Bliongel 8 — Blsoil er a Chebechiielel a Ngelekel a Sib
GSAM 134.1“A tang el chad a rirellii a klou el blsoil e ng mle mengemedaol er a rebetok el chad; e er a taem er a blsoil ng ulderchii a chad er a ureor er ngii el mo melekoi er a re chad el mla chelemedaol, ‘Momai, ele a rokui el tekoi a mla mo kldmokl.’”1
GSAM 134.2“A re chad el chelemedaol el mo er a blsoil er a chebechiielel a Ngelekel a Sib a ngeltengat.”2
GSAM 134.3A blsoil a orekil el omengur er a sils. Er tial okesiu a ngar ngii a 3 el omekedong el mo er a blsoil. Ngkirel el mo medengei el kmo tial okesiu a ngodech er a omekedong el mo er a “omengur er a sueleb er a sils” el ngar er a Mateus 22:1-7. A “omengur er a sueleb er a sils” a kall er a sueleb er a sils. Er a okesiu el kirel a omekedong el mo er a omengur er a sueleb er a sils, kede mesuub el kmo a re chad el mle omekedong a “mle mekngit a omeruul el mo er tir” e te mle ulekoad, e a Ngelekel a king a dirrek el mle ulekoad. A king el mileldurech er a re chad el omekedong a “mle omekoad er a re chad el omekoad er a rebebil me ng silsebii a beluulir.”
GSAM 134.4Tial okesiu er a omekedong el mo er a “omengur er a sueleb er a sils,” el olecholt a teletelel a re kot el uldosii a omekedong, a mle ungil el okesiu er a mera el tekoi el mlo er a re chad el uldosii a Ebangkelio er a Kristus me te mle omekoad er ngii me a re apostol er ngii. A Rubak a ulderchii a soldau el omtok er sel beluu, me te “mle omekoad er a re chad el omekoad er a rebebil me ng silsebii a beluulir”—Jerusalem.
GSAM 134Omekedong el Mo er a Blsoil
GSAM 134.5Tial omekedong el mo er a blsoil er a okesiu a diak a rraurreng er ngii el kmo ngkirel a “blsoil er a chebechiielel a Ngelekel a Sib.” A klengeltengat a milekoi el kirel a re chad el chelemedaol el mo er sel “blsoil er a chebechiil.” A blsoil er a chebechiil a mei er a uriul er a chebechiil. A chebechiielel a Ngelekel a Sib a mo er ngii er a uchei er a lemei; ele, el ua sel de mla mes, a Kristus a le mo mei er a ulebengelel, e ng mo “lmuut el mei er a chebechiil.”3
GSAM 135.1Me a omekedong el mo er a blsoil er a chebechiil a kirel el di osisiu me a klumech er a kot el anghel er a Ocholt 14, me a ouchais er a taem er a ongeteruich el bliongel el de mla mesaod er ngii. El ua sel le milluches a Lukas, tial kot el omekedong el mo er a blsoil a mo “er a re chad el mla chelemedaol.” A re mle chelemedaol a techang?—Tir a re chad el mla rengesii me ngmai a Ebangkelio er a Kristus. Te melekoi el kmo ngbetik a rengrir er a Kristus me te dirrek el soal a ongerul le ocholt el taem el a rokui el tekoi el te oureng er ngii a mo er ngii. E ngera uchul me a omekedong a diak el bo kot el mo er tir? Ngmle kirel a Ebangkelio el mo kot el omerk er a re Judea el mle olab a Chedaol Llechukl me te melekoi el kmo te moengiil er a lemei a Mesias,4 E el ua se a klumech er a ongerul lemei a Kristus a mle kot el omerk er a re chad el melekoi el kmo tir a re chad el oltirakl er ngii me te soal a le ocholt.
GSAM 135Omekedong el Mo er a Re Mla Chelemedaol
GSAM 135.2A kot el omekedong el mo er a blsoil, el kirel a re mla chelemedaol, a kirel el mo er a ikelesia. E a mera el tekoi a kmo a ouchais er a mereched el lemei a Kristus, el omuchel er a rak er a 1833 el mor a iosiharu er a 1844, a mle meruul er a chelsel a ikelesia, me a rebetok el bastor er aika el ikelesia a mle olengeseu er ngii. A kot el babier er a William Miller el omerous er a uldesuel el kirel a mereched el lemei a Kristus a mle er a babier er a Baptist er a Brandon, Vt. A urerel me a re chad el kauureor er ngii el mor a ongeua el buil er a 1844 a betok er ngii el mle er a blil a ikelesia me a meklou el blai el a ikelesia er sel taem a mle mengai el ousbech er ngii.
GSAM 135.3A Rubak Himes a milsaod el ua tiang er a urerel a Rubak Miller el mor a iosiharu er a 1844:
GSAM 135.3“Ngmle oureor er a delongelir a rokui el bedengel a cheldebechel me a ikelesia, el diak el omesmechokl a okedmeklir me a llechulir, ele ngmle oumera el kmo a re chad er a kakerous el ikelesia a sebechir el dirk mo ngar er a cheldebechel er tir, e er a osisiu el taem te mengetmokl el kirel a lemei a King er tir.”
GSAM 135.4A Rubak Himes, el mesaod er a urerel el kauureor er a Rubak Miller, a dirrek el milsaod el kmo: “A rebetok el bastor me a ikelesia el milok a chesimer er tir el mo er kemam me a re ochellei er kemam el mle ouchais er a osisechakl er a lemei a Kristus, a mle kauureor er kemam el mor a orekil el rak”—a rak er a 1844.
GSAM 136Chesimer el Blok el Kirel a Klumech
GSAM 136.1El kirel a urerel me a teletelel, a Wm. Miller a milsaod el kmo:
GSAM 136.1“A chesimer a mla mo blok el mo er ngak el bo ak ouchais er tial osisechakl er a ongerul lemei a Kristus er a delongelir a lmuut el betok er a rokui el ikelesia, me ngdi mekekerei el telkib er a omekedong el mlo er ngak a sebechek el mo er ngii.... Er a bek el basio el ak mla mo er ngii, a re chad er a ikelesia el lmuut el mengull er a Dios, me a re mera el olsuub a rengrir el mo er ngii, me a re mesisiich a klaumerang er tir, a di mereched el mengai aika el uldasu el ouchais er ngii; e a chad el di melekoi el kmo ngchad er a Dios e ngdirk oltirakl a omerellel a beluulchad, me a Fariseo, me a chad el kmal di olsiich a uldesuel e diak el mengai a uldesuir a rebebil, me a chad el meklou a rengul, me a chad el omeklou er ngii, me a chad el di melatk er ngii, a omekngit me a mengullakl er a osisechakl er a ongerul lemei a Kristus.”
GSAM 136.2El kirel a teletelel a klumech er a lemei a Kristus, a sebeched el melekoi el ua sel D’Aubigné le milsaod er a Omekbeches er a Ikelesia,—Ng “mlo er ngii el ultuil er a uchul el ngar er a reng. Ngmle ouchais el kmo a chad er a osisechakl er ngii a tekingel a Dios; a osobel a ultuil er a klaumerang; a klekedall er a mekemad a Chedaol Reng; me a okiu aika el tekoi ng uldosii a rokui el tekoi er a beluulchad.”
GSAM 136Klou el Desiu er a Omekbeches er a Klaumerang
GSAM 136.3A teletelel a omekbeches er a klaumerang el mei er a uriul er a ouchais er a klumech er a lemei a Kristus a milsaod er ngii el ua tiang a L. D. Fleming, el bastor er a ikelesia er a Kristus er a rael er a Casco, er a Portland, Maine:—
GSAM 136.4“A uldasu me a klungelreng el omuchel er a osisechakl er ngii [Wm. Miller] a kmal di oba a ungil el uldasu me a btach el reng, e o lmuut el klou el omekbeches er a klaumerang el ak mla mes, engdi nglmuut el kekerei a di rebetok el dengerreng er ngii. Ngko el kmo a resechal er sel beluu a lmuut el klou a belkul tia el tekoi er tir. E tiaikid a uchul a ikal mlo er ngii: a Ochellei Miller a di melai a saider er a Reng, el mla melai er a blil e di ngar er a medal, e ngmelechang a bekerateratel el telngel er a reng el di meau, e ngdi melebes! Ngdi se. Er a uchelel tial mesisiich el klekedall er a mekemad, a diak el klaumerang a mo tebed, me a osisechakl el kmo a rokui el chad a mo suobel a mo medirt. A diak el mera el uchul a mo diak, e a re chad er a Babel el olterau a mo mechas a rengrir. Ngko el kmo tia el omekbeches er a klaumerang a lmuut el kmeed er a omekbeches er a klaumerang er a taem er a re apostol er a rokui el tekoi el mla mes er a taem er chelechang.”
GSAM 137Tekoi el Mlo er Ngii er a Richmond, Me.
GSAM 137.1El olecholt a okesiu er a omekbeches er a klaumerang el kau me a omerker er a osisechakl er a lemei a Kristus, kede mo melai a tekoi er a babier er a tang el chad el mle mesisiich el oureor er sel cheldebechel er a ongerul lemei a Jesus. Ngmesaod er a cheldecheduch er a bek el 3 el buil el mle meruul er a Richmond, Me., el a re chad er a 30 el ikelesia er a Freewill Baptist a mle er ngii, e ngkmo:—
GSAM 137.2“Er a lomuchelak el mo er a blil a omengull er a Dios, a Rubak Rollins, el mle dengchokl er a bitang er a ongedechedechaol er a cheroid el telungal a blai, a mlo dechor e ngkmo, ‘Ochellei White, a sebechem el mo dengchokl er tiang el di kmeed er ngak.’ Er a uriul er a cheldecheduch er a tekingel a Dios, a rokui el chad a mlo sebechir el melekoi, e ak mle melekoi el diak a kausechek el kirel a klengar er a chad er a Kristus me a klungiaol er a re llemalt el chad er a ongerul lemei a Jesus Kristus. A rebetok el chad a milengek el kmo, ‘Amen! amen!’ e a rebetok er sel klou el cheldull a mle lmangel.... Le mle kmeed el mo merek sel cheldecheduch, er a uriul er a le mla mengai a kengei er ngak, a Rubak Rollins a mlo dechor e ngkmo: ‘A Ochellei White, el ngar er a klou el chimak el dengchokl, a mo melekoi er a blil a cheldecheduch er a Reed er a kesus, el kirel a ongerul lemei a Rubak er kid el Jesus Kristus. Momai, ochellei, me kemiu el chimiu a mo rengesii. A kemam a olab a basio el kirel el mengemedaol er kemiu el rokui. Momai, ochellei, ngdiak el bo meringel er kemiu el rengesii tial tekoi....’ Ngmle ungil el medengei el kmo a rebetok er a re ochellei er ngii a mo merael er a cheldecheduch er a mekekerei el beluu el bo mlael a 3 el mal el mo remenges er ngak, me a cheldecheduch er a ureor er tir el mla omellilt er ngii a mo meterakl. E ngmlo el ua se. A 3/4 er a re bastor me a lmuut el rokui er a re chad el meruul a ngerachel er a ngklel a ikelesia a mlo merael, me a blil a cheldecheduch er a Reed a mlo betok a rechad er ngii er a uchei er a taem. A tekingek a mle Mateus 24. A Reng er a Dios a milsa a klou el sebechek el melekoi el diak a kausechek. A klungelreng er tir a kmal mle mengasireng.
GSAM 137.3“Ak mle omekmerek er a cheldecheduch el mengedersii a re chad er a Kristus el mo olsuub a rokui el rengrir el mo er a Dios me te mo kldmokl, me a re chad el meruul a klengit el mo osiik er a Kristus me te mo kldmokl el kirel a lemei a Ngelekel a Chad, e a klisichel a Dios a mlo er ngak el kmal mesisiich me ngmlo kirel el ak oba a eru el chimak el mei a ongedechedechaol me lak ak tebed. Ngmle delemerab el taem. Le ak mle omes er a teletelel a re chad el meruul a klengit, el mo remiid a lak a Kristus, ak mle lmangel el omekedong er tir, el lmuut el melekoi er a betok el taem el kmo, ‘Chad el meruul a klengit, be mo er a Kristus, me ke mo suobel sel lemei el oba a chetengil. Be mei, chad el meruul a klengit el ngesechel a renguk er kau, er a uchei er a le mo meoud. Be mei, chad el meruul a klengit, chad el meruul a klengit el ngesechel a renguk er kau, be mei.’”
GSAM 138.1“Sel basio a kmal mle delemerab. A re bastor me a rechad a mle lmangel, e a bebil a kmal mle klou a ngerir. Er a ulebengelel a bek el omekedong el mo er a chad el meruul a klengit, a rokui el cheldull a mle orrenges er a ngerir a re meringel a rengrir. Ak mla dechor el mesaod er a bliongel me a mengedersii a rechad er a betok er a 2 el chas, me ak mlo mechetel. Ak mlo diak el melekoi, e ak mle klou a ngerel a lengelek er aika el chad el betik a renguk er tir, el oba a kmal klebesech el reng el di medengelii a chad el a Dios a mla omekedong er ngii el bo omerk er a klemerang er ngii el mo er a re chad el meruul a klengit. Ngmle 9 el klok er a kesus, me a lbedul a lebebodil el mo melekoi a mo rullii a cheldecheduch el mo medechel el mor a sueleb er a klebesei. Ngmle ungil el mo omekmerek er ngii er sel klou el reng er sel taem, engdi ngkirel el kot a rokui el chad el mo sebechir el mengilt a bitang er a Rubak. Me ak mle omekedong er a rokui el chad er sel cheldull el soal el kau nglunguuch er ngak, me a re chad el soal a nglunguuch el kirir el mo er a kingall er a omerreder er a klechubechub, el bo te mo kldmokl el olsiuekl er a Osobel el oba a deurreng er a ongerul lemei a Jesus, el bo te mo dechor. A rokui el chad er sel klou el blai a mlo dechor, el ua sel ak mlo remenges er a uriul er ngii el a re chad er a kakerous el telkib er a blai a milsaod er ngak. Er a uriul er a mekekerei el taem er a nglunguuch, a cheldecheduch a mlo merek.”
GSAM 138.2“Er a ongeru el tutau ak mlo lmuut el mo er sel mekekerei el beluu, el obengkel a diak el kekerei er a 7/8 er a re chad er sel cheldecheduch er a bek el 3 el buil er a Freewill Baptist. A rokui el chad a mle mesaod er a klou el chetengil sel cheldecheduch el te mla mo er ngii er a kesus.”
GSAM 138Omekedong el Kirel a Klumech er a Bebil el Basio
GSAM 138.3“Er a mekekerei el taem el dimlak a cheldecheduch, a re chad el meruul a ngerachel er a ngklel a ikelesia me a re bastor a mle mengemedaol er ngak el bo kede dmak el meruul a okedmeklel a taem el sebechek el mo osisechakl er a bebil el cheldull er sel cheldecheduch er a bek el 3 el buil, el olab a meklou el blil a omengull er a Dios. Ngmle er a sueleb er a ongeru el buil, e ngmlo melilt el kmo ngdiak el betok er a 6 el sandei a dirk medechel el dirk mesisiich a snow el ungil el kirel a omerael er a mlai el diak a btil er ngii el tmorech er a bebul a snow, el mo meruul a ungil el taem el mo er a cheldecheduch a rechad. A 12 el basio el lmuut el klou a belkul a mle mengilt el kirel a ureorek er a chelsel a 6 el sandei. Ngmle kirel el ak mo meruul a 10 el osisechakl, el kirel el ak mo melekoi er a 20 el taem er a bek el sandei. Tiang a di mle oltaut a 1/2 el sils er ngak er a bek el sandei, el a betok el taem a kmal mle klou a belkul el kirel a 15 me a lechub e 20 el mal el bo ak mlael er ngii el mo er a ongeru el blil a cheldecheduch.”5
GSAM 139Rebetok el Dart el Chad a Mlo Oumera er a Dios
GSAM 139.1Er a bek el basio, a omekbeches er a klaumerang me a omelmuut er a rengrir a rebetok el dart el chad el mo er a Dios a mle mei er a uriul er a omerker er a osisechakl er a lemei a Kristus. E nglmuut el mle ua se sel le mlo kmeed a ulebengelel a rak er a 1843 er a Judea (21 el kebesengil a ongede el buil er a 1844). Er sel iosiuki, a chad el meluches er tia el hong a kot el milrenges er tial tekoi er a beluu el ngmle chelil el mechell, el Victor, N.Y. E o ngdi 12 a rekil, engdi ng milengai a klaumerang er a ongerul lemei a Jesus el ua a sebechel el medengei er ngii. A klou el omengull me a delemerab el reng a kmal mle er a rechad, el dimlak di le er a cheldecheduch, e ngmle er a bek el basio. A Victor er sel taem a di mle mekekerei el beluu el olab a kmeed el 200 el chad el kiei er ngii, engdi a chutem el meliuekl er ngii a mle kiet er a rebetok el chad. A uchul aika el cheldecheduch el mle meruul er sel mekekerei el beluu, a 500 el chad a mle msaod er tir el kmo te mla omelmuut a rengrir el mo er a Dios.
GSAM 139Olechotel a Hong er a Rak er a Methodist
GSAM 139.2El kirel a klou el desiu er a omekbeches er a klaumerang el mei er a uriul er a ouchais er a lemei a Kristus, kede metik er a Hong er a Rak er a Methodist el kmo “er a chelsel a 4 el rak er a 1840 el mor a 1844, a 256,000 el chad er a Merikel a mlo oumera er a Dios.” A mera el tekoi er a Merikel a dirrek el mera er a bebil el beluu el a omekedong a mle meruul er ngii. “A klou el klisiich a kau a omerker, e a rechad er a bek el basio a mlo omelmuut a rengrir el mo er a Dios.” A kot el omekedong el mo er a blsoil er a chebechiil a mle mo er a ikelesia,—“re chad el mla chelemedaol,”—me a okiu tir ngmlo mo er a rokui el chad el soal el mei me te mo dmak el mengai a osobel el moengiil er a re chad er a Dios. Ma a klumech a mle omerk, ma a mle melekoi er ngii er a nglunguuch, ma a mle mengitakl er ngii er a “chelitakl er a lemei a Kristus,” engdi a klou el omerellel a Reng er a Dios a mle kau sel ureor.
GSAM 140Rengalek el Omerk er a Tekingel a Dios er a Sweden
GSAM 140.1El kirel tiang kede mo omes el kmo ngmekerang a Rubak el oureor el omuchel er a ouchais er a beluu el a llach er tir a omekebai er a omerker er a tekoi el omtok er a “ikelesia el okedeldaol a merreder er ngii.” A Sweden a mle ta er aika el beluu. Er ngii a Rubak a milousbech er a mekekerei el rengalek el omuchel er a ureor. A kot el olechotel tia el tekoi a mle er a blsechel a kleald er a 1843, er a Eksjö, er a eou el telkib er a Sweden. A mekekerei el redil el ngalek, el di 5 a rekil, el dimlak le mla mesuub el menguiu ma lechub e mengitakl, a er a tang el sils a mle kmal delemerab a omerellel el ng mle mengitakl er a kemanget el chelitakl er a omengull er a Dios er a Lutheran el dimlak a kngtil er ngii. E ngmlo ouchais el oba a klou el klisiich el kmo “a chas er a kerrekeriil er ngii a mla mei,” e ngmlo mengedersii a re chad er a blil el bo te mengetmokl el mo olsiuekl er a Rubak; ele ngkmeed el mei. A re diak el oumera er a Dios er sel blai a mle meluluuch er a Dios el kirel a klechubechub, e a Dios a ousubes er a kngtrir. Tial cheldebechel a mlo merael er a beluu el mo er a bebil el beluu, el a bebil el rengalek a dirrek el ouchais er a klumech. A osisiu el cheldebechel er a delongelir a rengalek a dirrek el mlo ocholt er a bebil el telkib er a Norway me a Germany.
GSAM 140“Choi! Ng Mle Kirek el Mengedecheduch”
GSAM 140.2Er a 1896, sel ak lomengedecheduch er a 17 el ngodech el basio er a Sweden, e ak milrael er a bebil el beluu el ngar er ngii e a rengalek a mle mengedecheduch er a 1843. Ak ngiluu a taem el mo kachedecheduch el obengterir tirkel mle orrenges a omengedecheduch, me a resechal el mle mengedecheduch er ser a le dirk rengalek. Ak dilu er a ta er tir el kmo, “Ke mle mengedecheduch er a klumech er a ongerul lemei a Jesus sel ke dirk ngalek el sechal?” Ng dilu el kmo, “Mengedecheduch! Choi, ng mle kirek el mengedecheduch. Ng dimlak el ngak a tilbir tiang el tekoi. A klisiich a mlar ngak, e ak ulecha a ikel tekoi el ngii el klisiich a uleremelak el mo olecha.”
GSAM 140Boquist me a Walbom er a Örebro, Sweden
GSAM 140.3Er a Örebro Län, el ta el renged, e tiang el ureor a mlo er a bebil el basio el dimerkmo a re klou el chad a dirrek el mlo ouchais a klumech. Itia e a re merreder er a beluu, el uleak a ulterekokl er tir a re badre er sel “ikelesia el ngii a renged a mlardars,” a diluserir a reteru el ngeasek el sechal, el Walbom el 18 a rekel, me a Ole Boquist el 15 a rekel. Te dilu el kmo te mo omeringel er tir el mo olangch el mo er a rokui el chad. Te chilebedii a diak a bail er ngii el uldekir el ousbech a tetengel a kerrekar el Betula, e te dirk ngar er ngii a terumechir el orakir a rasech e tuldart er a kelebus er a Örebro. Ser a bo le meketakl a terumechir, e te ngilaterir el otebedii er a kelebus e oker el kmo, “Kom mo metitur el mengedecheduch er tiang el osisechakl?” Me ng ngii di a ongerul el taem el lesebeterir er a tetengel a kerrekar e tullebedii el lmuut el mesebech a terumechir, e ng di tal ulekrael el mle sebechir el nguu, el kmo, “Aki mo mengedecheduch er a ikel tekoi el Rubak a omes a tekoi er kemam el bocha.” A tal redil el ilteet er ngii el ikelesia er a Örebro a ulengit er a Merreder el Oscar I. el kirelir, me ngii a dilu er a re merreder el mo otebedii aikel rengalek er a kelebus e mo mechiis er tirkel chad. Me tiang a le mlo mesisiich a klemerang er a Sweden.
GSAM 141Omesodel a Boquist
GSAM 141.1Er a Review and Herald er a 7 er a ongeteruich el buil, 1890, e ng ngar ngii a kmal ungil el cheldecheduch el kirel a omengedecheduch er a rengalek, el di ngii a O. Boquist a milluches. Ng dmu el kmo:—
GSAM 141.2“Er a rak er a 1843 e ng mlar ngii a cheldebechel er a omengull el ngar er a re chad er a ikelesia er a Karlskoga, er a Örebro Län. A re chad el ulterekokl tiang el cheldebechel a mle rengalek me a ngeasek el resechal, el te mlo omekedong er tir el ‘rapare.’ Te mle mengedecheduch el oba klisichel a Dios, e te mle ouchais el mo er a rechad el oba mesisiich el reng el kmo a taem er a kerrekeriil er a Dios a mla mo er ngii.
GSAM 141.3“Er a taem el olengill a kerrekar er sei el rak, e ngak el O. Boquist, el 15 a rekek er seikid, el obengkel a kuk ta el ngeasek el sechal, el Erik Walbom el 18 a rekel, a mlo kmeed er kemam tiang el klisiich el diak a chad el mesang, el dimlak el sebechemam el mo melai er ngii. Sel di bo le mo er kemam tiang el klisiich er a eanged, e aki omuchel el melekoi el mo er a rechad, e ouchais el oba klou el langel el kmo a taem er a kerrekeriil a mla mo er ngii, e aki olechotel er tir a Joel 2:28-32 me a Ocholt 14:6, 7.”
GSAM 141Rengalek el Ngar a Ues el Ngar a Dios el Mei
GSAM 141.4A rechad a dilu er ngak el kmo tirkel mlo kmeed er tir tiang el klisiich er a eanged a dimlak lomedengei a ngerang el ngar a bita er tir. Ng merang el te mle ngar a ues el ngar a Dios el mei, e te mle melekoi el oba klisiich el kmal omekngeltengat er a rengrir a re chad el orrenges. Te dilu el kmo aika el mekekerei el rengalek, sel a klisiich a ngar er tir, e te melekoi el oba klisiich me a omelengmes er a re mle klou el resechal me a redil. Me tirkel milsa tiang a mlo omdasu el kmo a Rubak a ousbech er tir el ua re profet el mo olecha aika el chedaol el klemerang. A chad el milluches a dirk dmu el kmo:—
GSAM 142.1“A kmal betok el chad a mle mldibel el me orrenges er kemam, e a cheldechedechemam a mle merael er a sils me a klebesei. Me ng mlar ngii a klou el beches el reng er a omengull. A re ngeasek me a re rubak a mlo kmeed er tir a Reng er a Dios, e te ulengit er a Rubak el mo medengei a chelebulelir, e tullecholt a kngterir er a medal a Dios me a chad.
GSAM 142.2“Ngdi ser a bo le renges tiang a badre er a ikelesia, e te millasem er a betok el rolel el mo ometitur er kemam el melekoi, me el uaisei e mo ometitur tiang el klou el osenged er a omengull el mle ngar a rechad. Ngdi ng dimlak el mlo ungil a ta er a ikel lemilaseb. Me tullekoi er a bdelul a remengkar el mo diluskemam. Er a 6 el sandei e te mle osiik er kemam er a chereomel, el aki mlara el chemiis el mo mart er ngii, ngdi ng dimlak el betikkemam.
GSAM 142.3“Er a ulebengelel, e te ulemekedong er kemam el mo er a medal a bastor er a ikelesia. A chelechadam a mla mo betok, me ng 40 el ngeasek el resechal me a redil a mlo er a blil a bastor. Aki mlo ousbech a klou el taem el ngar a kerrekeriil er isei. A re rokui el chad, el di dimlak a ngak me a Walbom, a mlo kengeir el mo remei er a blilir. Ngdi kemam a mlo diluskemam, e er a sils el mora e te mlo ngmai kemam el mo er a kelebus er a Örebro. Aki mlo obengterir a remelebdeb er a chelsel a bliongel el 14, el ua kmo aki mla meruul a kmal klou el mekngit.”
GSAM 142Omesodel a Ochedal a Boquist
GSAM 142.4Er a 22 er a ongetiu el buil, 1896, e a ochedal a Boquist, el 72 a rekel, a mlo obengkemam er a cheldecheduch er a Örebro. Ng dilu er kemam a ikel mlo er a ngarel, ele ng milsa a le mlo chilebed, me a kelebsengel, me a le mlo diak el kelebus. Ng milngese er kemam a kesekes el Boquist me a Walbom a mle mengenges er ngii el ngar er a lolebedii a kelebus el merael er a did el ngar a bebul a omoachel el kmerael er sel blil a merreder. Ng mle blai el mle rruul er a ongeteruich me a ongelolem el dart el rak, el mlo kelebus er a 1843. A klisiich er sel cheldebechel er a 1843 a mle obengkel a omesaod me a omengenges er ngii el kesekes. Er a le mlo oltirakl a tekoi er a re Chad er a England, e ng ua tiakid a kesekes:—
GSAM 143Kesekes el Boquist me a Walbom a Milngese
GSAM 144Ngalek el Sechal el Mengedecheduch er a Karlskoga
GSAM 144.4A tal sechal er a Örebro a dilu er ngak a tal tekoi el mlo er a Karlskoga, el ngii a mle kiei er ngii er a 1843. Ng dilu el kmo:—
GSAM 144.5“A tal mekekerei el ngalek el sechal el 8 a rekel, el dirkak bo lesuub a omengesang er a llechukl, a ulemuchel el mengedecheduch er a klumech e olecha a betok el tekoi er a Chedaol el Babier. A rechad a dilu el kmo, ‘Ngii el ngalek a kmal mui er ngii a Biblia.’ Tiang a mlo er ngii er a uriul er a le mle melekoi a Merreder el Oscar el mo mukrael er tirkel mle mecheroll. Me a badre er ngii el beluu a dimlak el sebechel el mo ngmai a ngalek er a kerrekeriil el mo ometitur a ureor. Ngdi ng dilu er a rechad el mo ngmai a ngalek er a medal, me ng mo olechotel er tir a teletelel, el kmo ng diak el medengei a Biblia.
GSAM 144.6“Er a medal a betok el chad, e a badre a ulechebei a hong er a kesekes er ngii, e ulengit er a ngalek el mengesang er ngii el kirel ngii. A ngalek a dilu el kmo, ‘Ng diak el sebechek el mengesang.’ Ngdi ng mlo mengemikr er a badre, e milngese a kesekes el kmal melemalt el omuchel er a kot el mo er a ulebengelel. E a badre a dirk omes er a hong el kmal mlo obal a rengul. A badre a dilu er a ngalek el kmo, ‘Ng ua kmo ke medengei a rokui el tekoi.’ A ngalek a dilu el kmo, ‘Ng diak. Ng diak el kengeimam er a bek el taem el mo olecha a rokui el tekoi el aki medengei.’
GSAM 145.1“Itia e a badre a ulechebei a Beches el Telbiil e dilu er a ngalek el kmo, ‘Bo mesang er tiang el kirek.’ A ngalek a dilu el kmo, ‘Ng diak el sebechek el mengesang.’ A badre a uleker el kmo, ‘Me ngerang a medengei er ngii el kirel a Biblia?’ Ng ulekrael el kmo, ‘Ak medengei a ngar ker a tal llechukl el ngar er ngii a tekoi el me el 14 el taem.’ A badre a dilu el kmo, ‘Ng diak! Ng diak a uaisei el llechukl er a Biblia.’ A ngalek a dilu el kmo, ‘Ke kengei el mengesang er a Ocholt 18:13 el kirek?’ A badre a dilu el kmo, ‘Choi.’ Sel a badre a mengesang e a rechad a ongur, e ng kmal merang el a tekoi el me a ngar er ngii el 14 el taem. Me er a delongelel a 14 el taem e ng ngar ngii sel ‘omak er a rengerir a rechad.’ A rechad a mlo cherrodech el kmo, ‘Momtab! Momtab! A ngalek a lmuut el medengei a Biblia el mo er a badre!’ A badre a kmal mlo omekrur a rengul, me ng chubet sei el tekoi e uriul er isei e ng dimlak el lmuut el mengesang er a rechad.”
GSAM 145.2Me a Rubak a melisiich a tekingel el okiu a ngorir a rengalek. Er tiang el kmal mengasireng el rolel e ng milngmai a klemerang er ngii el mo er a dechterir a rechad el a llechul a belurir a ometitur a omengedecheduch er a bek el osisechakl el diak el mo er sel “omengull el ngii a renged a mlardars.”
GSAM 145Ngat er a Reng el Obengkel a Klumech
GSAM 145.3Ng dimlak el di er a Sweden a Rubak a melekoi el mo er a re chedal el okiu a ngat er a Reng er ngii, el obengkel a cheldebechel er a ongerul lemei a Jesus. Er a Scotland, me a England, me er a Merikel, e a Rubak a mla olisechakl er a re chedal el okiu a ocholt el di kirelir.
GSAM 145Ues el Ngar a Dios el Mei el Kirel a William Foy
GSAM 145.4Er a rak er a 1842 e ng mlar ngii a tal sechal el kmal mla mesuub, el William Foy a ngklel, el mle kiei er a Boston, Mass. Ng kmal mle meduch el melekoi. Ng mle chad er a ikelesia er a Baptist, ngdi ng mle mengedmokl el mo darser el mo bastor er a ikelesia er a Episcopal. A Rubak, el okiu a krasia er ngii, a ngilai er ngii a teru el ues el ngar a Dios el mei er a rak er a 1842: a ta a er a 18 er a kot el buil, e a ongeru a er a 4 er a ongeru el buil. Aika el ues a mlechell el olecholt el kmo ng kmal merang el ocholt er a Reng er a Dios. Te mle omekedong er ngii el mo er a beluu me a beluu el mo melekoi er a basio er a omengedecheduch. Ng dimlak el di a re chad er a Episcopal el omekedong er ngii, ngdi ng dirrek el re chad er a Baptist me a kuk bebil el ikelesia. Sel a le melekoi e ng blechoel el oba bail er a bastor, el uaike a re bastor er ngii el ikelesia a ousbech er a omengull er tir.
GSAM 146.1A ues el ngar a Dios el mei el kirel a Foy a mle ouchais er a kmed el lemei a Kristus, me a omerael er a re chedal a Dios el mo er a beluu er a eanged, me a beches el chutem, me a chelechang er a teletelel a re mla ulsobel. Ng mle medengei el ousbech a tekoi, e mle meduch el olechotel a teletelel a ikel lemilsa, me ng ulemera a ngorir a rechad er a bek el basio el le mlor ngii. Te mle omekedong er ngii el mo er a beluu me a beluu el mo mesaod er a mengasireng el tekoi el lemilsa. Me ng mlo mengedmokl a meklou el blai el mo sebechel el mesers er a kmal betok el chad el mldibel el me orrenges er ngii. Er isei e ng mle mesaod el mo er a ngederachel el chad a ikel mlo olecholt er ngii el kirel a beluu er a eanged, me a klungil a Beches el Jerusalem, me a betok el cheldebechel er a re anghel. Sel a le mesaod er a bekongesenges e blekerurau el beltikerreng er a Kristus el mo er a re chelebuul el chad er a klengit, e ng mle ouchais er tirkel dirkak bo le mo obult a rengrir el mo osiik er a Dios. A kmal betok el chad a miltirakl a bekongesenges el ongit er ngii.
GSAM 146Ues el Ngar a Dios el Mei el Kirel a 3 el Bakes
GSAM 146.2A urerel a mle merael el mo er a rak er a 1844, el kmeed er a ulebengelel a 2300 el sils. Itia e ng ngiluu a kuk ta el ocholt er a Chedaol Reng,—a ongedel el ues el ngar a Dios el mei, el diak el medengei a belkul. Er tiang e ng mlo olecholt er ngii a rael er a re chedal a Dios el mo er a beluu er a eanged. Ng milsa a klou el basio er bab, ma lechub e tal bakes, el a betok el chad a mle mldibel er bebul. A bebil er a taem e a ta el chad a mo ruebet el okiu tiang el basio er bab e mo diak el mesang, e te dmu er ngii el kirel sel chad el kmo, “Ng mla chubet a klaumerang.” E ng milsa a rechad el mo er a ongeru el bakes, ma lechub e basio er bab, e a bebil el chad er isei a dirrek el ruebet el okiu sei el basio e mo diak el mesang. Er a ulebengelel e ng mlo duubech a ongedel el basio er bab, el mlo cheroid el mo er a chesimer er a chedaol el beluu. A klou el cheldebechel a mlo mldibel el obengterir tirkel mla mlemiakl el mo er tiang el basio. Ngii a mle oumera el kmo a Rubak el Jesus a mo di mei er a kmal kedeu el taem, me ng dimlak el medengei el kmo a klumech er a ongedel anghel a mo oltirakl a klumech er a kot el anghel me a klumech er a ongerul anghel er a Ocholt 14. Me ng dimlak el sebechel el medengei a belkul a ues, e ng mlo metitur el melekoi er a medal a rechad. Er a uriul er a le merek a taem er a ulaoch, er a rak er a 1845, e ng milrenges a kuk ta el chad el mesaod er sei el osisiu el ues, el dilu a belkul el kmo “a klumech er a kot el anghel me a klumech er a ongerul anghel a mla mlo ouchais, me ng ngar ngii a klumech er a ongedel anghel el mo oltirakl.” A di kedeu el taem er a uriul, e a Foy a mlo smecher e mad.
GSAM 147.1A ocholt er a klisichel a Dios el ua tiakid el obengkel a omengedecheduch el kmo a lemei a “mla kmedang er a chesimer,” me a deureng er a ngederachel el chad el mle obult er a klengit el mo ourerel er a Rubak e mengiil er a lemei, a mlo lmuut el mo mesisiich a rengrir a rechad el kmo tiang a kmal mle klumech er a Rubak el mo er a beluulchad.
GSAM 147.2Ngdi a 21 er a ongedel el buil, 1844, a mlo mo er ngii e mlo merek, e a Rubak a dimlak el mei. E ngdi tirkel mle obang a rengrir el mo er ngii e mle melemalt el omdasu a dirk mle oumerang el kmo te mla merael el oltirakl a uldesuel a Rubak, e sel bo le mo er a kirel el taem e a rokui el tekoi a mo mlechell.