अध्याय १७ — अडचणीं मदीं मुखार व्हेल्ली सत्यता
GSAM 265.1"जशें एक मेंढरां राखणें, आपल्या शिंपडिल्ल्या मेंढरां मदीं आसतना, आपल्या मेंढरांक सोदता; तशेंच हांव म्हज्या मेंढरांक सोदतलों, आनी त्या कुपाळ आनी काळखाच्या दिसां, जंय खंय तीं शिंपडल्यांत, थंयच्यान तांकां सोडोयतलों."1
GSAM 265.2जे लोक ह्या वेळार मेरेन (१८४७) तिसऱ्या देवदुताच्या संदेशाक मानून घेतिल्ले, ते ह्या संवसाराच्या गजालींनी गरीब आशिल्ले, आनी देखून संदेशाच्या प्रसारा खातीर अर्थीक नदरेन खूब थोडेंच करूंक शकताले. पाद्री व्हाइट आनी ताची बायल आनी पाद्री बेट्स हांणी शिंपडिल्ल्या भावांभितर वैयक्तीक परिश्रमाचें म्हत्व, आनी लोकांक सत्याच्या गिन्याना कडेन व्हरपाक मजत करपा खातीर तांच्या हातांत वाचपाचें साहित्य दिवपाची गरज पळयली. पाद्री बेट्स हांकां सबाथ प्रस्न मांडपाक, तांच्या त्या विशया वयल्या पत्रकाक लागून, वेगवेगळ्या वाठारांनी भोंवतना आनी टपालान ताचें वितरण करतना, खूब मजत जाली. तांणी अत्यंत चिकाटीन वावर केलो.
GSAM 265सत्या खातीर एका भुरग्या भयणीचो त्याग
GSAM 265.3एक वेळार, भाडें भरपाक पयशे नाशिल्ल्यान, तो मॅसॅच्युसेट्स सावन न्यू हॅम्पशायर मेरेन पांयांनी वचपाक भायर सरपाचो आशिल्लो. तेच वेळार ताका एका तरणाटे भयणी कडल्यान एक पत्र मेळ्ळें, जी कार्याक मदत करपाक कितें तरी मेळचें म्हूण सप्तकाक $1 चें घरकाम करपाक तयार जाल्ली. एक सप्तक काम केल्या उपरांत, पाद्री बेट्स हाका पयशांची गरज आसा हो विचार तिच्या मनाचेर इतलो प्रभावी जालो की ती आपल्या मालकिणी कडेन गेली आनी ताका रोखडेच ५ डॉलर धाडपाक शक्य जावचें म्हणून आगाऊ पगार घेतलो. ह्या पयशांनी ताणें सार्वजनीक येरादारीन न्यू हॅम्पशायरा खातीर आपलें भाडें भरलें. दर एका जाग्यार ताचीं बरीं मिटींगां जालीं, आनी जायत्या आत्म्यांनी सत्य स्वीकारलें.
GSAM 266उधार घेतिल्ल्या फर्निचरा सयत घरकाम
GSAM 266.1ह्या संदेशांतल्या सुरवातीच्या पायनियरांक प्रेरित केल्लो त्याग-भावाक दाखोवपा खातीर, आमी १८४७-४८ च्या शिंयाच्या दिसांनी तांच्या परिस्थिती विशीं मिसेस व्हाइट हांच्या विधानांतल्यान फुडलें नोंद करतात, जेन्ना तांणी मेनच्या टॉपशॅम हांगाच्या एस. हॉवलँड हांच्या व्हडल्या घरांत कुडी घेतिल्ल्यो, जंय तांणी उसणें फर्निचर घेवन घरटें मांडिल्लें:—
GSAM 266.2"आमी गरीब आशिल्ले, आनी आमकां खूब कश्टाचे दीस पळोवंक मेळ्ळे. म्हजो घोव रेल्वे मार्गाचेर फातर व्हरपाचें काम करतालो, जाका लागून ताच्या बोटांची कात काडून गेली आनी जायत्या जाग्यारल्यान रगत व्हांवपाक लागलें. आमी दुसऱ्यांचेर आदारून रावचे न्हय, तर आमचो स्वताचो जीवण चलोवचो आनी दुसऱ्यांक मदत करपाक साधन आसचें असो निश्चय केल्लो. पूण आमकां येस मेळ्ळें ना. म्हजो घोव खूब कश्ट करून काम करतालो, पूण ताका ताच्या कामाचें देणें मेळनाशिल्लें.
GSAM 266पाद्री व्हाइट जळवाची लाकडां कातरता
GSAM 266.3"म्हज्या घोवान रेल्वे सोडली, आनी आपली कोयली घेवन लाकडां कातरपाक रानांत गेलो. कुशींत सतत दुखता आसतना लेगीत तो दिसाक सुमार पन्नास सेंट जोडपाक भल्या सकाळच्यान काळोख जायसर काम करतालो. खर दुखीक लागून ताका रातीचो न्हीद लागनाशिल्ली. बेगीनच आमकां वेगवेगळ्या राज्यांतल्या भावंडां कडल्यान पत्रां मेळ्ळीं, तांणी आमकां येवन तांचे कडेन भेट दिवपाक आपयलें; पूण आमचे कडेन राज्या भायर वचपाची साधनां नाशिल्ल्यान, आमची जाप अशी आशिल्ली की आमचे मुखार वाट उक्ती ना.
GSAM 266.4"आमकां कनेक्टिकटांतल्या भाव चेंबरलेना कडल्यान एक पत्र आयलें, जातूंत ताणें त्या राज्यांतल्या एका परिशदेक येवपाक आग्रह केल्लो. जर आमकां जाय तितले पयशे मेळ्ळे जाल्यार वचपाचें आमी थारायलें. म्हज्या घोवान आपल्या मालका कडेन हिशोब केलो, आनी ताका धा डॉलर मेळपाचे आशिल्ले हें कळ्ळें. तातूंतले अर्दे पयशे घेवन हांवें खूब गरजेचीं कांय कपड्यां विकतीं घेतलीं, आनी मागीर म्हज्या घोवाचो ओव्हरकोट जोडलो, जोडांचे तुकडे लेगीत एकठांय जोडून, इतले जोडले की बांयेंतलो मूळ कपडो खंयचो हें सोदून काडप कठीण जालें. डॉर्चेस्टर, मॅस. मेरेन वचपाक आमचे कडेन पांच डॉलर उरले. आमच्या ट्रंकांत आमची संवसारांतली चडशी सगळी मालमत्ता आशिल्ली. पूण आमकां मनाची शांती आनी निवळ विवेक मेळिल्लो, आनी ह्याच गजालींक आमी संवसारी सुखसोयीं परस चड म्हत्व दितालें.
GSAM 267.1"आमी भाव निकोल्साच्या घरा गेले, आनी आमी भायर सरचे पयलीं, भयण निकोल्सान म्हज्या घोवाक पांच डॉलर दिले, जाचे आमचें मिडलटाउन, कनेक्टिकट मेरेनचें भाडें भरलें. आमी त्या शारांत अजाण आशिल्ले, आनी त्या राज्यांतल्या एका भावाक लेगीत केन्नाच पळयल्लो ना. आमचे कडेन फक्त पन्नास सेंटां उरिल्लीं. म्हज्या घोवाक तें गाडी भाड्यान घेवपाक धाडस जालें ना, देखून ताणें ट्रंक फळ्यांच्या राशीर उडयलो, आनी आमी एका सारक्याच भावार्थ्याच्या सोदांत चलत रावले. बेगीनच आमकां भाव चेंबरलेन मेळ्ळे, जांणी आमकां आपल्या घरा व्हेलो."
GSAM 267रॉकी हिल, कॉन. हांगां परिशद
GSAM 267.2ही परिशद रॉकी हिल हांगां जाली, जंय बसकेची कूड म्हळ्यार भाव बेल्डेन हांच्या घरांतली एक व्हड, अपूर्ण आशिल्ली कूड आशिल्ली. पाद्री व्हाइट हांणी एस. हॉवलँड हांकां बरयल्ल्या एका पत्रांतलो फुडलो उतरो, हे बसके विशीं कांय मनोरंजक तपशील दिता:—
GSAM 267.3"एप्रिल २० तारकेर, भाव बेल्डेनान आमकां आनी त्या शारांत पातळिल्ल्या भावांक घेवपाक आपलो गाडी मिडलटावनाक धाडलो. आमी दनपरां सुमार चार वरांचेर ताच्या घरा [रॉकी हिल] पावले, आनी कांय मिनटां भितर भाव बेट्स आनी गर्नी आयले. त्या सांजवेळार आमची सुमार पंदरा जाणांची सभा जाली. शुक्रारा सकाळीं भाव येत रावले आनी आमची संख्या सुमार पन्नास जाली. हे सगळे पुरायपणान सत्यांत नाशिल्ले. त्या दिसाची आमची सभा खूब मनोरंजक आशिल्ली. भाव बेट्सान आज्ञा स्पश्टपणान मांडली, आनी प्रभावी साक्ष्यां वरवीं तांचें म्हत्व मनाक घोळयलें. ह्या उतरांचो परिणाम पयलींच सत्यांत आशिल्ल्यांक घट करपाक, आनी अजून पुरायपणान थारावंक नाशिल्ल्यांक जागोवपाक जालो."2
GSAM 267ओसवेगो काउंटी, न्यूयॉर्क हांगा आपोवणें
GSAM 267.4पाद्री बेट्स हांच्या पत्रकाचें अॅडव्हेंटिस्टां मदीं वितरण जाल्ल्यान, हेर राज्यांतल्या लोकांनी सबाथ पाळपाक सुरवात केली. पोर्ट गिब्सन, न्यूयॉर्क हांगाच्या हिराम एडसनान, पाद्री आनी मिसेस व्हाइट आनी हेरांक ऑगस्ट १८४८ वर्सा वोल्नी, ओसवेगो काउंटी हांगा सबाथ पाळप्यांच्या परिशदेंत वांटो घेवपाक आपोवणें बरयलें. ताणें सांगलें की भाव-बंधू चडशे गरीब आशिल्ले, आनी ते खर्च भागोवपाक चड मदत करतले अशी तो हमी दिवंक शकना. पाद्री व्हाइटाक वाऱ्यान्याच्या शेतांत केल्ल्या कामाच्या बदल्यांत ४० डॉलर मेळिल्ले. हातुंतलो कांय वांटो खूब गरजेच्या कपड्यांच्या खरेदींत खर्च जालो, आनी उरिल्ले पयशे वोल्नीक वचपाच्या आनी परत येवपाच्या प्रवासाक लागले.
GSAM 268.1पश्चिमी न्यूयॉर्क-आंतली ही परिशद मिस्टर आर्नोल्ड हांच्या गाडयेच्या घरांत जाली. सुमार पस्तीस जाण हाजीर आशिल्ले, राज्याच्या त्या भागांतल्यान एकठांय करूं येताले ते सगळे, पूण तातूंतले क्वचितच दोन जाण एकमत आशिल्ले. दरेकलो आपल्याच मतां खातीर आग्रही आशिल्लो, आनी तीं बायबला प्रमाण आसात अशें सांगतालो. आपलीं मतां मुखार दवरपाक आनी तांचें प्रबोधन करपाक सगळेच उत्सुक आशिल्ले. तांकां सांगलें की पाद्री व्हाइट आनी ताची बायल तांचीं मतां आयकुपाक इतलो पयस येवंक ना, तर तांकां सत्य शिकोवपाक आयल्यात. मिस्टर आर्नोल्ड हाचें मत आशिल्लें की प्रकटीकरण २० तले एक हजार वर्सां पयलींच सोंपल्यांत, आनी प्रकटीकरणांत सांगिल्ले एक लाख चवरेचाळीस हजार लोक म्हळ्यार क्रिस्ताच्या पुनरुत्थाना वेळार उठून येवपी लोक.
GSAM 268मिस्टर आर्नोल्डाचो विधींविशीं आक्षेप
GSAM 268.2आमच्या मरणाक पाविल्ल्या सायबाचीं प्रतिकां ह्या जमनी मुखार आसतना, आनी ते ताच्या दुख्खाची याद करपाक तयार आसतना, मिस्टर आर्नोल्ड उठलो आनी ताणें म्हळें की तांकां जें करपाचें आसा ताचेर ताचो विश्वास ना, कारण सायबाची जेवणवळ ही पास्कांचीच एक चालू परंपरा आसा, जी वर्सांतल्यान फकत एकदांच पाळपाची आसता.
GSAM 268.3ह्या विचित्र मतभेदांनी मिसेस व्हाइट हांचेर एक व्हड ओझें घातलें. तिका बरें खबर आशिल्लें की मिस्टर आर्नोल्ड चुकतालो, आनी तिच्या मनांत व्हड दुख्ख भरलें, कारण देवाचो अपमान जाता अशें दिसतालें. कांय जाणांक भंय दिसलो की ती मरताली; पूण पाद्री बेट्स, व्हाइट, चेंबरलेन, गर्नी, आनी एडसन हांणी तिचे खातीर मागणें केलें, आनी देवान आपल्या सेवकांची मागण्यां दयेन आयकलीं, आनी ती बरी जाली. स्वर्गाचो उजवाड तिचेर पडलो, आनी ती बेगीनच सांसारिक गजालींतल्यान पयस गेली. ह्या अवस्थेंत आसतना, तिच्या मुखार हाजीर आशिल्ल्यांच्यो कांय चुका दाखयल्यो, आनी ह्या चुकांच्या उरफाटें सत्यय दाखयलें, हें दाखोवन की हे विसंगत विचार, जे तांच्या मतान बायबला प्रमाण आशिल्ले, ते फक्त तांच्या बायबलाच्या मता प्रमाण आशिल्ले, आनी तांणी आपल्यो चुका सोडून तिसऱ्या देवदुताच्या संदेशाचेर एकवटान येवंक जाय आशिल्लें. सभेक वैभवान सोंपली; सत्याक जैत मेळ्ळें. ज्यांनी हे विचित्र मतभेद धरिल्ले, तांणी आपल्यो चुकां मान्य केल्यो, आनी तिसऱ्या देवदुताच्या संदेशाच्या सद्याच्या सत्याचेर एकवटान आयले, आनी देवान तांकां व्हड आशिर्वाद दिलो.
GSAM 269बायबलाच्या अद्भुत वापरा सयत एक दर्शन
GSAM 269.1ह्या सभेचो फुडलो अहवाल मिस्टर अलेक्झांडर रॉस हांणी ४ जानेवारी, १८८४ दिसा दिलो, जे त्या ल्हान जमणुकेत आशिल्ल्या पस्तीस जाणां मदले एक आशिल्ले. तांणी म्हळें:—
GSAM 269.2"भयण व्हाइट, दर्शनांत आसतना, उठून उब्या जाल्यो आनी आपल्या दाव्या हातांत कुटुंबाची बायबल घेतली; तें पुस्तक साद्या आकाराचें आशिल्लें. तें उगडें, वयर धरून, ताचे कडेन पळयनासतना, आपल्या उजव्या हातान ती एका वचना वयल्यान दुसऱ्या वचना कडेन पानां परतून, आनी आपल्या बोटाचो स्पर्श त्या वचनाक करून, तें परत सांगताली. ती जें वचन दाखयताली, तेंच ती परत सांगता काय ना हें पळोवपाक हांवे जायत्या वचनां कडेन पळयलें. हांवें वा त्या पंगडांतल्या कांय जाणांनी त्या सगळ्या वचनांचेर नदर मारली. दर खेपे ती फकत ज्या वचना कडेन बोट दाखयताली तेंच परत सांगनासली, तर तिचे दोळे वयर आनी बायबलाच्या उरफाट्या दिकेन पळयत आसतना ती हें करताली. ह्याच वचनांनी, जीं ती परत सांगताली, ऑगस्ट १८४८त व्होल्नींत एकठांय जमिल्ल्या सबाथ-पालक पंगडाच्यो चुकीच्यो शिकवण्यो मोडून उडयल्यो, आनी आमकां सत्याचेर एकठांय येवपाक लायल्यो."
GSAM 269.3खरेच, ज्यांनी अशा परिस्थितींत, बायबलांतल्यान उद्धृत केल्ल्या स्पश्ट उताऱ्यां वरवीं, आनी ह्या उल्लेखनीय रितीन सुदारिल्ल्या सिद्धांतांतल्या चुका सोडिना, तांकां पटोवप खूब कठीण आसतलें. ओस्वेगो काउंटींतल्या ह्या सबाथ-पालक लोकांच्या पंगडाक, तांच्यो चुका ह्या तरेन सुदारल्या उपरांत, आनी ते सत्याचेर एकवट जाल्या उपरांत, त्या बसकेंतल्यान भायर सरून दुसऱ्यां मेरेन उजवाड पातळावपाक लागले. नक्कीच, ह्या परिणामांनी देवाचें काम आशिल्ल्याचो पुरायो दाखयलो. सैतान खंयच्याय साधनान फुटी घालपाक, लक्ष विचलित करपाक, आनी शिंपडावपाक सदांच तयार आसता. "देव गोंदळाचो न्हय, तर शांतीचो रचनाकार आसा, जशें संतांच्या सगळ्या इगर्जोंनी आसा."3
GSAM 270बरे जावपाचीं अजापीत प्रकरणां
GSAM 270.1पयलीं सांगिल्ल्या परिशदे उपरांत, मॅडिसन काउंटी, पोर्ट गिब्सन, पोर्ट बायरन, आनी न्यूयॉर्क शारांत सभा जाल्यो. हांच्या उपरांत कनेक्टिकटांत एक सामान्य सभा जाली. ह्या कांय जाग्यांचेर, जेम्सच्या पत्रांत दिल्ल्या नेमा प्रमाणें तांच्या लोकांनी प्रार्थना केली आनी तांच्या खऱ्या मागण्यांक जाप म्हूण, प्रभू आपल्या सेवकां लागीं आयलो आनी महान वैज्याची बरी करपी शक्त दुयेंतींचेर आयली.4 दोतोरांनी निराश जाहीर केल्ले लोक लेगीत तांच्या दुयेंसांतल्यान बरे जाले. १८४५ वर्सा सावन वेगवेगळ्या वेळार अशा प्रकारचीं घडणुकां जायते फावट अणभवल्यांत.
GSAM 270पायनियरांनी कश्ट सोंसले
GSAM 270.2पाद्री व्हाइट हांणी, ५ फेब्रुवारी १८८० दिसाच्या 'रिव्ह्यू अँड हेराल्ड' ह्या नेमाळ्यांत, त्या सुरवातीच्या दिसां विशीं उलयतना म्हळें:—
GSAM 270.3"आमच्या सुरवातीच्या वावरांत, योग्य जेवणा-खाणाच्या उणावाक लागून आमी भुकेन तळमळ्ळे, आनी योग्य कपड्यांच्या उणावाक लागून थंडीन वांकले. देवाच्या कामा खातीर पयशे वाटावपाक आमी जिवितांतल्या गरजेच्या वस्तूंचो लेगीत त्याग केलो. त्याच वेळार, राज्याराज्यांत बरोवप, संपादन, भोंवडी आनी प्रवचन दिवप ह्या सारकें जाय आशिल्लें व्हड काम पुराय करपाक आमी स्वताक खूब झिजोवताले."
GSAM 270.4१८४८ वर्स फकत आगमनाच्या इतिहासांतच न्हय, तर राजकीय नदरेनय याद उरपा सारकें आशिल्लें. तिसऱ्या देवदुताच्या संदेशांतलीं सत्यां बरीं स्पश्ट जाल्लीं, आनी कामाच्या प्रगती खातीर वेगवेगळ्या दिकांनी वाट उक्ती जायत आशिल्ली. ह्या वेळार नैतिक आनी राजकीय संवसारांतली घडणुको, भविष्यवाणीच्या विद्यार्थ्यांचें लक्ष परत एक फावट ओडून घेवपा सारकें रूप धारण करतालीं. फकत पोरण्या संवसारांतल्या राष्ट्रां मदीं व्हड गोंदळ आशिल्लो इतलेंच न्हय, तर हायड्सविल, वेन काउंटी, न्यूयॉर्क हांगा, आधुनिक आध्यात्मिकवादाचीं (Spiritualism) प्रकटीकरणां सुरू जालीं, जाचे विशीं बायबल शिकप्यांनी म्हळें की हें "राक्षसांच्यो आत्म्या" आसूंक जाय, "जे देवाच्या दिसाच्या झुजा खातीर संवसारांतलीं राष्ट्रां एकठांय करतले."
GSAM 271१८४८ वर्सा राष्ट्रां मदलो गोंदळ
GSAM 271.1फेब्रुवारी १८४८ च्या २१ तारखेक, जेन्ना फ्रान्साच्या लुई फिलिपाचे दरबारी ताचे भोंवतणीं एकठांय आयिल्ले, तेन्ना ताणें म्हळें: "आयज रातीं जितलें घट हांव सिंहासनाचेर बसलां, तितलें पयलीं केन्नाच नाशिल्लें." दुसऱ्या दिसा सांजेच्या वेळार, एक 'पी जॅकेट' घालून, एका भाड्याच्या घोडागाडीच्या चालकाचो भेस करून, तो आपल्या वैयक्तिक सुरक्षे खातीर आसरो सोदपाक पॅरिस शाराच्या वण्टी भायर पळून गेलो. ह्या व्हड आनी अकस्मात बदलाचें कारण, अशें म्हण्टात, पॉपान केल्ल्या अधिकाराच्या अतिक्रमणाक ताणें दिल्लो तेंको हो आशिल्लो, जाका लागून ताचे प्रजा आनी सैनिक दुखावले. त्या दिसा ताणें पॅरिस शारांत फ्रेंच सैन्याचो एक भव्य लष्करी परेड केल्लो; आनी जेन्ना तांचीं शस्त्रां दवरलीं, तेन्ना तो राजवाड्यांत परतलो, तेन्नाच अचकीत एक ल्हान भुरगो एका तोफाचेर उडलो, तीन रंगांचो बावटो हालयता, आनी आरडटालो, "पोपाक सकयल! पोपाक सकयल!!" सैनिकांनी तो नारा लायलो, आनी तो वेगीं सैन्याच्या वळींनी वयर-सकयल पातळ्ळो, वाडत-वाडत, जो मेरेन ताका "आनी राजा सकयल!" हो नारा जोडलो. कांय वरां भितर पुराय पॅरिस एक व्हड गोंदळाचें दृश्य जाल्लें. सैनिक हातांत बंदुको घेवन, एका गर्दी वांगडा, राजाच्या राजवाड्या कडेन धांवले. ह्या गोंदळाची खबर मेळ्ळ्या उपरांत, तो भेस करून पळून वचपाक वेगीं भायर सरलो.
GSAM 271ह्या संघर्शांत आस्पावल्लीं राष्ट्रां
GSAM 271.2फ्रान्सांतली गोंदळ आनी अशांतताय वेगीं दुसऱ्या देशांनी पातळ्ळी. प्रुसिया, हॅनोवर, सार्डिनिया, सिसीली, नेपल्स, व्हेनिस, लोम्बार्डी, टस्कनी आनी रोमा हांगासरूय तोच गर्दीचो उत्साह पातळ्ळो. तीन म्हयन्यां भितर पुराय युरोप हाल्ळें, आनी तीस परस चड साम्राज्यां आनी राज्यां सगळ्यांत व्हड गोंदळांत आशिल्लीं. सिंहासनां रस्त्यार जळयलीं, राजा आनी सम्राट आपल्या जिवाच्या भंयान पळून वताले आनी लिपताले. राजकारण्यांनी भाकीत केल्लें की संवसारांतल्या सरकारांचो एक सामान्य क्रांती जातली.
GSAM 272.1ज्या अॅडव्हेंटिस्ट धर्मोपदेशकांक तिसऱ्या देवदुताच्या संदेशाची खबर नाशिल्ली, तांतल्या जायत्या जाणांनी हें गोंदळ पळयलें, आनी तांकां दिसलें की हें "सर्वेस्पर देवाच्या व्हड दिसाच्या झुजा खातीर" राष्ट्रांचें एकठांय येवप आसूंक जाय.5
GSAM 272मुद्रा लावपाचो संदेश सोदून काडलो
GSAM 272.2ह्याच वेळार, सप्तम-दिसाचे अॅडव्हेंटिस्ट धर्मग्रंथांतल्यान शिकताले की चवथे आज्ञेचो सबाथ हो जिव्या देवाचें चिन्न, वा शिक्को, आसा, आनी प्रकटीकरण ७:१-४ चो शिक्को लावपाचो संदेश जाहीर करपाचो वेळ आयला, आनी ते हो संदेश लोका मेरेन पावोवपाचे मार्ग आनी साधनां सोदताले. जेन्ना सातवे दिसाचे लोक ह्या कामा खातीर तयार जाताले, तेन्ना पयले दिसाचे अॅडव्हेंटिस्ट म्हणटाले, "तुमचो शिक्का मारपाचो संदेश खूब उसरां आयला, कारण देवाच्या व्हड दिसाची झुज आनी प्रभूचें खरें येणें आमचेर येवनच रावलां."
GSAM 272गोंदळ अचकीत शांत जालो
GSAM 272.3सुमार तीन म्हयन्यां उपरांत, राष्ट्रां मदलो गोंदळ शांत जालो; पूण तांच्यो तक्रारी सोडोवन न्हय, तर अशा तरेन की पत्रकार स्वताय ताचें स्पश्टीकरण दिवंक शकले नात. ह्या त्रासा विशीं, न्यूयॉर्क ट्रिब्यूनांत होरेस ग्रीलीन म्हळें: "राष्ट्रां मदीं गोंदळ इतलो अकस्मात कसो सुरू जालो हें आमकां सगळ्यांक एक व्हड अजाप आशिल्लें; पूण ताका कितें थांबयलें हें ताचे परसय व्हड अजाप आसा."
GSAM 272पोरण्या संवसारांतले परिस्थितीचेर सिनेटर चोअट
GSAM 272.4आमी १८५१ वर्सांत येता, आनी आमकां दिसता की सेनेटर चोअट, युनायटेड स्टेट्स काँग्रेस मुखार दिल्ल्या एका भाशणांत, पोरण्या संवसारांतल्या परिस्थितीचो उल्लेख करून म्हणटा:
GSAM 272.4"तो नेमको खंयचो स्थिती आनी दृश्य आसा, जाचेर सावळी, कुपाळ आनी काळोख पसरिल्लो दिसता, तें तुमी पुराय तरेन समजतात; कितलें पुराय तरेन अस्थिर आसा. म्हाका अशें दिसलें की राजमुकुटांचो विशेषाधिकार, मनशांचे हक्क, आनी हजार वर्सां साठून दवरिल्ली राग-रक्तता, एका अशा संघर्शा खातीर तरसाद भायर काडपाक तयार आसा, जातूंत, प्रलयकारी दर्शनांतल्या भशेन, 'घोड्यांच्या लगामां मेरेन' रगत व्हांवतलें, आनी जातूंत मनशांचो एक पुराय वंश ना जातलो; जातूंत काळाची व्हड घंटी आनीक एक वर वाजतली; जातूंत समाज स्वता उज्यांत आनी तळवारीन पारखतलो, तो निसर्गाचो आनी निसर्गाच्या देवाचो आसा वा ना."
GSAM 273नोव्हेंबर १८, १८४८ चें "साक्ष्य"
GSAM 273.1ज्या लोकांचो असो दावो आशिल्लो की १८४८ वर्सा राष्ट्रां मदीं जाल्लो हो घडणो प्रभूच्या येण्याक सुरवात करतलो, तांकां व्हड निराशा मेळ्ळी, तेन्ना "जिव्या देवाची मोहर" लोकांक दाखोवपाचो वेळ आतां आयला असो दावो करपी सप्तम-दिसाच्या अॅडव्हेंटिस्टांचें कितें जालें? जाप म्हूण आमी पाद्री जोसेफ बेट्स हांणी जानेवारी १८४९ त म्हयन्यांत उजवाडाक हाडिल्ल्या एका पत्रकांतल्यान उतारो दितात. १८ नोव्हेंबर १८४८ दिसा घडिल्ल्या एका घडणुके विशीं सांगतना, तो म्हणटा:—
GSAM 273.2"बॉस्टन, मॅसॅच्युसेट्स लागसारच्या डोरचेस्टरांत भाव-भयणींची एक ल्हानशी मंडळी एका सभेंत एकठांय आयिल्ली. सभा सुरू जावचे पयलीं, आमीं कांय जाणांनी मोहराच्या संदेशांतल्या कांय मुद्द्यांची तपासणी करताली; 'ascending' ह्या शब्दाच्या अर्थाच्या बरोबरपणा विशीं मतभेद आशिल्लो, आदी. आनी जरी आमीं थोड्याच आदीं टॉपशॅम [मेन] परिशदेंत हो संदेश उजवाडावपाचें काम प्रार्थनेचो विशय केल्लें, तरी तो उजवाडावपाचो मार्ग पुरेसो स्पश्ट दिसनाशिल्लो, देखून आमीं सगळ्यांनी एकठांय येवन हें सगळें देवाचेर सोपवपाचो निश्चय केलो. प्रकाश आनी मार्गदर्शना खातीर मनापासून प्रार्थना केल्या उपरांत, देवान भयण व्हाइटाक दर्शनांत फुडलें दाखयलें."
GSAM 273.2आमी तीं उतरां तशींच उद्धृत करतात, जशीं तीं तिणें दर्शनांत उलयल्लीं:—
GSAM 274दर्शनांत उलयिल्लीं उतरां
GSAM 274.1"उजवाड खंयच्यान फुटलो? तुज्या देवदुताक आमकां शिकवूंक दी उजवाड खंयच्यान फुटलो. तो एका ल्हान गजालींतल्यान सुरू जालो, जेन्ना तुवें एक फाटल्यान एक उजवाड दिलो. साक्ष आनी आज्ञा एकठांय जोडिल्ल्यो आसात, त्यो वेगळ्यो करूंक जायनात; पयलीं देवा कडल्यान धा आज्ञा येतात. जेन्ना ताचो कायदो बळग्यान वयर सरपाक लागलो, आनी उजाड सुवाती बांदपाक लागल्यो, तेन्ना तो खूब खोशी जालो. दुर्बळपणांतल्यान, ताचें उतर सोदून तें घटमूट जालां. ताचेर कसोत फकत थोडोच वेळ जाला. तें शिक्को! तें वयर सरता! तें सुर्योदया पासून उदेता. सुर्या भशेन, पयलीं थंड, मागीर गरम जावन आपले किरणां धाडटा. जेन्ना ती सत्यताय उदेली, तेन्ना तातूंत उजवाड खूब कमी आशिल्लो, पूण तो वाडत गेलो. अरे, ह्या किरणांची शक्त! ती बळग्यांत वाडटा. सगळ्यांत व्हड भार आनी उजवाड त्या सत्याचेर आसा, कारण बायबल गरजेचें नासतना तें सदांकाळ उरता. तें उदेंतेक उबें रावलें; तें एका ल्हान उजवाडांतल्यान सुरू जालें, पूण ताचे किरणां बरी करतात. अरे, तें सत्य कितलें शक्तीशाली आसा; ते बऱ्या भुंयेर भितर सरल्या उपरांत तें सगळ्यांत उंचेल्या पांवड्यार आसता, पूण ते अमर जाय मेरेन तें वाडत रावतलें. तें सुर्याच्या उदेतांतल्यान सुरू जालें, सुर्या भशेनूच आपलो मार्ग चालू दवरता, पूण तें केन्नाच अस्तना.
GSAM 274.2"देवदूत चार वाऱ्यांक धरून आसात. देवच शक्तींक आडावन आसा. देवदूतांनी सोडूंक ना, कारण सगळ्या संतांचेर शिक्को मारूंक ना. जेन्ना मायकल उबो रावतलो, तेन्ना ही संकश्ट पुराय पृथ्वीचेर आसतली. कित्याक, ते फक्त व्हांवपाक तयार आसात. संतांचेर शिक्को मारूंक ना देखून एक आडखळ घाल्या. हय, तुवें पळयल्ल्यो आनी आयकल्ल्यो गजाली जाहीर कर, आनी देवाचें आशिर्वाद तुजे वांगडा आसतलें. पळयात! ती उबें जावपी शक्त वाडत आसा, आनी चडांत चड उजवाडीत जायत आसा."6
GSAM 274.3ह्या दर्शनांतल्यान भायर सरल्या उपरांत मिसेस व्हाइटान आपल्या घोवाक म्हळें,
GSAM 274.3"म्हजे कडेन तुजे खातीर एक संदेश आसा. तुवें एक ल्हानशें पत्रक छापूंक आनी लोकांक धाडपाक सुरवात करपाक जाय. सुरवेक तें ल्हान आसूं; पूण जेन्ना लोक तें वाचतले, तेन्ना ते तुका छापूंक गरजेचो निधी धाडटले, आनी तें पयल्याच खेपे येसस्वी जातलें. ह्या ल्हान सुरवाते पासून म्हाका दाखयलें की तीं उजवाडाच्या प्रवाहा सारकीं आसतलीं जीं पुराय संवसारभर वचतलीं."
GSAM 275मानवी नदरेन संशयास्पद
GSAM 275.1सबाथ सत्याच्या उदया आनी प्रसारा विशीं हीं भविश्यवाण्यां १८४८ वर्सा केल्ल्यो. त्या वेळार मनशाचे नदरेन परिस्थितीक पळयल्यार, बुद्धी म्हणटली, "ती भविश्यवाणी केन्नाच पुराय जावंक शकना." भविश्यवाणी जाल्या उपरांत रोखडेंच आमच्या एका वावुरप्याक एका मनशान म्हळें, "तुमी जें करपाक सोदतात तें करपाक तुमकां १,४४,००० वर्सां लागतलीं." "कितें!" ते म्हणटले, "तीन प्रचारक—पाद्री व्हाइट आनी ताची बायल, आनी पाद्री बेट्स—सगळे कंगाल, शेंकड्या परस कमी अनुयायी, जांच्याकडेय पयशे नात, सबाथ प्रस्नाचेर आशिल्ल्या ऐंशी पानांच्या पत्रकाच्यो कांय शेंकड्या प्रती घेवन सगळ्या संवसाराक शिटकावणी दिवपाक भायर सरतात! असंभव गृहीत!" अशें म्हणपी लोक म्हणटाले, "अशक्य!" पूण संदेशांतलो आनी यशस्वी जावपाच्या खात्रीच्या साक्षीचो विश्वास म्हणटालो, "इस्राएलाच्या देवाच्या नांवान हें जातलें! आनी ताच्या बळग्यार विस्वास दवरून हें जावपाचेंच!"
GSAM 275पयलो सप्तम-दिसाचो अॅडव्हेंटिस्ट पत्रो कसो छापलो
GSAM 275.2प्रकाशन कार्याविशीं साक्ष दिल्या उपरांत, सातव्या दिसा पाळपी लोकांनी जायत्यो प्रार्थना केल्यो की, देवान एका "ल्हान पत्रकाच्या" छापणावपा खातीर वाट उक्ती करची. पयल्या अंकाच्या प्रकाशना खातीर पयशे होच व्हडलो उणाव आशिल्लो. जून १८४९च्या म्हयन्यांत, पाद्री व्हाइटाक हाताच्या कोयत्यान चाळीस एकर टिमोथी तण कातरपाची संद मेळ्ळी, दर एकराक पंचाहत्तर सेंट दरांत; आनी ह्या तरेन तो त्या ल्हान पत्रिकेचो पयलो अंक तयार करूंक शकलो. ह्या वेळार त्या ल्हान पत्रिकेच्या पयल्या पानाची प्रत (facsimile) हांगा घालप अयोग्य जावचें ना. पयल्या स्तंभांत वाचप्याक पाद्री व्हाइटाचीं उतरां दिसतलीं, जंय तो म्हणटा, "आतां मेरेन हें काम सुरू करपाचो मार्ग उगडूंक ना." आनी तुमकां हेंय दिसतलें की ताच्या स्व-त्यागानूच "मार्ग उगडलो."
GSAM 276पयल्या पत्रिकां विशीं मिसेस व्हाइट हांचो अहवाल
GSAM 276.1मिसेस व्हाइट प्रकाशन कामाच्या सुरवाते विशीं सांगतात:—
GSAM 276.2"म्हज्या घोवांन रॉकी हिल, कनेक्टिकट हांगा सावन आठ मैल पयस आशिल्ल्या मिडलटाउनांत एक ल्हान पत्रक उजवाडाक हाडपाक सुरवात केली, आनी तो तेन्ना लंगडो आशिल्लो तरी लेगीत तो चड करून हो अंतर चलून येतालो आनी वतालो. जेन्ना तो छापखान्यांतल्यान पयलो अंक हाडलो, तेन्ना आमी सगळे ताचे भोंवतणीं वांकले, नम्र काळजान आनी खूब दुकां सयत, सर्वेस्पराक विनंती केली की ताचें आशिर्वाद आपल्या सेवकाच्या ह्या दुबळ्या प्रयत्नांचेर उरचें. उपरांत ताणें तो पत्रक सगळ्यांक धाडपाक तयार केलें, जांचे विशीं ताका दिसतालें की ते तें वाचतले, आनी तें एक कार्पेट-बॅगांत घालून टपालखान्यांत व्हेलो. दर एक अंक मिडलटाउन सावन रॉकी हिल मेरेन व्हरताले, आनी पोस्ट-ऑफिसांत धाडचे पयलीं ते सदांच देवा मुखार पातळायताले, आनी देवा कडेन उमेदीन आनी दुकां मिसळ प्रार्थना करताले की ताचें आशिर्वाद ह्या शांत संदेशवाहकां वांगडा आसचें. बेगीनच, पत्रिका छापपा खातीर निधी हाडपी पत्रं आयलीं, आनी खूबश्या आत्म्यांनी सत्य आपणायलें ह्या बऱ्या खबरे वांगडा.7
GSAM 276खबरापत्राक तेंको मेळपाचो अदमास खरो जालो
GSAM 276.3सप्तम-दिसाच्या अॅडव्हेंटिस्टांनी उजवाडाक हाडिल्ल्या पयल्या नेमाळ्याचें हें पयलें पान, आमी फकत आवडीन न्हय, तर ताचे परसय चड खोल भावनां सयत सादर करतात. 'द प्रेझेंट ट्रुथ'चो पुराय खंड आठ पानांच्या, दरेकांत दोन स्तंभांच्या, एकूण इकरा अंकांनी जाल्लो. पानावयलो वाचपाचो मजकूर चार आनी पांच-अष्टमांश बाय आठ इंच मापाचो आशिल्लो. अंक १ आनी ४ जुलय, ऑगस्ट, आनी सप्टेंबर म्हयन्यांत मिडलटाउन, कॉन. हांगा छापले. अंक ५ ते ९ ओसवेगो, एन.वाय. हांगा छापले, आनी तांच्यो तारखो डिसेंबर, १८४९, मार्च, एप्रिल, आनी मे, १८५० अशो आसात. अंक ११ नोव्हेंबर, १८५० ह्या तारखेचो आसा, आनी तो पॅरिस, मेन हांगा छापलो. अंक ६ त पाद्री व्हाइट हांणी म्हळें, "पयले चार अंक उजवाडाक हाडटना, पत्रिकांचें पयशें दिवपाक जाय ताचे परस चड पयशें मेळ्ळे. तो आमी गेल्ल्या सभांक वचपाचो आमचो खर्च फारीक करपाक वापरला." १८४९ वर्सा, ह्या पत्रिकांच्या प्रभावा खाला आनी पाद्री बेट्स हांच्या प्रवर्तक वावराक लागून, वर्मॉन्ट, मिशिगन आनी हेर राज्यांनी जायत्या जाणांनी हो संदेश स्वीकारलो.
GSAM 278.1१८४८ वर्साच्या कामाच्या निराशाजनक परिस्थितीच्या उरफाटें, आमी १९०५ वर्सा आशिल्ल्या कांय सत्यांचो विचार करतले, आनी अशें तरेन ह्या कार्याच्या निमाण्या परिणामा विशीं बरे तरेन निवाडो करपाक शकतले, की संदेशाच्या ह्या नम्र सुरवातेक विरोध करपी बरोबर आशिल्ले, वा स्वर्गाचो देव जो आपल्या दासीच्या माध्यमांतल्यान 'मोहर लावपाच्या' कामाच्या 'वाडट्या' बळग्या विशीं उलयलो.
GSAM 278प्रकाशन कार्याची प्रगती
GSAM 278.2हो सत्य आतां जगांतल्या सुमार चाळीस मुखेल भाशांनीं जाहीर आनी छापून येता. तीन सेवकां बदला, अभिषिक्त आनी परवानो आशिल्ल्यांक मेजल्यार, ६०० परस चड आसात, ते भायर वैज, बायबल कार्यकर्ते, शिक्षक, आनी वैजकी मिशनरी म्हणून काम करपी शेंकड्यांनी हेर आसात. ह्या पंथाचें साहित्य अर्द्या शेंकड्या परस चड वेगवेगळ्या नेमाळ्यांनीं सादर केलां, जीं युरोप, आशिया, आफ्रिका, उत्तर आनी दक्षिण अमेरिका, पॅसिफिक जुंव्यां, आनी ऑस्ट्रेलियांत आशिल्ल्या लागीं लागीं वीस प्रकाशनांच्या घरांनी छापतात. ह्या प्रकाशनांच्या घरांनीं एक हजार एकशें परस चड वेगवेगळीं पुस्तकां, पत्रकां, आनी पुस्तिका छापतात. दर एकाची एक प्रत, एक वर्साच्या नेमाळ्यां सयत मेळोवपाक सुमार $340 लागतले. फकत शंबर अनुयायां बदला, सुमार 100,000 लोक आसात जे ह्या सत्यांत आनंद मनयतात. खऱ्या अर्थान हो संदेश, सुर्या सारको, "उदेता" आसा, आनी आमी 1848 च्या साक्षीक भाशेन म्हणूं येतात, "अहो, ह्या किरणांची कितली शक्त!"
GSAM 278राष्ट्रांची स्थिती
GSAM 278.3हो संदेश अशें फुडें वतना, राष्ट्रांची स्थिती कशी आशिल्ली? त्या काळा सावन, सार्वजनिक पत्रिकांनी, आमकां युरोपांत बेगीनच जावपी सामान्य झुजा विशीं जायतीं निवेदनां वाचपाक मेळ्ळीं. हांगा झगडें आनी थंय उद्रेक जालो तरी, सामान्य "वावटळीक" फाटीं धरल्या,—"चार वाऱ्यांक" एकठांय व्हांवपाक परवानगी ना, "देवाचे सेवक मुद्रीत जाय मेरेन." झगड्याचे आनी झुजाचे घटक थंय आसात, पूण तांकां आडावन दवरिल्ल्यान ते भायर सरनात, हें सगळ्यांक स्पश्ट दिसता.
GSAM 279.1हेन्री वॉर्ड बीचरान, आपल्या मरणाच्या थोडेच आदीं, युरोपांत इतल्या व्हड सैन्यांक दवरप हें, "रगत सांडटलें म्हूण भंयान, तें पयलींच काडप" अशें म्हळें. राष्ट्रांमदीं, तांच्या दुस्मानकायां, वैरान आनी एकामेकां कडेन धमकावपी वृत्ती सयत जी परिस्थिती आसा, तिची तो तुळा एका "कोंडी" कडेन करता, जी एका पंगडांतले दादले एकामेकांच्या छातीचेर कट्यार धरून आसतात, आनी तांतुंतल्या कोणाकूच मार लागपाच्या भंयान मारपाची हिंमत जायना. "पूण," तो म्हणालो, "तांतुंतलो कोण तरी बेगीनच मारपाक योग्य वेळ पळयतलो, आनी मागीर व्हड झूज सुरू जातली."
GSAM 279युद्धाच्या हत्यारांची तुळा
GSAM 279.2१८४८ वर्सा सावन झुजाचीं हत्यारां अशीं तयार केल्यांत की, तांचे मुखार त्या काळांतलीं सगळ्यांत बरीं हत्यारां लेगीत आतां साद्या खेळण्यां सारकीं दिसतात. अमेरिकेच्या "शांती संघटनेन" (Peace Association), शांती आयतार—डिसेंबर १५, १८९५—दिसा शांती सेवे खातीर आपलो उलो दितना म्हळें: "आतां जरी संस्कृतायेंत एक स्पश्ट प्रगती जाल्या, तरी दुसऱ्या वटेन राष्ट्रां मदीं पयलीं केन्नाच नाशिल्ले इतले झुजाचे तयारपण चल्ल्यात."
GSAM 279युद्धाच्या तयारीचेर जनरल माइल्स
GSAM 279.3जनरल नेल्सन ए. माईल्स हांणी, १२ जानेवारी १९०४ दिसा वॉशिंग्टन, डी.सी. हांगा एका भव्य सभेंत दिल्ल्या भाशणांत म्हळें:—
GSAM 279.4"ह्या प्रगतीच्या आनी हुशार, सुसंस्कृत नागरीकरणाच्या उजवाडाच्या युगांत, झुजाचो भार आनी धोके उणे जाल्यात अशें मानपाक आमकां खोस भोगतली; तरी लेगीत, जशें अजापीत दिसूं येता, संवसाराच्या इतिहासांत केन्नाच असो वेळ येवंक ना, जेन्ना इतली गिरेस्तकाय झुजाच्या तयारी खातीर उडयल्या, वा जेन्ना सगळ्यांत विनाशकारी शस्त्रांनी सज्ज जाल्ल्या इतल्या दशलक्षांनी प्रशिक्षित, कुशळ आनी शिस्तबद्ध मनशांक शांततायेच्या उद्योगाच्या मार्गा वयल्यान काडून घेतलां, जितकें आयच्या वेळार घेतल्यात."
GSAM 280.1पूण झुजाचो वादळ अजूनय खोळंबून आसा, तेन्नाच मुद्रीकरण काम चालू आसा.