Vore 15 — Tesape Okakuaáva ha Mba'e Hechapyrãvéva

GSAM 235.1“Penemandu'áke umi ára yma guaré rehe, pehupyty rire tesape, pehasava'ekue peteĩ ñorairõ guasu jehasa asýpe; peteĩ hendáicha, pejehechauka aja opavave ohecha hag̃ua, ñe'ẽngai ha jehasa asy apytépe; ha ambue hendáicha, peiko aja iñirũnguéraicha umi ojehasa asýva ndive.”¹

GSAM 235.2Pe ára pukukue 1844-pe ñembyasy guasu guive, ojekuaa porã meve pe santuario ha mbohapyha anhel marandu, ha'ékuri peteĩ jehecha'a ijojaha'ỹva. Umi Adventista oñembopy'aguapýva gueteri hekoitépe oĩhague pe tembiapo ymaguarépe, añetehápe ha'ékuri peteĩ “ojehechauka” umi oimo'ãvape g̃uarã pe marandu ha'eha peteĩ jejavy guasu; ha upévare oñemboyke vaieterei hikuái. Kóva ikatu oaguanta vy'apópe ojejokóvo Ñandejárare jerovia rupive, ha oguerekóvo Espíritu Santo ñemoirũ.

GSAM 235Mokõi Tenda Tee Satanás Oatakahápe

GSAM 235.3Satanás oguereko mokõi tenda tee ombotavy hag̃ua Adventista-kuérape. Peteĩha ha'e ombojerovia umi ojerovia mbaretéva profecía ára opámaha, Cristo jeju mokõiha ha'eha peteĩ jeju espíritu-pe, ha oimeraẽva hendáicha ha'e ojapohague ko jeju umi 2300 ára pahápe. Mokõiha katu ha'e omomýi umi ojerovia'ỹmbávape ijehasa ymaguarére, oheja hag̃ua opa mba'e. Upéicha, añetegua santuario ha anhel mbohapyha marandu rehegua mbeguekatúpe oñemyesakãvo Ñandejára Ñe'ẽnguekuéragui, pe Tupã Espíritu ñe'ẽnguéra, profecía jopói rupive, omombarete pe tembiapo oikova'ekue, ohenóivo chupe “tesape rendy” Tupã omoĩva'ekue tape renondépe, ohesape hag̃ua táva peve, ha ohechauka umi Tupã Ñe'ẽ techaukaha he'íva Cristo jeju mokõiha ha'etaha añetehápe ha ha'e voi, ha upévare ndaikatuiha ha'e pe oikótava umi “ára” pahápe.

GSAM 236Jehechauka Ijojaha'ỹva

GSAM 236.1Ñandejára oñe'ẽramo hetãyguakuérape jehecha rupive ko'ã ára pahápe, ¿ndaha'éiramo piko ja'e pe jehechauka voi oĩtaha techaukaha hesakãva Tupã mba'eha? Ko'ã techaukaha ojehecha Kuñakarai E. G. White jehechakuérape. Umi jehecha reko voi, ojehechaukaháicha Vore 13-pe, ha'e peteĩ milágro añónte; ha katu oĩ heta mba'e hechapyrãva oñembojoajúva umi jehecha ypykuére, rehechakuaátava remoñe'ẽ pypukuvévo ko tembiapo; ha ikatúpa ñaha'arõ ambue hendáicha peteĩ jopói koichaguávape, Ñandejára ojapova'ekue ohenói hag̃ua yvyporakuéra resa, ha ogueraha chupekuéra he'i hag̃ua, Moisés-icha: “Ajevyta, ha ahecháta ko mba'e guasu”? Peteĩ mitãkuña imboriahúva, hasykatúva ha ikangýva, oĩmbaitéva omanombotárõguáicha, he'i reínte pe Karai ome'ẽhague chupe peteĩ jehecha, upéva ndohupytýi va'erãmo'ã ojapo hag̃ua kóva. Umi mba'e hechapyrãva ojehecháva umi jehecha reheve niko omokyre'ỹ tapichakuérape oikuaase hag̃ua, ha ojejerure pe mitãkuñáme oho hag̃ua tenda tendápe omombe'u hag̃ua pe Karai he'i hague chupe oikuaauka hag̃ua hapichakuérape.

GSAM 236Jehechauka Ijojaha'ỹva Mbohapyha Jehechápe

GSAM 236.2Ko'ápe amombe'úta heta mba'e ijehecha mbohapyha rehegua, pe ojehúva'ekue itúva rógape, oñeñe'ẽva hese Vore 13-pe, che mombe'uhaguéicha chéve Kuñakarai White túva ha isýgui, iñermána Kuñakarai Sarah Belden-gui, ha ambue tapichágui.

GSAM 236.3Pe kotýpe ojehúhaguépe pe jehecha, oĩkuri peteĩ Biblia guasuete ogapygua mesa ári. Ha'e peteĩ oñembokuatia va'ekue Boston-pe Joseph Teale rupive, ary 1822-pe. Pe aranduka oguereko papoapy pulgada ipukukue, pa peteĩ pulgada ipekue, irundy pulgada ipoguasukue, ha ipohýi papoapy libra ári. Ohecha aja, opu'ã, ha oipyhy ko Biblia pohýi ijyva asúpe, pe aranduka ojepe'a, ha ojoko pe Biblia ijyva ojepysóva ári, hete ndive ángulo 90° ojapóvo; ha upéi, mbyte aravo ári, ipo akatúape, ombojere hendágui hendápe, ha ohechauka heta Tupã Ñe'ẽ ñe'ẽngue, ha'e omoñe'ẽ jeyva ojesareko aja yvate gotyo, ha pe aranduka oĩhágui ambue gotyo. Ireindy Sarah (upéi Stephen Belden rembirekorã), térã, sapy'ánte, ambue tapicha oĩva upépe, omaña opaite jehaipyre ha'e ohechaukahápe ikuãme, ha ohecha porã opa jey ha'e omoñe'ẽjeyha pe Ñandejára Ñe'ẽ ikuã opytahápe. Sy Harmon he'i itajýra Ellen, hekove jepiguáicha, “ndaikatuveimaha, ikangy rupi, ohupi upe Biblia pohýi pe mesa'ígui; ha katu pe jehechápe ojagarra hasy'ỹme, ojehechaháicha, ha'ete ku peteĩ Testamento voko peguánteva.”

GSAM 237.1Añetehápe, kóva peteĩ mba'e hechapyrãva!—peteĩ mitãkuña ikangy asýva, ipohýiva pokõi pa lívra añoite, ojagarra peteĩ Biblia pohýi mbyte aravo ári peteĩ hendápe peteĩ kuimba'e imbareteva ndaikatumo'ãiva ojagarra mokõi aravo'i jepe; jey, ojerévo peteĩ tendágui ambuépe omoñe'ẽ hag̃ua Ñandejára Ñe'ẽngue, ha ko'ãva, opa jey, ha'e pe ha'e omoñe'ẽ jeýva, ojesareko aja hesa yvate gotyo ha pe aranduka mboypýri; ha ipahápe, peteĩ ñe'ẽ osẽva peteĩ tapichágui ipulmón omýi'ỹre ha opytuhẽ'ỹre, ha omoñe'ẽ jey hekopete umi Ñe'ẽngue ojeiporavova'ekue,—kóva katuete ndaikatúi oje'e ha'eha yvypóra rembiapo, térã mba'asy rembiapokue. Umi ohechava'ekue ohechakuaa hesakã porãha ha'eha pe Espíritu ojehechauka, pe Ijára oñe'ẽva'ekue pe yvyra rendýgui. Ko'ãichagua jehechauka, Kuñakarai'i Harmon jehecha mbohapyhápe, ojekuaahápe, ogueru techaukaha mbarete ohechaukáva oĩhague umi jehechápe peteĩ mbarete tuichavéva yvypóra mbaretégui.

GSAM 237Pe Jehecha Topsham-pegua

GSAM 237.2Upe ojehúva riremínte, umi Adventista aty Topsham-pegua, opytáva Portland, Maine-gui mbohapypa mílla yvate kuarahyresẽ gotyo rupi, ohendúvo mba'éichapa Ñandejára oñangareko Kuñakarai'i Ellen G. Harmon rehe, ohenói chupe upe tendápe. Oñemoneĩ pe jehenói, ha péicha oho ypy Topsham-pe. Umi Adventista aty upe jave ojejapo Karai Curtiss rógape. Kuñakarai Frances Lunt (ymave Kuñakarai'i Frances Howland), Oakland, Cal.-gua, ome'ẽkuri chéve ko marandu, ojehaíva'ekue 19 jasyteĩ, 1890-pe:—

GSAM 238.1“Che, che ru rogayguakuéra ndive, roho kuri Che reindy Harmon atyhápe Topsham-pe, 1845-pe, ha umi aty aja ha'e ohecha peteĩ jehecha. Ha'e kuri pe peteĩha jey rohecha chupe ojesarekopývo. Peteĩ umi Biblia yma guare [pe Biblia Ogaygua Teale mba'éva, ipohýiva papoapy libra] Che ryke'y Curtiss mba'e va'ekue. Che reindy Harmon oguenohẽ ko Biblia tuicháva mesa guasúgui oĩ aja jehechápe, ha ha'e ohechauka umi Ñandejára Ñe'ẽ ñe'ẽngue ombojere aja ikuatiakuéra, hesa omaña aja yvate gotyo, ha pe arandukágui mombyry. Umi ñe'ẽngue ha'e he'i jey va'ekue ha'e ñemboarandu, ñemokyre'ỹ, térã ñeja'o. Ambue mba'e ijojaha'ỹva upe jehechaukápe upe jave ha'e kuri pe aranduka oñemohenda haguéicha. Ojejoko ipo ojepe'ávape peteĩ ángulo irundypa po (45°) rupi, ha avave ambue ndaikatúi ojoko peteĩ aranduka péicha oñembojojáva'erãme ani hag̃ua osyryry voi ipópe; ha katu Che reindy Harmon ojoko ko Biblia upe ángulo-pe heta aravo'i pukukue, hatã porã, ha'ete ku oñembojáva ipóre, ha'e upe aja ohasávo peteĩteĩva rendágui pe kotýpe.”

GSAM 238Kuñakarai Truesdail Marandu

GSAM 238.2Ambue ñemombe'u ko jehecha rehegua ou Kuñakarai M. C. Truesdail-gui, Trenton, Mo.-pegua, ára 27 jasyteĩ 1891-pe guare. Ha'e he'i:—

GSAM 238.3“Che arekókuri papo ary 1845-pe, ha aime kuri Che reindy Harmon ou ypy ramo guare Topsham-pe, ha'e ohecha ramo guare pe jehecha Che ryke'y Curtiss rógape, upépe ojagarra pe Biblia guasu hogayguapegua ha ohupi ipópe peteĩ hendápe avave ambue ndaikatúihápe ojoko peteĩ aranduka ipópe osyryi'ỹre voi.

GSAM 238.4“Che reindy Harmon oĩkuri jehechápe mokõi aravo rasa. Ha'e kuri pe Tupã mbarete jehechauka hechapyrãvéva ahechava'ekue araka'eve, ha ahecháma chupe jehechápe hetave pakõigui. Ko'ãva niko akóinte ha'e kuri ára py'a guapy pypuku ha ñehecha jehegui, ha katu kóva ohasa maymávape. ¡Ay! mba'éichapa rorryrýi pe Yvága Ruvicha orembo'évo hembiporu kangy rupi; ha'e omoñe'ẽrõ guare oréve umi ñe'ẽnguéra ñanembopy'aguapýva ha oĩ porãva ore rekove hasýpe guarã; techapyrãrõ Hebreos 2:2, 3; Santiago 5:7, 8; Hebreos 10:35, 39; 1 Pedro 1:7; Lucas 12:32-37, ha hetave ambue, ojokóvo pe Biblia guasu yvateterei atekotevẽrõguáicha añembo'y peteĩ apyka ári amoñe'ẽ hag̃ua pe ha'e ohechaukáva. Ndaimo'ãi Che reindy Harmon ijyvateve hague mokõi pulgáda-gui.”

GSAM 239.1Ko'ãichagua jehechauka ombojerovia umi hekoporãvape peteĩ mbarete yvypóra mba'e'ỹva oisãmbyhyha pe tembiguái ñemomirĩme, ha oñehenói chupe opaite New England-gui ou ha ome'ẽ hag̃ua iñemombe'u.

GSAM 239Tembiapo Po pegua, Angaipa

GSAM 239.2Upe riremínte, Kuñakarai'i Harmon-pe oje'e, peteĩ jehechápe, oho hag̃ua Paris, Maine-pe, oĩháme tapichakuéra ogueroviáva tembiapo po pegua ha'eha peteĩ angaipa. Pastor Stephens, Woodstock, Maine-gua, ha'e kuri pe oisãmbyhýva ko jejavy guasúpe, ha ipu'aka mbarete ambuekuéra ári. Ha'e ymave ha'ékuri peteĩ Metodista ñe'ẽhára, ha ojehechakuaa chupe peteĩ Hesu rapeguáicha iñumíllova ha ijeroviaha. Oganákuri heta tapicha jerovia pe añetegua rehe oñeha'ãmbaitéguirei, ha hekove marangatuete ojehechaháicha, upéva ojapouka hetaívape oguerovia chupe Tupã voi oisãmbyhyha. Ñandejára ome'ẽ Kuñakarai'i Harmon-pe peteĩ ñemoñe'ẽ oja'o hag̃ua chupe. Ha'e he'i ha'e ohoha Tupã ñe'ẽ kóntrape nomba'apóigui, ombohasávo ijavykuéra ambuekuérape, ha oñe'ẽ vaihápe opa umi ndojeroviáiva hesekuéra rehe. Ha'e omboyke opaite techaukaha Ñandejára ome'ẽva'ekue chupe ohechakuaa hag̃ua ijavyha, ha ndohechakuaasei ijavyhague. Oho hemiandu rapykuéri, ha ojapo guata puku, oguata mombyry, upépe oñembohorýnte hag̃ua chupe, ha oimo'ã opa ko'ã mba'épe ohasa asyha Cristo rerápe. Iñakãporã ha ijehesa'ỹijo oñemboyke.

GSAM 239.3Kuñakarai'i Harmon ñe'ẽngue ha pe káso osẽ haguéicha rehegua, amombe'úta peteĩ kuatiañe'ẽ oúva Kuñakarai M. C. Truesdail-gui, oikova'ekue upérõ Paris, Maine-pe. Ome'ẽ rire mbovy mba'e ojehúva oñemoneĩva pe oje'eva'ekuére, he'i:—

GSAM 240.1“Opaite oñemombe'u hembiapo vai, iñirũrã sãmbyhyhára Jesse Stephens-nte ndojapói. Che reindy Harmon omomarandu chupe, ndojapóiramo upéva oñemomirĩvo ha omombe'úvo ijavykuéra, pya'e ombotýta hekove rape. Opa oikuaa kóva ha'eha peteĩ he'i tenonderã ojejukátaha oimeraẽva hendáicha.”

GSAM 240.2Péicha oho hese upéi:—

GSAM 240.3“Ijaty'i oheja rire chupe, oñembyasyeterei, ha sapy'aitépe iñakãvai, ndo'usevéima mba'eve tembi'u umi iñañáva ojapóva. Ndoikuaái che jeju jey Massachusetts-gui agueru jave chupe hembi'urã. Oporandu, omoĩvo ipo kanguýva peteĩ ovetã pa'ũ michĩ rupi: ‘Ñandejára piko nembou kóva ndive, Che reindy Marian?’ Ohechakuaávo che mbohovái py'a mokõi reheve, ndo'usevéi oha'ã jepe. Iñembyasy reko, oñembotývo peteĩ koty'ípe ityvýra (peteĩ ndogueroviáiva) rógape, chemomandu'a pe ñe'ẽmondo oñembouva'ekue chupe yvágagui mborayhu pypukúpe, ha ha'e katu omboyke reíva'ekue. Ojegueraha hogayguakuérape mokõi ára rire ko jeju ñembyasýgui, ha upépe pya'e ojejukáma, ojapóvo sã hupa aokuéragui.”²

GSAM 240Peteĩ Ñe'ẽ Tenonderã Oñemoañetéva

GSAM 240.4Arahaku 1845-pe, Otis Nichols ohenóirõguare chupe, Kuñakarai'i Harmon oho ohecha Massachusetts, heindy Sarah omoirũvo chupe. Oiko hikuái Karai Nichols rogayguakuéra ndive. Ha'e ha hembireko oho jepi imba'yruguatápe, oguerahávo chupekuéra heta tendápe ojapo hag̃ua aty, upépe Kuñakarai'i Harmon omombe'u ijerovia rehegua. Péicha oho ohecha Boston, Roxbury ha Carver. Ohohápe mokõiha jey Boston, Mass.-pe, oiko peteĩ mba'e ijojaha'ỹva.

GSAM 240.5Boston ha ijerére oĩkuri peteĩ aty tapicha jerovia reíva, ha'ekuéra he'íva avei tembiapo ha'eha peteĩ angaipa, ha iñe'ẽ tenondegua ha'e: “Pevende pende mba'e, ha peme'ẽ jopói.” He'i hikuái oĩha hikuái pe jubileo-pe, yvy opytu'uva'erãha, ha umi mboriahu oñemanteneva'erãha omba'apo'ỹre. Sargent, Robbins, ha ambue tapicha oĩva ijapytepekuéra ha'e umi sãmbyhyhára. Ha'ekuéra he'i umi jehecha ha'eha aña mba'e, ojehechaukágui chupekuéra ijavyhague. Ivaíeterei oñe'ẽ hikuái opa umi ndogueroviáiva hendivekuéra rehe.

GSAM 241.1Kuñakarai'i Harmon ha iñermána oĩ aja ohechávo Karai Nichols-pe hógape, Sargent ha Robbins og̃uahẽ Boston-gui ojerure hag̃ua chupe peteĩ pytyvõ, ha he'i hikuái ou hague ohecha hag̃ua chupe, ha opyta hag̃ua hendive peteĩ pyhare. Karai Nichols ombohovái ovy'aha ou haguére hikuái, Kuñakarai'i Sarah ha Ellen Harmon oĩgui hógape, ha oipotágui oikuaa porã hikuái chupekuéra. Upe jeýpe iñakã oñemoambue, ha ndaikatúi oñembojerovia oike hag̃ua hóga ryepýpe. Karai Nichols oporandu ikatuha Ellen omombe'u imarandu Boston-pe, ha ohendúta hikuái, ha upéi ohecha hag̃ua iporãpa. “Hẽe,” he'i hikuái, “eju Boston-pe sábado oúvape [he'iséva arateĩ, ne'ĩrãgui oguerohory hikuái pe sábado]; roipotaite rohendukuaa chupe.”

GSAM 241.2Karai Nichols omombe'u chéve kóva hógape, Dorchester-pe, ary 1858-pe. He'i ojapopáma hague opa mba'e oho hag̃ua Boston-pe sábado pyhareve imba'yruguatápe ogueraha hag̃ua Kuñakarai'i Harmon pe aty oñembosako'ívape. Upe pyharépe, oñembo'e aja hikuái hogapýpe, ha'e ojehechauka chupe peteĩ jehechápe. Osẽ rire upégui, he'i: “Che ryke'y Nichols, ndahomo'ãi Boston-pe ko'ẽrõ; Ñandejára ohechauka chéve ahava'erãha Randolph-pe. Ha'e oguereko peteĩ tembiapo ajapova'erã upépe.” Karai Nichols omomba'eterei iñe'ẽ. Oñe'ẽme'ẽmava'ekue oguerahátaha chupe Boston-pe ko'ẽrõ, ha oñeporandu jepy'apýpe: “Mba'épa ajapóta che ñe'ẽme'ẽre Sargent ha Robbins-pe?” “Aníke rejepy'apy upévare,” he'i Kuñakarai'i Harmon, “Ñandejára he'i chéve aha hag̃ua ambue rapére.” “Bueno,” he'i Karai Nichols, “ndaikuaái mba'épa he'ise upéva.” “Ñandejára ohechauka chéve jaikuaataha ñag̃uahẽvo upépe,” he'i Kuñakarai'i Harmon. “Bueno,” he'i Karai Nichols, “ndaipóri tape peẽ peho hag̃ua upépe ore roho'ỹre rogueraha peẽme, ha katu ndaikuaái mba'éichapa amombe'úta ko'ã mba'e che joyke'ykuéra Boston-guápe.”

GSAM 241.2Karai Nichols he'i avei chéve: “Che reindy Harmon ohecha hovamokõiha pe jehechápe, ndaiporimo'ãiha aty Boston-pe sábado-pe, Sargent, Robbins ha ambue oñemoĩva hese oñembyatytaha aty guasu ndive Randolph-pe (paapy milla Boston-gui) sábado-pe; ha ñambohovakeva'erãha umi oñemoĩvape Randolph-pe, iñembyatyhápe sábado-pe, ha upépe ha'e ohupytýtaha peteĩ marandu chupekuéra g̃uarã, ombojeroviátava umi ipy'a potĩva ha ndoguerekóiva temimo'ã mboyveguápe, ijehecha'akuéra ha'épa Ñandejára mba'e térã Satanás mba'e.” Oho rangue Boston-pe ha upéi Randolph-pe, ojapóvo mokõipa mokõi milla, oho hikuái hekoitépe Randolph-pe, og̃uahẽvo upépe ñembyaty ára rupi. Upépe ojuhu hikuái umi voi oñemoĩva'ekue oñembyaty hag̃ua hendivekuéra Boston-pe. Karai Nichols upémarõ he'i: “Ko'ág̃a aikũmbyma.”

GSAM 242.1Ko Sargent ha Robbins ñeha'ã ojehekýi hag̃ua Kuñakarai'i Harmon ñemombe'úgui, ha pe tape oñembohape hague chupe ojotopa hag̃ua hendivekuéra, tuicha omyangekói umi oĩva'ekue apytu'ũme. Pe aty guasu rehegua katu, amombe'úta pe karai Nichols he'ihaguéicha:—

GSAM 242Jehechauka Ijojaha'ỹva

GSAM 242.2“Che reindy Ellen oñeguerahákuri peteĩ jehechápe techaukaha ijojaha'ỹva reheve, ha oñe'ẽ meme upe jehechápe iñe'ẽ potĩ asýpe, opaite oĩva upépe ikatuva'ekue oikuaa porã, kuarahy oike meve rupi. Sargent, Robbins ha French ipochyete ha ipy'atarova avei ohendúvo Che reindy Ellen-pe oñe'ẽha upe jehechápe, ha'ekuéra he'iháicha upéva ha'eha aña rembiapo; oiporu paite ikatupyry ha imbarete tete pegua ombogue hag̃ua upe jehecha rembiapokue. Oñembyaty hikuái opurahéi hatã hag̃ua, ha upéi oñombohovaívo oñe'ẽ ha omoñe'ẽ pe Biblia-gui hatã, ani hag̃ua oñehendu Ellen-pe, imbarete opa peve, ha ipo oryrýi ndaikatuveimaha omoñe'ẽ la Biblia-gui, ha katu opa ko sarambi ha tyapu apytépe, Ellen ñe'ẽ potĩ ha po'i, oñe'ẽ aja jehechápe, oñehendu porãite opavave oĩva upépe. Ko'ã kuimba'e ñemoĩ oho hese ikatu aja oñe'ẽ ha opurahéi, oĩramo jepe iñangirũnguéra oja'óva chupekuéra ha ojeruréva chupekuéra opytu'u hag̃ua. Ha katu he'i Robbins: ‘Peñakãity peteĩ ta'ãngápe: pemomba'eguasu peteĩ vaka ra'y itajúguáva.’

GSAM 243.1“Karai Thayer, pe óga jára, ndogueroviái porãi pe ijehecha ha'eha aña mba'e, Robbins he'iháicha. Ha'e oipota oñeha'ã hag̃ua oimeraẽva hendáicha. Ohendúma va'ekue umi jehecha aña mbaretekuegui ojejokoha ojeipe'ávo pe Biblia ha oñemoĩvo pe tapicha oĩva jehechápe ári, ha oporandu Sargent-pe oha'ãtapa upéicha, ha'e katu nomoneĩri. Upémarõ Karai Thayer oipyhy peteĩ Biblia ogapyguáva, formato quarto-pe, ipohýiva ha tuicháva, oĩva'ekue mesápe ha sa'i ojepurúva, oipe'a ha omoĩ ojepe'a Ellen pyti'áre ohecha aja, ha'e oñembojeko hína upérõ hapykue gotyo ogykére koty eskínape. Biblia oñemoĩ riremínte hi'ári, opu'ã ipýpe, ha oguata koty mbytépe, pe Biblia ojepe'áva ipo peteĩme, ohupi ikatuháicha yvateve, ha omaña yvate gotyo opytávo, he'i ñemomba'e guasu reheve: ‘Ñemombe'u oñeme'ẽva Tupã pytu rupive’, térã ñe'ẽnguéra he'iséva upéicha. Ha upéi, pe Biblia oñemboapýrõ guare peteĩ ipópe, ha hesa omaña yvate gotyo, ha ndaha'éi pe Bíbliare, areterei aja ombojere kuatia kuéra ambue ipópe, ha omoĩ ikuã umi ñe'ẽngue ári, ha he'i hekopete umi ñe'ẽ ñemomba'e guasu reheve. Heta oĩva upépe omaña umi hendáre ikuã oñemboapýrõ haguépe, ohecha hag̃ua oñe'ẽ porãpa, hesa omaña yvate gotyo ajaite rupi. Umi jehaipyre oñeñe'ẽva'ekue apytégui, oĩ oñe'ẽva ñembohovake umi iñañáva ha Tupã ñe'ẽngai apoháre; ha ambue katu ñemoñe'ẽ ha mbo'epy ñane rekove ko'ag̃aguápe g̃uarã.

GSAM 243Ijehecha Pukuvéva, poteĩ aravo ári

GSAM 243.2“Upeichagua rekópe opyta ka'aru pukukue kuarahy oike mboyve peve, upérõ osẽ pe jehechágui. Ellen opu'ãvo ipy ári jehechápe, pe Biblia pohýi ojepe'áva ipópe, ha oguata kotýre, he'ívo Ñandejára Ñe'ẽnguéra, Sargent, Robbins ha French okirirĩ. Upe rire opyta hikuái jepy'apýpe, heta ambue ndive; ha katu omboty hikuái hesa, ha oaguanta ohechauká'ỹre mba'eve imba'eñandúgui.”³

GSAM 244Kuñakarai'i Harmon Menda

GSAM 244.130 jasypoapy 1846-pe, Kuñakarai'i E. G. Harmon ha Pastor James White omenda, ha oñondive omba'apo hikuái pe marandu ñemyasãi hag̃ua. Ary 1847 pukukue, hembiapo ojejapove Maine ha Massachusetts-pe.

GSAM 244.2Sábado ñepyrũme jasyrundýpe, Kuñakarai White-pe oñeme'ẽ peteĩ jehecha iporãitereíva, Stockbridge Howland rógape, Topsham-pe, upépe jepi ojejapohápe umi aty. Ko jehecha ha'e pe oñeñe'ẽva hese Early Writings-pe, ohechahaguépe ha'e pe santuario ha imba'ekuéra, pe apañuái ára, umi marangatu okañýva táva guasukuéragui, umi iñañáva ojeréva hesekuéra, isãsõ Ñandejára ñe'ẽ rupi, pe jubileo, Ñandejára jeju karréta araípe, ha ambueve mba'e. Iporã jahecha mba'éichapa oñemomýi ha'e oĩ aja ko jehechápe.

GSAM 244Heta Biblia Ojeipurúva Peteĩ Jehechápe

GSAM 244.3Kuñakarai Frances Lunt (S. Howland rajy), 19 jasyteĩ 1890-pe, he'i chéve:

GSAM 244.3“Pe koty ojejapohápe atyguasu ykére, oĩkuri peteĩ mesa ha hi'ári oĩ heta aranduka opaichagua, umíva apytépe oĩ heta Biblia tuichakue jepiguáicha. Ohechávo pe jehecha, Kuñakarai White opu'ã, oho mesápe, ojagarra peteĩ Biblia opoko'ỹre ambue arandukáre, ha ojokóvo pe Biblia ojepe'áva iñakã ári ipo asúpe, ipo akatúa kuã mboypýva ohechaukávo pe Ñandejára Ñe'ẽ omoñe'ẽva'ekue, oñembo'ývo pe tapicha oñembohapéva renondépe, ha upéi omoĩ pe aranduka ojepe'áva pe tapicha pyti'áre omoñe'ẽhaguépe chupe pe ñe'ẽ. Ojevývo mesápe, oipyhy ambue Biblia, ha upeichaite avei omoñe'ẽ jey ambue Ñe'ẽngue Marangatu ha omoĩ pe Biblia ojepe'áva pe tapicha ha'e oñe'ẽva chupe pyti'áre. Kóva ojejapo jey amo poteĩ tapichápe rupi; upe rire, heko porãme, oguapy peteĩ apykápe, ha upe aja pukukue hesa omaña yvate gotyo ha mombyry pe arandukágui.”

GSAM 245.1Kóva rehegua Kuñakarai Truesdail he'i:

GSAM 245.1“Che aĩkuri upépe [Jasyrundy, 1847] Che reindy White oho ramo guare mesápe ha oipyhy peteĩteĩ Tupã Ñe'ẽ umi aranduka apytégui oĩva mesápe, omoĩvo pe Tupã Ñe'ẽ pe tapicha oñeme'ẽtavape pe Ñe'ẽngue pyti'áre. Kóva ojapo ojesarekóvo yvága gotyo. Upe jave ha'e ojagarra pe Biblia iñakã ári oñe'ẽ aja chendive; ha upéi omoĩ che pyti'áre. Pe vore oñeme'ẽva'ekue chéve ha'e 2 Corintios 6:17.”⁴

GSAM 245.2Peteĩ kuatiañe'ẽme Kuñakarai Frances Lunt ombohasa mbohapy tapicha réra oĩva'ekue upérõ, ha oñemoĩhague hesekuéra pe Biblia Kuñakarai White oñe'ẽ aja chupekuéra pe ñe'ẽngue peteĩteĩvape g̃uarã, ha umi téra apytépe oĩ Kuñakarai Truesdail réra.

GSAM 245Hembiapo peteĩha oiko umi Ojeroviáva Cristo Ou Pya'etaha apytépe

GSAM 245.3Kuñakarai'i Harmon rembiapo, pe marandu'apokuaa jopói ñesãmbyhýpe, jasyteĩ 1845 guive, 1846 arapoty peve, haimete papoapy jasy, oĩkuri umi “ogueroviáva” ndive Cristo ou pya'etaha rehe, ha'ekuéra ndive oñomoirũmava'ekue ymave. Ohasa rire umi mokõi su mbohapy sa ára (22 jasypa, 1844), ojekuaa porã meve mba'érepa oñembyasy hikuái ha mba'éichapa pe ojehúva'ekue upe jave, oĩkatu va'erã kuri pe jejopy umi ojeroviáva oike hag̃ua temimo'ã japúpe, térã ohejaite hag̃ua opa mba'e ohasava'ekue hikuái. Iñe'ẽngue ha'e kuri chupekuéra péicha: “Pe tembiapo ohasava'ekue ou Tupãgui. Pejoko mbarete pende jerovia. Ñandejára oguereko gueteri tembiaporã hembiguáikuérape g̃uarã. Peñemoarandu la Biblia-re. Peheka iñe'ẽ, ha pejuhúta tesape.”

GSAM 245.4Ko ñemoñe'ẽ oho Ñandejára rembipota ndive. Ha'e oipotánte voi iñe'ẽngue tee hembiguáikuérape g̃uarã osẽ hag̃ua iñe'ẽnguégui hi'áraitépe, ha upéi pe marandu tenonderãgua jopói ou “mokõihápe”, omombarete ha omopu'ã hag̃ua umi ojeroviávape.

GSAM 246.1Peteĩ techapyrã ojehecharamóva ko mba'égui ojejuhu Cornelio kásope, oñemombe'uháicha Hechos de los Apóstoles-pe. Peteĩ anhel Tupãgua ojehechauka chupe ha ome'ẽ chupe peteĩ jesareko hógape voi. Upe anhel oikuaa porãiterei marandu porã añeteguáva, ha ikatuva'erãmo'ã ombo'e umíva Cornelio-pe, ág̃a katu oñembou oipytyvõ hag̃ua peteĩme oikótavape salvasiõme, ome'ẽvo Cornelio-pe peteĩ jesareko. Ha'e omyesakã chupe iñembo'e ha iñeme'ẽ oñemomba'eha Ñandejára renondépe. Ndo'éi chupe marandu porã, ha katu he'i chupe tohenói Pedro-pe, oikóva Simón pire mbosako'ihára rógape, Jopápe. Oguahẽ Pedro, ha Ñandejára Ñe'ẽnguégui omoherakuã Cornelio-pe Cristo marandu porã.

GSAM 246Profecía Jopói Reko

GSAM 246.2Ko'ápe iporã jahecha umi jopói ñakãrapu'ã rape, Ñandejára ohechaukahaguéicha iñe'ẽme. Pablo oñe'ẽ kóvare iñe'ẽnguépe Corinto-guápe g̃uarã, he'ihápe: “Tupã omoĩmi tupãópe, tenonderã apostolokuéra, upéi profetakuéra.”⁵

GSAM 246.3Jahechávo apóstol he'iva'ekue ko'ã jopói joaju rehegua tembiapo marangatúpe, jahechakuaa voi mba'érepa oñeñangareko ko ñemohenda. Oñembojojávo ko'ã jopói, Pablo he'i: “Upévare ñe'ẽ ambue ha'e techaukarã, ndaha'éi umi ogueroviávape g̃uarã, ha katu umi ndogueroviáivape g̃uarã; profecía katu ndojeporúi umi ndogueroviáivape g̃uarã, ha katu umi ogueroviávape g̃uarã.”⁶ Ñandejára rembiapoukapy ha'e iñe'ẽngue tee yvy ape ári oñeguenohẽ hag̃ua iñe'ẽnguégui; ha upéicha rupi ha'e omomýi yvyporakuérape ohesa'ỹijo hag̃ua Ñe'ẽngue Marangatu, ha osẽ hag̃ua apóstolkuéraicha, oguerahávo iñe'ẽngue Ñandejáragua, omombe'úvo ko'ãva pe Biblia-gui, opytava'ekue ojehechaukávo iporãha heta ára pukukue javeve. Oñemopu'ãvo umi ojeroviáva, pe marandukuaa jopói ou “mokõihápe”, ojapóvo hembiaporã “umi marangatu oñembokatupyry hag̃ua, tembiapo ñeñangarekorã, Cristo rete oñemopu'ã hag̃ua”.⁷