Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
16 / 31
16 / 31

Bliongel 13 — Olangch er a Omekrael er a Dios

John Norton Loughborough

GSAM 198.1Ng ngar er ngii a Dios el mla melasem el mo mengai a re chad er a ta el beluu er a delongelel a re chad er a ta el beluu el mo rechedal, er a omengeder, er a olengchelel me a omelchesel, er a mekemad, er a mesisiich el chimal me a chimal el lledes, me a tekoi el kmal kdekudel, el kirel a tekoi ko e le Dios er kemiu a mla rullel er kemiu er a Aigupt er a medemiu? A mla olecholt er kemiu a tekoi e le kmal medengei el kmo a Dios a Rubak; ng diak a ta er ngii el Dios el ta er ngii.1

GSAM 198.2E le blekeradel e ngii a Dios a mla rullel el oumekrael er a rechad er sel beluu el diak a Dios er ngii, el mo oumekrael er tir el tuobed el mo er a basio el sebechel el melekoi er tir er a llechul, e le ngii a mo oker el oulecholt er tir a llechul er a Dios er a ta er a luit el chesimer. A uchei er a olengchelel a mla rullel el diak a omengederel a rengul a rechad; ng diak el mo er a omelilt er a rengul, e ng mo er a olengeseu el melemalt el medengei el kmo a chad el mla rullel a tekoi el klou er a Aigupt; me a tekoi el klou er a beluu er a Ham, me a tekoi el kdekudel er a chelechol er a Daob el Bekerkard,2 me a mla ocholt er tir er a chelsel a blengur me a meruul er a Sinai, ngii a Dios el moul me a melam, a chad el rullel a tekoi ko el rokui.

GSAM 198Omekrael er a Moses er a Mekekerei el Kerrekar el Ngar er a Ngau

GSAM 198.3A Moses diak el sebechel el omekrael er a rechad er a Israel el tuobed er a Aigupt er a omesisiu el kmo: “A uchul e ak mle olterau a sib er a beluu el chad, e ak mle medengei er kemiu el kirel a omekrael; e ng diak el kmo ak mo melemalt er kemiu, e ak mo er kemiu el mo oumekrael er kemiu el tuobed er a Aigupt, el kmo ak mla sebechel el rullel a tekoi er sel e ak mle ngasech a chad er a Aigupt me e ak mle mo er a Midian.”

GSAM 199.1A mekekerei el kerrekar el ngar er a ngau el diak el mo merekui, me a reng er a ngasech el mla ouchais er a chelsel a blengur, a mla ousbech el mo olengeseu er a Moses el medengei el kmo ngii a chad el mo “oumekrael er a rechad el tuobed er a Aigupt.” E le blekeradel el klou e ngii a mla obengkel a ureor er ngii, a uchul el ngii a mla medengei a klou me a chedaol el ureor er ngii. A ues er ngii a mla omekrael er a rengul a re chedal, me a mla omes er tir el mo er a tekoi el mo er ngii, e a uaisei a mo rullii el kongei er a Moses el mo merreder er tir er a eungel a Dios.

GSAM 199.2A lsekum a mla ngar er ngii a taem er a uriul er a okiis er a Jesus el Osobel er a kodall el a re oltirakl er ngii el mekngit me a moalech a rengrir a mle kirel el mo chellaod er a ngar er ngii me a tekingel el melisiich er tir, e ng sel taem er a uriul er a “cherrodech er a sueleb er a klebesei” er a 1844, el a re bebil el oumerang el mekngit a rengrir el mle ngar er a omekringel er a rechad a dirk mle oumerang el mesisiich; e a lsekum a Dios, er a klechubchub er ngii, a mle melekoi el di er a rechad el mekngit a rengrir, e ng mo ua el kmo ng meral mo uaisei er a uaisei el taem me a uaisei el rechad.

GSAM 199A Dios a Mo Obengkel a Re Oltirakl er Ngii

GSAM 199.3A chad el diak el mekedeb er a rael me a blekeradel er a omengull, a chad el mla okeu er a ngat er a Reng er a Ikelesia “er a taem e ngii a mla mo er a leng”,3 a mla inou el obengkel a re oltirakl er ngii el mo olengeseu er a Ebangkelio, “el mo er a ulebongel er a beluulechad.”

GSAM 199.4Er a blekeradel er a taem el rokui, a Rubak a mla sebechel el olecholt er a klisichel me a ngat er ngii er a rechad el mla mekera el oumerang er ngii. Ng diak el mle ngii a mle melekoi er a taem el msa a ureor er a Ebangkelio el kmo, “A olengchelel e ng mo oltirakl er a re oumerang: er a ngklek e tir a mo orriik er a re demung; e tir a mo melekoi er a beches el tekoi; e tir a mo mengai er a re bersoech; e a lsekum tir a mo mengim a tekoi el omekodall, e ng diak el mo omekringel er tir; e tir a mo omor a chimerir er a re smecher, e tir a mo melemalt”?4

GSAM 199Ngat er a Reng er a Taem er a Omelilt er a Ikelesia

GSAM 199.5A mla ngar a ues el ngar a Dios el mei el klou er a klisichel a Rubak me a omekrael er a ngat er a ulaoch er a omelilt er a Ikelesia er a ongeteruich me a ongelolem el taem er a 100 el rak, me a taem el mla mo er ngii. D’Aubigné a mla ouchais er a ulaoch er a John Huss. Charles Buck, er a babier er ngii el Tekoi er a Omengull, a mla ouchais er a ulaoch er a George Wishart er a 1546. John Wesley, er a babier ko er ngii, a mla ouchais er a ulaoch er a Jonathan Pyrah me a omelilt er ngii. Rubak J. B. Finley, er a ouchais er a telbiil er ngii, a mla ouchais er a ues el ngar a Dios el mei el klou me a omekungil er ngii el melemalt er a bodong er a 1842. A Olecholt er a Chad el Kristiano (Metodist) a mla ousbech el ocholt er a ues el ngar a Dios el mei el klou me a belkul er ngii, el kmo a Doktor Bond er a ikelesia el mla medengei er ngii er a ureor er ngii. A tekoi ko e ngii a mla olecholt er a rechad el kirel a Dios el kmo a Dios a dimlak el mengodech, e ngii a dirk mo olengeseu er a rechad er ngii er a ngat er a ulaoch.

GSAM 200A Ikelesia er a Re Chedal a Dios el Dirk Medechel a Mo Ngar er a Reng er a Ulaoch

GSAM 200.1A chedaol el Milluches a mla ocholt el melemalt me a tekoi el sils er a kmo a Rubak a mo olecholt el klou a ngat er a Reng er ngii, me a ngat er a ulaoch, er a rechad el mo mengkar er a lemei a Jesus. A kot el uchul el mo omes a mla ngar er a babier er a Korint, el kmo: “Ak mesaol er a Dios er kemiu el rokui, e le ngii a mla omesisiu er kemiu a ngat er a Dios er a Jesus; e le ngii a mla oruul el bleketakl er kemiu er a tekoi me a omesubel, e le ochais er a Jesus a mla ultebechel er kemiu; e ng diak el ngar a ta er a ngat el mekedeb er kemiu, e kom mo mengkar er a lemei a Rubak er kemiu el Jesus; e ngii a mo melisiich er kemiu el mo er a ulebongel, e le kom mo melemalt er a sils er a Rubak er kemiu el Jesus.”5

GSAM 200.2Er a Ulaoch e ng kmo a “re chedal a Dios el dirk medechel”—a ikelesia er a ulebongel er a Ebangkelio: “A charm a mla mekerreu er a ngarbab el chad [ikelesia], e ng mla mo er a mekemad er a re chedal a Dios el dirk medechel er a ngelekel, e le tir a oltirakl er a llechul a Dios, e ngar er tir a ochais er a Jesus Kristus.”6 Ng sebechel el kmo, ng teletelel a “ngar er a ochais er a Jesus” e a ikelesia el ulebongel a mo ngar er ngii, e a omekrael er ngii a mo olengeseu er a ngat er a Reng er a Dios? A uaisei e ng mo ngar a ochais er a anghel er a John er a Patmos: “Ak mla mekesiu er a chelebuul er a uwel el mo omengull er ngii. E ngii a mla ouchais er a kmo, ‘Ke diak el mo rullel a tekoi e ngii; ngak a ta el sibai er a Dios el ua kau me a re chedam el ngar er tir a ochais er a Jesus; kom omengull er a Dios; e le ochais er a Jesus a Reng er a Ulaoch.’”7

GSAM 201.1A uchul er a tekoi er a anghel a olecholt el kmo a Reng er a Ulaoch el mla ngar er a ikelesia el mengkar er a Jesus a omekrael er a ngat er a Reng er a Dios, me a mekemad a mo er a ikelesia er a re chedal a Dios el dirk medechel e le ngat e ng ngar er tir.

GSAM 201A Olecholt er a Paul er a Ngat

GSAM 201.2A babier er a Paul el mo er a re Tesalonica a olecholt el kmo a sils er a Rubak—a ulebongel el sils er a kerrekeriil el mo rullii a blals— a mo me er a rechad el rokui “el ua chad el mengai er a sueleb”; e ng diak el mo er a rechad er a Rubak el mengkar, e le tir a “ngalek er a klumech me a ngalek er a sils.” Er a klumech er a rechad el mengkar e ngii a mla melekoi el kmo, “Kom diak el mo mekesiu er a Reng. Kom diak el mo mekedeb er a ulaoch. Kom mo melasem er a tekoi ko el rokui; e kom mo mengkar er a tekoi el melemalt.”8

GSAM 201.3A tekoi er a Grik el propheteias, el mla oltirakl er a ulaoch, a Greenfield er a babier er a tekoi er a Grik a kmo, “A usbechel a ngat er a ulaoch, e le ngii a belkul er a 1 Tesalonica 5:20.” A Parkhurst, Robinson, me a Liddell me a Scott a mla ousbech er a uaisei el omekrael. Ngii a ochais el melemalt el kmo a ngat er a ulaoch el melemalt a mo ngar er a ikelesia el mengkar er a ongerul lemei a Jesus. A klumech a diak el mo mekedeb er a ngat, e ng mo omes er ngii; e a omes er a ues el melemalt e ng mo “mengkar er ngii.”9

GSAM 201A Inou el Mla Rullii

GSAM 201.4A mla ouchais er a uchul e a Rubak a mla uchul el olecholt er a ngat er a ulaoch er a taem er a klumech er a kot el anghel me a klumech er a ongerul anghel. A ngat e ng mla mo bleketakl er a ulebongel er a 2300 el sils. A Rubak a mla pilil a chad el mo ousbech er ngii, el chad el mla msa a tekoi ko el rokui er a Dios, e a klengar er ngii a mle kmeed el mo merek, el “chad el kot el mechitechut er a re mechitechut.”10 Er a delongelel a buil el eru er a omelilt er a taem, a Merrengei Ellen G. Harmon er a Portland, Maine, el mla ngar er a ta el chad el 17 el rak, a mla uchul el ngat er ngii a ues el mei er a Rubak.

GSAM 202.1E le ak mla sebechel el ouchais er a rechad el mle kiei er a Portland er a taem er a kot el ues el ngar a Dios el mei, me ak mla medengei er a Merrengei Haines, er a blai er ngii e Merrengei Harmon a mle ngar er a kot el ues el ngar a Dios el mei, e ak mo ouchais er a tekoi ko el uaisei el mla ouchais er a rechad er a taem el e ngii.

GSAM 202.2Er sel taem e Merrengei Harmon a mle ngar er a omekera el klou er a klechad. Er a sandei el rekke el mla mo er ngii, e ng di mle sebechel el melekoi el mengelulau e ng kmal ringel el mo klou a ngerel er ngii. A ta er a doktor a mla kmo a secherel a haibio el obengkel a burek er a bedengel el uchul a ralm el medechel er ngii. Ng mla melekoi el kmo a olemedel er a kadikm a mla meluuk, me a olemedel er a katur a kmal smecher, me a chaidirengul a dirrek el mla smecher. Ng mla melekoi el kmo ng diak el mo moumerang el kiei el ta el taem el oureor, me ng sebechel el mo mad er a ta el taem. Er a taem el ngii a mle ultuil el mechiuaiu, e ng kmal ringel er ngii el outeliil. Er a klebesei, ng di mle sebechel el olengull a lsekum a bedengel a ultekau er a bet el kmeed el ua chad el dengchokl. A telkib el oklukl me a tuobed er a rasech er a olemedel a mla rullii a klisichel a bedengel el mo kmal kekerei.

GSAM 202A Kot el Ues er a Merrengei Harmon

GSAM 202.3Er a taem e ngii a mle ngar er a blai er a Merrengei Haines e ngii a mla ngar er a kot el ues el ngar a Dios el mei. Ng mle cheldecheduch er a omengull er a blai er a taem er a tutau. A rechad el mla ngar er ngii a 5, e tir a Merrengei er a ta el klaumerang. A remelechang a mla omengull, e Merrengei Harmon a mle omengull el lsoi, me a klisichel a Dios a mla mei er a omengull el klou, e a klisichel a mla rullii a rokui el rechad el mle ngar er ngii el mo medengei er ngii el klou, e er a ta el taem e ngii a mla mekesiu er a tekoi el rullii er a chelsel a blai—ngii a mle ngar er a ues el ngar a Dios el mei.

GSAM 202.4Er a cheldecheduch er a ta el sils, e ngii a mla ouchais er a re oumerang er a Portland er a tekoi el mla olecholt er ngii. A tir a mla oumerang el melemalt el kmo a tekoi e ngii a mla mei er a Rubak. A mla ngar er a Portland a kmeed el 60 el re oumerang er sel taem el mle kongei el kmo ngii a ureor er a Rubak. A klisichel a mla obengkel a ues me a ochais er ngii, me a tekoi el uaisei a sebechel el mei er a Dios el diak el chad. A rengul a mla obengkel a omekrael er a teletelel a moul el dirk mo, me ngii a mle mekera el kldekudel el kmo a chad el mekerreu me a mechit a mla pilil el mo ousbech er ngii el olecholt er a klumech er ngii. Ng mla melekoi el kmo er a ues e ngii a mle obengkel a re anghel el melames er a chedaol el leng, er sel e ng rokui a omengull me a omekeu, e ng mla omes el kmo ng kmal ringel el mechitech er a tekoi er a klengar er a chad el mo mad.

GSAM 203Olecholt el Mekerei er a Kot el Ues el ngar a Dios el mei

GSAM 203.1A ochais el mekerei er a kot el ues el ngar a Dios el mei er ngii, el mla ouchais er a re oumerang er a Portland, a mo olecholt er kemiu a blekeradel er a ues ko el rokui:

GSAM 203.2“Er a omengull, a klisichel a Dios a mla mei er ngak el ua tiak el diak el ngar er a chelechang. Ak mle obengkel a olangch, me ak mle mo er a leng er a chutem. Ak mla merael el omes er a chad er a cheldebechel er a ongerul lemei a Jesus er a beluulechad, e ng diak el sebechel el medengei er tir, me a reng a mla melekoi er ngak el kmo, ‘Ke omes el ta el taem, me ke omes el mo er a sils el medengei.’ E ak mla omes el mo er bab, me ak mla omes er a rael el melemalt me a mechitech el kmal bab er a beluulechad. A re chad er a cheldebechel er a ongerul lemei a Jesus a mla merael er a rael e mo er a beluu el ngar er a ulebongel er a rael. A mla ngar er tir a olangch el klou el ngar er a bdelul er a rael, me a anghel a mla ouchais er ngak el kmo ngii a cherrodech er a sueleb er a klebesei. A olangch e ng mla mo er a rael el rokui, e mla meluich er a ocherir el mo diak el moteterob. E le tir a mla omes el di er a Jesus el ngar er a uchei er tir, el oumekrael er tir el mo er a beluu, e tir a mla ngar er a omekrael. E ng mla mo er a ta el taem e a re chad e ng mla mekera, el kmo a beluu a kmal mol, me tir a mle mengiil el kmo tir a mle kirel el mla tuu er ngii er a uchei. E Jesus a mla oumekrael er tir er a olengesechekl er a kadekmel el ngar er ngii a klebkall, me a olangch el klou a mla mei er a chimal, e ngii a mla olangch er a re chad er a cheldebechel er a ongerul lemei a Jesus, e tir a mla melekoi el kmo, ‘Hallelujah!’ A re chad er a ta el telbiil a mla mekerreu el ouchais el kmo a olangch el mla ngar er a uriul er tir a diak el mei er a Dios el mla omekrael er tir. A olangch el ngar er a uriul er tir a mla mechad, e a ocherir a mla ngar er a kmal milkolk el basio; tir a mla mekesiu, e a mederir a mla mo cheroid er a olangch el kirel el omes er ngii, e tir a mla medengei el diak er a Jesus, e tir a mla mekesiu er a rael el mo er a beluulechad er a eou el milkolk me a mekngit. E le ng mla mereched e ng mla rong er a rengul a Dios el ua ngerel a betok el ralm, e ngii a mla ouchais er kemam a sils me a taem e Jesus a mo mei. A re chedaol el moul a mla medengei me a ochais er a rengul, e a re chad el diak el melemalt a mla melekoi el kmo ngii a meruul me a olches. E le Dios a mla melekoi er a taem, e ngii a mla olengeseu er kemam a Reng er a Dios, me a medemam a mla melames me a mla mengasireng er a klisichel a Dios, el ua Moses e ngii a mla mei er a delemerab el chedaol er a Sinai.”11

GSAM 204Blekeradel er a Merrengei White er a Taem er a Ues

GSAM 204.1Me a uchei er a omes er a ochais el klou er a omekrael er a Reng er a Dios, ak mo olecholt er kemiu a tekoi ko el kirel a ues. A kot el taem e ak mla omes er a Merrengei E. G. White (Merrengei Harmon er a uchei) a mle er a Oketober, 1852. Er sel sils e ak mla omes er ngii er a ues el ngar a Dios el mei el mla dirk e ta el ora. Er sel taem e ak mla ngar er a omes er ngii er a ues el ngar a Dios el mei el omolem a 50 el taem. Ak mla ngar er sel taem e a doktor a mla omes er ngii er a blekeradel el uaisei, me ak diak el mechitech el mo ouchais er a tekoi el ak mla omes me a ak medengei. Ak oumerang el kmo a ochais er a tekoi ko e ng diak el mo mekedeb er a omesisiu er a rechad el diak el medengei er ngii.

GSAM 204.2Er a omes er a ues el ngar a Dios el mei, ngii a mla ocholt er a tedel el olangch el klou el kmo “Klebkall!” e ngii a mla melemalt el mei me a mla medengei er a ta el ta el lsoi, e a ongerul me a ongedel a mla mo lsoi el kirel a kot el olangch; a rengul a mla ua rengul a chad el ngar er a olengeseu el mo er a uchei, el mla mo lsoi. Er a 4 me a 5 el taem el mechitech, ngii a mla ua chad el mekesiu er a klisichel, e ngii a mla mereched el obengkel a klisichel el diak el ngar er a chad, me ngii a mla sebechel el merael er a chelsel a blai. A chimal a telkib el ouedikel el olecholt er a kadikm me a lechub e er a katur er a taem el ngii a melibech a bdelul. A omekrael ko e ng mla rullii er a ta el blekeradel el klou el melemalt. E le a chimal a mla ngar er a ta el blekeradel, ng diak el sebechel el mo mekedeb er ngii er a ta er a chad. A medal a blechoel el obok, e ngii a diak el omusech a medal; a bdelul a mla mekedeb el mo er a leng, e ngii a mla omes er a uchei el ua chad el omes er a tekoi el ngar er a olengeseu, e ngii a diak el omes el diak a belkul, e ngii a mla ngar er a omes el klou. Ng diak el outeliil, e a telil a chimal a dirk merael el melemalt. A chelebuul er ngii a mle mekera, me a olangch er a medal a mle ua sel e ngii a diak le ngar er a ues.

GSAM 205Eketui er a Daniel

GSAM 205.1A teletelel a ngii el kirel a outelíl, a diak a klisichel er ngii, me a omesisiich er ngii el a anghel er a Dios e otut a ngii, e ungil el mekedong er a tekoi el mla uchul a profet Daniel el kirel a ues el ngar a Dios el mei er ngii, el kmo: Me ngak a di mle ngak el tang e ak mla omes tia el klou el ues; e ng diak a klisichel el dirk mle ngar er ngak, le a ungil el teletelek a mlo mekngit, e ng diak a klisichel el dirk mle ngar er ngak. Ng mekerang e ngak, el remech er kau el Rubak er ngak, a sebechek el melekoi er kau el Rubak er ngak? E a uldesui, ng diak a klisichel er ngak, me ng diak el outelíl er ngak. E lmuut el mla me a ta el ua a chad, e ng merutech er ngak e omesisiich er ngak, me ng kmo, “Chad el mengerang el mesisiich, komdas; diak el mechelang a rengum; otelek; otelek.” E a omesisiich er a tekoi, e a klisichel a mle melemalt, me a kmo, “Rubak, kom mo el tekoi; e kom mla omesisiich er ngak.”12

GSAM 205KLECHAD ER A REKAD EL MOLECHOLT

GSAM 205M. G. Kellogg, M.D.

GSAM 205.2Eketui er a teletelel a Mrs. White el ngar er a ues el ngar a Dios el mei, e ng ungil el melekoi er a bebil el olecholt er a rechad el mle ngar ngii e omes a tekoi eo. A kot el olecholt e mengerang er a M. G. Kellogg, M.D., el melekoi er a kot el ues el ngar a Dios el mei el mle ngar er a Michigan, May 29, 1853, er a cheldecheduch el mle ngar er a Tyrone, Livingston County. Ng kmo:—

GSAM 206.1“Merrengei White e mle ngar er a ues el ngar a Dios el mei el sebech el 20 el bung me a tedobech el sikang. Ng di me er a ues el ngar a Dios el mei e a rechad el ngar ngii e mle ngar er a klisichel me a chedaol a Dios, me e kmal mle ngar er a Reng er a Ulaoch er a Dios. E a omengull me a cheldecheduch er a Ulengull el Sils er a bung el teiut er a klok a 9. Ochellei White, a demak, me Merrengei White e mla omengull, me a ngak e mle omengull er a taem eo. Ng diak a omesisiich, diak a omekang; ng di mle mekeraol el mo er a Dios el kmo a klisichel a Dios e ng mo ngar er a cheldecheduch, me a ureor er a Michigan e ng mo ungil. E a Merrengei White el olecholt er a kerekar er a “Klebkall! k-l-e-b-k-a-l-l! k-l-e-b-k-a-l-l!” el kom mla rong, e ng mle me er a ues el ngar a Dios el mei. Ochellei White e mla meral me ng omekeraol er a rechad el ngar er a blil a omengull el kmo a lulel a ngii e ngar er a ues el ngar a Dios el mei. E a omesisiich er a ues el ngar a Dios el mei, me a ng diak el outelíl el ngar er a ues el ngar a Dios el mei, e ng mo er a rechad el sebech el mo ngii me omekerrekar er ngii. Doktor Drummond, a doktor me a bastor el Adventist el mengull er a Dios er a sandei, el mle kmo a ues er ngii e mle ues er a mesmechokl er a reng, me ng sebech el omecher a ues er ngii, e ng mla merael el mo er a uchei e omekerrekar er ngii el kmal ungil, me ng kmal mlo cheleleu a medal; me ng kmo, ‘Ng diak el outelíl!’”

GSAM 206.2“A uaisei e ng mle melemalt el kmo ng diak el outelíl er ngii el ngar er a ues el ngar a Dios el mei, me ng diak el outelíl er a bebil el ues el ngar a Dios el mei el ngak e mle ngar ngii. A omeseb er a ues el ngar a Dios el mei e mle uaisei el omeseb er a ues el ngar a Dios el mei; a kot el mla osisiu el kmo a ues el ngar a Dios el mei e mla sebech, e ng di mo er a outelíl er ngii. Ng olecholt er a kot el outelíl el remei, el delebech, el delebech, el mo melemalt, el olecholt er a rokui el melemalt el er a mesisiich el outelíl. E a omelechel er a kot el outelíl, e ng mla mo a bebil el bung el mo er a ongerul el outelíl, el ounger er a lungel e ng di uaisei el kot; me ng mle omengiil el 2 el bung; e ng omelechel er a ongedel, me ng mo melemalt a outelíl.” Mla omelilt, “M. G. Kellogg, M.D., Battle Creek, Mich., Dec. 28, 1890.”

GSAM 207F. C. Castle

GSAM 207.1A remechel a olecholt el mo er a chad el mle molecholt er a omekerrekar er a doktor er a Mrs. White el ngar er a ues el ngar a Dios el mei er a Stowe, Vermont, er a blsechel a kleald er a 1853. Ng kmo:—

GSAM 207.2“A doktor e mle ngar ngii, me ng mla omekerrekar er ngii el ua ikelir a suobel el ouchais er ngii el uchul er a omesisiich. A cherengel el mechelang e mle ngar er a medal, el kmal mle mok a medal, me ng dimlak a telkib el omekang er a techel a medal. E ng di mo er a omekerrekar er a telil me a outelíl, me ng diak a outelíl. E a kot el omekerrekar e mla omesisiich el kmo ng diak el sebech el ouchais er a klechad me a suobel.” Mla omelilt, “F. C. Castle.”

GSAM 207D. H. Lamson

GSAM 207.3A remechel el olecholt e kirel a omekerrekar el mla omesisiich el ngar er a ues el ngar a Dios el mei a Mrs. White, er a cheldecheduch el mle ngar er a blil a Rubak James White, Monroe Street, Rochester, N.Y., June 26, 1854:—

GSAM 207.4“A ngak e mle a 17 el rak. A uaisei el kmo a ngak e sebech el rong er a kerekar el klou er a ‘K-l-e-b-k-a-l-l!’ el mle olecholt er ngii. E ng mle mechelel er a delemerab, e ng diak el mle mobuu, e ng mle melemalt el mechelel, me a chad el ngar ngii e mle oltirakl er a bukul. A rueng el doktor e mle me er a blai, a rubak me a ngalek. Ochellei White e mle omekeraol er a rueng el doktor el kmo ng mo omekerrekar er a Merrengei White el kirel a klou. A dirk e mla ngmai, me a ta er a rueng el doktor e mle olab er ngii er a bebul a ngerel er a taem el ng melekoi; e ng di mle telkib e tir e mla moit a omekerrekar eo e kmo, ‘Ng diak el outelíl.’ E a rueng e mle omekerrekar er a dedelel a ngii me a tekoi er a ngii, e ng diak el mo er a omekang er a outelíl. E a omeseb er a kot el renged er a omekerrekar, e ng mla dechor, e ng di ngar er a ues el ngar a Dios el mei, e ng mle oldechelakl a Hong er a Dios el ngar er a ureor, me ng mo er a bebil el tekoi er a hong el olecholt er ngii el melemalt, e a medal e mle omes el mo er a bab el diak el omes a hong.”

GSAM 208.1“Ng mla omes er a ues a 7 el klengit el ollebongel. E ng mla ues el ngar a Dios el mei er a omesisiich er a re chedaol el chad, me a kerekar er a omesisiich e ng dirk ngar er a renguk. A tekoi e a ngak e mo olecholt.” Mla omelilt, “Rubak D. H. Lamson, Hillsdale, Mich., Feb. 8, 1893.”

GSAM 208Merrengei Drusilla Lamson

GSAM 208.2A bebil el olecholt e me er a uaisei el omekerrekar er a doktor, el me er a Merrengei Drusilla Lamson, a melakl el dil, el a bechil el mla mad a mle ngelekel a ta er a re bebil er a demal me a delal a Rubak Lamson, me a matron er a Clifton Springs, N.Y., Sanitarium. E a omesisiich er a cheldecheduch er a June 26, 1854, e ng kmo:—

GSAM 208.3“A ngak e mla omelilt er a cheldecheduch el ngar er a taem er a omesisiich, el kirel a omekerrekar er a tekoi el mla melekoi er a Ochellei White el kmo a Merrengei White e diak el outelíl el ngar er a ues el ngar a Dios el mei, e ng diak el sebech el omelilt er a ngaran er a doktor el mle ngar ngii.... Ng mo kmo ng mle Doktor Fleming, el kirel a doktor el mle oureor el kirel a omesisiich. E ng mla mad. A ngak e sebech el kmo, a omekerrekar e mle mo, me a diak a chebech el outelíl e mle ngar er a sunga er a mechelang.” Mla omelilt, “Drusilla Lamson, Clifton Springs, N.Y., March 9, 1893.”

GSAM 208.4A omelechel el olecholt er a chad el mle ngar er a taem eo:—

GSAM 208David Seeley

GSAM 208.5“A tekoi e a ngak e mo omelilt el kmo a ngak e mla omes a remechel el olecholt er a David Lamson me a Merrengei Drusilla Lamson, el kirel a tekoi er a doktor el omekerrekar er a Ellen G. White el ngar er a ues el ngar a Dios el mei, June 26, 1854. A ngak e mle ngar er a cheldecheduch eo, me a omekerrekar e mle ngar er a mes. A ngak e mo er a tekoi er a Ochellei me a Merrengei Lamson, me a ngak e kmo e ng mle Doktor Fleming me a bebil el doktor el mekesokes el mle omekerrekar. E a Mrs. White e mla dechor, el ua ikelir e mla melekoi, el olecholt er a tekoi er a Hong er a Dios, e Doktor Fleming e mla omekang er a cherengel el mechelang. Ng mla otut a cherengel el me er a rir el delebech, me ng mla olab er ngii el ungil er a rolel a outelíl er ngii el lsekum e ng outelíl. A diak a omekesokes er a mechelang e mle ngar. E a doktor e kmo, ‘A tekoi e mla melemalt, e diak a outelíl er a bedengel.’” Mla omelilt, “David Seeley, Fayette, Iowa, Aug. 20, 1897.”

GSAM 209Mr. me a Mrs. A. F. Fowler

GSAM 209.1A remechel el olecholt e kirel a omekerrekar er a Mrs. White el ngar er a ues el ngar a Dios el mei er a Waldron’s Hall, Hillsdale, Mich., er a buil er a February, 1857. Doktor Lord, a doktor er a Hillsdale el mla oureor er a 50 el rak, e mla omekerrekar el ungil, me a remechel el olecholt e kmo:—

GSAM 209.2“A kemam e mle ngar er a Waldron’s Hall, Hillsdale, er a February, 1857, er a taem el Merrengei E. G. White e mle ngar er a ues el ngar a Dios el mei. Doktor Lord e mla omekerrekar, me ng kmo, ‘A reng er ngii e merael, e ng diak a outelíl. A klengar e ngar er ngii, e ng diak a urer er a lungel; ngak e diak el sebech el ouchais er a teletelel.’” Mla omelilt, “A. F. Fowler, Merrengei A. F. Fowler, Hillsdale, Mich., Jan. 1, 1891.”

GSAM 209C. S. Glover

GSAM 209.3A remechel el olecholt e kirel a ues el ngar a Dios el mei eo:—

GSAM 209.4“A ngak e mle ngar er a taem el Merrengei White e mla ues el ngar a Dios el mei er a Waldron’s Hall, Hillsdale. Eketui er a olecholt er a tekoi el mle mo, a ngak e mla rong er a doktor el kmo a teletelel a Merrengei White el ngar er a ues el ngar a Dios el mei e ‘ngar er a lmuut el suobel.’ Ng kmo, ‘Ng ngar er ngii a tekoi el chelid.’” Mla omelilt, “C. S. Glover, Battle Creek, Mich., Jan. 19, 1891.”

GSAM 209Mr. me a Mrs. Carpenter

GSAM 209.5A remechel el ongedel el olecholt er a tekoi eo:—

GSAM 209.6“A tekoi e a kemam e mo omelilt el kmo a kemam e mle ngar er a Waldron’s Hall, Hillsdale, Mich., er a February, 1857, el taem el Mrs. White e mla ues el ngar a Dios el mei, me ng mla omekerrekar er ngii er a Doktor Lord, me a kemam e mla rong er a tekoi el mle melekoi er a klechad, el uaisei el mla olecholt er a Ochellei me a Merrengei Fowler.” Mla omelilt, “W. R. Carpenter, Eliza Carpenter, Noblesville, Ind., Aug. 30, 1891.”

GSAM 210D. T. Bourdeau

GSAM 210.1A omekerrekar el lmuut el ak mo mesaod e mla mo er a Mrs. White el ngar er a ues el ngar a Dios el mei er a Buck’s Bridge, St. Lawrence County, N.Y.:—

GSAM 210.2“June 28, 1857, a ngak e mla omes a Merrengei Ellen G. White el ngar er a ues el ngar a Dios el mei el kot el taem. A ngak e mle diak el oumera er a ues, e ng di a ta er a tekoi el ulebengerenger el sebech el melekoi e mla omesisiich er ngak el kmo a ues el ngar a Dios el mei er ngii e me er a Dios. A ngak e omesisiich er a renguk el kirel a outelíl, e a ngak e mla loia a chimak er a ulul el mlo merek a taem el kirel el medengei el kmo ng diak a omekang er a lungel el lmuut er a ta er a re mla mad. E ng di a ngak e mla loia a chimak er a bebul a ngerel, e ak menguk er a blsebselel a iis er ngii el ousbech a bechesengel a chimak me a ongeru el cheldingel a chimak, me ng diak el sebechel el oltobed me a lechub e olsiseb a eolt, el dirrek el lsekum e ng soal el mo uaisei. A ngak e mla olab er ngii el uaisei el locha 10 el bung, el kirel a di el teletelel a rechad e ng mle sebechel el mo mad er a diak a outelíl; e ng dimlak a telkib el mekngit el mla mo er ngii er a omekerrekar tia. A omesisiich er a tekoi e mla uchul el kmo ngak e diak el mo lmuut el omesisiich a ulaoch er ngii el me er a Dios.” Mla omelilt, “D. T. Bourdeau, Battle Creek, Mich., Feb. 4, 1891.”

GSAM 210Doktor el Chad el Omeruul er a Reng el Omesisiich er a Ues

GSAM 210.3Ak mo melekoi er a bebil el omekerrekar er a doktor el ngak e mla omes er a Parkville, St. Joseph County, Mich., Jan. 12, 1861.

GSAM 210.4E a omeseb er a olecholt er a Mrs. White el mo er a klou el cheldecheduch el mla me er a blil a omengull er a chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus, e a klisichel er a Dios e mla ngar er ngii el kmal mesisiich, me ng mla mo er a ues el ngar a Dios el mei el dengchokl er a kingellel. A Doktor Brown e mle ngar ngii, a chad el mesisiich el kirel a bedengel, me ng mle chad el omeruul er a reng. Ng mla melekoi el kmo a ues er ngii e ua a omengull er a reng el ngar er a chad el omeruul er a reng, me ng kmo ng mo sebech el olecholt er a ues er ngii e ng mo omeseb er ngii er a ta el bung. E mla omerk er a remechel el mo melekoi me omekerrekar er a teletelel a ngii el ngar er a ues el ngar a Dios el mei. A doktor e mla me er a omekerrekar, e ng di a omekerrekar e dirk mle omekeraol, me ng kmal mlo cheleleu a medal e ng mle keteketek el ua a lechub. Rubak White e kmo, “Doktor, kom mo olecholt er a teletelel?” E ng kmo, “Ng diak el outelíl,” me ng merael el mo er a chesimer. A remechel er a chesimer el mle rong er a omelilt er ngii e kmo, “Kom melemalt el me er a ues el ngar a Dios el mei, me kom mo olecholt er a tekoi el kom mla melekoi; omekeraol a Merrengei eo er a ues el ngar a Dios el mei.” E ng mle omekeraol el me er a chesimer, me ng mla obengkel a ongesoim er a chesimer, e ng diak el mle sebech el choi er a chesimer el mo er a omesisiich er a remechel el kmo, “Doktor, ng teletelel a ngii?” E ng kmo, “Ng di Dios a medengei; kom mlo otut a ngak er a blai eo,” me ng mlo er a chesimer.

GSAM 211.1Ng mle melemalt el kmo a reng el mle omesisiich er ngii el chad el omeruul er a reng e diak el ngar er a omengiil el ngar er a klisichel el omesisiich er a Mrs. White el ngar er a ues el ngar a Dios el mei, el ua a re demeng e mla ngar er a taem er a Olbatel el mla kmo, “Ke mla me er tiang el mo omekcharm er kemam er a uchei er a taem?”13

GSAM 211.2A tekoi e ua a omesisiich er a Daniel el profet. E a ngii e mla me er a ues el ngar a Dios el mei er a Reng er a Dios, me a re Chaldean el mle ngar ngii—re chad el diak el oumera el diak el sebech el omes a Reng eo—e mla mechelang, me ng “mlo omekeraol el mo mechelel.”14

GSAM 211Miss Harmon el Olecholt er a Rechad er a Ues er Ngii

GSAM 211.3A ta el wiki el mla mo er a kot el ues el ngar a Dios el mei er ngii, er a cheldecheduch el mle ngar er a blil a demal, Miss Harmon e mla mo er a ongerul el ues el ngar a Dios el mei el ngar er a ngii, e a ngii e mla omekeraol el mo olecholt er a rechad er a tekoi el mla mo er a ngii. Ng mle ngar er a omekerrekar er a reng el kirel a tekoi el kmo ng mo omesisiich er a uchelel a Rubak. A klisichel e kmal mle mechiuaiu, me ng mle omes a ringel er a bedengel, me a rechad e kmo ng di mle mekeraol el mo mad. Ng mle a 17 el rak, e ng diak el mesisiich el kirel a bedengel, e ng diak el mlodech er a rechad, me ng mle merur e titmekl a rengul, me ng mle meringel er ngii el omes a rechad el diak lodengelterir. Ng mla omengull el kmal omesisiich el ta el taem el mo er a suleb, el kmo a Dios e nguu a obereod el ureor eo er ngii e mesa bebil el chad el lmuut el sebechel el meluchel er ngii. E ng diak el mebuu a cheldecheduch er a ureor, me a tekoi er a anghel e mle lmuut el ngar er a reng, el kmo, “Kom mo olecholt er a remechel er a tekoi el Ak mla omes er kemiu.”

GSAM 212.1E a ngii e mle ngar er a omekerrekar er a reng, e Miss Harmon e mla me er a bebil el cheldecheduch er a blil a demal. E a cheldecheduch eo e a remechel e mla omengull el mo er a ngii, me ng lmuut el mla okedmeklel a ngii el mo er a Rubak, me ng mla omesisiich el mo me er a klisichel. E a omengull, e a omekeraol el mechelang el mle obengkel a ngii e mla mekeraol; me a ngii e mla melekoi er a taem eo el kmo a olangch el mesisiich el ua a irelel e mla me er a ngii, me a omeseb er ngii e mla omekeraol er a klisichel, me ng mle ngar er a Jesus me a re anghel. A tekoi e lmuut el mle melekoi, “Kom mo olecholt er a remechel er a tekoi el Ak mla omes er kemiu.” Ng kmo a ngii e mla omengull el kmal omesisiich, el kmo e a ngii e mo melekoi er a tekoi el Rubak e mla omes er ngii, e ng mo meral el ngar er a omekeraol. E a anghel e mla melekoi el kmo a omengull er ngii e mla omesisiich, me e a ngii e mo er a omekeraol, e ng mo er a smecher. E a anghel e mla melekoi er ngii, “Lsekum e ke olecholt er a klumech el blak a rengum e mesebechakl el mo er a ulebengelel, e ke mo menga er a redechel a kerrekar er a klengar, me ke mo mengim er a omoachel er a ralm er a klengar.”

GSAM 212Merael er a Miss Harmon el mo er a Poland, Maine

GSAM 212.2Miss Harmon e mla omes er a ues el ngar a Dios el mei el kmo ng mo er a Poland, Maine, me ng mo olecholt er a ues el ngar a Dios el mei er ngii. A sils er a omeseb er a ongedel el ues el ngar a Dios el mei, e a bechil a ta er a re bebil er ngii e mla me er a chesimer er a blil a demal, el diak el mle bek el mo, me ng kmo ng mo obengkel a ngii er a Poland. E a ngii e mla omesisiich el cheldecheduch er a ues el ngar a Dios el mei, me ng olecholt er a ues el ngar a Dios el mei. Hazen Foss,15 E kmal mle klurt a rengul e ng diak a lolsingch er a ungil, me ng diak el mle sebech el omekeraol el mo er a cheldecheduch eo, e ng di mle ngar er a chelebeb el ngar er a chesimer, e ng rong er a cheldecheduch er a ues el ngar a Dios el mei, me ng kmo, “A ues el ngar a Dios el mei el ngii e mla olecholt e kmal mengerang er a ues el ngar a Dios el mei el mla mo er ngak, el ua a rueng el chad el melekoi er a ta el tekoi.” A ongerul el sils e ng mla omes a Miss Harmon el diak el mle bek, me ng kmo er ngii el “mekerang el omesisiich el ocholt er a teletelel a klumech me a omelilt el Rubak e mo er ngii, me ng diak el mechelang a Dios er a ngii.” E a remechel e ng kmo, “Ngii a chad el Rubak e ousbech er ngii, el a Rubak e mla loia er ngii a obereod el ureor tia.” Ng kmal mle sebech el kmo, ng mla omes a chad er a ues el ngar a Dios el mei er ngii el mla ouchais er ngii el kmo a obereod el ureor eo e “mla ngmai er ngii.”

GSAM 213.1A ureor er a Miss Harmon e mla mo er a ta el beluu me a bebil er a re beluu er a New England, el olecholt er a tekoi el mla omes er ngii. A bebil el taem, e a ngii e mla omes er a ues el ngar a Dios el mei el kmo ng mo er a ta el beluu, me ng lmuut el mla omes er a ringel el mo er ngii. A klumech er ngii e kmal mle remechel el ouchais er a rechad el mla mo er a uldemelel er a cheldebechel er a reng er a ongerul lemei a Jesus, me a klou el omesisiich er a rechad el mo mesebechakl el oltirakl er a tekoi el te mla omes me a tekoi el mla me er tir er a taem el mla mo.

GSAM 213.2Ng melekoi er a tekoi er ngii: “Bebil el chad e mla omekang er a ureor me ng mla omelekoi er a re chad el diak el oumera er a uldesui er a tekoi eo.... Dios e mla ouchais er a remechel el tekoi e ngii e mla omes er ngak el ngar er a ues el ngar a Dios el mei, me ng mla omerk er ngak er a ngelekel el mlo mlechuul el kirel a tekoi eo; e ng di kmal klou a remechel el mla omekang er a klumech, me ng mla omekeraol er ngak el kmo ngak e mla melemalt el oltirakl er a klechad. E a bebil el chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus el ngar er a ngaran e mla omekeraol er ngak el kmo ngak e mla oungerachel, me e a bebil el chad e mla omekeraol el kmo ngak e ngii a ulechell a oungerachel el ngak e mla oureor el mo omekang.”16 A tekoi eo e mo lmuut el melekoi er ngii er a bliongel el mo er a medal.

Notes

  1. Deuteronomi 4:34, 35. ↩
  2. Osobel 106:21, 22, ↩
  3. Efeso 4:8-15, ↩
  4. Mark 16:17, 18. ↩
  5. 1 Korint 1:4-8. ↩
  6. Ulaoch 12:17. ↩
  7. Ulaoch 19:10. ↩
  8. 1 Tesalonica 5:5, 19-21. ↩
  9. A lechub e kom mo omes er a ochais er a chedaol el Milluches el kirel a ngat er a Reng el dirk mo ngar, kom mo omes er a babier el 120 el babier el kmo Ngat er a Ulaoch er a Ikelesia er a Ebangkelio, el sebechel el mo ousbech er a blil a omerous er a hong. ↩
  10. El mla olecholt er a Hazen Foss; kom omes er a Bliongel 11. ↩
  11. Milluches el Uchei, p. 14, 15. ↩
  12. Daniel 10:8, 17-19. ↩
  13. Matthew 8:29. ↩
  14. Daniel 10:7. ↩
  15. ; omes a bliongel 11. ↩
  16. Early Writings, babier 22. ↩

Note

Back