Vore 25 — Mbo'ehaokuéra

GSAM 391.1“EHUPYTY arandu, ehupyty ñeikũmby; ani nderesarái chugui, ani rejei che ñe'ẽnguégui. Ani reheja chupe, ha ha'e oñangarekóta nderehe; ehayhu chupe, ha'e ndererekóta. Arandu ha'e pe mba'e tenondegua; upévare ehupyty arandu: ha opa mba'e rehupytýva ndive ehupyty ñeikũmby.”¹

GSAM 391Mbo'ehao Mbo'ehára G. H. Bell mba'e

GSAM 391.2Pe tembiapo ñemoarandurã pe aty jeroviapy pegua ko'ág̃a rupi tuichaitereive. Ambue pehẽngue ko tembiapo rehegua oje'eva'ekue yma guaréicha, iñepyrũmby michĩeterei va'ekue. 1868-pe Mbo'ehára G. H. Bell omoñepyrũ peteĩ mbo'ehao pe óga ofisína tuja ryepýpe, tape Kalamazoo ha Washington eskína yvate kuarahyresẽ gotyo, táva Battle Creek-pe. Upéva ári, 1871 arapotýpe, Amandaje Guasu opa rire, ojejapo peteĩ mbo'esyry irundy arapokõindýpe g̃uarã pa'i kuérape, oipytyvõ hag̃ua umi omba'apóvape tembiapo pa'i ha tupão reheguápe.

GSAM 391Oñehenói peteĩ Mbo'ehao Tupão Pegua

GSAM 391.3Osẽkuri pe Review 16 jasyrundy 1872-pe, peteĩ jehaipyre hérava, “Jareko piko peteĩ Mbo'ehao Tupãrape rehegua?”, upépe oñemohesakã porã umi mba'e oñeikotevẽva peteĩ mbo'ehao péichaguápe g̃uarã. Pe Review 16 jasypokõi osẽvape oñemomarandu pe mbo'ehao oñepyrũhague 12 temimbo'e ndive, ha ko papapy, mokõi arapokõindy rire, okakuaa 25-pe, ha oñepyrũ avei peteĩ mbo'esyry ñe'ẽkuaarã pyharekue 50 tapichápe g̃uarã. Mbo'esyry mokõiha oñepyrũ 16 jasyporundy 1872-pe, irundypa temimbo'e ndive. Jasypakõi 16-pe g̃uarã mbo'ehao okakuaaite ha oñembohasa tupão oñembyatyhápe, upépe oñemohenda mesa oñembojere ha oñembotykuaáva tupão apyka kupépe. Peteĩ mbo'epy ñepyrũgua poteĩpa mbohapy temimbo'e ndive ojejapo avei tupão galería yvatépe.

GSAM 392Viru Oñembyaty Peteĩ Mbo'ehaovusúpe g̃uarã

GSAM 392.1Amandaje Guasu, jasyapy 1873-pe, oiporu heta ára ohesa'ỹijóvo iporãpa oñembyaty viru oñemopu'ã hag̃ua óga iporãva oñembohape hag̃ua peteĩ mbo'ehao tupão pegua, oñembosako'i hag̃ua ipype mba'apoharakuéra oike hag̃ua opaichagua tembiapohápe. Oñemboaje rire upe mba'e, oñemoĩ peteĩ aty'i oñangareko hag̃ua viru oñeikotevẽva ñembyatýre. Upe aja, sapy'apy'a osẽkuri kuatiañe'ẽ iporãva ha iñimportánteva Review-pe ko mba'e rehegua, Pastor Butler, White ha ambuekuéra ohai va'ekue, ha Pastor Butler ha Haskell ñeha'ã rupive umi aty guasu jeroviapy reheguápe oñembyaty hetaiterei viru pe mbo'ehao oñembohekopyrévape g̃uarã.

GSAM 392.2Amandaje ambue ojejapo 16 jasypateĩ 1873-pe, upérõ oñemombe'u 52.000 dólar oñeme'ẽma hague ñe'ẽ oñembyaty hag̃ua Adventista-kuéra pokõiha ára pegua mbo'ehaorã virurãme, ojepuru hag̃ua ojejuhu hag̃ua yvy ha oñemopu'ã hag̃ua óga oĩporãva ára oúvape. Voto rupive, upe amandajépe voi, oñeporavo pokõi tapicha aty ojapo hag̃ua peteĩ mbo'erã atyha ha oheka hag̃ua peteĩ tenda umi óga oñemopu'ã hag̃ua.

GSAM 392.3Pe amandaje oñemombe'u ramóvape, oñeporavo Geo. I. Butler-pe Mburuvicha Guasu Amandaje Guasúpe g̃uarã, ha Sidney Brownsberger-pe Kuatiahaipyrehára. Pe aty'i oñeporavova'ekue Amandaje Guasu rupive ha'ékuri: Geo. I. Butler, S. N. Haskell, ha Harmon Lindsay. Oñemoinge avei James White, Ira Abbey, J. N. Andrews ha Uriah Smith réra, omba'apo hag̃ua Amandaje Guasu Aty ndive, pe Aty Pokõi Tapicha rehegua ramo, ha'ekuéra omoheñóiva pe “Educational Society of the Seventh-day Adventists”. Upe guive Mbo'ehára Brownsberger omba'apo Mbo'ehao Guasu Battle Creek-pe, oñehenói peve oisãmbyhy hag̃ua peteĩ mbo'ehaovusu ojeipe'átava upe rire Healdsburg, California-pe.

GSAM 393Ojejogua Pakõi Ekra Mbo'ehaovusúpe g̃uarã

GSAM 393.131 jasypakõi 1873-pe, ko aty ojogua pakõi acre yvy Battle Creek kuarahy reike gotyo, umíva apytégui pokõi acre oiko chugui Mbo'ehao Guasu Battle Creek korapy.

GSAM 393.2Mbo'ehao jeroviapy rehegua Battle Creek-pegua omoñepyrũ iñemoarandu araro'y pegua óga mbohapyha tembiaporãme, jasypakõi 15, 1873-pe, oñemboherapyre ipype sa pa temimbo'e.

GSAM 393Oñeikotevẽha Mbo'ehao Tupãrape rehegua

GSAM 393.3Ñane remikotevẽ rehe, tupãrapeháicha, mbo'ehao hekopete rehegua, Kuñakarai White ohai 1873-pe péicha:—

GSAM 393.4“Opaite apytu'ũ mbaretekue ojeipurúva'erã ha oñemongakuaáva'erã, kuimba'e ha kuña oguereko hag̃ua apytu'ũ hekopete. Ko yvy ári henyhẽ kuimba'e ha kuña peteĩ ykéreguávagui, oikóva péicha peteĩ ijapytu'ũ mbaretekue oñemongakuaágui ha ambue katu ikangy ojepuru'ỹre. Mitãrusukuéra hetavéva ñemoarandu ndosẽporãi. Oñemoarandueterei ha upe aja oheja tesaráipe pe oñeikotevẽva tekove rembiaporãme....

GSAM 393Tekotevẽ Tekombo'e Oñembojoja Porãva

GSAM 393.5“Pe ñemoarandu py'ỹi, mbo'ehaokuéra oñemboguataháicha ko'ág̃a, nomohendái mitãrusukuérape tekove rembiaporãme g̃uarã. Yvypóra apytu'ũ oikotevẽ omba'apo. Nomba'apóiramo hekopete, omba'apóta heko vaípe. Oñeñongatu hag̃ua apytu'ũ joja, tembiapo ha ñemoarandu oñembojoajuva'erã mbo'ehaokuérape.

GSAM 393.6“Ymave guare ñemoñarekuéra oñembosako'iva'erãmo'ã oñembotuichave hag̃ua tekombo'e. Mbo'ehaokuéra ndive oĩva'erãmo'ã ñemitỹ ha mba'e'apo renda. Oĩva'erãmo'ã mbo'ehára tembiapo ógapegua, ha ára ha ára peteĩ pehẽngue oñeme'ẽva'erãmo'ã tembiapópe, ikatu hag̃uáicha oñembokatupyry jojapa tete ha akã mbarete. Mbo'ehaokuéra oñemopyendáramo pe tape ro'e haguéicha, ko'ág̃a ndaiporimo'ãi hetaiterei tapicha oguerekóva apytu'ũ joja'ỹ.”²

GSAM 394Mbo'ehao Guasu Battle Creek

GSAM 394.1Arahaku ha araroguekúi 1874-pe oñemopu'ã pe Mbo'ehao Guasu Battle Creek róga. Ha'e kuri peteĩ óga ladríllo-gui ijapopyréva, mbohapy píso yvyguy ári, 75 x 75 py, peteĩ kurusu griego ra'angápe. Oñemohu'ã ha oñeme'ẽ Tupãme tembiapo hekopete reheve 4 jasyteĩ, 1875-pe. Mbo'ehao ojepe'a ko ógape sa temimbo'égui hetave ndive ha pokõi mbo'ehára katupyry umi vorekuéra iñambuéva g̃uarã. Oñepyrũvo mbo'ehaovusu ary mbo'ehaopegua 1877-pe, oñemombe'u mokõi sa temimbo'e oĩhague oñemoarandúvo upépe. Pe Educational Society marandu, ojejapova'ekue Amandaje Guasúpe jasypa, 1880-pe, ohechauka oĩhague 1400 temimbo'e oñemboheraguapyva'ekue Mbo'ehao Guasu Battle Creek-pe 1873 guive jasypakõi, 1880 peve.

GSAM 394Ojepe'a Mokõi Mbo'ehao Pyahu

GSAM 394.2Amandaje Guasúpe, Jasypakõi, 1882-pe, oñemombe'u ojepe'ahague mokõi mbo'ehao tupãrape rehegua amandaje pytyvõ rupive upe arýpe, peteĩva ha'e Mbo'ehao Guasu Healdsburg, opytáva Healdsburg, Cal.-pe, ojepe'ava'ekue 11 jasyrundýpe; pe ambue katu, Mbo'ehao Guasu South Lancaster, opytáva South Lancaster, Mass.-pe, ojepe'ava'ekue 19 jasyrundýpe.

GSAM 394Mbo'ehao Guasu Healdsburg

GSAM 394.3Kuatiañe'ẽ Review 15 jasyteĩ 1884 pegua osẽ ko marandu porãite ko'ãva pe mbo'ehao atyguáva Costa del Pacífico rehegua:—

GSAM 394.4“Jasyporundy, 1881-pe, pe Amandaje California-pegua oñemoĩ oipe'a hag̃ua peteĩ mbo'ehao jeroviapy rehegua, ha omoĩ peteĩ aty'i omba'apo hag̃ua upe tembiaporãre. Jasyrundy, 1882-pe g̃uarã, ojoguáma yvy porã heta, peteĩ óga iporãva pa kotýndi, oñemba'apóma mokõi mbo'ehára ndive, ha oñepyrũma peteĩ mbo'ehao mbohapypa mbohapy temimbo'e orekóva. Mbo'ehaovusu ary pukukue (oñepyrũva'ekue 29 jasypokõi 1882-pe), pe mbo'ehao oñemboaje léi rupive mbo'ehaovusúramo, ojejoguave peteĩ yvy pehẽngue po acre-pegua, oñemopu'ã peteĩ koty guasu [temimbo'ekuéra oiko hag̃ua], oñembyaty poteĩ mbo'ehára aty, ha oñemboguapy téra 152 temimbo'e. Ojeipe'a guive haimete $27.000 oñeme'ẽma ñe'ẽ oñeme'ẽtaha ko tembiaporãme g̃uarã, ha hetave upévagui ohepyme'ẽma California-gua.”

GSAM 395Mbo'ehao Guasu South Lancaster

GSAM 395.1Umi New England-gua oñepyrũ imbo'ehao pe tupão South Lancaster, Mass. peguápe. Pastor S. N. Haskell rembiapo kyre'ỹ ha ñane irũnguéra New England-gua ñeme'ẽngue rupive, oĩmbáma heta óga mbo'ehaorã oñemomarangatu hag̃ua araroguekúi 1884-pe. Upe jave, umi óga South Lancaster Academy Association mba'éva oĩma po, mokõi ijapopyre pyahuete. Pe mbo'ehao róga oguereko 60 x 65 pie, ha pe óga pyahu ambue, temimbo'ekuéra róga, 36 x 88 pie. Ko'ãva oñemomarangatu 19 jasypa, 1884-pe.

GSAM 395.2Ko mbo'ehao, mokõipa peteĩ ary omba'apo porã rire, ko'ág̃a meve osẽ porã gueteri, ha ombouma tembiapo apohára kyre'ỹ Mbo'ehára Ruvicha rérape opaichagua yvy pehẽnguépe. Mbo'ehao ruvicha ko'ág̃a ha'e Frederick Griggs, ha'éva avei haihára guasu Amandaje Guasu Mbo'erã Motenondehárape g̃uarã.

GSAM 395Mbo'ehao Ñembokatupyrýrã Londres (Inglaterra)

GSAM 395.3Tembiapo Londres, Inglaterra-pe, oñemotenonde ha imbaretevévo ohóvo, ojehechakuaa iporãha ára 1887 arahakúpe ojepe'a hag̃ua peteĩ mbo'ehao oñembokatupyryhápe umi omba'apótavape Biblia rehe, upéva ndive oñembojoajúta tembiapo mbarete Biblia rehegua. Ko mbo'ehaógui oñemondo tembiapoharakuéra omba'apo hag̃ua ambue hendápe Reino Unido ha umi Colonia-pe. Peteĩ mbo'ehao osẽ porãva oñemotenonde ko'ág̃a Duncombe Hall-pe, Londres Yvate gotyo, Mbo'ehára H. R. Salisbury oisãmbyhýva, ha'e oñemoaranduva'ekue iñepyrũrã mbo'ehaovusúpe Battle Creek, Mich.-pe.

GSAM 396Mbo'ehao Guasu Battle Creek Oñembotuichave

GSAM 396.1Oñeikotevẽtereígui tenda hetave Mbo'ehao Guasu Battle Creek-pe, arahaku 1886-pe tekotevẽkuri oñembotuichave pe mbo'ehao róga, ha ary oúvape (1887), oñemopu'ã peteĩ koty guasu oke hag̃ua (oñembohérava West Hall) kuñataĩ temimbo'ekuérape g̃uarã. Koty Kuarahyreikegua oguereko koty 150 temimbo'épe g̃uarã, ha 225 ikatu oike karuhápe; ha Koty Yvy gotyogua, oñemopu'ãva'ekue 1884-pe, mbo'ehao korapy yvy gotyo, ha'e kuri kuimba'e temimbo'ekuéra kotykeha. Oñepyrũvo mbo'ehao araro'y mbo'esyry, 1886-87-pe, oĩkuri 568 temimbo'e oñemoarandúva.

GSAM 396.21885-pe Mbo'ehára W. W. Prescott oñemoĩ mburuvichárõ Mbo'ehao Guasu Battle Creek-pe, ha upe riremínte oñembohéra Tekombo'e Motenondehára upe aty jeroviapyguápe g̃uarã. Kóva ojehechauka ha'e hague peteĩ tembiapo arandu. Ndaha'éi Mbo'ehao Guasu Battle Creek añónte oñemoporãva'ekue, ha katu upe motenondehára rembiapo rupive, Ñandejára ñeñangareko reheve, oñemoheñói joaju mbareteve ha tembiapo porãve opaite ñane mbo'ehao aty jeroviapyguáva rembiapópe.

GSAM 396Mbo'ehao Guasu Emmanuel Misionero

GSAM 396.3Mbo'ehao Guasu Battle Creek omba'apo porãiterei ary 1901 peve, upérõ oñevende pe yvy ha umi óga pe American Medical Missionary College Association-pe, ha pe aty mbo'erã oñembogue. Pya'e oñemoheñói peteĩ mbo'ehao guasu aty pyahu, hérava Mbo'ehao Guasu Emmanuel Misionero. Ojejuhu peteĩ kokue Berrien Springs ypýpe, Michigan ñemby kuarahyreiképe, upépe temimbo'ekuéra omopu'ã óga, ha oñemotenonde peteĩ mbo'ehao osẽ porãva. Ko mbo'ehao rembipota oñemohatãva ha'e ome'ẽ peteĩ “ñemoarandu opaite mba'épe”, oñembojoajúvo pe mbo'epy oñemombe'úva ko vore ñepyrũme. Omoheñói hag̃ua tembiapohára ikatupyrypáva omba'apo hag̃ua oimeraẽ yvy pehẽnguépe Tupã rembipota rupive oñehenóiramo, ha'e mbo'ehára Mbo'ehao Guasu Emmanuel Misionero rembipota guasu ha peteĩete.

GSAM 397Mbo'ehao Tupã Ñe'ẽgua Mbyteguáva, Chicago, Ill.

GSAM 397.1Peteĩ Review jasyapy 1887-pe, Pastor Geo. I. Butler omoĩ peteĩ jepy'amongeta oñemopu'ã hag̃ua peteĩ óga tembiaporãrã Chicago, Ill.-pe, oipurukuaáva mbo'ehao Tupã Ñe'ẽ rehegua mbytépe guáicha oñembo'e hag̃ua umi Tupã Ñe'ẽme omba'apóvape, ha upekuévo oipurukuaáva avei tupão ha óga tembiaporãrãicha ñane irũnguérape g̃uarã upe távape. Araroguekúi ha araro'y 1888-89-pe oñemopu'ã pe óga. Hepykue, oikehápe yvy, óga, tembiporu ha ambueve mba'e, haimete $28.000. Oñepyrũ ojeporu oficialmente ára 4 jasyrundy 1889-pe, peteĩ aty guasu maranduhárakuérape g̃uarã. Oñemomarangatu jave, oje'e ñane irũnguéra oikuaaha sa'ivéramo peteĩ su tapicha ohechakuaámava pe añetegua ko'ag̃agua tetã vorekuéra rupi, umi Tupã Ñe'ẽ mbo'ehára rembiapo rupive.

GSAM 397.2Ko mbo'ehao oñemotenonde katupyrýpe Pastor Geo. B. Starr rupive arapoty 1891 peve. Upéi, mbo'eharakuéra oñemoĩva'ekue Amandaje Guasu Atyhára rupive, omba'apo gueteri ary 1893 peve, upérõ ojehechakuaa pe óga ndohupytýiha oñembohape hag̃ua pe ojejerurevéva Ñandejára Ñe'ẽ mbo'epy. Ojejapo aja umi ñe'ẽme'ẽ oñembojoaju hag̃ua peteĩ Ñandejára Ñe'ẽ mbo'ehao pe Mbo'ehao Guasu Battle Creek ndive, pe óga Chicago-pegua oñevende pe Medical Missionary and Benevolent Association-pe. Pe óga oñembotuichave ha oñembosako'i peteĩ tasyo'i ramo, ha ko'ág̃a oñembohéra Sanatorio Battle Creek Róga'i Chicago-pegua.

GSAM 397Mbo'ehao Guasu Union, Nebraska

GSAM 397.3Amandaje Guasu 1889-pegua ohesa'ỹijókuri pe tembipota oñemopu'ã hag̃ua peteĩ mbo'ehaovusu peteĩ tenda iporãvape ko'ã porundy Amandaje Tetãvorepegua oúvape g̃uarã, ha'éva: Iowa, Minnesota, Kansas, Missouri, Nebraska, Dakota, Texas, Colorado, ha Arkansas. Upévare, amandaje omoĩ peteĩ aty'i hembiaporãva'ekue oiporavo hag̃ua peteĩ tenda iporãva pe mbo'ehaópe g̃uarã. Umi tavaygua oikóva tenda ha'eháicha Des Moines, Iowa; Fremont ha Lincoln, Nebraska; ha ambue tenda, oikuaávo mba'épa rojapótava, oñeha'ã hikuái oñondive ome'ẽvo pirapire ko tembiaporãme g̃uarã, upéichaite oipotágui peteĩteĩva táva imba'erã oĩ umi óga guasu. Lincoln, Nebraska, ome'ẽ rupi pirapire hetavéva ha ojehechakuaávo ha'eha tenda ikatúva ojejapo porãve, oñemohenda upépe pe mbo'ehao.

GSAM 398.1Pe óga guasu, Mbo'ehao Guasu Union tee, ha'e peteĩ óga guasu orekóva 141 x 84 pie. Yvy guive pe óga apu'a ru'ã meve ijyvatekue ha'e 100 pie. Ko óga guasu ykére oĩ mokõi kotykeha, peteĩteĩ 104 x 104 pie, mbohapy píso ijyvatekue. Oje'arõkuri pe yvy oñeme'ẽva'ekue repy ohepyme'ẽtaha michĩvérõ mbyte pe viru oñeikotevẽvagui oñembosako'i hag̃ua ko mbo'ehaovusu atyguasu mbytépegua, oñemoaranduhápe tembiapo apoharakuéra vore'ípe ijeheguíva inglyes, escandinavo ha alemán ñe'ẽme, mbo'eharakuéra oñe'ẽva iñe'ẽ teépe rupive.

GSAM 398.2Umi óga oñemomarangatu 24 jasyporundy, 1891-pe, ha mbo'ehao ojepe'a 30 jasyporundy. Peteĩha arýpe oñemboheraguapy 301 temimbo'e. 1892-pe mbo'ehao ojepe'a oĩhaguépe 222 temimbo'e, ha upe arýpe oñemboheraguapy 553. Umíva apytégui, pokõi pa peteĩ oĩkuri vore Alemáña ñe'ẽme, ha poapypa po vore Escandinavia ñe'ẽme.

GSAM 398.3Mbo'ehaovusu ndive oĩ peteĩ kokue, ome'ẽva tembiapo temimbo'ekuérape omba'aposéva kokuépe. Mbo'ehaovusu oguereko avei peteĩ mbujape apoha, ojejapo michĩmi haguépe tembi'u hesãiva. Ary 1903-pe oñemoheñói peteĩ aty omyasãi hag̃ua kuatiañe'ẽ ha aranduka Alemáña, Suécia ha Dinamarca-Noruega ñe'ẽnguérape. Ko aty ijára ijehegui iñembokuatiahaópe ha opaite aty jeroviapy rembiapóre ñembokuatia rehegua Amérikape opaite tetãygua ko'ãvape g̃uarã. Tembiapo ojejapo tenonderãite temimbo'ekuéra rupive. Nda'éi oñembo'eha chupekuéra kuatia apoha rembiapópe añónte, katuete ko'ápe ohupyty hikuái katupyry ojapóvo voi tembiapo misionero.

GSAM 398.4Tembiapo pohãno rehegua oĩ avei ko mbo'ehaovusu ndive. Oñembyaty'ívo koty, ojehechakuaa pe mbo'ehao ikatuha oipe'a peteĩ ikoty guasu okehápe, ha péicha, sa'i viru oñegastávo, oñemoñepyrũ peteĩ tasyo'i, ha ojapo tembiapo porãite.

GSAM 399Mbo'ehao Guasu Walla Walla

GSAM 399.1Ko mbo'ehao opyta Walla Walla ypýpe, Tetãvore Washington-pe, ha oñemomarangatu 8 jasypakõi 1892-pe. Mbo'ehao oñepyrũ omba'apo ára ohasava'ekuépe, oĩhaguépe 101 temimbo'e. Ko papapy okakuaa ary pukukue javeve 185 peve. Peteĩ kokue michĩ ha ambue tembiapo mba'eapopyre oñembojoaju ko mbo'ehaóre. Oĩ porãiterei, ha ojapo tembiapo porã. Mbo'ehára J. L. Kay ha'e ko'ág̃a mbo'eharakuéra ruvicha.

GSAM 399Mbo'ehao Australiagua

GSAM 399.224 jasypoapy 1892-pe, ojeipe'a peteĩ mbo'ehao Melbourne, Australia-pe, peteĩ óga ojealkilávape, po mbo'ehára ndive. L. J. Rousseau, oúva Mbo'ehao Guasu Battle Creek, Mich.-guágui, ha'e kuri mbo'ehao sãmbyhyhára peteĩha. Ary 1894-pe ko mbo'ehaópe oñemboheraguapy 89 temimbo'e.

GSAM 399Jejova Avondale-pe

GSAM 399.3Mbo'ehao moñepyrũharakuéra oipotágui ombojoaju tembiapo ñemoarandúre, ohechakuaa iporãha oñemoambue hendágui, upévare ova Melbourne táva guasúgui Avondale, Cooranbong, New South Wales-pe, peteĩ tenda okarahápe, upépe oñeme'ẽ peteĩ kokue ha oñemopu'ã óga oĩporãva. Ko'ág̃a rupi pe mbo'ehao oñemotenonde porã tembiapo rupive ñemoarandúpe.

GSAM 399Avondale rehegua Ñe'ẽngue Oñemoañetéva

GSAM 399.4Iñepyrũmby ha iñesãmbyhýpe, atyha rembipota ha'e kuri mbo'ehao oñemboguata hag̃ua ikatuháichaite oñondivepa umi tembiapoukapy oñeme'ẽva'ekue mbo'ehao tembiapo rehegua ndive. Kóva oikótava peteĩ “mbo'ehao techapyrã”, ha oñeme'ẽkuri jey jey ñe'ẽ oñemboguataporãramo osẽ porãtaha, ndaha'éi mbo'ehao ramo añónte, ha katu pe yvy voi, oje'éva'ekue ndovaléiha, ome'ẽtaha heta mba'e. Ára, Ñandejára jehovasa rupive, ohechaukáma añeteguaha upe oje'eva'ekue. Heta ary pukukue oky'ỹeterei ramo jepe, ha upéva ogueru apañuái ñemitỹhápe ha oñembyaipa umi ñemitỹngue ijerére, pe Avondale kokue katu hovyũ ha ome'ẽ porã. Kóva ha'e kuri peteĩ mba'e hechapyrãva, upéicha rupi umi mburuvicha tetãmegua ou oporandu mba'eichaitépa oñeñemitỹ ojehupyty hag̃ua ko pu'aka guasu.

GSAM 400.1Pe marandu mbo'ehao rembiapokuéra rehegua ary 1903-pe g̃uarã, ohechauka oñembohetave hague popa por ciento umi oñemoarandúva. Pirapirekuéra oĩ porã avei—opaite jeporu oñehepyme'ẽmbáma, ha opyta $1.500 viruñongatuhápe ojepuru hag̃ua mbo'ehao porãrã. Mbo'ehára C. W. Irwin ha'e mbo'ehao sãmbyhyhára ha motenondehára haimete irundy ary pukukue.

GSAM 400Mbo'ehao Guasu Mt. Vernon

GSAM 400.2Amandaje Guasu, ary 1893-pe, omboaje peteĩ jepytaso oipytyvõva ojepe'a hag̃ua peteĩ mbo'ehao guasu Mt. Vernon, Ohio-pe. Ko mbo'ehao oguereko tembiapo ñemuharã oñembojoajúva hese, ha oje'e ojapoha tembiapo porã. Oñemboheraguapy ipype 140 temimbo'e ary 1894-pe g̃uarã. Mbo'ehára J. W. Loughhead omba'apókuri sãmbyhyhárarõ ko mbo'ehaópe heta ary aja, oñehenói peve chupe Washington, D.C.-pe. Mbo'ehao oĩ Academia, Ohio-pe.

GSAM 400Mbo'ehao Mba'apokuaarã Keene

GSAM 400.3Amandaje Guasu 1893-pegua omoneĩ ojejapo hag̃ua peteĩ mbo'ehao tembiapo rehegua Keene, Texas-pe. Oñembyaty peteĩ kokue 130 acre rasáva, oñemopu'ã óga, ha oñepyrũ mbo'ehao Mbo'ehára C. B. Hughes ha iñepytyvõhára kuéra poguýpe. Oñemotenonde omba'apo ha oñemoarandu oñondivepa he'iháicha. 1894-pe oñemboheraguapy 160 temimbo'e. Ko mbo'ehao avei osẽ porãiterei.

GSAM 400Mbo'ehao Guasu Union Claremont

GSAM 400.4Ko mbo'ehao opyta Kenilworth-pe, táva Cape Town ag̃uíme, Sudáfrica-pe. Imbo'eharakuéra hetavéva oñeporavo Mbo'ehao Guasu Battle Creek-gui. Oñepyrũ 1894-pe, oñemboheraguapy ipype porundypa temimbo'e. Oparire ary mbo'ehaopegua peteĩha, temimbo'ekuéra retakue okakuaaite ha upévare tekotevẽma oñembotuichave pe mbo'ehao róga oñeme'ẽ hag̃ua tenda hetave. Ko'ág̃a pe mbo'ehaovusu oĩ Mbo'ehára C. H. Hayton ñangareko guýpe.

GSAM 401.1Adventista-kuéra pokõiha ára pegua avei omotenonde peteĩ mbo'ehao táva'i pegua (ñepyrũmby) Claremont-pe, pokõi pa temimbo'e reheve, ha peteĩ tupão mbo'ehao Beaconsfield-pe, oguerekóva'ekue, 1894-pe, mbohapy pa temimbo'e oñemboheraguapýva.

GSAM 401Mbo'epy Rembiapo Mbykypyre, 1895

GSAM 401.2Ko marandu oúva ojapo pe tekombo'e sãmbyhyhára Amandaje Guasúpe g̃uarã jasykõi, 1895-pe:—

GSAM 401.3“Pe aty jeroviapy mbo'ehaokuéra ikatu oñemombyky kóicha: Oĩ po mbo'ehaovusu oĩva ko'ã tendápe: Battle Creek, Mich.; College View, Neb.; Healdsburg, Cal.; College Place, Wash.; ha Kenilworth, Sudáfrica. Oĩ irundy academia, térã mbo'ehao ojapóva tembiapo mbo'esyry yvatéva rehegua ko tetãme, South Lancaster, Mass.; Mt. Vernon, Ohio; Keene, Texas; ha Graysville, Tenn.... Ko'ãva ári oĩ pe Mbo'ehao Tupã Ñe'ẽgua Australia-pegua; peteĩ mbo'ehao México-pe oñembojoajúva misión pohãnohára reheguáre; mbo'ehao mitã upepeguápe guarã Ypa'ũ Pitcairn-pe; Raiatea-pe, aty Sociedad-pegua; Océano Pacífico Yvy gotyo; Bonacca-pe, Ypa'ũ Bahía-pegua, Mar Caribe-pe; amo papo mbo'ehao tupão pegua ko tetãme ha tetã ambuére; mokõi mbo'ehao Tupã Ñe'ẽgua Amandaje Guasu-pegua; ha hetaite mbo'ehao moherakuãhára ha conferencia local-pegua noñemohendáiva mbo'ehao tee ramo.”

GSAM 401.4Oñemombykyhápe mbo'ehaokuéra jepivegua atyguasu pegua jeike, pe sãmbyhyhára he'i: “Oje'e porãramo, oĩ 3.000 temimbo'e rasa opaite aryguáva oñemboherapyréva Adventista-kuéra pokõiha ára pegua mbo'ehaópe ko'ág̃a rupi.”

GSAM 402Mbo'ehaokuéra rehegua mombe'u mbyky, 1903

GSAM 402.1Tembiapo ha mbo'ehaokuéra Adventista-kuéra pokõiha ára pegua apytépe okakuaa oñembojoja ramo umi marandu rembiapo pehẽngue ambuére. Ojehechaukaháicha pe General Conference Year Book 1904-peguápe, ko'ág̃a rupi oĩ porundy mbo'ehaovusu ha mbo'ehao guasu Amérikape, ha po ambue tetãme. Umi tetã ambuepegua oĩ ko'ápe oje'eháicha: Avondale, New South Wales; Kenilworth, Claremont, Cape Town ypýpe, Sudáfrica; Holloway, Londres, Norte, Inglaterra; Nyhyttan, Järnboås, Suecia; Friedensau, Magdeburg ypýpe, Alemania.

GSAM 402.2Amérikape oĩ mbo'ehao mbytepegua, pa irundy; ha tetã ambuére, po. Ko'ãva opyta Kopenhagen, Dinamarca-pe; Honolulu, Yvy Hawai-pe; Diamante, Entre Ríos, Tavakuairetã Argentina, Amérika Yvygotyo; Curityba, Brasil, Amérika Yvygotyo; Brusque, Brasil, Amérika Yvygotyo.

GSAM 402.3Umi mbo'ehao oñemombe'upyre yvategua ári, oĩ 357 mbo'ehao tupão pegua upepegua pe aty guasu oisãmbyhýva. Ko'ãvagui 317 oĩ Estados Unidos-pe, ha irundypa ambue tetãme. Jarekorire papapy hekopete ko'ág̃a peve, ko'ã papapy tuichaitereivéta. Heta mbo'ehao ojepe'a 1902 opa rire guive. Techapyrãrõ, pe Amandaje Nebraska-pegua omombe'u oguerekoha pa mbo'ehao tupão pegua. Jasykõi 1, 1904-pe, ijehaipyre ohechauka “mokõipa irundy mbo'ehao tupão pegua”, peteĩ amandajépe oñembohetave pa irundy.

GSAM 402.4Añetehápe Ñandejára po sãmbyhyhára oisãmbyhy porãiterei ha oipe'a tape tembiapo tekombo'e rehegua ko'ã tapicha apytépe. Ha'e tome'ẽ arandu umi oñehenóivape oisãmbyhy hag̃ua ko iñe'ẽ rape pehẽngue, umi mbo'ehao opaichagua oñemotenonde hag̃ua pe tape ha'e ohechaukava'ekue rupi. Upéicharõ oĩta hetaiterei tembiapohára ikatupyrýva ha oñembokatupyry porãva Karai Guasurã, ha ndaha'emo'ãi kuimba'e ha kuña “peteĩ ykéreguánte” iñarandúpe ha hekoitépe. “Ñandejára ome'ẽkuri iñe'ẽ,” he'i pe Salmo apohare, ha “tuicháva kuri pe aty [ñorairõhára aty, ijykére] omyasãiva'ekue.”