiañe'ẽ myasãirã. Ko tembiapópe umi oĩva ipype oñeinteresaite, ha hetaiterei kuatiañe'ẽ oñemyasãi.

GSAM 418.3Jasykõi 8, 1880-pe, oiko ñane ñemongarai peteĩha ha oñemongarai poteĩ tapicha. Jasypokõi 2, 1881 peve, mokõipa porundy tapicha oñemongarai kuri Southampton-pe.

GSAM 418Oñembohetave Mba'apohára Inglaterra-pe

GSAM 418.4Amandaje Guasu oikova'ekue araroguekúi 1881-pe he'iháicha, Pastor A. A. John ha hembireko, Geo. R. Drew, ha Kuñakarai'i Jennie Thayer oho Inglaterra-pe, ha oñembojoaju tembiapóre upe misión-pe. Ary 1882 pukukue, Pastor Haskell oho ohecha Europa ñu, ha opyta heta ára umi omba'apóva ndive misión Inglaterra-peguápe, oipytyvõ porãiterei ñemoñe'ẽ ha ñe'ẽmondo rupive.

GSAM 418.5Jasyapy 1882-pe, oñepyrũ oñembokuatia peteĩ kuatiañe'ẽ mokõi roguerekóva Gran Bretaña-gua, Signs of the Times-pe g̃uarã, ha oñembojoaju peteĩ su kuatiañe'ẽ Signs rehe, oñemondova'ekue Amérikagui. Ko'ãva ojeporu tembiapo misionero-pe Gran Bretaña-pe. Peteĩ marandu tembiapógui, 1 jasypa 1883-pe, ohechauka upe árape oĩhague sa tapicha omboajéva pe sábado. Pe diezmo oñeme'ẽva'ekue oñepyrũ guive pe misión, ha'e kuri $2.078,71.

GSAM 419Tembiapo Misionero Ygarata Rupive

GSAM 419.1Ygarata jára kuéra py'aporã rupi, Pastor Ings-pe oñeme'ẽkuri permiso omondo hag̃ua kuatiañe'ẽ'i ha kuatiañe'ẽ aty'i jopóiramo poapypa ygarupa tenondegua “Peninsular and Oriental Steam Ship Company” mba'évape, oĩva Sudáfrica, Índias Orientales ha Occidentales, Centroamérica ha Islas de la Bahía-pe. Umi kuatiañe'ẽ oñemondóva rupi oñepyrũ ojehecharamo ypa'ũ Demarara-pe. Ko marandu roguereko kuatiañe'ẽ rupive ouva'ekue upe ypa'ũgui.

GSAM 419“History of the Sabbath” Oñemoĩ Inglaterra Arandukakotýpe

GSAM 419.2Peteĩ kópia Pastor Andrews aranduka History of the Sabbath rehegua oñemoĩ avei kuri poteĩpa arandukakotýpe ha oñemoñe'ẽ hag̃ua rei ojehechahápe Gran Bretaña tuichakue javeve, ha upépe umi aranduka oĩ gueteri, omombe'úvo pe tembiasa umi omoñe'ẽséva peve.

GSAM 419.31884-pe Pastor Butler oho ohecha Inglaterra, hendive ambue omba'apóva ko tembiapópe. Pastor S. H. Lane ha Robert Andrews osẽ yga rupi Boston-gui oñembojoaju hag̃ua tembiapo marangatúre Gran Bretaña-pe 9 jasypo 1885-pe. Kuñakarai White jeho Inglaterra-pe omombarete ha omokyre'ỹ umi omba'apóvape. Kuñakarai White ha ita'ýra opyta upépe mbovy arapokõindy oujey mboyve Amérikape Europa-pe omba'apo rire.

GSAM 419Oñepyrũ “Present Truth”

GSAM 419.41884 ñepyrũrupi, Pastor Butler og̃uahẽ riremínte Inglaterra-pe, oñemboaje oñepyrũ hag̃ua Grimsby-pe, M. C. Wilcox ha'évo sãmbyhyhára, peteĩ kuatiañe'ẽ poapy roguéva osẽva mokõi jey jasykuévo, hérava Present Truth. Upéva ko'ág̃a oñemoherakuã jey peteĩ kuatiañe'ẽ pa poteĩ roguéva osẽva káda semána Londres, Inglaterra-pe, ha oñemyasãi amo 18.000 kópia rupi káda semána.

GSAM 420.11889-pe, Pastor Holser omombe'u Misión Gran Bretaña-pegua oguerekoha poapy tupão, mokõi sa sábado ñangarekohára, umíva apytégui poteĩpa po oĩva'ekue Londres-pe. Pe diezmo ary ohasava'ekuépe g̃uarã ha'e kuri $1.244,58. Oĩkuri mokõi pa'i oñemohendapyréva, mokõi pa'i oñeme'ẽva'ekue permiso omba'apo hag̃ua, mokõi misionero yga ári, ha pokõi omba'apóva Biblia rehe. Upe árape rupi Pastor Wm. Hutchinson ha Francis Hope oike misión Inglaterra-peguápe.

GSAM 420Pacific Press Londres-pe

GSAM 420.2Ary 1890 pukukue, pe Pacific Press Publishing Company, Oakland, California-pegua, omoñepyrũ peteĩ ofisína rakã 48 Paternoster Row, Londres-pe, ha peteĩ imprenta 451 Holloway Road, Londres, N-pe. Aranduka ñevende ofisínagui ary peteĩha pukukue, ñevende heta repykuépe, ha'e kuri $9.556,89.

GSAM 420.3Jasykõi, 1895-pe, Pastor Robinson ome'ẽ ko marandu:

GSAM 420.3“Gran Bretaña-pe oĩ pa peteĩ tupão, 363 miembro, po ministro ha peteĩ licenciado. Pe diezmo ary ohasava'ekuépe g̃uarã ha'e kuri $5.077,20, térã promedio-pe $13,98 káda miembro-rehe. Pe imprenta mba'e'eta ko'ág̃a ijára ha oisãmbyhy pe International Tract Society, Limited, peteĩ aty guasu inglés.”

GSAM 420.4Jasypakõi, 1895-pe, pe secretario de misión pytagua oikuaauka Gran Bretaña-pe oĩha 560 tapicha atyguáva. Pe diezmo ojupi upe arýpe $1.000. Upe árape, poapy aty oñembyaty kuri sábado jave heta hendápe Londres-pe.

GSAM 420.5Péicha tembiapo ko ñe'ẽrendápe oñemotenonde, sapy'ánte haimete ndojehechakuaáivo. Ta'ỹi noñepyrũi okakuaa peteĩcha pya'e opaichagua yvýpe. Hoky mbeguevépe, ha katu okakuaa hatãve ha imbaretevévo. Péicha avei pe añetegua mbohapyha marandu rehegua ko ñesãmbyhýpe. Ha'ỹi oñeñotỹ, ohapo, ha okakuaa mbeguemi ko'ág̃a peve tuichaitépe g̃uarã.

GSAM 421MISIÓN AUSTRALASIANA

GSAM 421.110 jasypo 1885-pe, umi Pastor S. N. Haskell, J. O. Corliss ha hogayguakuéra, M. C. Israel ha hogayguakuéra, Wm. E. Arnold, ha Henry Scott osẽ yga rupi San Francisco-gui oipe'a hag̃ua peteĩ misión Australia-pe. Pa peteĩ ary ko'ãvagui mboyve, 1874-pe, peteĩ atýpe ojejapóva'ekue Battle Creek-pe, Kuñakarai White he'i heta tetã oguerohorýtaha gueteri pe añetegua, ha ohechahague kuatiañe'ẽ apoha omba'apoha, ha aranduka ha kuatiakuéra oñembokuatiaha heta tetãme. Oporandúrõ guare chupe mba'e tetãnguérapa ha'e oñe'ẽhague, ombohovái Australia ha'eha pe téra peteĩete imandu'áva hese.

GSAM 421Pe Bible Echo

GSAM 421.2Pastor Haskell ha iñirũnguéra rembiapo kyre'ỹ ha osẽ porãva rupive, pe marandu oñemyasãi pya'e eterei ha ojehechakuaa tekotevẽha oñembokuatia peteĩ kuatiañe'ẽ Australia-pe. Upévare, oñembosako'i oñemoherakuã hag̃ua, ha 1 jasyteĩ 1886-pe, osẽ Melbourne-pe peteĩ kuatiañe'ẽ jasyrehegua oguerekóva pa poteĩ rogué, hérava Bible Echo and Signs of the Times. Pe osẽ ypykuégui oñembokuatia poteĩ su, ha katu pe osẽ jepiguáicha ha'eñónte mbohapy su.

GSAM 421Tupão Peteĩha Oñemohendáva Australiápe

GSAM 421.3Arateĩ, 10 jasyrundy 1886-pe, oñemohenda pe tupão Adventista Pokõiha Ára pegua peteĩha Australia-pe. Oĩkuri upépe papoapy omoĩva'ekue héra pe ñe'ẽme'ẽme, ha pokõi ambue ojerure oñemoinge hag̃ua ñemongarai rupive. Ko'ãva oñemongarai sábado oúvape, ha opa sábado heta arapokõindy pukukue oñembojoapyve tapicha, tupão oguerekóma meve popa po. Jasypo, 1886 peve, opaite omoĩva'ekue héra ha'e porundypa. Ko'ãva ári, oĩkuri amo mbohapypa po ambue tendápe oñangarekóva sábado rehe.

GSAM 421.4Pe kuatiañe'ẽ apoha rógape oĩkuri mokõi imprenta porã ha peteĩ motór, opavave oñehepyme'ẽmbámava ha ijára ha'éva Adventista-kuéra pokõiha ára pegua upe yvy mombyryguápe —oiméne pokõi su mílla mombyry ore ofisína guasúgui oĩva Oakland, California-pe.

GSAM 422.11886 aja pe marandu og̃uahẽ Nueva Zelanda peve. Peteĩ marandu Australia-gui he'i oĩhague Nueva Zelanda-pe popa tapicha oñangarekóva sábado rehe. Pe viru oñembyatýva aranduka ñevendégui ofisínape ha'e $700. Upéva ári umi oñemúva oñevende irundy sa kópia aranduka Great Controversy Nueva Zelanda-pe, ha peteĩ su kópia Thoughts on Daniel Australia-pe.

GSAM 422Óga Tembiaporã Australia-pegua

GSAM 422.2Peteĩ marandu oñeme'ẽva'ekue 19 jasypokõi 1889-pe, jaikuaa ko'ã mba'e: Oñemohu'ãma peteĩ óga Melbourne-pe oñembokuatiaha hag̃ua, oguerekóva peteĩ tupão'i ñembo'e guasurã.

GSAM 422Ojeike Tasmania-pe

GSAM 422.3Oñembosako'i peteĩ amandaje Australia ha Nueva Zelanda-pe, ha pe tembiapo oñembohasa, Pastor Israel ha Steed rupive, Tasmania-pe. Upe tendápe mbohapy tupão oñemohendáma, ha ipype oĩ 136 tapicha. Ko'ãva ykére oĩ ambue tapicha isarambíva oñangarekóva sábado rehe, ne'ĩrava gueteri oñemohenda.

GSAM 422.4Umi diezmo ary pegua Australia-pe ha'e kuri $9.371. Oĩkuri papo moherakuãhára upe tendápe, ha aranduka ñevende ohupyty $19.500.

GSAM 422.5Pastor Haskell ijeho mokõihápe ko yvy apére, oho jey Australia-pe, oho iñombyaty guasúpe ojejapóva'ekue jasypoapy 1889-pe, ha heta hendáicha oipytyvõ mbarete, ha upe aty pyahu oñemohendáva'ekue omomba'eterei upe pytyvõ. Heta tembiapohára Amérikagui oúva sapy'apy'a oho hikuái Australia-pe oipytyvõvo peteĩ tembiaporã guasúpe—Ñandejára rembiapo ñemopu'ã ha ñemombarete.

GSAM 422Kuñakarai White Australia-pe

GSAM 422.61891 araroguekúipe, Kuñakarai E. G. White, ita'ýra W. C. White, Pastor Geo. B. Starr, ha ambue tapichakuéra osẽ California-gui Australia-pe, og̃uahẽvo upépe jasypakõime—upe yvyvusúpe arahaku mbytépe. Kuñakarai White ñe'ẽ, jepémo hete kangy rupi omba'apo aja umi porundy ary oikove aja upe yvy ári, oipytyvõ tuichaiterei oñemohenda porã hag̃ua tembiapo pe anhel mbohapyha marandu py'a ha hekópe. Oĩ aja hikuái Australia-pe, Pastor J. O. Corliss oñembojoaju jey tembiapóre ko'ápe, ha W. A. Colcord ha ambuekuéra oike omba'apo hag̃ua maranduhára, mbo'ehára, ha ambue mba'éicha.

GSAM 423Pastor Olsen Australia-pe

GSAM 423.1Pastor O. A. Olsen oisãmbyhy aja Amandaje Guasu ruvichárõ, ha'e oho ohecha opaite ñane remimoĩmby guasu oĩva tetã pukukue javeve. Kóva ojerure jehasa puku—peteĩ jeguata yvy apére. Kóva ojapo oikuaaporãve hag̃ua mba'épa oikotevẽ hikuái ha mba'éichapa oĩ umi tembiapo ñemyasãirã opaichagua, péicha oĩmbáma hag̃ua oservi hag̃ua chupekuéra avave ykére'ỹre. Ko jehópe, 1893-pe, ha'e opyta heta arapokõindýre Australia-pe.

GSAM 423Amandaje Joaju Australasiano

GSAM 423.2Upe árape oñemohenda pe Amandaje Joaju Australasiano, oñembyatýva umi amandaje Australia ha Nueva Zelanda pegua ha umi misión rembiapo renda Australia pegua rehe. Ko amandaje oñembyaty mokõi arýpe peteĩ jevy, ha oñemotenonde ambue tetãnguéra amandaje joaju ojapoháicha. Ary 1893-pe umi mbovymi maranduhára oĩva ko tendápe oñemu 5.000 aranduka Steps to Christ, ha oñembokuatia jey ambue 5.000 upeichagua. Arahakúpe 1894-95-pe, oñemog̃uahẽ chupekuéra 4.000 jerure aranduka jehepyme'ẽrã irundy jasy pukukue.

GSAM 423Pastor Prescott Australia-pe

GSAM 423.3Ary 1895-pe, Pastor W. W. Prescott, pe aty jeroviapy mbo'erã sãmbyhyhára, opyta heta jasy ko amandajehápe, ome'ẽvo heta ára ha iñakãrã ko tembiapo pehẽnguépe. Upe aja, omotenonde peteĩ aty ñembokatupyrýrã tekombo'e rehegua ha'éva chupekuéra g̃uarã tuicha pytyvõ.

GSAM 424.1Pe marandu oñeme'ẽva'ekue Amandaje Guasúpe tembiapo ary pegua, ojapo Pastor W. C. White ha péicha he'i:

GSAM 424.1“Pe Amandaje Joaju Australia-pegua oñemohenda papokõi tupão oguerekóva 1074 tapicha oñemboajéva, ha'ekuéra ohepyme'ẽva'ekue pe ary ohasava'ekuépe diezmo $9.810,10. Ko amandaje oguereko pakõi pa'i oñemohendapyréva, mokõi pa'i oñeme'ẽva'ekue kuatia omba'apo hag̃ua, mbohapy Ñandejára Ñe'ẽ myasãihára, ha popa myasãihára, ha'ekuéra oñemuva'ekue arykue javeve aranduka $28.731,11 hepykue. Ko arýpe pe colonia Nueva Gales del Sur, oguerekóva poteĩ tupão ha 321 miembro, oñemboja'o pe Amandaje Australia-guágui, ha oñembohéra Amandaje Nueva Gales del Sur.”

GSAM 424MISIÓN ÁFRICA DEL SUR-PE

GSAM 424.2Amandaje Guasúpe ojejapova'ekue Battle Creek-pe ary 1886-pe, oñehesa'ỹijo pe porandu oñemoñepyrũ hag̃ua peteĩ tembiapo misionero Sudáfrica-pe. Ojejapóvo tembiapo oñemoneĩva ko tembiaporã, arahaku oñepyrũvo ary 1887-pe, oñeha'ã oñemohenda tembiapo upe tetã mombyryhápe, upépe mbovymi, oñepyrũmava'ekue oñangareko sábado marangatu rehe, ohenoihína tembiapohárape.

GSAM 424Pastor-kuéra Boyd ha Robinson Sudáfrica-pe

GSAM 424.3Upévare, ára 11 jasypo jave, Pastor C. L. Boyd ha hogayguakuéra, Pastor D. A. Robinson ha hembireko, ambue omba'apóva ndive, osẽ ygarusúpe táva Nueva York-gui, ohóvo Áfricape, ohasa rupi Liverpool ha Londres. Mbohapy ary rire, pe Amandaje Guasúpe, Karai P. W. B. Wessels he'i ko'ã omba'apóva og̃uahẽrõ guare Áfricape, oĩhague amo irundypa tapicha rupi oñepyrũmava'ekue oñangareko sábado rehe irundyha tembiapoukapy he'iháicha, omoñe'ẽ rire kuatiañe'ẽnguéra upe mba'ére ha ohesa'ỹijo rire Ñandejára Ñe'ẽ.

GSAM 424.4Pastor Robinson ha Boyd oñepyrũ tembiapo misionero táva Cape Town-pe, ha upégui oñemyasãi yvate kuarahyresẽ gotyo haimete poapy sa mílla rupi Kimberley peve, umi diamante ñúme.

GSAM 424.5Ary 1889 peve, oĩnte mokõi pa'i, peteĩ licenciado, irundy tupão ha poapypa tapicha ojeroviáva; ko'ãva ome'ẽkuri diezmo $2.798,36. Ko arýpe Pastor Ira J. Hankins, Amérikagua, omba'apo táva Cape Town-pe osẽ porãhápe, ha Karai ha Kuñakarai Druillard ou Nebraska-gui ojoaju hag̃ua tembiapóre ko tendápe, ha oñomoirũ hag̃ua tembiapópe ha jehasa asýpe oñembohasáva umi oñehenóivare omoñepyrũ hag̃ua tembiapo peteĩ tenda pyahúpe. Kuñakarai Druillard rembiapo ojejapo tenondete pe aranduka ñongatuhápe, upépe oñeme'ẽ chupe oisãmbyhy hag̃ua ko vore rembiapo; ha karai Druillard katu omba'apo pe tembiapo marangatu guasúpe. Ko arýpe, umi ygarata oñemboapýva ko yrembe'ýpe, ha'e oñemu aranduka oñembyatýva $750-pe.

GSAM 425Pastor Haskell Áfricape

GSAM 425.1Jasypoapy ko ary peguápe og̃uahẽkuri Pastor Haskell táva Cape Town-pe. Po jasy oiporu porãkuri oikundahávo ha omba'apóvo umi aty opaichaguáva ndive Sudáfrica-pe. Ko jeho rupive pe tembiapo oñemombarete ha oñemopu'ã, ha ipy'a oñemokyre'ỹ ohechávo hembiapo yva. Oñemomba'eve pe tembiapo ñemoarandurã, upéicha rupi pakõi temimbo'e Áfricagui ou Amérikape oñemoarandu hag̃ua ñane mbo'ehao atyguápe.

GSAM 425.2Upe aja, tembiapo ñemuhápe oñemañaporã hese. Ojejapo peteĩ amandaje ko tembiapo rehegua Cape Town-pe, omotenondéva Karai E. M. Morrison, ome'ẽva'ekue tekove pyahu ha mbarete ko marandu pehẽngue iñimportántevape. Upe amandajépe oñembo'eva'ekue riremi, pa mbohapy ñemuhára, poteĩ jasy pukukue, oñemu ha ogueraha aranduka oñondivepa $5.621,28 repýpe. Añetehápe, hetaiterei rupi umi jerure, omyenyhẽmbaite hikuái Londres-pegua tembiapoha, arandukakuéra ndaikatúigui oñembosako'i pya'e oñeikotevẽháicha.

GSAM 425.3Ary 1892-pe, Pastor A. T. Robinson oñembojoaju tembiapóre Sudáfrica-pe. Upe jave tembiapo okakuaa tuichaiterei ha oñeikotevẽ peteĩ ñongatuha pyahu omyengovia hag̃ua pe itujávape. Upévare oñemopu'ã peteĩ óga pyahu tuicháva ikatu hag̃uáicha ojejapo aty guasu tupão pegua.

GSAM 426Mbo'ehaovusu Róga Áfricape

GSAM 426.1Péicha tembiapo oho tenonde gotyo mbeguekatúpe, oñemopu'ã meve peteĩ mbo'ehaovusu róga Claremont-pe, peteĩ táva'i Cape Town jerére, ojehepyme'ẽva'ekue 35.000 dólar. Pytyvõ ojejerureva'ekue joyke'ykuéra Amerikaguápe ha'eñoite kuri ombou haguã mbo'ehára ikatupyrýva ombo'e hag̃ua mbo'ehaovusúpe, ha ha'ekuéra voi ohepyme'ẽta umi gasto. Oñeme'ẽ rire ko jerure, mbo'ehao ojepe'a 1 jasykõi 1893-pe.

GSAM 426Amandaje Sudáfrica-pegua

GSAM 426.2Amandaje Sudáfrica-pegua oñemohenda ary 1892-pe. Amandaje Guasúpe ary 1893-pe oñevota oike hag̃ua Amandaje Guasúpe. Upérõ oguereko po tupão, sa mbohapypa poapy tapicha, ha'ekuéra ohepyme'ẽkuri ary ohasava'ekuépe peteĩ diezmo $34.077,32. Ko amandajépe Peter Wessels oĩkuri pe Amandaje Sudáfrica-pegua rérape, ha'e ome'ẽkuri py'a guasúpe pe Amandaje Guasúpe $16.000, ha'éva hetave pe Amandaje Guasu oiporúvagui omoñepyrũ hag̃ua tembiapo Sudáfrica-pe. Ko jopói ári, ha'e ha peteĩ ityvýra ome'ẽkuri $40.000 oñepyrũ hag̃ua tembiapo pohanoha rei táva Chicago-pe.

GSAM 426.3Amandaje Guasúpe 1895-pe, pe secretario de misión pytagua he'i upe tembiapo renda Áfricape oĩvare:

GSAM 426.3“Pe atyguasu Sudáfrica-pe mokõi ary mante oreko oñemohendahague, ha katu upe aja pe Amandaje Guasu ombouma upe tendápe pakõi tembiapohára. Ko'ãvagui mokõi oho yvy pypyguápe misionero-ramo oñembohekopytýva ijehegui, ha ambuekuéra katu oike tembiapópe heta hendápe. Upe atyguasu oguereko peteĩ mbo'ehao iporãmbajepéva, peteĩ mitã itúva'ỹva róga, ha peteĩ sanatorio oñemopu'ãva hína. Umi papapy ohechauka ijatýpe oĩha 184 tapicha.”

GSAM 426Kuatiañe'ẽnguéra Oñemoherakuãva Sudáfrica-pe

GSAM 426.4Tupãjerovia sãsõ rehegua Sudáfrica-pe omomýi ñande atyguakuérape ko'ã jasy pahápe omoherakuã hag̃ua mokõi kuatiañe'ẽ, peteĩva holandés ñe'ẽme, hérava De Wachter; pe ambue katu inglés ñe'ẽme, hérava The South African Sentinel and Gospel Echo. Ko ipahaguéva oñemyasãi 4.000 kópia.

GSAM 427Amandaje Joaju Sudáfrica-pegua

GSAM 427.1Jasyteĩ 1903-pe, oñemohenda pe Amandaje Joaju Sudáfrica-pegua, oñembyatýva ipype umi amandaje Cape Colony ha Natal-Transvaal-pegua, ha umi misión Basutoland ha Matabeleland-pegua, Amandaje Joaju poguýpe. Pe amandajépe oĩ papo tupão oñemohendapyréva 595 tapicha oĩva ipype, porundy aty oñemohenda'ỹva 90 tapicha oĩva ipype, ha mbohapypa sábado jeguerekohára oikóva ha'eño,—oñembyatypávo 715, ha'ekuéra ohepyme'ẽkuri peteĩ diezmo 7.850 dólar-pe. Oĩkuri mbohapypa porundy mba'apohára, umíva apytégui mokõipa peteĩ oñembohasava'ekue chupekuéra viru umi amandaje opaichaguávagui.

GSAM 427POLINESIA YVY

GSAM 427.2Ary 1876-pe, Pastor James White ha pe ohai'akue ombou peteĩ volumen Signs of the Times pegua ha kuatiañe'ẽ'i, peteĩ kuatiañe'ẽ ndive, Ypa'ũ Pitcairn-pe. Ko'ã kuatiakuéra oñemoĩ peteĩ yga ári ohóva Cape Horn jerére Nueva York gotyo. Oñeme'ẽkuri oréve ñe'ẽ pe ygarata opytataha Pitcairn-pe, ha upépe oñeme'ẽtaha pe paquete. Noroikuaái avavépe upe ypa'ũme, ha noroikuaái mba'evete pe ypa'ũrehegua, ojekuaáva añónte ha'eha peteĩ tenda oikohápe tapichakuéra ijerovia mbaretéva ha Tupã rayhupápe oikóva. Umi kuatiañe'ẽ oñemondo ojehechávo mba'épa oikóta.

GSAM 427Jeho Pitcairn-pe

GSAM 427.3Ndoroikuaái mba'eve umi tapichágui térã ñane kuatiañe'ẽnguéragui Karai John I. Tay ou peve ypa'ũme, ary 1886-pe, pa ary rire, upérõ roikuaa omoñe'ẽ rire hikuái pe volumen Signs ha umi kuatiañe'ẽ'i, pe ypa'ũ tuichakue, peteĩ ára, haimetete oiporavo ombohasa hag̃ua iñembo'e ára arapokõindy ára peteĩhágui ára pokõihápe, ha ojapo hag̃ua Ñandejára sábado. Kóva katu ndojapói hikuái Karai Tay oho peve upépe. Heta ára guivéma ipy'a oñembopy'aite oho hag̃ua pe ypa'ũme, ha katu ndoikuaái mba'evete umi tapicha rehegua ha'e voi, ni pe mborayhu oñepyrũmava'ekue hikuái añeteguáre.

GSAM 428.1Ojevývo Amérikape, ojerure mbarete peteĩ ygarata ojejapo hag̃ua, misionero-kuéra ikatu hag̃uáicha ojegueraha ypa'ũgui ypa'ũme Océano Pacífico-pe. Oho pe Amandaje Guasúpe ojejapova'ekue ary 1889-pe, iñakãme oguerekóvo ko temimo'ã, ha upépe oñe'ẽ umi Ypa'ũ Polinesia-gua rérape. Pe amandaje, ohechakuaávo tembiapo porãha, ovota oñembyaty haguã, jopói rupive, 12.000 dólar oñemopu'ã térã ojejogua haguã peteĩ ygarata omba'apo haguã Pacífico ypa'ũnguéra apytépe.

GSAM 428Ojejapo pe Pitcairn

GSAM 428.2Ko tembiapo rupive ojejapo pe ygarata Pitcairn, 1890 arahakúpe, Benicia ypýpe, mbohapypa milla rupi Oakland, Cal.,-gui, oñegastávo hese $12.035,22. Mbohapýpe irundyha aryguágui oñembyaty ko viru, ha oñeme'ẽ sábado mbo'ehao kuéra rupi ko tembiaporãnte voi, ha araka'eve ndojejapói peteĩ jopói vy'a ha kyre'ỹve reheve. Pe ygarata oñemomarangatu Oakland, Kalifórnia-pe, 25 jasyporundy 1890-pe. Peteĩ su ha po sa tapicha rupi oñembyaty pe ygarata ha ygarupa ári ohecha hag̃ua pe ñemomarangatu.

GSAM 428Pitcairn Guata Peteĩha

GSAM 428.3Pe ygarata osẽ ijeho peteĩhame San Francisco-gui, hembiaporã rendápe mombyry, ára 20 jasypa. Ipype oĩkuri misionerokuéra: Pastor E. H. Gates ha hembireko, Pastor A. J. Read ha hembireko, John I. Tay ha hembireko, peteĩ aty misionero ndive Capitán Marsh poguýpe. Ko ygarata oho raẽ Ypa'ũ Pitcairn-pe, irundy su mílla San Francisco ñemby gotyo, og̃uahẽhaguépe 25 jasypateĩme. Pe ygarata osẽvo pe ypa'ũgui, 17 jasypakõime, poapypa mokõi tapicha kakuaa oñemongarai kuri ha oñemohenda hikuái peteĩ tupão Adventista pokõiha ára pegua ramo. Upe rire pe ygarata oho umi aty Society, Hervey, Samoan, Friendly ha Fiji gotyo, ohejávo aranduka jerovia rehegua ha kuatiañe'ẽ tesãi ha jejokokuaa rehegua umi tapicha iñe'ẽnguéra ingyaterrañe'ẽva ndive. Poapy jasy pukukue, jasyporundy 1891 peve, umi misionero oñemu aranduka $1.900 dólar-pe, ha avei ombohasa hetaiterei kuatiañe'ẽ oñemoñe'ẽ hag̃ua rei.

GSAM 429.1Umi misionero oñemohenda ko'ãicha: Pastor Read opyta Tahitípe; Pastor Gates opyta Pitcairn-pe omohu'ã hag̃ua tembiapo oñepyrũmava'ekue upépe; ha katu Karai Tay oiporavo omba'apo ypa'ũ Fiji-pe. Kuatiañe'ẽ Review 14 jasyrundy 1904 pegua he'i Pastor Fulton, tembiapo Fiji-pe oikóvare: “Ko'ág̃a oĩma sa popa rasa sábado ñangarekohára ko tembiapo rendápe.” Fiji-gui, pe ygarata oho Aukland, Nueva Zelanda-pe, oñemyatyrõ hag̃ua oikotevẽva ha oñemoporãve hag̃ua, ha avei ogueru hag̃ua aranduka.

GSAM 429Misionerokuéra Manongue

GSAM 429.2Peteĩ ary, pa peteĩ jasy ha pa poapy ára oho rire, pe ygarata Pitcairn ojevy San Francisco-pe, og̃uahẽhaguépe 9 jasypa 1892-pe. Upe aja Capitán Marsh omano ha oñeñotỹ Nueva Zelanda ypa'ũme. Karai Tay-pe ojagarra pulmonía, ha upégui araka'eve ndokuerapái. Ha'e avei omano py'aguapýpe, ha oñeñotỹ yvy mombyry Fiji-pe; ha péicha mokõi tekove hepy oñeme'ẽ pya'e Misión Polinesia-pe g̃uarã.

GSAM 429.3Umi misionero oikóva ypa'ũ Tahitípe, Papaete-pe, ovy'aiterei ohechávo, haimete upepete, hembiapo yva. Ikatúkuri omondo hetãme, upe jave, pe marandu ombovy'áva irundypa tapicha ojerovia pyahúva ha oñemohendáva peteĩ Tupão Adventista Pokõiha Ára peguápe.

GSAM 429Pitcairn Guata Mokõiha

GSAM 429.4Pe ygarata osẽ San Francisco-gui ijeho mokõihápe, 17 jasyteĩ 1893-pe, ko'ã misionero ndive: B. J. Cady ha hembireko, J. M. Cole ha hembireko, E. C. Chapman ha hembireko, ha M. G. Kellogg, pohãnohára. Kuñakarai'i Hattie Andre, Ohio-gua, omoirũ chupekuéra mbo'ehárarõ Ypa'ũ Pitcairn-pe g̃uarã. 1893 araroguekúipe, Karai Cady omoñepyrũ peteĩ mbo'ehao Raiatea-pe, Aty Society-pegua, poteĩpa temimbo'e reheve. Mbo'esyry peteĩha opávo, umi temimbo'e retakue ojupi peteĩ sa po peve. Oñepyrũvo mbo'esyry mokõiha, oĩkuri peteĩ sa mokõipa temimbo'e oñemoarandúva upépe.

GSAM 430Pitcairn Guata Mbohapyha

GSAM 430.1Pe ygarata jeho mbohapyha oiko 1893-94-pe. Umi misionero ko guatápe g̃uarã ha'e kuri G. O. Wellman, hembireko ha Lillian White, opavave Michigan-gua, oñembohasava'ekue Raiatea-pe g̃uarã, upépe oipytyvõtahápe hikuái Pastor Cady-pe hembiapópe. Karai Stringer ha hembireko oho misionero oñemantenéva ijeheguiete ramo. Opyta hikuái Rurutu-pe. Raratonga-pe (tavayguakuéra ombohasa arapokõi arateĩramo), opyta Dr. Caldwell ha hembireko; ha katu Pastor Buckner ha hembireko, California-gua, opyta Pitcairn-pe. Oikórõ guare ko'ã tavaygua ndive, oñemoinge heta tembiapo pyahu, ha'éva tuicha oipytyvõva umi oikóvape upépe. Tenonderãite, oñemopu'ã peteĩ yvytujere oñemongu'i hag̃ua avati ko'ág̃a oñeñotỹva upe ypa'ũme, ha upe yvytu mbaretekue avei omomýi tembiporu ivevýiva, oguerúva ambue tembiapo pyahu araka'eve ndoikuaáiva'ekue umi ypa'ũygua.

GSAM 430Pitcairn Jehorã Irundyha

GSAM 430.2Jasypakõi 15, 1895-pe, pe secretario de misión pytagua he'i:—

GSAM 430.3“Pe Pitcairn ko'ág̃a og̃uahẽ ygarupápe ijereraha irundyha guive.... Oñemoñepyrũ tembiapo porundy aty iñambuéva rupi, ha ko'ã mba'apohára oĩ omba'apóva ipype:—

GSAM 430.4“Ypa'ũ Pitcairn-pe, mbo'ehára, E. S. Butz ha hembireko, ha Hattie Andre. Ypa'ũ Norfolk-pe, oĩ misionero oñemantenéva ijehegui omba'apóva ko tembiapópe, ouva'ekue Australia-gui. Ypa'ũ Society, ministro, B. J. Cady; misionero pohãnohára, Karai ha Kuñakarai R. A. Prickett. Raratonga, misionero pohãnohára, Pohãnohára J. E. Caldwell ha hembireko, Kuñakarai'i Lillian White ha Maude Young; mbo'ehára, G. O. Wellman ha hembireko, Pastor J. D. Rice ha hembireko. Fiji, Pastor J. M. Cole ha hembireko. Ypa'ũ Angirũ, Pastor E. Hilliard ha hembireko. Rurutu, Karai ha Kuñakarai Stringer, maranduhára oñemantenéva ijehegui. Hawaii, Pastor E. H. Gates ha hembireko; mbo'ehára, H. H. Brand ha hembireko. Samoa, Pohãnohára F. E. Braucht ha hembireko. Pastor D. A. Owen ha ita'ýra ha itajýra, maranduhára oñemantenéva ijehegui.

GSAM 431.1“Pitcairn oñemúma ha ome'ẽma hetaiterei kuatiañe'ẽ irundy ijeho aja. Upévare, heta hendápe osẽma umi sábado ñangarekohára. Oñemohendáma tupão ypa'ũ Pitcairn, Norfolk ha Tahitípe.”

GSAM 431Ojevende Pitcairn

GSAM 431.2Ko'ág̃a oĩgui tape oñeguahẽ hag̃ua Polinesia yvy pehẽme, ndaipóriva'ekue pe ygarata ojejapo ramo guare, pe ygarata oñevende, ha ojeporu ambue tape oñemotenonde hag̃ua tembiapo. Pastor E. H. Gates ha'e ko'ág̃a sãmbyhyhára Polinesia yvy pehẽme, ha omombe'u oñemotenondeha umi aty opaichaguávape.

GSAM 431INDIAS OCCIDENTALES

GSAM 431.3Araro'y 1889-pe, Karai Wm. Arnold, Amérikagua, oñepyrũ tembiapo aranduka ñemuhára ramo Indias Occidentales-pe. Upéicha omba'apóvo, osẽ porã ohupyty hag̃ua 1200 tapicha réra ha hóga rendaguã, ha umíva oñemondo pe International Tract Society-pe oipuru hag̃ua hembiapo misionero-pe. Jehaipyre rupive ha oñemondóvo kuatiañe'ẽ oñemoñe'ẽ hag̃ua ko'ã tendápe, oñemoingove pe temiandu añeteguáre, ha péicha ojepe'a tape oñemyasãi hag̃ua marandu porã Ñe'ẽ ñemoñe'ẽ rupive.

GSAM 431.4Oñehenóirõ guare tembiaporãme g̃uarã, Pastor D. A. Ball, jasypateĩ 1890-pe, oho Barbados ha ambue tendápe omba'apo hag̃ua. Heta tapicha ohechakuaa añetegua hembiapo rupi. 1892-pe, Karai Patterson, California-gua, oho umi ypa'ũ rupi omyasãi hag̃ua Bible Readings, ha osẽ porãiterei chupe. 1893-pe, B. B. Newman oho Florida-gui Jamaica-pe oisãmbyhy hag̃ua tembiapo ñemuharã Arnold karai ndaipóri aja. Karai Evans ha karai Hackett oho avei Indias-pe upe arýpe, omba'apo hag̃ua ko tembiapo pehẽnguépe. Jasypo jave, Pastor Haysmer ha hembireko oike ko tembiapópe omba'apo hag̃ua ojeipe'aháicha chupekuéra tape. Upe riremínte oujey Karai Arnold, ko jeýpe oñemu hag̃ua aranduka tesãi rehegua. Jasypokõi 1895 peve, aranduka ko'ãichagua oñevende Jamaica-pe añoite $8.200 dólar peve, ha aranduka jerovia rehegua katu $7.654, oñembyatývo ojejapo $15.854. Ko hetaiterei aranduka ñemboja'o oipytyvõiterei oñemopyenda hag̃ua Kingston-pe peteĩ tupão oñemohenda porãva, oguerekóva pokõi pa po tapicha, ha oipe'a tape tembiapo marangatu pegua ambue tenda ypa'ũme.

GSAM 432Trinidad

GSAM 432.1Ko tembiapo oñepyrũ upépe Jamaica-pe ojejapo haguéicha. Ary 1889-pe, Karai F. B. Grant ha hembireko oñehenói oho hag̃ua ohecha pe ypa'ũ omoñepyrũ hag̃ua ñane arandukakuéra atyguáva, ha oñehenóirõguare, Pastor Flowers ha hembireko pya'e oho hapykuéri omba'apo hag̃ua ojeipe'ávo tape. Oho porãiterei chupekuéra, Pastor Flowers hasy peve akãnundúgui, ha upéva ojuka chupe, 29 jasypoteĩ 1894-pe. Pastor E. W. Webster oñeporavo omyengoviáva'erã, ha ha'e osẽ Nueva York-gui jasypoapy 1895-pe.

GSAM 432.21896-pe umi omba'apóva Indias Occidentales-pe ha'ékuri ko'ãva: Jamaica-pe, Pastor A. J. Haysmer ha W. W. Eastman, ha heta oñemúva oĩkuri Ypa'ũ Bahama-pe. Antillas Menores-pe, oĩháme Pastor E. Van Deusen ha hembireko, C. F. Parmlee ha hembireko Tupã Ñe'ẽ myasãiháraramo, Karai Bean ha Karai Hackett katu oñemúvaramo. Trinidad-pe, Pastor E. W. Webster ha hembireko, Kuñakarai'i Stella Colvin ndive pohãnohára misionéro ramo. Umi ojehupytýva,—sa pa oñangarekóva sábado rehe Jamaica-pe, ha popa oñangarekóva sábado rehe Trinidad-pe, oñembyatyva'ekue Couva jerére; peteĩ tupão Barbadoes-pe, ha peteĩ aty Antigua-pe, Antillakuéra Michĩvape.

GSAM 432AMÉRICA MBYTEGUA

GSAM 432.3Pastor F. J. Hutchins ha hembireko osẽ Estados Unidos-gui Ypa'ũ Bahía-pe, ára 16 jasypateĩ 1891-pe. Upe jave oĩkuri, tenondaitépe Ruatan-pe, mokõipa tapicha rupi omomba'éva sábado irundyha tekorã he'iháicha, ohechakuaa ypy hikuái ko añetegua omoñe'ẽvo kuatiañe'ẽ oñemondóva chupekuéra korréo rupive. Mbohapy ary rire, 1894-pe, W. A. Miller ha hembireko osẽ California-gui Bonacca-pe, upépe oñembojoaju tembiapo mbo'erãme mbo'eháraramo peteĩ mbo'ehaópe ojepe'ava'ekue 4 jasypokõi 1894-pe, peteĩ óga mbo'ehaorã Adventista-kuéra pokõiha ára pegua omopu'ãva'ekuépe. Pe aty oñepyrũramo guare, oĩmi jepi mbohapýpa irundy tapicha. 1895-pe oje'e pe mbo'ehao oñemongu'eha ijehegui, temimbo'ekuéra retakue ojupígui irundypa po-pe.

GSAM 433.1Amandaje Guasúpe ojejapova'ekue 1895-pe, Pastor Hutchins omombe'u oĩha sa tapicha umi ypa'ũme ojapóva pe marandu he'íva, ha he'i avei oñemopu'ãhague mokõi atyha róga ha Adventista-kuéra pokõiha ára pegua mba'eha. Yvy sa'ígui, ha upévare hepy porã oñeñotỹ hag̃ua, peteĩva ko'ã ñembo'e róga oñemopu'ã y ári. Ko'ã mokõi óga guasu ha mbo'ehao róga oñeme'ẽ kuatiápe General Conference Association-pe. Pe Amandaje mba'e repy ypa'ũme oñembohepy $1.789,60-pe. Aranduka oñevendeva'ekue 1895 peve repy katu ha'e $2.243.

GSAM 433Ygarata Michĩva Amérika Mbytépe guarã

GSAM 433.2Amandaje ojesareko rire mba'éichapa iporãta ha oipytyvõta peteĩ yga michĩ jeguereko misionero-kuéra ojegueraha hag̃ua peteĩ ypa'ũgui ambuépe, oñembovota ojejapo hag̃ua peteĩ yga péichagua tembiaporã Ypa'ũkuéra Bahía-pe g̃uarã, ndohasáivo 3.000 dólar hepykue.

GSAM 433.31896-pe, oĩmínte irundy mba'apohára Amérika Mbytépe: Pastor F. J. Hutchins hembireko ndive, ha Pastor J. A. Morrow hembireko ndive Honduras-pe, oñeñe'ẽva karaiñe'ẽme. Belize-pe, Honduras Británica tavusu, oĩkuri peteĩ aty ojeroviáva oñongatúva pe ára pokõiha irundyha tembiapoukapy he'iháicha. Ko tembiapópe, hetave tembiapo ojejapo Para Caribe ypa'ũnguérape. Upépe oñevende aranduka heta su dólar hepykue, ha poteĩpa tapicha ovy'a pe mbo'epy mbohapyha anhel rehegua añeteguáre.

GSAM 434Pastor Hutchins Manongue

GSAM 434.1Amo pakõi ary pukukue Pastor F. J. Hutchins omba'apo kyre'ỹ ha jerovia reheve pe tembiapohápe Centroamérica-pe. Ipahápe, ikane'õma ha mba'asy ipu'aka hese. Ko'ág̃a opytu'u okeháicha, oha'arõvo Ijára ñehenói—upe ñehenói omombáyva'erã umi ojeroviávape.

GSAM 434AMÉRICA DEL SUR

GSAM 434.2Aranduka kuatiañe'ẽ rupive oñemoinge raẽ umi Adventista pokõiha ára pegua remimo'ã Sudamérica-pe. Jasypa 1891-pe, Karai Snyder, Stauffer ha Nowlin oñepyrũ hembiapo oñemuháraicha Argentina-pe. 1893-pe, Amandaje Guasu voto rupive, Pastor F. H. Westphal, Illinois-gua, peteĩ pa'i Alemáña-gua, oñembojoaju tembiapóre ko ñu misionero-pe, ha 1894-pe, Frank Kelley, California-gua, oho Estados Unidos de Colombia-pe misionero oñemantenéva ijehegui ramo. Mbovy jasy rire, ou ambue tembiapohára hendivekuéra, ha péicha oñepyrũ ko tembiapo pyahu. 1896-pe oñeme'ẽ ko marandu tembiapo rehegua ko tendápe: Chile oguereko peteĩ pa'i, Pastor G. H. Baber, og̃uahẽva'ekue 19 jasypa 1895-pe; ha mokõi moherakuãhára, F. W. Richards ha F. H. Davis. Argentina oguereko avei mokõi sãmbyhyhára, F. H. Westphal ha Jean Vuilleumier; ha mokõi moherakuãhára, O. Oppegard ha C. A. Nowlin. Ko'ãva ykére oĩ irundy Tupã Ñe'ẽ myasãihára, Lucy Post, Karai ha Kuñakarai Snyder, ha John McCarthy. Brasil oguereko mokõi sãmbyhyhára, Pastor W. H. Thurston ha H. F. Graf; ha mbohapy moherakuãhára, A. B. Stauffer, J. F. ha J. A. Berger. Guayana Británica oguereko mokõi sãmbyhyhára, Pastor W. G. Kneeland ha Pastor P. Giddings; ha mokõi misionero pohãnohára, Dr. B. J. Fercoit ha hembireko.

GSAM 435.11896-pe, oñevende kuri aranduka Chile-pe peteĩ su dólar hepykue, ha mbohapypa sábado ñangarekohára omoañete kuri sábado ha umi añetegua ijoguaha omoñe'ẽvo umi kuatiañe'ẽ ojogua va'ekue umi oikundahávagui. Brasil ha Argentina-pe oñevende aranduka pa su dólar hepykue peve; ha iporãvéva katu, oĩ kuri sa oñangarekóva sábado rehe. Oñemohenda peteĩ tupão ha po mbo'ehao sábado pegua. Arhentina-pe oĩmiva'ekue mbohapy tupão oñemohendapyréva, Buenos Ayres, Crespo ha San Cristobal-pe, peteĩteĩ. Oĩ avei peteĩ tupão oñemohendapyréva Guayana Británica-pe, ha popa oñangarekóva sábado rehe, ojapóvo oñondivepa sa popa Adventista pokõiha ára pegua Sudamérica-pe.

GSAM 435THE SOUTHERN MISSIONARY SOCIETY

GSAM 435.2Añetehápe ja'éramo, ko aty ndaikatúi oje'e hese ha'eha pytagua, ojapóramo jepe tembiapo omoherakuãvo Marandu Porã peteĩ tetã ambueguápe (africáno-kuérape) ñande retãme. Tuicha aguyje oñeme'ẽva'erã Pastor J. E. White rembiapo kyre'ỹre, Ñandejára ñeñangareko guýpe, umi mba'e ojehupytýva'ekuére.

GSAM 435.3Araro'y 1893-pe, che amba'apórõ guare Illinois Amandaje ruvichárõ, Pastor White ou cherehe ipy'apy pohýi umi hũva rehe Tetã Yvy gotyogua-pe. Oikórõ guare mbovy arapokõindýre Chicago-pe, ojerure omba'apo hag̃ua umi hũva upe távape oikóva ndive. Vy'apópe oñeme'ẽ chupe upe jerure, ha upépe añetehápe oñepyrũ hembiapo ko'ã tekove ñembyasyrãme g̃uarã.

GSAM 435Pastor White Ygarata Misionero

GSAM 435.4Upe guive ha'e oñembo'e ha ojepy'amongeta pe tembiaporã Ñemby gotyogua rehe. Oñemoarandúvo, iñembosako'ikuéra okakuaa, ha ipahápe ojapo peteĩ ygarata guasu Ypa Michigán ypýpe, hérava Morning Star. Oguerekóvo ko “Bethel” yguigua, oho Chicago-pe, upégui oguejy ysyry Illinois ha Mississippi rupi, og̃uahẽvo Vicksburg, Miss.,-pe, 10 jasyteĩ 1895-pe. Ápe, mbovymi iñirũnguéra ndive, oñepyrũ hembiapo yvy pyahúpe.

GSAM 436Southern Missionary Society Rembiapo

GSAM 436.1Ñamoñe'ẽ peteĩ kuatiañe'ẽ Pastor White ojapova'ekue Amandaje Guasúpe, 9 jasyrundy 1903-pe, ohechaukáva tembiapo yva, ha avei ohechaukáva mba'éichapa oĩkuri pe tembiapo misionero Sur gotyo upe árape:—

GSAM 436.2“Ñane Aty omoñepyrũma ha omba'apo ko'ág̃a po mbo'ehao Mississippi-pe.... Ko'ã mbo'ehao opyta Vicksburg, Yazoo City, Columbus, ha Jackson-pe.... Ñane mba'apoharakuéra omotenonde avei hembiapo Nashville, Memphis, ha Edgefield Junction-pe, Tennessee-pe, ha Louisville ha Bowling Green-pe, Kentucky-pe.

GSAM 436Mba'apohára Sur-pe

GSAM 436.3“Ko'ág̃a oĩ mokõipa pokõi mba'apohára Sociedad rembiapo vorekuéra iñambuéva rupi. Po pa'i oñemboherapyréva oñemoheñói Southern Missionary Society rembiapópe.... Pa mbohapy mbo'ehára mbo'ehaogua oñembosako'i heta hendáicha hembiaporã.... Peteĩ karia'y oñemoarandu hína pe Aty rupive pohãnohárarõ, pe Mbo'ehao Guasu Pohãnohararã Meharry-pe, Nashville-pe, ha ambuépe oñepytyvõ hína iñemoarandúpe upe mbo'ehaópe avei.... Oñemoheñói heta tembiapo porãhára Marandu Porã rehegua. Mbo'eharakuéra apytégui oĩ avei oikóva tembiapo katupyryhára ko vore'ípe.

GSAM 436Ygarata “Morning Star”

GSAM 436.4“Pe Ygarata Morning Star ha'e che mba'e tee, ajapouka che pirapirete voi. Upéva ári, opaite umi gasto ko ygarata oiko hag̃ua oñepaga che pirapirete voi. Ha'ese avei che voi akóinte apaga hague opa mba'e oñeikotevẽva ojeiko hag̃ua ygaratápe. Py'ỹinte omba'apóva apytépe oĩ pa guive papoapy peve.... Ni umi sueldo opaite omba'apóva pe Sociedad-pe g̃uarã heta áño pukukue ndojeguerahái umi jopóiragui, oñenohẽ katu che pirapirete voi.

GSAM 437Mba'éichapa Oguahẽ Viru pe Misión Sur-pe g̃uarã

GSAM 437.1“Ikatu oñeporandu, ‘Moõguipa reguenohẽ ko viru?’ Ñandejára ome'ẽkuri oréve. Oñeguenohẽkuri umi aranduka'i. Tenonderãite pe Gospel Primer, ijapopyre ypykue ojeipuru hag̃ua oñembo'e hag̃ua umi hova sa'y ambuévape. Ojeha'arõkuri oñevendéta mbovy su kópia rupi, ha katu ore jurujáipe og̃uahẽ haimete peteĩ sua kópia peve.

GSAM 437.2“Che sy [Kuñakarai E. G. White] orepytyvõ pe aranduka Christ our Saviour reheve, ojevendeva'ekue mbohapy térã irundy sa su. Mokõi térã mbohapy sa su aranduka Best Stories ojevende. Oje'e oñemyasãi hague heta aranduka Coming King, oñemoĩramo peteĩ tysýipe irundy mílla ijyvate. Umi viru oúva ko'ã arandukágui, roguerekóvo avei heta tembiapo ambuépe, rojapo pe Morning Star.”

GSAM 437HETA TETÃME

GSAM 437Méhiko

GSAM 437.3Ñane rembiapo ko tetãme oñepyrũ ary 1894-pe, oñemohendávo peteĩ tembiapo pohanokuaa rehegua Guadalajara-pe. Ary 1896-pe oñemombe'u mba'éichapa oĩ umi omba'apóva: Pastor D. T. Jones ha hembireko, ha'éva umi oisãmbyhýva upe tembiapo. Mbo'eharakuéra ha'e kuri Ora A. Osborne, Kuñakarai A. Cooper, Kate Ross, ha peteĩ pytyvõhára upepegua. Umi misionero pohãnohára ha'ékuri Dr. J. A. Neal, A. Cooper, Kuñakarai A. J. Rice, Kuñakarai Bartlett, ha Kuñakarai Rachel Flowers. Irundypa hasýva ára ha ára oho pe misión-pe, ha irundypa temimbo'e oho mbo'ehaópe. Upe jave oñemopu'ãhína peteĩ sanatorio pyahu, hepykue $12.000.

GSAM 437Áfrika Mbyte

GSAM 437.41893-pe, pe mbohapyha anhel marandu rembiapo oñemotenondeitereígui, pe Amandaje Guasu Aty ohechakuaa oĩha hekópe ojerure hag̃ua oñemoñepyrũ hag̃ua peteĩ tembiapo marangatu Áfrika Mbytépe. Upévare oñevota, “Ikatu vove voi, oñepyrũ hag̃ua peteĩ tembiapo marangatu Matabeleland-pe.” Kóva he'iháicha, peteĩ aty Adventista pokõiha ára pegua, 1894-pe, oike upe tetãme ha oiporavo peteĩ kokue 12.000 acre orekóva. Amandaje Guasúpe 1895-pe, Pastor C. B. Tripp ha hembireko, Karai W. H. Anderson ha hembireko, ha Pohãnohára A. S. Carmichael oñeporavo misionerokuéraramo ko tenda mombyryrã. Ha'ekuéra upepete oñepyrũ oñembosako'i pe guata puku hag̃ua, ha peteĩ jehasa porã rire og̃uahẽ hikuái hendaguãme 26 jasypokõi 1895-pe.

GSAM 438Costa de Oro

GSAM 438.1Heta ary pukukue pe Macedónia ñehenói pytyvõrã og̃uahẽkuri Adventista-kuéra pokõiha ára peguápe África rembe'y kuarahyreikegua guio. Oñemoingovékuri pe ñeinteresa pe añeteguáre oñemoñe'ẽvo umi kuatiañe'ẽ Adventista-kuéra mba'éva, ha katu ary 1894 rupi ramo oñemondo pytyvõ. Upémarõ Pastor Sanford ha Karai Rudolph oñehenói pe Amandaje Guasu Atyha rupive oñepyrũ hag̃ua pe tembiapo areterei oha'arõva'ekue. Ha'ekuéra oike upe tembiapohápe kyre'ỹ ha py'aguasúpe. Upe riremi katu, Pastor Sanford-pe ojapyhy akãnundu, oĩmbaitéva upépe ha upévare oje'e upe tetãre ha'eha “yvypóra morotĩ tyvy”. Mbohapy jey ojapyhy chupe, ha upéi, oikove hag̃ua, oho jey va'erãkuri Amérikape. Oñemondo ambue tapichakuéra Costa Occidental-pe, ijapytepekuéra oĩ Pastor D. U. Hale, Geo. F. Kerr hembireko ndive, ha G. P. Riggs. Upe pahague katu, hasy rupi ikangyete ha oje'e ndoikoveimo'ãveimaha, ha upévare okañy Inglaterra-pe oha'arõvo ikatutaha oñemoĩporãve ambue aráre; upévape ha'e ha iñirũnguéra oñembyasy, mbeguekatúpe ikangyve ohóvo, ha ipahápe omano, ha upépe oñeñotỹ. Ha'e avei oha'arõ pe Omoingovéva ou.

GSAM 438India

GSAM 438.212 jasyteĩ 1890-pe, Pastor Haskell osẽ yga rupi Puerto Durban-gui, Áfrika rembe'y ñemby kuarahyresẽ gotyo, Calcuta, India, China ha Japón gotyo. Upe ára mboyve, Percy T. Magan, ihaihára, oñembojoaju hese. Ko guata India-pe ojejapo kuri “ojehekávo” marandu, ikatu hag̃uáicha ome'ẽ hikuái ñemoñe'ẽ ha ñe'ẽmondo oñepyrũ vove umi tembiapo misionero Adventista-kuéra pokõiha ára pegua ojapótava upe tendápe. Oñeimo'ãvo oñemohendataha peteĩ misión India-pe, pe Amandaje Guasu, 1893-pe, ojerure Wm. Lenker-pe ohóvo upe tetãme colportaire-ramo. Oñemoañetévo ko jerure, ha'e oho India-pe ha omoherakuã Adventista-kuéra pokõiha ára pegua arandukakuéra. Upe rire, karai Lenker omombe'u ha'e ha irundy tapicha ambuéva, 1896 peve, oñemuhague kuatiañe'ẽ India rupi heta hendápe, ha oñemuhague arandukakuéra 10.000 dólar hepykue. Ohechauka hag̃ua mba'éichapa ojehecharamo umi aranduka oñevendeva'ekue, he'i avei ojere aja Madras jerére, India rembe'y kuarahyreike gotyo, “peteĩ maranduhára upepegua oguata poteĩpa milla ojogua hag̃ua peteĩ aranduka hérava Thoughts on Daniel and the Revelation.”

GSAM 439Georgia Burrus India-pe

GSAM 439.11895-pe Kuñakarai'i Georgia Burrus osẽ California-gui ohóvo India-pe. Og̃uahẽvo upépe, oñepyrũma voi oñemoarandu ñe'ẽ Bengali-pe, ha pya'e oike tembiapo mision-pe. 1896 peve heta tapicha oñepyrũma oñangareko sábado Ñandejára mba'évare oñomoirũ rupi ñane rembiapoharakuéra ndive.

GSAM 439.2Umi omba'apóva ñúme 1896-pe ha'ékuri Pastor D. A. Robinson ha hembireko. Kuñakarai'i May Taylor ha Kuñakarai'i Georgia Burrus ha'ékuri Tupã Ñe'ẽ myasãihára. Karai Lenker ha Karai Masters ha'ékuri myasãihára. Ojejuhúma peteĩ óga iporãva pe tembiapo róga guarã, ha ojerurepyre tetãgua gotyo pohãnohára, hasýva ñangarekohára ha ambue pytyvõhára oñeikotevẽvape g̃uarã. Ko jerurére ombohovái Pastor Brown, ambue tapicha ndive. Ha'e ha Pastor D. A. Robinson omano Karmatar-pe, Bengala, India-pe, jasypakõi pahápe, 1899-pe.

GSAM 439Hawaii, Ypa'ũ Sandwich

GSAM 439.3Ary 1884-pe, Karai La Rue ha Henry Scott, ijepépe voi, oho misionerokuérarõ Hawaii-pe. Oñepyrũ hembiapo ojapóvo misionero rembiapo peteĩteĩre ha oñemúvo aranduka. Kóva omopu'ã tuicha ñeinteresa pe ypa'ũme ha pe Amandaje Guasu, jasypateĩ 1885-pe, ovota Pastor Wm. Healy oho hag̃ua ary oúvape Hawaii-pe omba'apo hag̃ua, ha ojejerure hag̃ua Amandaje California-guápe oiporuka hag̃ua peteĩ óga ao kóva hag̃ua. Péicha oñembosako'ívo, Pastor Healy ha umi oĩmava'ekue ypa'ũme ojapo hikuái peteĩ aty guasu oga'i jerére arahaku 1886-pe. Ko ñeha'ã rupive heta tapicha ohechakuaa pe marandu. Karai La Rue opyta Honolulu-pe ary 1889 peve, upérõ osẽ yga rupi Hong Kong, China-pe.

GSAM 440Tembiapo China-gua Hawaii-pe

GSAM 440.1Péicha katu, sa'ieterei tembiapo tupã ñe'ẽ rehegua ojejapo upe ypa'ũme pe Amandaje Guasu oñembyaty peve jasyapy 1895-pe, upérõ oñevota oje'évo “Pastor Gates ha hembireko, Karai ha Kuñakarai Brand ndive, mbo'ehára ramo China-guápe g̃uarã, tohopa Honolulu-pe ojapo hag̃ua tembiapo maranduháraicha.” Pe tembiapo mbo'erã oñepyrũ upepete, ha Pastor Gates, nahániramo jepe hesãirõ, ojapo ikatúva omotenonde hag̃ua pe tembiapo. Peteĩ pohãnohára ha hasýva ñangarekoharakuéra pya'e oho umi misionero rapykuéri, ha pe tembiapo upe marandu rapépe oñepyrũ porãiterei.

GSAM 440Misión-kuéra Mombykypyre, 1 jasyteĩ, 1903

GSAM 440.2Pe Misión Tetã Ambuegua Secretario marandu, oñeme'ẽva'ekue 31 jasypakõi 1902-pe, ohechauka tembiapo marandu rehegua ojejapóva Estados Unidos okápe kóicha:—

GSAM 440.3Pe Amandaje Joaju Australia-pegua, oñembohekopyréva umi amandaje Victoria, Nueva Gales del Sur, Nueva Zelanda, Queensland, Australia del Sur, Tasmania ha Australia Occidental-gui.

GSAM 440.4Amandaje Guasu Európagua, ijapopyréva Amandaje Joaju Alemáña-gui, Alemáña Kuarahyreikegua, Alemáña Kuarahyresẽgua, Alemáña Yvy gotyogua, Holanda ha Bélgica Flamenco, Austria-Hungría, ha Tetãnguéra Bálcanes, Alemáña Suíza-gua, Rrusia Yvy gotyogua, Rrusia Yvate gotyogua, ha Rrusia Mbytegua.

GSAM 440.5Amandaje Joaju Escandinavia-pegua, oñemohendáva Dinamarca, Noruega, Suecia, Finlandia ha Islandia-gui.

GSAM 441.1Amandaje Joaju Vyretáñagua, oguerekóva ipype Inglatérra Yvate, Inglatérra Yvy, Irlanda, Escocia ha Gales.

GSAM 441.2Amandaje Joaju Hyãsia-Latĩ, oguerekóva Hyãsia-Suísa, Hyãsia, ha Itália.

GSAM 441.3Misión Kuarahyresẽgua, oguerekóva Egipto, Siria ha Turquía.

GSAM 441.4Amandaje Joaju Sudáfrica-pegua, oñemohendáva Colonia del Cabo, Natal-Transvaal, Basutoland, ha Matabeleland-pe.

GSAM 441.5Opaichagua: Bermuda, Brasil, Guayana Británica ha Holandesa, Centroamérica (Ñemby), China, Fiji, India, Jamaica, Japón, Antillas Michĩva, México, Nyassaland, Pitcairn, Puerto Rico, Río de la Plata, Raratonga, Samoa, Islas de la Sociedad, Sumatra, Tonga, Trinidad, Yvy rembe'y Kuarahyreikegua (América del Sur), ha Yvy rembe'y Kuarahyreikegua (África).

GSAM 441.6Mba'apohára omba'apóva ko'ã tembiapópe, ijapytépe oĩ pa'ikuéra, licenciado, Ñandejára Ñe'ẽ myasãihára, aranduka myasãihára ha aranduka ñemuhára, ha'e 754.

GSAM 441Tenda Iñimportánteva Oñemohenda

GSAM 441.7Ko'ã ñe'ẽ mbykymígui ñane rembiapo mision rehegua ikatu ja'e, he'ihaguéicha pe Mision Okára Sãmbyhyhára ary 1896-pe:

GSAM 441.7“Ko'ã tenda iñimportánteva oñemohendapáma marandu reheve haimete opaite yvy ári, Ñandejára, ipokatu paha'ỹ rupive, ikatu ojapo peteĩ tembiapo guasu ha imbaretéva sapy'aitépe. Omombykýta hembiapo tekojoja rapépe.”