अध्याय ३ — उतर दिल्ल्या बीजाचें येणें

GSAM 57.1"जेन्ना वेळाची पूर्णताय आयली, तेन्ना देवान आपलो पूत धाडलो, ... जो कायद्याखाला जल्माक आयलो, कायद्याखाला आशिल्ल्यांक मोळोवपाक, जाका लागून आमी पुतां म्हणून दत्तक जावंक शकले."¹

GSAM 57.2"आतां, ज्याच्यांत म्हज्या शुभवर्तमाना प्रमाण, आनी जेजू क्रिस्ताच्या प्रबोधना प्रमाण, तुमकां घट करपाची शक्त आसा, त्या देवाक, जाची जाहीर जाल्ली गुपीत गजाल संवसार सुरू जाल्ल्या पासून लिपिल्ली, पूण आतां जाहीर केल्या, आनी संदेस्तांच्या शास्त्रां वरवीं, आनी सदांकाळाच्या देवाच्या आज्ञे प्रमाण, श्रध्देच्या आज्ञापालना खातीर सगळ्या राष्ट्रांक कळयल्या, त्या एकल्याच शहाण्या देवाक, जेजू क्रिस्ता वरवीं सदांकाळ महिमा जावं."²

GSAM 57.3"प्रकटीकरणा वरवीं ताणें म्हाका हें रहस्य कळयलें; जशें हांवें पयलीं थोड्याच उतरांनी बरयल्लें, ... जें हेर पिळग्यांनी मनशांच्या पुतांक कळयल्लें ना, जशें आतां आत्म्या वरवीं ताच्या पवित्र प्रेषितांक आनी संदेस्तांक प्रकट केलां.... म्हाका, सगळ्या संतां मदल्या सगळ्यांत ल्हानापरस लेगीत ल्हान जाल्यार लेगीत, ही कृपा मेळ्ळ्या, की हांवें जनेत लोकांक मदीं क्रिस्ताची सोदून काडूंक जायना अशी गिरेस्तकाय घोशीत करची; आनी सगळ्यांक हें गूढ कसलें सहचार आसा तें दाखोवचें, जें जगाच्या आरंभा सावन देवांत लिपिल्लें आसा, जाणें सगळ्यो वस्तू जेजू क्रिस्ता वरवीं रचल्यो."³

GSAM 57.4अशें म्हण्टात की आदल्या करारांत शुभवर्तमाना लिपिल्लें आसा; नव्या करारांत तें उक्तायलां. दुसऱ्याच्या म्हणण्या प्रमाण, "देवाकडल्यान पयस गेल्या उपरांत, ज्यू लोकांनी विधीक सेवेच्या शिकवणीचेर आपलें लक्ष व्हड प्रमाणांत वगडायलें. ती सेवा क्रिस्तान स्वता स्थापन केल्ली. तिच्या प्रत्येक भागांत ती ताचें एक प्रतीक आशिल्ली; आनी ती जीवंतपणान आनी आत्मिक सोबीतकायेन भरिल्ली आशिल्ली. पूण ज्यू लोकांनी आपल्या विधींतल्यान आत्मिक जिवीत वगडायलें, आनी फक्त मेल्ल्या रूपांक धरून रावले. तांणी ज्याचे कडेन तीं निर्देश करतालीं, त्याच क्रिस्ताचेर विसव घेवचे बदला, बलिदानां आनी नेमांचेरच विस्वास दवरलो.

GSAM 58लौकीक राज्याची वाट पळोवप

GSAM 58.1"ज्यू लोक मेस्सियाच्या आगमनाची इत्सा करताले, तरी तांकां ताच्या कार्याची कल्पना नाशिल्ली. तांणी पातकांतल्यान सुटका सोदी नाशिल्ली, पूण रोमां कडल्यान सुटका सोदिली. तांणी मेस्सियाक एक जैतिवंत म्हणून येवपाची अपेक्षा केल्ली, जो अत्याचार्यांची शक्त मोडून उडयतलो आनी इस्राएलाक सार्वत्रिक राज्यांत व्हडविक दितलो. ह्या तरेन, तारकाक न्हयकारपाचो मार्ग तांचे खातीर तयार जालो.

GSAM 58.2"लोकांक, तांच्या अज्ञानांत आनी अत्याचारांत, आनी सत्तेची तहान लागिल्ल्या शासकांक, एका अशा मनशाच्या येण्याची आस आशिल्ली जो तांच्या दुस्मानांक हारयतलो आनी इस्राएलाक परत राज्य मेळोवन दितलो. तांणी भविष्यवाण्यांचो अभ्यास केल्लो, पूण आत्मिक गिन्यान विरयत. देखून, तांणी क्रिस्ताच्या पयल्या येण्याच्या अपमानाकडेन बोट दाखोवपी शास्त्रवाक्यां कडेन दुर्लक्ष केलें, आनी ताच्या दुसऱ्या येण्याच्या महिमे विशीं सांगपी वाक्यांचो चुकीचो अर्थ काडलो. अहंकाराक लागून तांची नदर धुंद जाल्ली; तांणी आपल्या स्वार्थी इत्सां प्रमाणें भविष्यवाण्यांचो अर्थ लायलो.

GSAM 58.3"हजार वर्सां परस चड काळ यहुदी लोक तारकाच्या येण्याची वाट पळयताले. ह्या घडणुकेचेर तांणी आपल्यो सगळ्यांत व्हड आशे दवरिल्ल्यो. गीतांनी आनी भविश्यवाण्यांनी, देवळांतल्या विधींनी आनी घरांतल्या प्रार्थनांनी, तांणी ताचें नांव भक्तीन दवरिल्लें. तरी लेगीत, तो येतकच तांकां तो वळखूंक आयलो ना. सर्गाचो मोगाचो तांच्या खातीर 'सुक्या जमनींतल्यान भायर सरिल्ल्या मुळा सारको' आशिल्लो; ताचे कडेन 'काय रूप, काय सोबीतकाय नाशिल्ली;' आनी तांच्याक ताचे भितर अशी कांयच सोबीतकाय दिसली ना की तांची ताका इत्सा जावची. 'तो आपल्याच लोकां कडेन आयलो, पूण ताच्याच लोकांनी ताका स्वीकारलो ना.'⁴

GSAM 58दाविदाच्या वंशावळींतल्यान

GSAM 58.4जेन्ना दानिएलान भाकीत केल्लो वेळ लागीं पावलो, जेन्ना "प्रमुख मेस्सिया" — अभिषिक्त व्यक्ती — प्रकट जावपाचो आशिल्लो, तेन्ना ज्यू लोक अशें विचार करूंक शकताले, आनी निःसंशय तांणी तशें केलें आसतलें: देहाने मेस्सिया दाविदाच्या घराण्यांतलो आनी वंशावळींतलो आसपाक जाय, देखून ताचो जल्म त्याच वंशावळींत जावपाक जाय; आनी ज्यू कायद्याच्या आनी रितींच्या नेमां प्रमाण, ताका तीस वर्सांचे पिरायेर भौशीक सेवे खातीर अभिषेक जावपाक जाय; आनी जर तो त्या पिरायेर अभिषिक्त म्हणून प्रकट जावपाक जाय, जाल्यार ताचो जल्म, मेस्सियाच्या येण्या मेरेन चलपी एकुणसत्तर सप्तकां वर्सां सोंपचे तीस वर्सां पयलीं जावपाक जाय.

GSAM 59सिमेओन आनी आना हांचीं भाकीतां

GSAM 59.1ह्या वेळार सगळो इस्राएल वाट पळयतालो. पवित्र पुस्तकांचे गंभीर, समर्पित विद्यार्थी त्या मनशाच्या जल्माची वाट पळयताले, जो तांचो शासक आनी राज्यपाल जावपाचो आशिल्लो. जाणट्या आनी भक्तीमान सिमेओनाक पवित्र आत्म्या वरवीं हें प्रगट जाल्लें की, ताणें प्रभूचो क्रिस्त पळयल्या शिवाय मरण येवचें ना.⁵

GSAM 59.2जेन्ना भुरगें तारक देवळांत हाडलें, तेन्ना सिमेओनाक कळ्ळें की होच भुरगो जाचो उल्लेख केल्लो—म्हळ्यार क्रिस्त. "तेन्ना ताणें ताका आपल्या हातांत घेतलो, देवाक आर्गां दिलीं आनी म्हळें, 'सायबा, आतां तुज्या उतरा प्रमाण तुजें सेवक शांतीन वचूंक दि; कित्याक म्हज्या दोळ्यांनी तुजी सुटका पळयल्या, जी तुवें सगळ्या लोकांच्या मुखामळार तयार केल्या: जें जनेत लोकांक उजवाड दाखयतले आनी तुज्या लोका इस्राएलाचो गौरव जावपाक....

GSAM 59.3"आनी सिमेओनान तांकां [जोसेफ आनी मारियाक] आशिर्वाद दिलो, आनी ताची आवय मारियाक म्हळें, पळय, हो भुरगो इस्राएलांतल्या जायत्या जाणांच्या पडपाक आनी परत उठपाक नेमला; आनी एक चिन्न जाच्या विरोधांत उलोवप जातलें (हय, एक तरवार तुज्याच आत्म्यांतल्यान घुसून वतली), जाका लागून जायत्या काळजांचीं चिंतनां उक्तीं जातलीं.

GSAM 59.4"आनी अस्सेर वंशाची, फानुएलची धूव आशिल्ली अना नांवाची एक भविष्यवक्ती आशिल्ली.... आनी ती त्याच खिणाक थंय येवन देवाक तशेंच अर्गां दिलीं, आनी जेरुसालेमांत सुटकेची वाट पळयताले तांकां सगळ्यांक ताचे विशीं सांगलें."⁶

GSAM 59देवदुतांची गोंवळ्यांक भेट

GSAM 59.5हाचे पयलीं, बेथलेहेमाच्या मैदानांचेर देवदुतांनी गोंवळ्यांक तारकाच्या जल्माची सुवार्ता आयकयल्ली. गोंवळ्यांच्या आयकपी कानांत देवदुतांनी ह्यो सुरेल तानी गायल्यो:—

GSAM 60ज्ञानी मनशांची बेथलेहेमाक भेट

GSAM 60.2मागीर बालाम'न भाकीत केल्ले प्रमाणें, "उदेल्लो तारो" पळयल्ले उदेंतेचे शास्त्रज्ञ आयले. ताच्या मार्गदर्शना प्रमाणें ते जेरुसालेमाक पावले, जंय तांकां नवजात राजा विशीं विचारप गरजेचें पडलें. 'आकांक्षित व्यक्तीचो जल्म बेथलेहेमांत जातलो' अशें सांगिल्ल्यान, ते फुडें प्रवास करूंक लागले; आनी परत दिसिल्ल्या तार्यान दाखयल्ल्या त्या साद्या जाग्यार, जंय तारक सांबाशिल्लो, ते पावले. थंय तांणी त्या पवित्र भुरग्याक भक्तीन वंदन केलें, ताका भांगर, लोबान आनी गंधरसाच्यो भेटी दिल्यो, आनी मागीर आपल्या लांब प्रवासाक लागून घरा परतले.

GSAM 60बारा वर्सांचो उद्धारकर्ता

GSAM 60.3भुरगेपणा सावन बारा वर्सां पिराये मेरेन, उद्धारकर्ता क्रिस्ता विशीं चड कांय नोंद ना, फकत ताच्या गिन्यानांत आनी कद-काठींत जाल्ली वाड, आनी आवय-बापायक केल्ली ताची आज्ञाधारकता सोडून. पूण बारा वर्सां पिरायेर, दर वर्साच्या उत्सवाक जोसेफ आनी मरिये वांगडा येरुसालेमाक वचून, थंय ताणें आपल्या प्रस्नांनी आनी तांच्या घुस्पड्या प्रस्नांक दिल्ल्या जापांनी पुरोहितांक आपल्या गिन्यानान अजापीत केले. ह्या वेळा सावन तो आपल्या भौशीक कार्यांत देंवचे पयलीं मेरेन, तो मरियेचो घोव जोसेफाच्या वांगडा काम करून, सुताराचें एक सादें काम भोवमानान केलें.

GSAM 60बाप्तिस्मा दिवपी जुआंवाचें कार्य

GSAM 60.4ताच्या सार्वजनीक सेवे पयलींच्या स म्हयन्यांभर, बाप्तिस्मा दिवपी जुआंवा वरवीं क्रिस्ताच्या कार्याची घोशणा जाली. लोक जुआंवाक आयकुपाक आनी ताचे कडल्यान बाप्तिस्मा घेवपाक व्हडल्या गर्दीन येताले. जशें ते "आशेन आशिल्ले [म्हळ्यार मसीहा येतलो अशी वाट पळयताले] आनी सगळे लोक आपल्या काळजांत जुआंवा विशीं विचार करताले ["तर्क वा वाद," कुशीची नोंद], तोच क्रिस्त काय ना;" जुआंवान जाप दिवन तांकां सगळ्यांक म्हळें, "हांव खरेंच तुमकां उदकान बाप्तिझ्म दितां; पूण म्हजे परस एक चड बळिश्ट येता, जाच्या जोत्याची वळ सुटपाक लेगीत हांव योग्य ना. तो तुमकां पवित्र आत्म्यांत आनी उज्यांत बाप्तिझ्म दितलो. ताच्या हातांत सूप आसा, आनी तो आपलो माळ निवळ करून गंव आपल्या कोठारांत एकठांय करतलो; पूण भूस तो नश्ट जावनाशिल्ल्या उज्यान जळयतलो."⁷

GSAM 61जेजूचें बाप्तिस्म

GSAM 61.1जुआंव बातिस्माचो विधी करतालो तेन्ना, ताणें जेजूक बातिस्मा घेवपाक येताना पळयलें, आनी म्हळें, "पळयात देवाचें मेंढरू, जें संवसाराचो पातक व्हरता.... आनी जुआंवान साक्ष दिली, म्हूण, "हांवें आत्म्याक पारव्या सारको सर्गांतल्यान देंवताना पळयलें, आनी तो ताचेर रावलो. आनी हांव ताका वळखनाशिल्लों: पूण जाणें म्हाका उदकान बाप्तिस्मो दिवंक धाडलो, ताणें म्हाका म्हळें, जाचेर तूं आत्म्याक देंवताना आनी ताचेर रावताना पळयतलो, तोच पवित्र आत्म्यांत बाप्तिस्मो दितलो. आनी हांवें पळयलें, आनी साक्ष दिली की हो देवाचो पूत."⁸

GSAM 61स्वर्गांतलो आवाज

GSAM 61.2क्रिस्ताच्या मसीहपणाक पारव्या सारक्या देहात्मक रुपांत पवित्र आत्म्याच्या दृश्य अवतरणांतल्यानच न्हय, तर सर्गांतल्यान आयिल्ल्या आवाजांतल्यानय साक्ष मेळ्ळी. मत्तयाच्या शुभवर्तमानांत आमी वाचतात, "जेजू, बाप्तिस्मो घेतल्या उपरांत, रोखडोच उदकांतल्यान भायर सरलो: आनी पळय, ताचे खातीर सर्ग उगडलो, आनी ताणें देवाचो आत्मो एका पारव्या सारको देंवताना आनी ताचेर येवन रावताना पळयलो: आनी पळय, सर्गांतल्यान एक आवाज आयलो, जो म्हणटालो, हो म्हजो मोगाचो पूत, जाचेर हांव खोशी आसां."⁹

GSAM 61.3जरी "जुआंवान खंयचेंच चमत्कार केलें ना," तरी जेन्ना लोकांनी क्रिस्ताच्या सेवेक सांगात आशिल्ली ती व्हड शक्त पळयली, तेन्ना तांकां म्हणपाक भाग पडलें, "ह्या मनशा विशीं जुआंवान जें कितें सांगलें तें सगळें खरें आशिल्लें।"¹⁰

GSAM 61कायद्या प्रमाणें क्रिस्ताक अभिषेक

GSAM 61.4लूकान बाप्तिस्म्याच्या नोंदींत आनी पवित्र आत्म्यान पारव्याच्या रूपांत जाल्ल्या त्याच अभिषेकाच्या संदर्भांत, आमी वाचतात, "जेजूच सुमार तीस वर्सांचो जालो."¹¹

GSAM 62.1आमच्या सायबाच्या चाळीस दिसांच्या लांब उपासा उपरांत, आनी बाप्तिस्म्या फाटल्यानच वाळवंटांत जाल्ल्या सैतानाच्या खर प्रलोभनां उपरांत, तो "नाझरेथाक आयलो, जंय तो व्हड जाल्लो; आनी आपल्या सवये प्रमाण, तो सबाथ दिसा जुदेवांच्या प्रार्थना घरांत गेलो, आनी वाचपाक उठलो.... "परमेश्वराचो आत्मा म्हजेर आसा, कित्याक तर ताणें म्हाका गरीबांक सुवार्ता सांगपाक अभिषेक केला.... आनी ताणें तांकां म्हणपाक सुरवात केली, 'आयज तुमच्या कानांचेर हें शास्त्र पुराय जालां.'"¹²

GSAM 62वेळ पुराय जाला

GSAM 62.2मार्क, हेंच घडणूक नोंद करतना म्हणटा, "वेळ पुराय जाला, आनी देवाचें राज्य लागीं पावलां: पश्चात्ताप करात, आनी शुभवर्तमानाचेर विस्वास दवरात."¹³ अभिषिक्त व्यक्ती प्रकट जातलो म्हणून सांगिल्लो वेळ आयिल्लो. पवित्र आत्म्यान केल्लें अभिषेक ताच्या बातिस्मा वेळार जाल्लें, आनी तो आतां आपल्या सेवेक लागिल्लो, बरोबर त्या वेळार आनी पद्दतीन, जें आदल्या पवित्र संदेष्ट्यांनी सांगिल्लें.

GSAM 62क्रिस्ताच्या मसीहपणाचो दृश्यमान पुरावो

GSAM 62.3क्रिस्ताच्या सेवे वांगडा सदांच चमत्कार घडटाले, जे लोकांक, जरी ताच्या दृष्टांतां आनी उतरां पुराय तरेन समजलीं नासलीं तरी, तो इम्मानुएल, वा "देव ताचे वांगडा आसा" हें एक दिसपी प्रमाण आशिल्लें.¹⁴ ह्या चमत्कारां वरवीं, क्रिस्तान संवसाराक फकत आपल्यांतल्या देवाचे शक्तीचो पुरावो दिनासलो, तर देवाच्या स्वभावाचें आनी ताच्या मोगान भरिल्ल्या दयेचें एक वेव्हारीक प्रदर्शनूय दाखयलें. जेन्ना क्रिस्ता वांगडा तीन वर्सां सतत रावन, ताचीं व्हडलीं चमत्कारां पळयल्या उपरांत फिलिपान म्हळें, "सायबा, आमकां बापाक दाखय, आनी तेंच आमकां पुरो," तेन्ना जेजून ताका म्हळें, "हांव इतलो तेंप तुमच्या वांगडा आसलो, आनी तरीय तुवें म्हाका वळखलें ना, फिलिपा? जाणें म्हाका पळयला ताणें पित्याक पळयला, आनी मागीर तूं कशें म्हणटा, 'आमकां पित्याक दाखय'? ... म्हजेर विस्वास दवरात की हांव पित्यांत आसां आनी पिता म्हज्यांत आसा; ना जाल्यार ह्या कार्यां खातीर म्हजेर विस्वास दवरात."¹⁵

GSAM 63जुआंव गोंदळ्ळो

GSAM 63.1क्रिस्ताच्या बाप्तिस्म्या वेळार जुआंवान पवित्र आत्म्याक दिसता तसो सकयल येताना पळयल्लो, आनी सर्गांतल्यान 'हो देवाचो पूत' अशें म्हणपी आवाज आयकल्लो, आनी स्वता जाहीर केल्लें की तो 'संवसाराचें पातक व्हरपी देवाचें मेंढरू', तरीय घडणुको ताच्या अपेक्षां परस इतल्यो वेगळ्यो घडटालीं की, तो आपल्या काळखाच्या बंदखणींत दुखेस्त आनी गोंदळिल्लो.

GSAM 63.2"उद्धारकर्त्याच्या शिष्यां भशेन, बाप्तिस्मा दिवपी जुआंवाक क्रिस्ताच्या राज्याचें स्वरूप समजलें ना. ताका अपेक्षा आशिल्ली की जेजू दाविदाचो गादो घेतलो; आनी जसो जसो वेळ गेलो, आनी उद्धारकर्त्यान राजेशाही अधिकाराचेर कांयच दावो केलो ना, तेन्ना जुआंवा गोंदळिल्लो आनी त्रस्त जालो."¹⁶ "आपल्या दोन शिष्यांक आपोवन, [ताणें] तांकां जेजू कडेन धाडले, आनी म्हणलें, 'तूं तो येवपाचो आशिल्लो? वा आमी दुसऱ्याची वाट पळोवची?'" "त्याच वेळार ताणें [जेजून] जायत्या जाणांक तांच्या दुयेंसांतल्यान आनी म्हामाऱ्यांतल्यान बरे केले, आनी वायट आत्म्यां पासून सोडयले; आनी जायत्या अंधांक ताणें दिसपाची देणगी दिली. मागीर जेजून जाप दिवन तांकां म्हळें, तुमी वचात आनी जुआंवाक सांगात, कितें कितें तुमी पळयलां आनी आयकलां तें."¹⁷

GSAM 63.3तारकांन सांगिल्ल्यो जायत्यो खऱ्यो गजाली ज्यू लोकांक वा ताच्याच शिष्यांक लेगीत कठीणकायेन समजताल्यो, कारण ते ह्या विश्वासांत इतले घट्ट बसले आशिल्ले की जेन्ना मसीहा येतलो तेन्ना तो तांकां खूब त्रास दिवपी रोमन राजवट मोडून उडयतलो, आनी रोखडीच दाविदाचें राज्य परत हाडून एक सांसारीक राजा म्हणून राज्य करतलो.

GSAM 63.4जेजून आपलें प्रवचन सुरू केलें, "पश्चात्ताप करात, कारण सर्गराज्य लागीं पावलां."¹⁸ जेन्ना ताच्या बारा शिष्यांक धाडले, तेन्ना तांणी तोच संदेश दिलो, "सर्गराज्य लागीं पावलां."¹⁹ उपरांतच्या आपल्या सेवेच्या काळांत, जेन्ना सत्तर जाणांक धाडले, तेन्ना तांणी ह्या उतरांनी संदेश दिलो, "देवाचें राज्य तुमच्या लागीं पावलां."²⁰

GSAM 64क्रिस्ताच्या कामाक लोकांचें अजाप

GSAM 64.1क्रिस्ताच्या अद्भुत उतरांनी आनी शिकवणेंनी लोकांक हें म्हणपाक लायले, "ह्या मनशा सारको केन्नाच कोण उलयलो ना."²¹ आनी जेन्ना ताणें कुड्ड्या आनी मुक्या मनशाक बरो केलो, "सगळे लोक अजापीत जाले, आनी म्हणपाक लागले, हो दाविदाचो पूत न्हय?"²² वा दुसऱ्या उतरांनी, हो दाविदाचो वंशज, उतरिल्लो तारक न्हय? "जेन्ना तो आपल्या गांवान आयलो, तेन्ना ताणें तांच्या जुदेवळांत तांकां शिकयलें, इतलें की ते अजापीत जाले आनी म्हणपाक लागले, ह्या मनशाक ही गिन्यान आनी हीं व्हडलीं कृत्यां खंयच्यान मेळ्ळीं? हो तर सुताराचो पूत न्हय? ताची आवय मारिया ना? आनी ताचे भाव जाकूब, जुजे, शिमोन आनी जुदास न्हय?"²³

GSAM 64.2क्रिस्ताच्या सेवेच्या सुमार तिसऱ्या वर्सा, जेन्ना तो देवाळांत समर्पणाचें फेस्त मनयतालो, तेन्ना ज्यू लोक ताचे भोंवतणीं आयले आनी ताका म्हणाले, "तूं आमकां कितलो तेंप दुबावांत दवरतलो? जर तूं खरोच क्रिस्त आसा जाल्यार, तर आमकां स्पश्टपणान सांग."²⁴ फाटल्या वर्सा, जेन्ना ताणें "पांच जवाच्या पावांनी आनी दोन ल्हान नुस्त्यांनी" पांच हजार जाणांक जेवण घालपाचें भव्य चमत्कार केल्लें, तेन्ना ताका कळ्ळें की ते येवन ताका बळजबरेन राजा करपाक व्हरतले, [म्हणून] तो परतून एका दोंगराचेर गेलो.²⁵

GSAM 64क्रिस्तान आपल्या मरणा विशीं शिष्यांक शिकयता

GSAM 64.3आपल्या शिष्यांक शिकयताना, क्रिस्तान रोखडोच सुरू जावपी सांसारीक राज्याची कल्पना पयस करपाक म्हत्वाचो मुद्दो केलो, आनी तांकां दाखोवन दिलें की ताका मरण येवपाक जाय आनी परत जिवंत जावपाक जाय, वचपाक जाय आनी परत येवपाक जाय. देखून ताणें तांकां विचारलें, "आनी जर तुमी मनशाच्या पुताक पयलीं जंय तो आशिल्लो थंय वयर वतना पळयल्यार?"²⁶ तांकां "तो जेजू क्रिस्त आसा हें कोणाक सांगू नाकात" असो आदेश दितकूच, आमी वाचतात: "तेन्ना सावन जेजू आपल्या शिष्यांक दाखोवंक लागलो की ताका जेरुसालेमाक वचून, थंयच्या ज्येष्ठां, मुखेल पुरोहितां आनी कायदो-शिक्षकां कडल्यान खूब त्रास सोंसून, मारून उडयल्या उपरांत तिसऱ्या दिसा परतून जिवंत जावंक जाय. तेन्ना पेद्रून ताका कुशीक काडून म्हळें, 'देव तुजेर दया करूं, सायबा; हें तुजेर केन्नाच घडचें ना.'"²⁷

GSAM 65.1त्याच वेळार ताणें तांकां सांगलें की, थंय उबे आशिल्ल्यांतले कांय जाण, मनशाचो पूत आपल्या राज्यांत येता तें पळयल्या शिवाय मरचे नात.²⁸ सुमार आठ दिसां उपरांत, ही भविष्यवाणी खरी जाली; आनी प्रेषित पेद्रून, क्रिस्ताच्या राज्यांत येवपाच्या त्या "दर्शनाक" फुडारांत जावपी खऱ्या दुसऱ्या येण्याचो पुरावो म्हणून उल्लेख केला.²⁹

GSAM 65.2एक फावट जेन्ना क्रिस्त आनी ताचे शिष्य गालीलेंत आशिल्ले, तेन्ना जेजून तांकां म्हळें, "मनशाचो पूत मनशांच्या हातांत सोपवलो वतलो; आनी ते ताका जिवेशी मारतले, आनी तिसऱ्या दिसा तो परतून जिवो जातलो. आनी ते खूब दुखेस्त जाले."³⁰ तरी लेगीत तांकां ताचो अर्थ समजलो ना, कारण तो आपल्या मरणाच्या आनी पुनरुत्थानाच्या गंभीर सत्याची तांच्या मनाचेर छाप घालपाक सोदतालो, तेन्ना लेगीत ते स्वर्गाच्या राज्यांत सगळ्यांत व्हड कोण जावचो ह्या प्रस्नाचेर एकामेकां मदीं वाद घालताले.³¹

GSAM 65.3एका दुसऱ्या वेळार पेद्रून जेजूक म्हळें, "आमी सगळें सोडून तुजे फाटल्यान आयल्यात; तर आमकां कितें मेळटलें? आनी जेजून तांकां म्हळें, "खऱ्यांनीच हांव तुमकां सांगतां, तुमी जे म्हजे फाटल्यान आयल्यात, त्या नव्या जल्मा वेळार जेन्ना मनशाचो पूत आपल्या महिमेच्या सिंहासनाचेर बसतलो, तेन्ना तुमी लेगीत बारा सिंहासनांचेर बसून इस्राएलाच्या बारा वंशांचो निवाडो करतले."³² तरीय, बेगीन स्थापन जावपी राज्याचो विचार तांच्या मनांत सदांच आसलो, आनी तांणी, मनशां भशेन, त्या राज्यांत सगळ्यांत उंचेलो जागो सोदपाक सुरवात केली.

GSAM 65.4मागीर झेबेदेच्या पुतां, जाकूब आनी जुआंवाची महत्वाकांक्षी आवय येता, आनी ती क्रिस्ताक मागता की तिच्या पुतांक उंचेल्या पदांचेर बसचें—एक ताच्या सिंहासनाच्या उजव्या हाताक आनी दुसरो दाव्या हाताक; वा, घडये, एक सरकाराचो प्रधानमंत्री आनी दुसरो परराष्ट्र सचिव. पूण क्रिस्तान स्पश्टपणान म्हळें, "तुमी कितें मागतात तें तुमकां खबर ना."³³

GSAM 66येरुसालेमांत भव्य प्रवेश

GSAM 66.1ह्या वेळाच्या लागसार एक व्हड आनी अजापीत करपी घडणूक घडली. ती म्हळ्यार चार दीस मेल्लो लाझारो ताच्या फोंडांतल्यान जिवो जालो. ह्या भोव व्हड चमत्कारान लोकांक इतके भारावन आनी अजापीत केले की फरीशी भियेले, आनी तांणी पुरोहितां वांगडा रोखडीच एक सभा आपयली; आनी आपल्या विचारविनिमयांत तांणी विचारलें, "आमी कितें करूं? कारण हो मनीस जायते चमत्कार करता. जर आमी ताका असोच सोडलो, तर सगळे लोक ताचेर विस्वास दवरतले; आनी रोमी येवन आमची सुवात आनी राष्ट्र दोनूय काडून व्हरतले."³⁴ सकयलची सैतानी शक्त क्रिस्ताक नश्ट करूंक सोदपी लोकांक आपलो ताबो घालताली, तेन्ना वयरची शक्त लोकांक ताची महिमा करूंक आनी ताचे विशीं केल्ली भविश्यवाणी खरी करपाक प्रेरणा दिताली.

GSAM 66.2वयर सांगिल्ल्या प्रसंगाक, लोक फक्त जेजूक पळोवपाक न्हय, तर ताणें मेल्ल्यांतल्यान जिवंत केल्ल्या लाझाराकय पळोवपाक व्हड संख्येन जमले. आतां तांकां हें निश्चित दिसतालें की जेजूच तांचो खूब काळासावन वाट पळयत आशिल्लो राजा, आनी जेन्ना ते ताका एका गाढवाच्या पिलाचेर बसून जेरुसालेमा कडेन येताना मेळ्ळे, तेन्ना शास्त्रांतलीं उतरां तांच्या मनांत बळिश्टपणान आयलीं, "सियोनाच्या धुवे, भियें नाका: पळय, तुजो राजा गाढवाच्या पिलाचेर बसून येता."³⁵ त्या व्हड जमावांतल्यान जैताचो एक व्हडलो आरो मारलो, जाका लागून थंड काळजाचे, हिशोब करपी फरीशी खूब अस्वस्थ जाले. ते एकामेकां मदीं म्हणूंक लागले, "पळयतात काय, तुमकां कांयच जमना? पळय, सगळें जग ताच्या फाटल्यान गेलें."³⁶ तांच्या मागण्याक की क्रिस्तान तो आवाज थांबोवचो, ताणें जाप दिली, "हांव तुमकां सांगतां, जर हे गप्प बसले जाल्यार, फातर लेगीत ताबडतोब आरडटले."³⁷ ह्या प्रसंगा विशीं सर्वेस्परां म्हळां, "घोष करात," आनी जर लोकांनी ताचें उतर पाळलें ना जाल्यार, तो रस्त्या वयल्या फातरांक आवाज दितलो, आनी ते आरडटले; कित्याक तर ताचें उतर पुराय जावपाचेंच आसा.

GSAM 66क्रिस्त वचून परत येवपाचो

GSAM 66.3आमच्या तारकान फक्त शिष्यांच्या मनांत तो मरतलो आनी परत जिवंत जातलो हें घालपाचो यत्न केलो ना, तर ताका तांकां हेंय शिकोवपाचें आशिल्लें की तो वचून परत येय मेरेन देवाचें राज्य येवचें ना. आपल्या खुरसार जावपा विशीं सांगतना तो म्हणालो, "हांव, जर म्हाका धर्तरे वयल्यान उबारलो जाल्यार, सगळ्या मनशांक म्हजे कडेन ओडून हाडटलों." हें तो कसलें मरण सोंसपाचें आसा तें सुचोवपा खातीर म्हणालो. लोकांनी जाप दिली, "आमी कायद्यांत आयकलां की क्रिस्त सासणाक रावता; आनी तूं कसो म्हण्टा, मनशाचो पूत उबारपाक जाय? हो मनशाचो पूत कोण?"³⁸

GSAM 67.1आपलें राज्य पृथ्वीचेर स्थापन जावचे पयलीं, तो वचून परत येतलो हें आपल्या शिष्यांच्या मनांत चड खोलवर भरून दवरपा खातीर, ताणें म्हळें, "म्हज्या ल्हान भुरग्यांनो, हांव तुमच्या वांगडा आनीक थोडो वेळ आसां. तुमी म्हाका सोदतले; आनी जशें हांवें ज्यू लोकांक म्हळें, 'हांव जंय वतां, थंय तुमी येवंक शकनांत'; तशेंच आतां हांव तुमकां सांगता.... शिमोन पेद्रून ताका सांगलें, "सायबा, तुंवें खंय वता?" जेजून ताका जाप दिली, "हांव खंय वतां थंय तुंवें आतां म्हजो पाटलाव घेवंक शकना; पूण उपरांत तुंवें म्हजो पाटलाव घेतलो."³⁹ उपरांत ताणें तांच्या चिंताग्रस्त आनी दुखेस्त काळजांक ह्या उतरांनी धीर दिलो: "तुमचें काळीज अस्वस्थ जावंक दिवं नाकात: तुमी देवाचेर भावार्थ दवरतात, म्हजेरय भावार्थ दवरात. म्हज्या बापायच्या घरांत जायत्यो रावपाच्यो सुवातो आसात: जर अशें नासलें जाल्यार, हांवें तुमकां सांगलें आसतलें. हांव तुमकां खातीर सुवात तयार करपाक वतां. आनी जर हांव वचून तुमकां खातीर सुवात तयार करतलों, जाल्यार हांव परत येवन तुमकां म्हजे कडेन घेवन येतलों; जंय हांव आसां, थंय तुमी लेगीत आसचे."⁴⁰

GSAM 67कुलीन मनशाचो दृष्टान्त

GSAM 67.2परतून तारकान, तो आनी ताचे शिश्य जेरुसालेमाक वतना, राज्य रोखडेंच येतलें हो चुकीचो विचार सुदारपाक फुडल्या दृष्टांताचो वापर केलो: "एक कुलीन मनीस आपल्या खातीर राज्य मेळोवंक आनी परत येवंक एका पयसल्या देशांत गेलो. आनी ताणें आपल्या धा नोकरांक आपयले, आनी तांकां धा पाउंड दिलें, आनी तांकां म्हळें, हांव येय मेरेन वेव्हार करात.... आनी अशें घडलें की, जेन्ना तो राज्यान सुसज्ज जावन परत आयलो, तेन्ना ताणें ज्या सेवकांक पयशे दिल्ले, तांकां आपणा कडेन आपोवपाचो आदेश दिलो, जाका लागून ताका कळटलें की वेपार करून दरेकान कितें जोडलां तें."⁴¹ ह्या दृष्टांतांत प्रभू स्वताक त्या कुलीन मनशाच्या रूपांत दाखयता. ताका एका पयसुल्ल्या देशांत वचपाचें आशिल्लें—आपल्या बापाय कडेन—आनी थंय राज्यान सुसज्ज जावन राज्य करपाक परत येवचे पयलीं राज्य घेवपाचें आशिल्लें.

GSAM 68.1शिश्यांनी विचारिल्ल्या प्रस्नाक, "तुज्या येण्याचें आनी संवसाराच्या शेवटाचें चिन्न कितें आसतलें?"⁴² ह्या प्रस्नाक तारकांन तांकां, इगर्जेचेर येवपी व्हड संकटाच्या काळांत घडपी घडणुकांची एक वळेरी दिली, आनी जीं निश्चीत चिन्नां घडटलीं तीं सांगलीं. जेन्ना हीं दृश्यां दिसतलीं, तेन्ना तांकां कळटलें की ताचें येणें लागीं पावलां, दाराचेरच आसा, आनी जी पिळगी हीं दृश्यां पळयतली, ती ताच्या येण्या पयलीं संवसारांतल्यान ना जातली ना.⁴³

GSAM 68सगळ्या शिष्यांनी सोडून दिल्लो

GSAM 68.2पूण, क्रिस्तान आपल्या मरणा आनी अपमाना विशीं प्रेषितांक दिल्ल्या सगळ्या शिकवणे उपरांत लेगीत, ताच्या सुनावणे आनी खुरसार जावपा विशीं ताणें शिकयल्लो सत्य ते पुराय तरेन समजूंक शकले नात. तांकां सत्याची इतली अस्पश्ट कल्पना आशिल्ली की जेन्ना सुनावणी जाली, तेन्ना तांची आशा मेली, आनी तांणी सगळ्यांनी "ताका सोडून पळून गेले."⁴⁴ इतलोच न्हय, सदांच उत्साही आशिल्लो पेद्रू लेगीत, जाणें इतल्या आत्मविस्वासान सांगलें की सगळे मनीस ताका सोडून गेले तरी तो केन्नाच सोडून वचचो ना, तो कांय वरां उपरांत आपल्या सायबाक न्हयकारतालो, आनी शपथ घेवन सांगतालो की तो त्या मनशाक वळखना. सायबान सांगिल्ल्या उतरांचो अर्थ लावपाक ते इतले मंद आशिल्ले की, ताका खुरसार घाल्या उपरांत तिसऱ्या दिसा तो मेल्ल्यांतल्यान उठतलो, हें आयकून लेगीत तांणी एकामेकां मदीं विचारपूस केली आनी तर्क केलो, "मेल्ल्यांतल्यान उठप म्हळ्यार कितें?"⁴⁵ खरेंच, तांच्यांत इतलो भावार्थाचो अभाव आशिल्लो की तो मरल्या उपरांत, आनी ताची कूड जुजेच्या नव्या समाधींत दवरल्या उपरांत, तांणी ताका सुगंधी द्रव्यांनी माखपाची तयारी केली. आस्त ना जाल्ल्यान—क्रिस्ता वांगडा समाधींत पुरिल्ल्यान—शिश्यां खातीर तो कितलो भिरांकूळ सबाथ दिस आशिल्लो! दुख्ख आनी निराशेंत बुडिल्ल्या काळजां सयत, आनी दये आनी करुणेन भरिल्ल्या, मोगान वागपी तारका लागीं नाशिल्ल्यान जो सांत्वना आनी बळगें दितालो, तांची स्थिती कितली उजाड आशिल्ली!

GSAM 69पुनरुत्थानाच्या सकाळच्यो उत्तेजक घडणुको

GSAM 69.1हप्त्याच्या पयल्या दिसाची सकाळ जाली! सर्गांत आनी धर्तरेर कितली खळबळ! एक बळिश्ट देवदूत, देवाच्या पुताक उठूंक सांगपी संदेश घेवन, महिमेच्या राज्यांतल्यान जोजेफाच्या समाधी कडेन देंवलो. "आनी, पळयात, एक व्हड भूंयकांप जालो: कित्याक तर देवाचो देवदूत सर्गांतल्यान देंवलो, आनी तो येवन दारा वयलो फातर घालून काडलो, आनी ताचेर बसलो. ताचो मुखामळ विजे सारको आशिल्लो, आनी ताचे कपडे बर्फा सारके धवे आशिल्ले: आनी ताच्या भंयान राखणदार कांपले, आनी मेल्ल्या मनशां सारके जाले."⁴⁶ "जे संत निदिल्ले आशिल्ले, तांचीं जायतीं कुडीं उठलीं आनी ताच्या पुनरुत्थाना उपरांत समाधींतल्यान भायर सरलीं, आनी पवित्र शारांत गेलीं, आनी जायत्या जाणांक दिसलीं."⁴⁷ येरूसालेमांत आपल्या इश्टांच्या दारां मुखार, खुरसार मारिल्लो क्रिस्त मेल्ल्यांतल्यान जिवो जाला, आनी ताच्या पुनरुत्थानाची साक्ष दिवपाक, ताच्याच शक्तीन तेय जिवे जाल्यात, असो संदेश घेवन आयिल्ल्या ह्या येवप्यां विशीं विचार करात. शिष्यां आनी पवित्र बायलां मदीं कितली चैतन्यता—ही खोशयेची खबर दिवपाक हांगा-थंय धांवप, "तो मेल्ल्यांतल्यान जिवो जाला, कारण आमी ताका पळयला आनी ताचे कडेन उलयल्यात!"

GSAM 69जेजू गांवान्त भितर सरता

GSAM 69.2"आनी, पळय, तांतले दोघूय त्याच दिसा एमाऊस नांवाच्या एका ल्हान गांवांत गेले, जो जेरुसालेमा सावन सुमार साठ फर्लांग [साडे सात मैल] पयस आशिल्लो. आनी ते घडिल्ल्या ह्या सगळ्या गजालीं विशीं एकामेकां कडेन उलयताले. आनी अशें जालें की, जेन्ना ते एकामेकां कडेन उलयताले आनी विचार-विनिमय करताले, तेन्ना जेजू स्वता तांच्या लागीं आयलो, आनी तांच्या वांगडा गेलो. पूण तांचे दोळे अशे धांपिल्ले की ते ताका वळखूंक शकले नात. आनी ताणें तांकां विचारलें, "तुमी चलतना आनी दुखी आसतना एकामेकांक कसल्यो गजाली सांगतात?" आनी तांच्यांतल्या एका मनशान, जाचें नांव क्लेओपा, जाप दिली आनी म्हळें, "तूं एकलोच जेरुसालेमांतलो परको मनीस आसा काय, आनी ह्या दिसांनी थंय कितें घडलां तें तुका खबर ना?" आनी ताणें तांकां विचारलें, "कितें कितें?" आनी तांणी ताका सांगलें, नाझरेथांतल्या जेजू विशीं, जो देवा मुखार आनी सगळ्या लोकां मुखार कर्म आनी उतरांनी बळिश्ट आशिल्लो एक पैगंबर: आनी कशें मुखेल पाद्री आनी आमच्या शासकांनी ताका मरणाक फाशी दिवपाक सोपयलो, आनी ताका खुरसार मारलो. पूण आमी आशेवन आशिल्ले की तोच इस्राएलाक सोडोयतलो: आनी ह्या सगळ्या भायर, ह्यो गजाली घडल्या उपरांत आयज तिसरो दीस. आनी, आमच्या पंगडांतल्यो कांय बायलोय सकाळीं फोंडार आशिल्ल्यो, तांणी आमकां अजापीत केलें: आनी जेन्ना तांकां ताची कूड मेळ्ळी ना, तेन्ना त्यो आयल्यो आनी म्हणाल्यो की, तांकां देवदुतांचें दर्शन जालां, जांणी म्हळें की तो जिवो आसा. आनी आमच्यांतले कांय जाण फोंडाक गेले, आनी बायलांनी सांगिल्ले प्रमाणूच तांकां दिसलें: पूण ताका तांणी पळयलो ना.

GSAM 70.1"तेन्ना ताणें तांकां म्हळें, 'अरे मूर्खांनो, आनी पैगंबरांनी सांगिल्लें सगळें मानपाक मंद काळजांनो, क्रिस्ताक हें सगळें सोंसपाक जाय नाशिल्लें, आनी आपल्या महिमेन भितर सरपाक जाय नाशिल्लें? आनी मोयजेसा सावन सगळ्या पैगंबरां मेरेन, ताणें तांकां पवित्र पुस्तकांतल्यान आपल्या विशीं सांगिल्ल्यो गजाली समजावन सांगल्यो.'"⁴⁸ जेन्ना तो तांच्या वांगडा जेवपाक बसलो, तेन्ना ताणें पाव मोडून आभार मानले, "आनी तांचे दोळे उगते जाले, आनी तांकां तो वळखूंक आयलो.... आनी तांणी एकामेकांक म्हळें, रस्त्यार आमचे वांगडा उलयतना आनी आमकां पवित्र पुस्तकांतल्यो गजाली समजावन सांगतना, आमचें काळीज भितरल्यान जळनासलें काय?"⁴⁹

GSAM 70.2आतां, निमाणें, समस्या तांकां पुराय तरेन समजयल्या उपरांत, शिश्यांक दिसता की तारकाच्या कार्यांत एक मरण आनी पुनरुत्थान आशिल्लें. पूण ताच्या राज्याच्या प्रस्नाक ते कशे मानतले?

GSAM 70.2"ताणें आपल्या दुख्खा उपरांत जायत्या अचूक पुराव्यांनी आपूण जिवो आसा हें दाखयलें, चाळीस दीस तांकां दिसलो, आनी देवाच्या राज्याच्या गजालींविशीं उलयलो; आनी तांचे वांगडा एकठांय आयल्या उपरांत, तांकां आज्ञा केली कीं ते जेरुसालेमांतल्यान वचूंक फावना, पूण बापाच्या भासावण्याची वाट पळोवची, जी, तो म्हणटा, तुमी म्हजे कडल्यान आयकल्या. कित्याक, जुआंवान खरेंच उदकान बाप्तिस्मो दिलो; पूण तुमी थोड्या दिसांनी पवित्र आत्म्याचो बाप्तिस्मो घेतले.

GSAM 71आतां तुवें राज्य परत हाडटलें?

GSAM 71.1तेन्ना ते एकठांय आयिल्ले, ते ताका विचारूंक लागले, "सायबा, तुमी ह्या वेळार इस्राएलाक राज्य परत दितले काय? [म्हळ्यार, आमी शिकल्यात की पवित्र पुस्तकां प्रमाणें तुमकां खुरसार मारप आनी मेल्ल्यांतल्यान उठप गरजेचें आशिल्लें, पूण तुमी आतां राज्य परत हाडचे नात काय?] आनी ताणें तांकां म्हळें, बापायन आपल्याच अधिकारांत दवरिल्ल्यो त्यो वेळ वा काळ जाणून घेवप तुमकां न्हय. पूण पवित्र आत्मो तुमच्यार आयल्या उपरांत तुमकां शक्त मेळटली: आनी तुमी म्हजे साक्षीदार जातले, जेरुसालेमांत, आनी सगळ्या ज्यूदेआंत, आनी समाऱ्यांत, आनी पृथ्वीच्या सगळ्यांत पयसुल्ल्या वाठारा मेरेन. आनी ह्यो गजाली ताणें सांगून जाल्या उपरांत, ते पळयता आसतना तो वयर उखलून व्हरलो; आनी एका कुपाऱ्यान ताका तांच्या नदरे आड घेतलो. आनी जेन्ना ते ताका वयर वतना आकाशा कडेन एकसारकें पळयताले, तेन्ना पळय, धव्या वस्त्रांतले दोन दादले तांचे कुशीक उबे रावले; जांणी अशेंय म्हळें, "गलीलच्या लोकांनो, तुमी कित्याक आकाशा कडेन पळयत उबे आसात? जो जेजू तुमच्या कडल्यान सर्गांत वयर व्हरला, तो तसोच तरेन येतलो, जसो तुमी ताका सर्गांत वतना पळयला."⁵⁰

GSAM 71पुनर्संस्थापना मेरेन जेजूचो सर्गार रावप

GSAM 71.2आतां जेन्ना तारकान तांकां सोडून गेलो, आनी तांणी खरेंच ताका "जंय तो पयलीं आशिल्लो थंय वयर सरताना" पळयलो, तेन्ना तांकां खात्री आशिल्ली की पवित्र आत्मो तांकां राज्याच्या येण्याच्या वेळा विशीं शिकोवपाचो. देखून, आत्म्याक मेळ्ळ्या उपरांत, पेद्रून लोकांक आपल्या शिकवणेन म्हळें, "तो जेजू क्रिस्ताक धाडटलो, जाची खबर पयलीं तुमकां दिली वताली: जाका सर्ग धरून दवरतलो सगळ्या गजालींच्या पुनर्स्थापनाच्या काळा मेरेन, जाची गजाल देवान संवसार सुरू जाल्ल्या पासून आपल्या सगळ्या पवित्र संदेस्तांच्या तोंडांतल्यान सांगल्या."⁵¹

GSAM 71.3पवित्र आत्म्यान प्रेषित पेद्रूंकय तीन संवसारांविशीं सत्य कळयल्लें: पयलें, पुरा आदींचें जग, जें उदकान नाश जालें; दुसरें, सद्याचें जग जें उज्या खातीर राखून दवरलां,—उजो जो धर्तरे भितर सांठयल्लो आसा, जशें रिवाइज्ड वर्जनांत वाचता,—तो उजो जो अधर्मी मनशांचो नाश, विध्वंस आनी विनाश घडोवन हाडटलो; तिसरें नवें पृथ्वी, "जंय धर्म वास करता;" वा, कांय जाणांच्या अणकारा प्रमाण, "जंय धर्मवंत रावतले."⁵²

GSAM 72.1प्रेषित पावलून देवाच्या लोकांच्या पुनरुत्थानाची, आनी ताच्या सगळ्या संतांच्या मर्त्यत्वांतल्यान अमरत्वांत जावपी बदलाची, "एका दोळ्याच्या पाळयेर, निमाण्या तुतारीच्या नादान" स्पश्ट केलें. ताणें कोरिंथकारांक सांगलें की क्रिस्त आतां आपल्या बापाच्या सिंहासनार आसा, आनी तो थंय तो मेरेन उरतलो जो मेरेन ताचे सगळे दुस्मान ताच्या अधीन येनात. म्हळ्यार, जो मेरेन ताका बापा कडल्यान राज्य—ताचें स्वताचें राज्य—ताच्या हातांत दिवंक ना, जशें दानिएल ७:१३, १४; स्तोत्र २:८, ९ हातूंत भाकीत केलां. थेस्सालोनिकेच्या इगर्जेक ताणें क्रिस्ताचें येणें आनी पुनरुत्थान हीच तांची एकमेव आस्त आनी खरी सांत्वना म्हणून सादर केलें, जेन्ना तांच्या मोगाच्या लोकांक मरणाच्या हातान तांचे कडल्यान वेगळे केल्ले.⁵³

GSAM 72गुरू परत येवपाचो काळ अनिश्चित

GSAM 72.2मालक केन्ना परत येतलो हे विशीं इगर्जेक तेन्ना मेरेन निश्चित म्हायती नाशिल्ली. जेन्ना प्रेषितान थिस्सलुनीकाकारांक पयल्या पत्रांत म्हळें, "आमी जीं जिवीं आसात आनी उरतात, तीं वयर उखलून व्हरतले," तेन्ना भावंडांनी हें अशें समजलें की क्रिस्त येतलो आनी तांच्यांतले कांय जाण तेन्नाय जिवे आसतले. ताच्या दुसऱ्या पत्रांत तो आपल्या पत्रा विशींची तांची चुकीची कल्पना सुदारता, आनी तांकां सांगता की "पयलीं एक धर्मत्याग जावंक ना जाल्यार, आनी पातकाचो मनीस, विनाशाचो पूत, उक्तावंक ना जाल्यार तो दीस येवचो ना; जो देवा म्हणपाच्या वा आराधना जावपी सगळ्याचो विरोध करता आनी त्या सगळ्या परस स्वताक व्हड करता."⁵⁴

GSAM 72धर्मत्याग

GSAM 72.3आनी तरी लेगीत, क्रिस्ताच्या दुसऱ्या येण्याच्या वेळा विशीं इगर्ज अंधारांत हात-पांय मारत आसा. भावंडांक शिकवण मेळ्ळ्या की एक धर्मत्याग जातलो; पूण तो कितलो तेंप चल्तलो, हो प्रस्न आशिल्लो. उपरांत जुआंवाक पॅटमोस जुंव्यार दर्शनांत आसतना जाप मेळ्ळी, प्रकटीकरण पुस्तकाच्या बाराव्या आनी तेराव्या अध्यायांतल्या चिन्नां वरवीं—'एक काळ, दोन काळ आनी अर्दो काळ,' 'चाळीस आनी दोन म्हयने,' 'एक हजार दोनशें आनी साठ दीस' (वर्सां); पूण अजून मेरेन त्या लांब काळाची सुरवात करपी घडणूक घडिल्ली ना. देखून इगर्ज, क्रिस्ताच्या येवपाचो नेमको वेळ निश्चितपणान खबर नासतना लेगीत, ताच्या येवपाची आस्त बाळगून आनी वाट पळयत आशिल्ली; कारण जेन्ना ती संकटाची वेळ सोंपली, तेन्ना "अवशेष" इगर्जे खातीर संघर्श आनी जैताचो एक ल्हान काळ उरपाचो आशिल्लो.⁵⁵

GSAM 73.1नव्या कराराच्या नोंदी सोंपतकच, क्रिस्ताच्या दुसऱ्या येण्याचो विशय आमच्या मुखार स्पश्टपणान दवरला. सुमार दर तीस वचनांतल्या एका वचनांत आमच्या सायबा जेजू क्रिस्ताच्या दुसऱ्या येण्याचो उल्लेख केल्लो आसा. हाचे विशीं, आनी त्या आशेच्या संदर्भांत सध्याच्या काळा मेरेनच्या इगर्जेच्या स्थिती विशीं, रॉबर्ट पॅटरसन, डी.डी., हांणी 'इंटीरियर' नांवाच्या एका नेमाळ्यांत, "धन्य आशा" ह्या शीर्षका खाला, अशें सांगलां:—

GSAM 73लौकीक सहस्रक—पॅटरसन

GSAM 73.2"जेन्ना आमच्या सायबान आपली इगर्ज पृथ्वीचेर सोडून बापागेर वचपाक निघालो, तेन्ना तो तिका एका दुख्खी स्थितींत सोडून गेलो. ताचे पांचशें शिष्य ताच्या दुस्मानांच्या पुराय संवसारांत वेढिल्ले, जो एक उच्च बुद्धीवान व्यक्तीन क्रिस्त-विरोधी धर्म आनी सरकारां मदीं संघटीत केल्लो, जो सगळ्यांत विखारी द्वेशान प्रेरित आशिल्लो, आनी ज्यान युगांच्या अणभवांतल्यान विनाशाच्या सगळ्यांत प्रभावी मार्गांनी शिक्षण घेतिल्लें. सर्वेस्पराक आमच्या धोक्याची खबर नाशिल्ली अशें न्हय; ना ताच्या निमाण्या प्रवचनांनी ताणें ताका उणें केलें, ना संवसाराची दुस्मानकाय आनी इगर्जेच्या कश्टांनी कसलीय उणीव येतली असो उतर दिलो. पूण ताणें उतर दिलें की तोच आपल्या दुस्मानांक हारोवंक परत येतलो, आनी तो त्या भाग्यदायी दिसा मेरेन आमकां आदार दितलो. 'संवसार तुमचो द्वेश करता. संवसारांत तुमकां कश्ट भोगचे पडटले. तुमी रडटले आनी दुख्ख करतले, पूण संवसार खोशी करतलो. तुमी दुख्खी जातले, पूण तुमचें दुख्ख खोशेंत बदलतलें.... आतां तुमी दुख्खी आसात, पूण हांव तुमकां परत पळयतलों, आनी तुमचें काळीज खोशी करतलें, आनी तुमची खोशी कोणूच तुमच्या कडल्यान हिरावून व्हरचो ना. जर हांव गेलों जाल्यार, हांव परत येतलों, आनी तुमकां म्हजे कडेन घेवंक येतलों, जंय हांव आसां, थंय तुमीय आसचे म्हणून.'

GSAM 74.1"ताच्या वैयक्तिक परतून येवपाची तीच पवित्र आस्त आशिल्ली, जाचे वरवीं ताणें आपल्या चर्चेक आपल्या वैयक्तिक निरोपा वेळार सान्त्वना दिली. ताच्या अनुपस्थितीच्या पुराय काळांत, ताणें म्हळें की आमी दुख्ख सोंसपाक जाय; आनी तशेंच घडलें. ताच्या गैरहाजेरेंत जर आमी भायल्या शांतीच्या खंयच्याय काळाचो आनंद घेवपाचे आसात, जर ताची इगर्ज संवसाराच्या हल्ल्यांतल्यान सुटपाची आसा, जर शुद्धतेचो खंयचोय युग येवपाचो आसा जंय गंव्या मदीं तण वाडचें ना, वा जर, ताच्या येण्या वेळार, ताचें स्वागताक प्रभूच्या महिमेन भरिल्ल्या धर्तरेवयल्या लोकांकडल्यान जातलें, वा खरें म्हणल्यार धर्तरेर भावार्थ लेगीत मेळ्ळो, जाल्यार हें ताका एक सामकें अनपेक्षीत अजाप जातलें. जेजूक ह्या सहस्रकाची खबर नाशिल्ली. आमी म्हणटात ताका ताची खबर नाशिल्ली, कित्याक तर ताणें आमकां ताचे विशीं सांगूंक ना; आनी तो म्हणटा, 'हांवें तुमकां इश्ट म्हणलां, कित्याक तर म्हज्या बापा कडल्यान जें कितें हांवे आयकलां तें सगळें हांवे तुमकां कळयलां.' पूण ताच्या सगळ्या प्रवचनांनी आनी दृष्टांतांनी, ताच्या येण्या पयलीं आमी शांतीच्या वा महिमेच्या खंयच्याय काळाची आस्त दवरची ह्याचो ल्हानसो लेगीत संकेत मेळना. क्रिस्ता विरयत सहस्र वर्सां विशीं प्रेषितांकय तितलीच अज्ञाता आशिल्ली. आमच्या सायबाच्या वचण्या उपरांत तीन शेंकड्यां वर्सां मेरेन, इगर्जेची पवित्र आस्त म्हळ्यार ताच्या परत येवपाची आशिल्ली.

GSAM 74.2"पूण, तिच्या भाकीत केल्ल्या धर्मत्यागाच्या प्रवासांत, क्रिस्ताची व्हंकल आपल्या सांगाताच्या अनुपस्थितींत पृथ्वीच्या राजांच्या इश्टागतीन स्वताक समाधान दिवपाक लागली, तेन्ना ती सहजपणान उदेंतेच्या आकाशा कडल्यान आनी आपल्या सांगाताच्या परतून येण्या कडल्यान, जें तिच्या सांसारिक वैभवाक सोंपयतलें, आपलें नदरें चुकयताली. जेन्ना सुधारकांनी शुभवर्तमानाची तुतारी आपल्या तोंडाक लायली... तेन्ना क्रिस्ताविणें हजार वर्सांच्या राज्याचीं सपनां रोखडींच व्हांवन गेलीं, ... आनी इगर्जेन परत अँटीक्रिस्ताक नश्ट करपाक प्रभूच्या येण्याची वाट पळोवंक सुरवात केली.... आपल्या पत्रांनी, प्रवचनांनी, आनी श्रध्दा-कबुलातींनी, सुधारकांनी आपल्या पूर्व-हजार-वर्स-राज्यवादी आशेची घोषणा केली.

GSAM 74.3"वेस्टमिन्स्टर असेंब्लीन आपलो श्रद्धा-विचार, प्रभूच्या दुसऱ्या येण्याचेर आपलो विश्वास व्यक्त करपी शब्दांनी सोंपयला, जे प्री-मिलिनियरीयांचो विश्वास पुराय तरेन उक्तायतात. ते ह्या गंभीर शब्दांनी जाहीर करतात: 'जशें क्रिस्ताक जाय आसा की आमी निश्चीतपणान खात्री दवरची की निवाड्याचो दीस येतलो, सगळ्या मनशांक पातका पासून पयस दवरपाक, आनी भक्तांक तांच्या संकश्टांत चड सांत्वना दिवपाक, तशेंच तो तो दीस मनशांक खबर नाशिल्लो दवरतलो, जाका लागून ते सगळी सांसारीक निश्चिंतताय पयस उडयतले, आनी सदांच जागृत रावतले, कित्याक तर तांकां खबर ना की प्रभू खंयच्या वरा येतलो: आनी सदांच तयार रावतले म्हणपाक, ये, प्रभू जेजू: आनी बेगीन ये!'⁵⁶

GSAM 75.1"आमच्या सुदारणा करपी पूर्वजांनी प्रभूच्या येण्याची वाट पळोवन आपलीं काळजां घट केलीं, आनी 'मैदान सोडू नाकात! कारण तो मदतीच्या फौजां सयत येता,' ह्या उल्यान एकामेकांक उमेद दिली. ही भावना फाटल्या काळांत एका लोकप्रिय पुनरुज्जीवन भजनांत साकार जाल्ली, पूण ती पोरण्या स्कॉटिश कराराच्या मनशांक परिचित आशिल्ली.

GSAM 75.2"पूण चड तेंप जावचे पयलीं, सुदारिल्ल्या इगर्जों मदीं श्रद्धे पासून दुसरी पतंगडाय सुरू जाली. स्कॉटलंडांत तिका मॉडरेटिझम; इंग्लंडांत, ॲरियनिझम, आनी चड नव्यान, ब्रॉड चर्चिझम; आनी अमेरिकेंत तिणें स्वताक युनिटेरियनिझम; आनी जर्मनींत, रॅशनलिझम अशें म्हणलें. मानवी विवेकाक न्यायाधीश मानून, आमच्या मर्यादित आधुनिक निरीक्षणाक पुरावा मानून, आनी निसर्गाच्या निरीक्षित नियमांच्या प्रवाहा भायर खंयचीय घडणूक घडूंक शकता हें न्हयकारून, ह्या विचारान जेजूक एका ज्यू रब्बीच्या पांवड्यार हाडलो, जो आपल्या काळाच्या फुडें आशिल्लो, पूण आधुनिक विज्ञानाची ताका कांयच वळख नाशिल्ली. अर्थात, अशा व्यक्तीन अदृश्य संवसारांतल्यान पृथ्वीचेर राज्य करपाक परत येवपाची कल्पना हिब्रू पुराणकथेच्या भागांत धाडली.

GSAM 75हजार वर्सां विशीं डॅनियल व्हिटबी

GSAM 75.3ताच्या दुसऱ्या येण्याच्या आनी पृथ्वीचेर राज करपाच्या वचनांचो अर्थ, फक्त ताच्या शुभवर्तमानाचो प्रसार, आनी जगाच्या व्हड भागाचें ख्रिस्ती धर्मा मुखार हजार, वा कांय जाणांच्या मतान ३६०,००० वर्सां खातीर शरण येवप असो लावपांत आयलो; ह्या काळांत मनशाक संस्कृतायेच्या कलांनी फुडें वचपाचें आशिल्लें, आनी अभूतपूर्व शांती आनी समृद्धीचो आनंद घेवपाचो आशिल्लो. आनी त्या विस्तृत चक्राच्या शेवटाक, जें सामान्य मनाक समजूंक खूब व्हड आशिल्लें, घडये कांय व्हड सैमीक उलथापालथ जातली, आनी अशें म्हणूं येतालें की प्रभू येवन संवसार नश्ट करतलो, आनी मनशा जातीक निवाड्या खातीर आपयतलो. ह्या सिद्धांताक व्हिटबी [डॅनियल व्हिटबी १७२६ वर्सा मेलो] नांवाच्या एका इंग्लीश भाश्यकारान विस्तारून लोकप्रिय केलो. ताच्या प्रसिद्ध जाल्ल्या पत्रां वरवीं तो एक अरिअन आशिल्लो हें सिद्ध जाता, पूण ताचीं भाश्यां ताच्याच वर्गांत लोकप्रिय आशिल्लीं, आनी ताच्या काल्पनिक सहस्रकाक युरोपांतल्या राज्य चर्च्यांच्या जायत्या कट्टर पेन्शनदारांनी आनी इश्टांनी पसंती दिली, जांकां ताणें दशांश आनी सन्मानांचो लांब काळ मेळपाचें उतर दिल्लें. तांच्या प्रभावाक लागून हें अमेरिकेंत व्हरून पावले, जंय ताचो रोखडेंच व्यासपिठा वयल्या रितीच्या भासाभासां आनी समारोप भाशणां खातीर कच्चो माल म्हूण उपेग जालो."

GSAM 76.1जेन्ना प्रभू आपल्या येण्याविशींची, अगदी "दारांत" आयल्याची गंभीर शिटकावणी दितालो, तेन्नाच्या वेळाक जशे आमी लागीं पावताले, तशे पृथ्वीच्या वेगवेगळ्या भागांनी हे सिद्धांत आशिल्ले।