Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
21 / 31
21 / 31

Bliongel 18 — Okedeldaol er a Dios er a Urerel a Omeruul me a Omerous er a Hong

John Norton Loughborough

GSAM 281.1“Me kede mo medengei a Rubak, alsekum e kede dirrek el osiik el medengei er Ngii; a lolemei er Ngii a mla merech besul el ua a tutau.”1

GSAM 281.2Mea er a buil er a June, 1849, a ureor er a Rubak White me a bechil me a Rubak Bates e ngar er a New England el diak le mo er a beluu erang. A taem e ng diak el mo, Clarissa Bonfoey er Middletown, Conn., mle chad er a blil a Rubak White. A taem el diak el mo a delal a mla mad, me ng mla kerekikl er ngii a tekoi el kirel a omes er a blai el mekereker. Me a tekoi el, a Rubak White mle sebechel el omes a blai el uldesuir er ngii; me ng mla mo er a ta er a blil a Mr. Belden er Rocky Hill, Conn.

GSAM 281Uchelel a omengull er a reng er a chelechang

GSAM 281.3Er a March 24, 1849, mle ngar a cheldecheduch el ngar er a Topsham, Maine. Er a sils er a Ulengull el Sils, a Mrs. White a ngiluu a ues, el a tekoi er ngii a kmal klou a belkul. Locha kede mo ungil el medengei a ues, alsekum e kede medengei a blekerdelel a tekoi er a taem erang.

GSAM 281.4Er a chelsel a March, 1848, er Hydesville, Wayne Co., N.Y., mle uchelel a ‘ngor el diak a medengei a uchul,’ me a tekoi el mla mo er a ‘omelngod er a rdeleb.’ Aika el tekoi a kot el mlo er ngii er a blil a telungalek er a Fox. Er a uchei er a merekel a taem el mekeald, a re Fox mla mo er Rochester, N.Y.; er a Corinthian Hall mle olecholt er a rechad a ika el tekoi, me a re ngalek el redil a mle kmal kensa er tir a re chad er a komiti, el redil me a resechal el mla ngilteterir er a kot el reungil el chad er a beluu el kirel a ika el ureor. A rokui el betok er a rechad a mle omdasu el kmo a omelngod a di blulak, me a lechub e ng mengeblad el ousbech a chim; e tirkel chad el kot el chongebeldiil a dirrek el di kekerei a klaodengei er tir el kmo a ika el tekoi a mo kmal klou.

GSAM 282Ulaoch er a omengull er a reng

GSAM 282.1Er a ues el mla omekedong er ngii, a Mrs. White mla omes el kmo a omelngod el diak a medengei a uchul er Rochester me a bebil el beluu a klisichel a Satan. Aika el tekoi a mo lmuut el betok el mo er ngii; me a mo ko er a tekoi er a omengull, el mo rullii a re chad el mla cheleblad el mo lmuut el chansing, me alsekum e ng sebechel, e a mo mengai a uldesuir a rechad er a Dios el mo er a ika el tekoi, me a mo rullii tir el omai er a rengrir el kirel a klemerang er a osisechakl er a Chedaol Reng.

GSAM 282.2E ng diak el klou a rechad er a taem erang el mla medengei el kirel a Omengull er a reng el mo meral er a beluu el uaisei a mla ulaoch, me el mo meruul el omengull, el ngar a ikelesia me a bastor er ngii.

GSAM 282Mla mo bleketakl a ulaoch

GSAM 282.3A bleketaklel a ulaoch e ng ngar a uldesuir a rechad el oumerang er ngii; a re chad el ngar er a United States el diak le mo er a bebil el beluu a 10,000,000. Me a omengull el mla uldesuir er a chelechang, a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais er Washington, D.C., Nov. 12, 1903, a mo olecholt er a tekoi el:

GSAM 282.4“Er a cheldecheduch el mla ngar er a chelechang er a ngarbab el cheldebechel er a rechad er a omengull er a reng, el mle ngar er a elecha el beluu, a beches el rolel a omengull a mle kengei er ngii. Mle ngar a tekoi er a omodars er a bastor me a rechad el oureor er a omengull, me a re chad el oumerang er a Omengull er a reng mla oulecholt er a ikelesia. A tekoi el mo medengei er a rebes el ngar er a omengull el:

GSAM 282.5“‘Ng diak el mo ngar a bastor me a chad el oureor er a ikelesia el diak le mla modars er a ureor el ngar a omodars, el ua uldesuir er a chelechang el uchelel a omengull. Ng diak a chad el sebechel el mo chad er a omodars el diak le mla ulebengal a okedong el mo bastor er a ikelesia, me a mla modars el chad el mo ocholt er a Ebangkelio er a cheldebechel er a renged er a rechad er a omengull er a reng el mla okedmeklel er a omengull er a renged, me a ngarbab el cheldebechel er a rechad er a omengull er a reng er a United States er a America. A re chad el mo bastor me a chad el mo ocholt er a Ebangkelio a kirel el mla kiei er a chelsel a ikelesia me a lechub e ng cheldebechel er a chad er a omengull er a reng el ngar er a rokui el deleuill er tir el diak el mekesai er a ede el rak; me a kirel el mla nguu a ilmokl er a cheldebechel er a renged me a lechub e ng ngarbab el cheldebechel el mo olecholt er a klumech el di test er tir el diak el mekesai er a eru el rak. A bastor el dirkak le merek a ta el rak el rokui er a ureor er ngii a diak a sebechel el mo modars.’”

GSAM 283Rubak White er Oswego, N.Y.

GSAM 283.1A blil a omeruul me a omerous er a hong mle ngar er a Oswego, N.Y., me a Rubak White mla omes a blai er Connecticut me ng mo er a beluu erang er a taem er a omes er a 1849. Er a beluu erang, er a November 3 er a rak erang, mle ngar a cheldebechel er a re chad el oumerang. Me a ureor er a re chad erang, Mrs. White mla melekoi el:

GSAM 283.2“Melech a mla omes a reng er a Dios el kirel a ureor er a renged er a New York. A buch er ngak a mle medengei er a rengul el kmo ng kirel el omeluches me a omerous. Me aki mle meleng a blai er Oswego, me aki mle meleng a kloklel a blai er a ochellei, me mle omes a blai. E ngar erang a buch er ngak mla omeluches, mla omerous, me mla ocholt. Ng mla uchul el kmo ng mo kiei a olengchelel er a mengkar er a taem er a taem, el kmal mengiil el chochoi er a chad el melekoi el chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus me a mla ocholt er a tekoi el diak, me a mla omelilt er a taem, me a mla melodech a re chad el kirel a klaumerang.”2

GSAM 283Mla omerous a Lmuut el Omesuub er a Ongerul Lemei a Jesus me a Chad er a Ouchais er a Ulengull el Sils

GSAM 283.3Er a taem er a omes er a 1850, mle uldesuir el kmo ng ungil el mo omes a bebil el tekoi; me a Rubak White mla mo er Paris, Maine. Erang a kot el bliongel er a Lmuut el Omesuub er a Ongerul Lemei a Jesus me a Chad er a Ouchais er a Ulengull el Sils mle omerous el er a eru el taem er a ta el buil, el ngar a 13 el ngaran, el ngar er a 8 el babier el duubech er a 2 el kell, el a babier el mla omerous e ng 7⅛ in. x 10¼ in. A klebesei er a kot el ngaran mle er a November, me a mechel a June 9, 1851.

GSAM 284.1A klou el klou er a hong el meketek er a Klemerang er Chelechang mle uldesuir el ungil er a omesurech er a klemerang, me a klou el ureor er a klumech, me a klou el chad el omerk er a ureor. Me a hong mle omerous el diak a telbiil, mle ngar a kloumerang el kmo a resechelil a ureor a mo omekngil a omerous, me a tir a mle meruul er ngii. Me a re chad el oumerang mle klou el omes el diak el kilklou, a mle oltirakl er a klisichel a Dios, me a mle meruul er a sebechir el mo omekngil a klemerang el mo er a uchei.

GSAM 284J. N. Andrews mla uchelel el ocholt

GSAM 284.2Er a taem erang, J. N. Andrews, el mla kiei er Paris, Maine, mla uchelel a ureor er a bastor er a Ebangkelio me a chad el omerous er a tekoi er a omengull. Er a Lmuut el Omesuub er a May, 1851, ng mla omerous a tekoi el ngar er a lmuut er a 5 el babier el kirel a klumech er a re tedel el anghel. Ng mla okedmeklel a ulaoch er a char el ngar a 2 el orus er ngii er a Revelation 13 el mo er a United States, el mla melekoi el kmo a omekrael er a rechad el kmo te kirel el ousbech a kot el sils er a sandei el mo Ulengull el Sils a mo uchul a le bo uldak er a uriul a ikelesia me a renged er a beluu erang. A uldesuir e ng diak le ngar er a bebil el tekoi, e ng ngar er a ulaoch el diak a omekrael er a taem erang. A tekoi el kmal klou el oulekoi er ngii mle er a Dr. Durbin, el mla mo er a Lmuut el Olecholt er a Omengull er a Kristo, el kmo:

GSAM 284.3“A lsekum e a omengull er a Kristo a mo uchul a ungil el omerellir me a klengar er a reng er a renged, e a renged a kirel el ousbech a re omekrael er ngii el omterob er a rechad el diak el oltirakl er a llach er a chedaol el Ulengull el Sils er a mederir a rokui, el rolel a le mengkar er ngii el renged.”

GSAM 285Olterau er a sers el mo omekngil a ureor

GSAM 285.1Er a taem erang, Hiram Edson er New York me Cyrenius Smith er Jackson, Mich., mle olterau a sers er tir, el ta el sers e ng $3,500. Te mle meleng a bebil el sers el mo ousbech er ngii el kirir, el kmo ng mo ngar a telbiil er tir el sebechir el omekngil a ureor er a klumech.

GSAM 285Mla mo a blil a omerous er Saratoga

GSAM 285.2Er a 1851, a Rubak White mla mo er a Paris, Maine, el mo er a Saratoga Springs, N.Y. Erang, e ng kuk mla meleng a kloklel a blai, ng mla omes a blai, me ng mla omerous er a bliongel 2 er a Lmuut el Omesuub er a Lemei a Jesus; a kot el ngaran mle er a August 5 er a rak erang. A bliongel e ng ngar er a 14 el ngaran, me ng omerous el er a eru el taem er a ta el buil. A mechel ngaran mle er a March 23, 1852. A ngaran er a hong mla mo ngodech el di kekerei er a Lmuut el Omesuub er a Ongerul Lemei a Jesus el ngar er a bliongel 1, me ng mo Lmuut el Omesuub er a Lemei a Jesus me a Chad er a Ouchais er a Ulengull el Sils, el ngaran el dirk ngar er a bliongel er a 82. A klou er a hong mla mo er a 3 el kell me a 8 el babier, el babier e ng 8¼ in. x 11¾ in.

GSAM 285.3Ng sebechel el medengei er a klou el klou er a hong el hong er a ikelesia el dirk ngar er a chelechang, el kmo a omes er a tekoi mla mo er a ungil; ng mla olecholt er a omesurech el ungil, me ng mla mekedong el kmo a ureor er a ongedel anghel mla mo kiei.

GSAM 285Omerous er Rochester—blil a mesisiu el omerous er a chad

GSAM 285.4Er a May 6, 1852, a kot el ngaran er a bliongel 3 er a Lmuut el Omesuub er a Lemei a Jesus me a Chad er a Ouchais er a Ulengull el Sils mle omerous er Rochester, N.Y., me a mesisiu el omerous me a llechukl el ousbech er a omerous mle blil a re chad er a Sebadong. Hiram Edson mla meliuech a telbiil el mo mecherar a Washington mesisiu el omerous er a chad, me a llechukl el ousbech er a omerous me a tekoi el kirel a omerous. Ng mla medengei el mo ngat a telbiil er a re chad el omerk er a klemerang. A mesisiu el omerous er a chad e ng mla ngar er a blil a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais er Battle Creek, Mich., el mo er a le medul er a ngau, Dec. 30, 1902. Er a taem erang, ng mla uldesuir el ua ngii a ungil mesisiu el omekedong er a blai. Er a Ngaran 12, Bliongel 3, Oct. 14, 1852, mle ngar a omekedong el kmo a telbiil er a omes a blai er a mesisiu el omerous me a tekoi mle $652.93, me a telbiil el mla me mle $655.84. Er a re 12 el ngaran er a hong, 2,000 el kerekikl er a ta el ngaran mle omerous me mla olterau el diak a telbiil.

GSAM 286Mla uchelel a Chad er a Osisechakl er a Rengalek

GSAM 286.1Er a August, mle uchelel er a blil a Lmuut el Omesuub a omerous er a Chad er a Osisechakl er a Rengalek, el er a buil. Chelechang e ng omerous er a ta el sandei, me a tekoi el omerous er a ta el ngaran e ng el ua a el ua er a 4 el taem er a kot el ngar er a taem erang.

GSAM 286Uriah Smith mla mo er a blil a omerous

GSAM 286.2Er a 1853, Rubak Uriah Smith mla uchelel a ureor er a blil a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais, el ngar er a ureor el klou el mo er a 50 el rak. Er a 1853, mle kot el melekoi er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais el kmo a re chad el mo ousbech a hong a sebechel el omechar er ngii el di harau a cheral a omeruul er ngii. A hong er a re chad er a bebil el diak a telbiil, el kmo a udoud el dirk kirel a mle harau el okiu a tenget er a re chad el bekerurau me a re chad el soal el olengeseu. Er a 1854, mle melekoi el kmo a telbiil er a Lmuut el Omesuub el er a eru el taem er a ta el buil e ng $1.00 er a ta el rak. Er a rak erang, er a cheldecheduch er a omengull er a chelsel a tento er Macomb renged, Michigan, er a July, mle omeruul el mo olterau a hong. Er a cheldecheduch, $50 el hong mle olterau. Rubak White mla melekoi er a Lmuut el Omesuub, “A tekoi el olecholt el kmo a hong a sebechel el olterau.”

GSAM 286Olengit er a $500 el mo omekngil a omerous er a mekererei

GSAM 286.3Er a Lmuut el Omesuub er a Oct. 12 me a Dec. 24, 1854, mle olengit er a $500 el mo omekngil a omerous er a mekererei, el kmo a blil a omerous a mo sebechel el mo ngat a mekererei er a bastor el mo olterau el diak a telbiil, me mle dirrek el olengit er a ‘udoud el $500 el mo olengeseu er a blil a omerous, el kmo a Lmuut a mo omerous er a ta el ta el sandei el diak el omekeu er a ta el sandei el kirel a diak a telbiil.’

GSAM 287J. P. Kellogg me Henry Lyon mla olterau a re sers er tir

GSAM 287.1Er a taem erang, J. P. Kellogg er Tyrone me Henry Lyon el kiei er a Plymouth, Mich., mla olterau a re sers er tir, ta el sers e ng $3,500, el diak a bebil el uchul me ng mo ngar a telbiil el omekngil a ureor. Me a re chad er a Michigan el chad er a ikelesia a mla mo er a chelsel a taem el ungil, el ngar a telbiil me a reng el kiei el omekngil a ureor er a ta er a omekngil. A kot el chad mla meruul a sebes er Jackson, Mich., me a ongerul mla mo er Battle Creek, el meruul er a ureor er a chad el meruul er a blai el kirel a blil a re chad er ngii.

GSAM 287A re hong me a re babier er a $3.00

GSAM 287.2Er a mechel er a Bliongel 6, June, 1855, a chad a sebechel el omechar er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Osisechakl er a Rengalek er a ta el rak, me a kedeb er a re babier el mekereker, mekererei, me a hong er a klemechel el ua a hong el ousbech er a taem erang—26 el babier el mekereker me a mekererei—er a $3.00. A telbiil el mla okedmeklel er a Chad er a Osisechakl er a Rengalek e ng 25 tebel er a 12 el ngaran.

GSAM 287Okedong el kmo a blil a omerous a mo er a Michigan

GSAM 287.3Er a April, 1855, a Rubak White me a bechil mla mo er a Michigan, me mla meruul a cheldecheduch er a bebil el beluu. Er a 28 me a 29 er a buil erang, mle ngar a cheldebechel er Battle Creek; er a taem erang, a ochellei er Battle Creek mla oulekoi el kmo ng mo omekedong er a Rubak White el mo omes a blil a Lmuut el Omesuub er Rochester el mo er Battle Creek. Dan Palmer, Cyrenius Smith, J. P. Kellogg, me Henry Lyon mla oulekoi el mo ngat $300 er a ta el chad, el diak a telbiil er a omekrael, el mo ngat $1200 el mo mecherar a ongel me a blil a omerous. Me ng mla mecherar a ongel er a buk er a dimesungos er a West Main me a Washington dengereng, me mla omes a blil a omerous el ngar a 2 el tela el dengel, el 20 x 30 el sak, me a bleob el 20 el sak.

GSAM 288Kot el blai er a cheldecheduch er Battle Creek

GSAM 288.1Er a ta el taem erang, mle omes a kot el blai er a cheldecheduch er a re chad er a Sebadong er Battle Creek, el 18 x 24 el sak. A blai el diak a klou el tekoi, el mla ousbech a dengel me a chelebuul, mle ngar el kmed er a buk er a diluchesngebard er a Van Buren me a Cass dengereng.

GSAM 288Er a kot el blil a omerous

GSAM 288.2A kot el ngaran er a Lmuut el Omesuub el omerous er Battle Creek er a blil a re chad er a Sebadong mle ngar a Dec. 4, 1855. A telbiil er a hong mle okedmeklel er a $1.00 er a bliongel el 26 el ngaran; me mle olengit el kmo a hong a mo omerous el diak a telbiil er a re chebuul el ungil. Mea er a taem erang, re Rubak Waggoner me Cottrell mle omerous el ngar a kell er a Lmuut el Omesuub er a Lemei a Jesus me a Chad er a Ouchais er a Ulengull el Sils el ua chad el klou el melekoi.

GSAM 288.3Er a Lmuut el Omesuub er a Dec. 18, 1855, a re chad el omekrael er a omerous mla melekoi el tekoi el locha ngodech er a rengrir a rechad el oureor er a blil a omerous er a chelechang. Ng mle uaisei: “Ng diak el medengei el kirel a re chad el oureor er a blai el diak el mo ngat a telbiil el ungil er a ureor er ngii. A chad el omekrael er a omerous a ngat a betel a telbiil el sebechel el ngat er a bebil el ureor.” Ng sebechel el omekedong el kmo a telbiil er a taem erang e ng diak a betel er a telbiil er a chelechang; me a betel el telbiil er a taem erang e ng el ua a ta el tedel me a ta el uel el telbiil er a chelechang. A re chad el oureor er a blil a omerous er a taem erang a mle melenget a tedebechel a cheral a urerir el kmo a Ebangkelio er a klemerang er chelechang a mo omerous.

GSAM 288Olengit er a mesisiu el omerous me a mesisiu el klisichel

GSAM 288.4Er a Lmuut el Omesuub er a March 19, 1857, mle kot el melekoi el kmo a mesisiu el omerous me a mesisiu el klisichel a kirel el ngar a omerous er a re hong, mekererei, me a babier. Er a April 2, mle ngar a omekedong el kmo ng mo mecherar a Adams mesisiu el omerous, me a re chad el 7 mla oulekoi el ngat $100 er a ta el chad el mo omechar er ngii. Er a ngaran el mo er a uriul, mle melekoi el kmo a mesisiu el omerous me a mesisiu el klisichel e ng mo $2,500, me a ulecholt er a telbiil mla mo $1,700.

GSAM 289.1Er a tekoi er a omerous er a Rubak White er a Lmuut el Omesuub er a Aug. 13, 1857, e ng ngar a klumech el omekngil el kmo: “A blil a omerous er kemam e ng diak a blals er ngii. A udoud el kirel a hong e ng $1,426, el dirk ngar er a hong. A beches el mesisiu el omerous e ng omeruul el ungil, me a omes e ng ungil el kmo ng mo mereched el omeruul er a klisichel a chat er a ralm el omrechorech me a cheral el rokui a mo mla harau. A omeruul er a chelsel a tento e ng ungil el mo er a taem er a kot.”

GSAM 289Kot el Ouchais er a Olterau a Hong

GSAM 289.2Er a 29 el kebesengil a ongeteruich el buil er a 1857, a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais a milechais el kmo a udoud el mla melai er a olterau a hong er a eru el rak el mla merek a $1,287.91. Tia a kot el ouchais el ua tiang el mla meruul el mo er se el sils. Ng olangch er a omerolel er a medal a ureor, me ng uchul a omekngeltengat, e le ng olecholt el kmo a klemerang a mo mesisiich, me ng “ua a omoachel er a llomes el merael el mo er a rokui el beluulechad.”

GSAM 289A Obis er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais a Ungil el Blil a Omeked a Udoud

GSAM 289.3Er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais er a 13 el kebesengil a ongeai el buil er a 1858, a rechad er kemam a kot el mo medengelii a uldasu el kirel a omeked er a udoud el diak el dirrek el ousbech er ngii er a obis. A rechad el ngar er ngii a ududir el diak el kirel er a taem er se a sebechir el omeked er ngii er a obis, e te sebechir el melai er ngii er a bek el taem el lodurech el kirel a usbechir. El uaisei, a obis a sebechel el ousbech er a udoud el omekngil a ureor. A mla oltirakl er tia el uldasu, e ng lmuut el omesisiich er a udoud er a ureor.

GSAM 289.4El omuchel er se el taem el mo er chelechang (1905), ng diak a chad el mla mo diak a ta el dolar er a ududel el lleng er a blil a omeruul me a omerous er a hong er kemam, me a lechub e ng diak le melai a ududel er a taem el lousbech me mengeriil er ngii. A rechad el melemalt a rengrir me keldung el omdasu a mla omes er a obis er kemam el blil a omeked er a udoud el diak el dirrek el ousbech er ngii, el lmuut el ungil er a bangk el blechoel el mo diak. A bangk a ngar er ngii a singio er a beluulechad, e a blil a omeruul me a omerous er a hong er kemam a oba a klisiich er a rokui el cheldebechel er a ikelesia el “omesisiich er ngii.”

GSAM 290Okedmeklel a Cheldebechel er a Omeruul me a Omerous er a Hong er a re chad er a Sebadong

GSAM 290.1A Cheldebechel er a Omeruul me a Omerous er a Hong er a re chad er a Sebadong a mlo okedmekl er a 3 el kebesengil a ongeim el buil er a 1861. A babier a mlo eldim el mengai a rechad el mo chad er a bliongel er a udoud el uchul a ureor, el $10 a cheral a ta el bliongel. Er a eru el sandei a mlo ouchais el kmo a udoud er a bliongel el mla kengei el mesa a $4,080.

GSAM 290.2El omuchel er a 11 el kebesengil a ongelolem el buil er se el rak, a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais a mlo meruul me merous er a Cheldebechel er a Omeruul me a Omerous er a Hong er a re chad er a Sebadong. A kot el blai er a obis el uleruul a cheldebechel a mle ngar er a dimesungos el kingall er a rael er a Main me a Washington, er a basio el kilelat a mechut el blai er a kerrekar el mlo er a rael er a Kalamazoo. Tia el blai a mle eru el chellibel, e a kbekbel a mle meruul er a mesisiich el renga. A teletelel a ua a kerus er a Greece, e a medal a blai a mo er a diluches, er a rael er a Main. A delechel el omuchel er a ongos el mo er a ngebard a 44 el sak, e el omuchel er a diluches el mo er a dimes a 72 el sak.

GSAM 290Kot el Hong me a Babier er a Bebil er a Tekoi

GSAM 290.3A klumech a merael er a medal el telkib er a telkib, me a bek el omuchel el mo er a medal a omesisiich me omekldim a ureor. Er se el taem a blil a omeruul me a omerous er a hong er kemam a uleruul a eim el mekekerei el hong er a tekoi er a cheroid el beluu: edei er a tekoi er a Denmark me a Norway, me a eru er a tekoi er a France. El uaisei a kot el omuchel el meruul a hong el kirel a cheroid el beluu.

GSAM 290.4A rechad er a cheldebechel a blechoel el mo betok, me a udoud a dirrek el blechoel el mo klou. Tia a olecholt er a ouchais er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais er a 16 el kebesengil a ongeim el buil er a 1863. A melechesel a cheldebechel a msa a ouchais er a rokui el udoud el mla melai, el ua tiang:—

GSAM 290
Udoud er a bliongel me a tenget el mla mo er a Cheldebechel el mo er chelechang$10,374.13
Udoud el mla melai er a obis er a Rochester700.00
Udoud el mla melai el kirel a lmuut el klekedall300.00
Udoud el mla melai er a udoud el kirel a hong1,355.00
Udoud el mla melai el kirel a mesil el meruul a hong me a mesil el omekrael er ngii2,500.00
Rokui$15,229.13

GSAM 291.1A melechesel a lmuut el mle melekoi el kmo:

GSAM 291.1“A keldung el omes me omelilt er a cheral a klekedellel a cheldebechel a olecholt el kmo a cheral a diak el mekekerei er a $20,000. Tia a kmeed el $5,000 el betok er a udoud el msa a re sechelil a ureor. Tia a olecholt a melemalt el reng me a klaumerang er a Ochellei White me a re chad el mle mengereor er ngii er a obis er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais. “E. S. Walker, Melechesel.”

GSAM 291Omesa a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais el mo er a Cheldebechel

GSAM 291.2A ureor er a omeruul me a omerous er a hong a mlo er tia el teletelel el okiu a ringel el ureor me a tenget er a Rubak White. Me a udoud el mla mo betok er ngii a meral el ududel, e le a omerolel er a medal a uldimukl er a omenges a soel a rengul, a klemedengei er a okedmeklel a ureor, me a keldung el omengereomel. E ng diak el mengai er a rokui el udoud me a lechub e a ta er a bliongel er ngii, e ng dmeu a rengul el diluu a rokui el mo er a ikelesia. Me ng dirrek, er a cheldebechel el mlo okedmekl e kengei el msa er ngii a $6 er a bek el sandei el cheral a urerel, e ng di millekoi el melai a $4 er a bek el sandei.

GSAM 291Babier el Ouchais er a Kederaol er a Pacific

GSAM 291.3Er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais er a 21 el kebesengil a ongeua el buil er a 1874 a mle ngar er ngii a tekoi el luleches a Rubak White el kirel a ureor er a kederaol er a Pacific. Ng milekoi el kmo er a telkib el taem e ng mo kirel el omuchel a babier el ouchais er a bek el sandei el omekrael er a ureor er se el kederaol. Er a telkib el taem er a uriul er tiang e a rael a mlo mengai el omechar a mekekerei el lech a llechukl er a tekoi me a klekedall er a Oakland. El okiu aika el klekedall, er a ongelolem el buil a mlo omuchel a babier el merous el eru el taem er a bek el buil, el ngklel a Olangch er a Taem.

GSAM 291Omekldim a Udoud

GSAM 291.4Er a uriul er a omeruul er a elolem el babier er a Olangch er a Taem, a Rubak White a liluut el mo er a ongos, e ng mengai a cheldebechel er a ikelesia er a ta el renged er a California el meruul a kirel el mo sebechel a omeruul er tia el babier. Er a Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia er a 15 el kebesengil a ongeai el buil er a 1874, a uldasu a mlo mo er a re ochellei er a ongos el mekldim a $6,000 el omechar a mesil el meruul a hong, a mesil el omekrael er ngii, me a llechukl er a tekoi el kirel a obis er a Olangch er a Taem, a lsekum a re ochellei er a kederaol er a Pacific a mekldim a $4,000 el omechar a chutem me meruul a blai el kirel a obis.

GSAM 292.1A Rubak George I. Butler, el er se el taem a chad er a cheldebechel el omekaeb er a Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia, a mlo er a cheldecheduch er a omengull el kiei er a tento er a Yountville, California, e ng milekoi er a re ochellei a tia el uldasu. Er a 11 el kebesengil a ongeteruich el buil er a 1874, te milechei er a mengai erir el kengei el mesa a $19,414 el udoud er a chelsuk.

GSAM 292Okedmeklel a Blil a Omeruul me a Omerous er a Hong er a Pacific

GSAM 292.2Er a 2 el kebesengil a ongeru el buil er a 1875, a Rubak James White me a bechil, el uldimukl er a Rubak J. H. Waggoner me a bebil el rechad el meduch er a ureor, a mlo er a Oakland. Er a 12 el kebesengil a osisiu el buil, a cheldebechel er a ikelesia er a ta el renged er a California a mlo mengai el mo ta el cheldecheduch el kirel a omesodel a basio el mo meruul a blai er ngii el kirel a obis er a Olangch er a Taem. Er a uriul er a keldung el cheldecheduch, te kengei el omechar a chutem er a ngebard el bitang er a rael er a Castro, er a delongelel a 11 me a 12 el rael. Er a osisiu el sils, a Rubak White me a John Morrison a milechar aika el chutem, e a babier el olecholt el kmo te ouchutem a mlo er a ngellir. Te mle medengei el kmo a cheldebechel a le mo okedmekl e te mo diluu el mo er ngii a chutem el ngii di el betok el mo kirel el usbechall er a cheldebechel.

GSAM 292.3Er a 1 el kebesengil a ongeua el buil er a 1875, a Cheldebechel er a Omeruul me a Omerous er a Hong er a re chad er a Sebadong er a Pacific a mlo okedmekl er a Oakland. A udoud er a bliongel el uchul a ureor a mlo omelilt el $28,000. El oltirakl er a klaodengei erir, a sueleb el bliongel er a chutem er a rael er a Castro a mlo diluu er a cheldebechel. Ng dirrek el mlo meruul a blai er a O. B. Jones er a Battle Creek, Michigan. A teletelel me a klungel a osisiu er a blai er a obis el mla meruul er a Battle Creek, e a blai er a Oakland a mle meruul er a kerrekar el diak el renga. A blai a mlo meas el ousbech er ngii, me a Olangch er a Taem a mlo er a beches el basio er a ongeim el ureor, 27 el kebesengil a ongeai el buil er a 1875.

GSAM 293Ongesechel el mo er a Mountain View

GSAM 293.1A omeruul me a omerous er a babier el ouchais me a hong er tia el blai a ungil el merael el mo er a 1904. Er se el rak a mlo renrak a rael el mo mengesech a blil a omeruul a hong el mo er a beluu el cheroid er a meklou el beluu. A chad el omekaeb er a Blil a Omeruul me a Omerous er a Hong er a Pacific a milekoi a uchul tia el ongesech el ua tiang:

GSAM 293.1“Er a betok el rak a re chad el omekaeb er a Cheldebechel er a Omeruul me a Omerous er a Hong er a Pacific a mla omdasu el kmo a chutem el ngar er ngii a blil a omeruul me a omerous er a hong erir a kmal klou a cheral, me ng kmal mekesai el kirel a blil a ureor er a mesil. Ng ngar er a sueleb er a meklou el beluu, er a basio el kiei a rechad er ngii. Te omdasu el kmo ng ungil a uldasu er a betok el rael el mesodel a basio el cheroid er a meklou el beluu, el lmuut el mekekerei a cheral a chutem, me a rechad er a ureor a sebechir el omechar a blilir er a basio el ungil er a klisichel a bedengel. Ng mo ngar er ngii a sebechel el betok el chutem el kirel a mesei, a kerrekar el melai a redechel el kall, me a basio el beot el nguu a ungil el eolt; me ng ungil a rael er a olangch er a klalo er a mlai er a daob. A uaisei el basio a mla mesodel me omechar er a kekerei el beluu er a Mountain View, er a renged er a Santa Clara, el 39 el mael er a dimes er a San Francisco. Tia el basio a uldimukl er ngii a betok el ungil el tekoi er a meklou el beluu me a ungil er a klisichel a bedengel el klengar er a beluu el cheroid er a meklou el beluu.”

GSAM 293Omuchel er a Omeruul a Hong er a Cheroid el Beluu

GSAM 293.2El olecholt er a omerous er a klemerang, aki omes el kmo er a 1875 el mo er a 1878, a ureor er a omeruul a hong a mlo omuchel er a Basel, Switzerland, me a Christiana, Norway.

GSAM 293.3Er a taem el ngmill a llel a kerrekar er a 1875, a ouchais a mlo er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais el kirel a olterau a hong er a ta el obis er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais. Er a euid el rak, el omuchel er a 1868 el mo er a 1875, a udoud a mlo $85,644.54, el kmeed el elolem el taem el betok er a euid el rak el mle ngar er a uchei. Me a udoud er a olterau a hong er a rokui el eua el obis (Michigan, California, Switzerland, me a Norway), er a edei el rak, el 1875 el mo er a 1878, a mle $98,163.73.

GSAM 293.4Er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais er a 17 el kebesengil a ongeteruich el buil er a 1878 a mlo ouchais el kmo a rokui el hong, mekekerei el hong, me a mekekerei el babier el mla meruul er a obis er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais er a uchei er a 1864 a mlo 50,058,000 el medal a babier. El omuchel er a 1864 el mo er a 1878, a belkul a medal a babier a 158,130,951, me a rokui a 208,188,951 el medal a babier.

GSAM 294A Chad er a Osisechakl er a Rengalek a mlo Merous er a Bek el Sandei

GSAM 294.1El mo er a 1 el kebesengil a kot el buil er a 1879, a Chad er a Osisechakl er a Rengalek a mle meruul me merous er a bek el buil. E er tia el sils, el omuchel a 27 el rak er ngii, a mlo meruul me merous er a bek el sandei; me a usbechel a mlo eua el taem el klou.

GSAM 294A Klalo el Diluu a Rubak White el mo er a Cheldebechel

GSAM 294.2Er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais er a 23 el kebesengil a kot el buil er a 1879 a ngar er ngii a bebil el tekoi er a Rubak White el kirel a klaodengelel er a ureor. Ng kirel el ouchais er tiang, e le a olecholt a lmuut el llomes er a tenget el mlo meruul er a ureor er a omeruul me a omerous er a hong. A tekoi er ngii a ua tiang:—

GSAM 294.3“Er a 1861, er a Cheldebechel er a Omeruul me a Omerous er a Hong el mlo okedmekl er a Battle Creek, Michigan, aki diluu el mo er a cheldebechel a babier er a ngellir a re chad el mengai a babier er kemam me a sebechel el lmuut el meruul me merous a rokui el hong er kemam. Er a uriul a mlo omelilt el kmo a cheral aika a mle $10,000. El uaisei a klekedellel er kemam a dil mlo $1,000 a cheral, e aki mlo mengereor el chad el omekngil a babier, chad el omekaeb a ureor, me a chad el mengedecheduch er a Dios, el melai a $6 er a bek el sandei.

GSAM 294.4“Er a 1866, er a kemam el liluut el mo er a obis er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais er a uriul er a klou el secher, aki mlo medengelii el kmo a re chad el omekaeb er a ureor a mla mengim a 10 el basent el ongiakl er a betok el telael el udoud el bldoel, me a udoud er a bliongel a mlo mekekerei el $32,000;3 E er a eua el rak, el okiu a okedeldaol er a Dios, a blals a mlo mengim, a udoud er a bliongel a mlo $75,000, me kemam [a cheldebechel] a mle ngar er ngii a $5,000 er a bangk.”

GSAM 294Teletelel a Blil a Omeruul me a Omerous er a Hong er a 1880

GSAM 294.5Er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais er a 15 el kebesengil a kot el buil er a 1880, a Rubak Butler a melekoi el kmo:—

GSAM 294.6“A blil a omeruul me a omerous er a hong er kemam (Battle Creek) a direk el mlo meklou el okiu a omeruul a bliongel er a sueleb er a delongelel a eru el blai er a ongos. Tia a kmal omekloul a sebechel me omekbeng a usbechel a rokui el blai. Ng ngar er ngii a klekedall el meruul a lild er a chelsuk el okiu a klisiich er a dengki, me a klekedall el meruul a lild er a tekoi el mo osisiu el meruul a babier, me a klekedall el meruul a kot el ungil el chelechedal me a omelletechel a hong. Er a klemerang, a rechad el kirel el medengei a melekoi el kmo tia a kot el ungil me a rokui el blil a omeruul me a omerous er a hong er a renged er a Michigan.”

GSAM 295.1Ng mla mo meklou el ua tiang, e er a uchei er a merek a taem er a mekeald a mlo kirel el meruul a beches el blai er a dimes er a kot el klou el blai, el blil a mesil el meruul a hong. A eim el mesil el meruul a hong er a cheldebechel a mlo mengesech el mo er tia el blai. A ta er aika el mesil a lmuut el meklou er a bek el mesil el mla ousbech er ngii er a obis. A ta el mesil el osisiu a klungel me a teletelel a direk el mlo er a obis er a Olangch er a Taem er a Oakland, California.

GSAM 295.2Er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais er a 17 el kebesengil a ongeim el buil er a 1881, a Rubak White a milekoi el kirel a ungil el omerolel a ureor er a kot el blil a omeruul me a omerous er a hong er a Battle Creek, el kmo:—

GSAM 295.3“El mo otobed a udoud er a blals er a Cheldebechel er a Omeruul me a Omerous er a Hong er a re chad er a Sebadong er a keldung el omelilt er a cheral a rokui el klekedellel, me a blai, a chutem, me a bebil el klekedall el medechel a diak el mekesai er a $105,000 a cheral. Er tiang a rokui el rechad er kemam a mla mesa el udoud er a bliongel, tenget, me a udoud el chelubesir a re mla mad, el mo $34,432.17. Me a bebil el resechal me a redil el melisiich er a klaumerang el mla diluu a klengar erir el kirel a ureor a mla meched a $70,567.83 [el okiu a tenget er a klengar erir me a keldung el omekaeb er a ureor, el diak el okiu a tenget er a udoud].”

GSAM 295Omuchel a Urerir a re chad el olterau a hong el merael er a blai

GSAM 295.4El omuchel er a rak er a 1881, a rechad er kemam a uleruul a beches el tekoi, el omuchel a ureor er a olterau a hong me a babier er kemam el merael er a blai. A re chad el olterau a hong el merael er a blai a dimlak el keldung el meruul a ouchais er a udoud erir el omuchel el mo er a 1884. Me a ouchais er kemam er se el taem a mlo meruul er a ouchais er a olterau a hong er a eua el blil a omeruul me a omerous er a hong. El oltirakl er a belkul a udoud el te ouchais er ngii, a udoud er a eim el rak a $221,248.69. A klisiich er a ureor a mlo omerous el omuchel er a basio er a ureor er a Ebangkelio er kemam er a sueleb er a Europe me a beluu er a Scandinavia, e a usbechel a hong me a babier er a tekoi er a cheroid el beluu a lmuut el mlo betok.

GSAM 296Olterau a Hong er a Teruich el Rak

GSAM 296.1El omuchel er a 1884 el mo er a 1894, el teruich el rak, a meklou el hong er kemam el mla llechet a betok er ngii a mlo oterau er a re chad el olterau a hong el merael er a blai. A udoud er a olterau erir er tia el taem a $4,031,391.26. Er tia el taem a ureor er kemam a lmuut el mlo omerous el okiu a okedmeklel a blil a omeruul me a omerous er a hong er a Australia; Tahiti, er a iungs er a Pacific; Helsingfors, Finland; Hamburg, Germany; me a bebil el basio. A udoud er a re chad el olterau a hong el merael er a blai er a rak er a 1895, el ng mle meringel a klengar er se el rak, a mlo ouchais el $357,467.23 a rokui. A rokui el uldimukl er a udoud el mla ouchais er ngii a mlo $4,816,773.73.

GSAM 296Udoud er a Olterau er a Okeim el Rak: $11,000,000

GSAM 296.2El mo medengelii a rokui el udoud er a olterau el omuchel er a 1854 el mo er a 1 el kebesengil a kot el buil er a 1896, ng dirk kirel el meched a udoud er a olterau a bebil el hong er a usaso, a mekekerei el hong, a mekekerei el babier, me a sunga, el ouchais er a rokui el blil a omeruul me a omerous er a hong er a teruich el rak el mla ouchais er ngii. Tia el udoud a $3,458,278.23, me a rokui el udoud er a olterau a hong er a cheldebechel er a ikelesia er a 22 el rak a mo $8,275,051.96. El melekoi er ngii er a bebil el rael: a udoud er a okedei el rak (1854 el mo er a 1884) a $424,915.24, e er a 12 el rak er a uriul, el mo er a 1 el kebesengil a kot el buil er a 1896, a $7,850,136.72. A re chad er a ureor er a olterau a hong el merael er a blai a mlo mekekerei er a eai el rak el mla merek, e ng sebechel el keldung el omelilt el kmo, el omuchel er a 1854 el mo er chelechang (1905), a hong me a babier er a re chad er a Sebadong el mla oterau a betok er a $11,000,000 a cheral.

GSAM 296Omeruul a Hong er a Kmeed el Okeua el Tekoi

GSAM 296.3A omerolel a klumech er a hong me a babier a meketakl el dorenges el kmo a ureor a mla omuchel er a kmeed el okeua el meklou el tekoi. Aika a tekoi er a Arabia, Armenia, Basuto, Bohemia, Bulgaria, Bengal er a India, Sina, Denmark, Merikel, Estonia, Finland, France, Fiji, Greece, Germany, Holland, Hungary, Hawaii, Italy, Iceland, Japan, Kaffir, Latvia, Lavonia, Maori, Poland, Portugal, Romania, Russia, Serbia, Spain, Sweden, Tahiti, Tonga, Wales, me a bebil. Er aika el bebil el beluu me a renged er a rechad a ngar er ngii a rechad el ngeltengat er a ureor el omekrael er a medal a klemerang er a klumech er a ongedel anghel.

GSAM 297.1A hong, a mekekerei el hong, me a mekekerei el babier el mla meruul er a bebil el tekoi a betok er a 1,187 a belkul. El mo melai a ta er a bek el hong me a babier, me a 87 el babier er a cheldebechel er a ikelesia el merous er a bebil el tekoi er a ta el rak, a mo kirel a kmeed el $340.4

GSAM 297A Basio er a Lluich el Blil a Omeruul me a Omerous er a Hong

GSAM 297.2A lluich el blil a omeruul me a omerous er a hong er a re chad er a Sebadong a ngar er aika el basio: Avondale, Australia; Battle Creek, Michigan (2); Basel, Switzerland; Christiana, Norway; Copenhagen, Denmark; Cape Town, South Africa; Calcutta, India; College View, Nebraska; Hamburg, Germany; Helsingfors, Finland; London, England; Melbourne, Australia; Montreal, Canada; Nashville, Tennessee; Oakland, California; South Lancaster, Massachusetts; Stockholm, Sweden; Tocubaya, Mexico; Washington, D.C. Me er a uriul er aika el blil a omeruul me a omerous er a hong, a rechad er kemam a dirrek el meruul a babier el ouchais me a mekekerei el babier er a Hong Kong, China; Tokio, Japan; Cairo, Egypt; South America; me a iungs er a Fiji.

GSAM 297Omeruul me a Omerous er a Kot el Mekekerei el Hong

GSAM 297.3Ak di mes er a uchei er a ta el kekerei el taem, el mo omes a klekedall el kirel el ousbech er ngii a re chad el kot el mengereor. Er a taem el ngmill a llel a kerrekar er a 1853, el meruul a kot el hong el mlo meruul er a mesil er a Washington—“Chedaol Delemerab”—a re merrengei a mlo uldimukl el omtel me omekldim a babier el mo merasm. Er a uriul, a J. N. Loughborough a uleruul a delingel a babier el okiu a chelsuk el soes el meruul a delingel el kirel a omesaur er a chito. Me a chelechedal a hong a le mlo er ngii e a Uriah Smith a mesiu a rsel a babier el okiu a lild el melemalt a rsel me a soes el kekerei el oles. Tia a mlo meruul e le a mesil el kirel el meruul tia el bliongel er a ureor a dimlak el ngar er ngii.

GSAM 298.1Ng di er a 1861 a rokui el hong me a babier er a cheldebechel er a ikelesia a mle meruul er a ta el mesil er a Adams el omekrael er a mesil el eru a klisiich er ngii el ua a klisiich er a uos. E chelechang, er a bebil el obis er a omeruul me a omerous er a hong, ng betok er a okeua el mesil el meruul a hong el olab a klisiich er a chat el blechoel el mengereor, el meruul a klemerang er chelechang. Er aika el obis a ngar er ngii a betok er a eim el dart el chad el mengereor el meruul a ureor, e a bebil el dart el chad el olterau a hong el merael er a blai a ngar er a beluu el olterau a hong er a rechad.

GSAM 298.2Er a rak er a 1862, a ta el rokui el hong me a babier el uleruul a re chad er a Sebadong a sebechel el mechar er a $7.50. Er a 1904, el ua el mla olecholt, a mo kirel a $340 el omechar a rokui. Ng meral el ngar er ngii a klisiich el lmuut el meklou er a uldasu er a chad, e ngii a mla mengereor el meruul aika el teletelel.

GSAM 298.3A omerolel a ureor er a omeruul me a omerous er a hong er a re chad er a Sebadong, el ua a ulaoch er a 1848, a meral el mla mo ua a omerael er a sils: “Ng lmuut el mo mekeald—ng omerous a llomes er ngii”—“Ng blechoel el merael er a rolel el ua a sils, e ng diak el sechelei el mo er a eou.”

GSAM 298Omerael er a Klaumerang—Ouchais er a Rubak Stone

GSAM 298.4A ngeltengat me a klaumerang er a re chad el mla merael er a medal er a ureor er a klumech er a ongedel anghel a ungil el mla melekoi er ngii a Rubak Albert Stone er a Lmuut el Omesuub me a Chad er a Ouchais er a 5 el kebesengil a ongeru el buil er a 1884. Ng ta er a re chad el kot el mengereor er a ureor, me a klengar er ngii a mlo er a 90 el rak:—

GSAM 298.5“A kot el uchelel a ureor a mle taem er a mekekerei el tekoi, me a udoud me a klekedall el mle ousbech er ngii a uldimukl el ko el diak el sebechel el mo kirel a ureor. E a resechal me a redil er a klaumerang a medengei el omuchel er a kot el taem el kmo a mesisiich el chimal a Rubak a mla omekrael er tia el ureor. Te mla medengei el kmo a taem el mla omelilt el kirel a okedeldaol er a Sion a mla mo er ngii, me a Rubak a mla omuchel el mengereor el omekldim a rechad er ngii. Te mle omes el kmo a Rubak a oba a ongeu er a mlai, me a Mlai er a Ebangkelio, el oba a ikelesia er a re chedal a Dios el dirk medechel me a klekedellel el klemerang el mla lmuut el mei, a klaumerang el mla measem, me a bltikerreng el cherrungel, a mo ungil el mo er a omekuul.”

Notes

  1. Hosea 6:3. ↩
  2. Uldesuir er a Omeruul er Ellen G. White, p. 128. ↩
  3. el $3,000 el mekesai er a udoud er a bliongel el mla mengim me a tenget. ↩
  4. Omes er a babier er a ngellir a 87 el babier er a Hong er a Rak er a Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia er a 1904. ↩

Note

Back