Bliongel 25 — Blil a Osisechakl
GSAM 391.1“Mnguu a llomeserreng, me mnguu a klemedengei; lak mobes er ngii, me lak choitii a tekingek. Lak choitii a llomeserreng, me ngii a mo omekerreu er kau; bo metik a rengum er ngii, me ngii a mo omkar er kau. A llomeserreng a kot el tekoi; eko mnguu a llomeserreng, me er a rokui el chongmai, e mnguu a klemedengei.”1
GSAM 391Blil a Osisechakl er a Prof. G. H. Bell
GSAM 391.2A ureor er a osisechakl er a cheldebechel a oureor el klou er chelechang. Ua a bebil el ureor er a Dios el mla omes er tia el uchelel, a omuchelel a kmal mle kekerei. Er a 1868, Prof. G. H. Bell a mla omuchel omes a skuul er a blil a ureor el mechut er a bkul a diluchesungos er a rael er a Kalamazoo me a rael er a Washington, Battle Creek. Me a ta er a, er a iosharu er a 1871, er a omesubel a Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia, a cheldecheduch er a re Rubak el kirel a ureor er a Dios me a ikelesia mla omes el 4 el wik.
GSAM 391Olengit el Kirel a Skuul er a Cheldebechel
GSAM 391.3Er a Lmuut er a April 16, 1872, a mla mo er a babier el ngar er a ngeseu: “Ng mo ngar er ngii a skuul er a cheldebechel er kid?” Me a babier a mla omuchel omerek a mengedered er a skuul. Er a Lmuut er a July 16 a mla omerek a skuul el omuchel 12 el rechad el osisechakl; er a 2 el wik a mla mo 25, me a skuul er a tekoi er a osisechakl er a kebesengei a mla mo 50. Er a Sept. 16, 1872, a ongerul el taem er a skuul a mla omuchel 40 el rengelek. Er a December 16, a skuul a mla mo klou el mo er a blil a omengull, me a tebel el sebechel mo medeu a mla rredem er a uriul er a iasumba er a ikelesia. A kot el osisechakl ta er a ureor er a 63 el rengelek a mla omes er a uld er a blai er a ikelesia.
GSAM 392Ongeltacher el Kirel a Kolej
GSAM 392.1Er a Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia er a March, 1873, a mla omes el klou a taem el kirel a omengedered er a telbiil el mo omes a blil a skuul er a cheldebechel, el mo omes a re chad el meruul er a beluu el diak el ta el renged. Er a mla mo er a cheldecheduch el mo er ngii, a komiti a mla okedmekl el omes er a ongeltacher. Er a taem e, a babier el klou me a ungil a mla melu er a Lmuut er a tekoi e, er a re Rubak Butler, White, me a bebil. Me a ureor er a re Rubak Butler me a Haskell er a cheldecheduch er a omengull el kiei er a tento, a klou a ongeltacher a mla mo er a skuul.
GSAM 392.2A ta er a cheldecheduch er a cheldebechel a mla omes er a Nov. 16, 1873, me a mla omerek a $52,000 el mla mo er a ongeltacher er a skuul er a re chad er a Sebadong, el mo er a omes a beluu me a blil a skuul er a taem el mo er a beluu. Er a sengkio er a cheldecheduch e, a mla okedmekl a komiti er a 7 el rechad el mo omuchel a cheldebechel er a osisechakl me a omes a beluu er a blil a skuul.
GSAM 392.3Er a cheldebechel e, George I. Butler a mla meliuekl el omekera er a Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia, me Sidney Brownsberger a mla meliuekl el chad el omes a babier. A komiti el mla meliuekl er a Ngarbab el Cheldebechel a ngii a George I. Butler, S. N. Haskell, me Harmon Lindsay. A ngaran er a James White, Ira Abbey, J. N. Andrews, me Uriah Smith a mla mei el mo er a komiti er a 7, el mla mo cheldebechel er a llach el ngii a “Cheldebechel er a Osisechakl er a re chad er a Sebadong.” Me a ta er a taem e, Professor Brownsberger a mla telungalek er a Battle Creek College el mora taem el mla mo el mo omekera kolej el mo omuchel er a Healdsburg, Cal.
GSAM 39312 el Ekar el Mla Mochar er a Kolej
GSAM 393.1Er a December 31, 1873, tia el komiti a mla omechar a 12 el ekar er a beluu er a ngebard er a Battle Creek; 7 el ekar a mla mo beluu er a kolej er a Battle Creek College.
GSAM 393.2A skuul er a cheldebechel er a Battle Creek a mla omuchel a taem er a kelul taem er a skuul er a blai er a ongedei el blil a omeruul er a Dec. 15, 1873, me a 110 el rengelek a mla ngara er a babier er a ngaran.
GSAM 393Uchul er a Skuul er a Cheldebechel
GSAM 393.3Er a omengedall er a skuul el kirel a cheldebechel, Mrs. White a mla meluches er a 1873 el kmo:—
GSAM 393.4“A klisichel er a reng a dengkiu el mo er a ureor me a omeked, el mo omes a ungil el reng er a resechal me a redil. A beluulechad a mui er a resechal me a redil el omekbitang a rengrir, me a ta er a klisichel er a reng a mla mo omeked, me a bebil a mla diak el omeked. A osisechakl er a klou er a rengelek a diak el mla mo er a ungil. Ngii a omeked el klou, me a diak el omes a ureor er a blekeradel er a blai....
GSAM 393Ng Kirel a Osisechakl el Diak el Omekbitang
GSAM 393.5“A omeked el diak el omengiil er a skuul er a taem er chelechang a meruul er a rengelek el mo diak el kltmokl el kirel a ureor er a klengar. A reng er a chad a sebechel meruul. Ngii el diak el meruul er a rael ungil, ngii a meruul er a rael diak el ungil. El mo omes a omeked el ungil, a ureor me a osisechakl a dengkiu el mo er a skuul.
GSAM 393.6“Er a taem er a rechad er a uchei, a kirel el mle mengetmokl a osisechakl el klou er a tia. Er a skuul a kirel el mle ngar er ngii a blil a omes er a beluu me a blil a omeruul. A kirel el mle ngar er ngii a re chad el osisechakl er a ureor er a blai, me a ta el taem er a sils a kirel el mle mo er a ureor, el mo omes a klisichel er a bedengel me a reng el ta er a ta. A skuul a lsekum a mle oltirakl er tia el raomelilt el mla omerek, e diak el mo ua chelechang el betok a rechad el omekbitang a rengrir.”2
GSAM 394Kolej er a Battle Creek
GSAM 394.1Er a taem er a kleald me a taem el merat e ngmill a llel a kerrekar er a 1874, a blil a Battle Creek College a mla mo uld. A mla mo er a blai el rruul er a rengnga, 3 el ta el uld er a bab er a uld er a blai, 75 x 75 el fit, me a blekeradel er a krus er a Greek. A mla mo el omengedall er a Jan. 4, 1875, er a cheldecheduch el ungil. A skuul a mla omuchel er tia el blai me a chad el osisechakl el betok er a 100 me a 7 el osisechakl el klou er a ta er a ureor. Er a skuul rak er a 1877, a mla omerek a 200 el chad a mla ngara. A omerk er a Cheldebechel er a Osisechakl, er a Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia er a October, 1880, a mla omerek a 1400 el chad a mla ngara er a Battle Creek College er a 1873 el mo er a December, 1880.
GSAM 394A Kuk 2 el Skuul a Mla Omuchel
GSAM 394.2Er a Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia, December, 1882, a mla omerek a 2 el skuul er a cheldebechel a mla omuchel er a omes er a cheldebechel er a taem e. A ta Healdsburg College, el ngar er a Healdsburg, Cal., a mla omuchel er a April 11; a ongerul a South Lancaster Academy, el ngar er a South Lancaster, Mass., a mla omuchel er a April 19.
GSAM 394Kolej er a Healdsburg
GSAM 394.3Er a Lmuut er a Jan. 15, 1884, a mla mo er a ungil el cheldecheduch el kirel a skuul er a cheldebechel er a Pacific Coast:—
GSAM 394.4“Er a September, 1881, a California cheldebechel a mla melilt el omuchel a skuul er a cheldebechel, me a komiti a mla okedmekl el mo omuchel a ureor. Er a April, 1882, a blil a beluu el klou, me a blai el ungil el ngar er ngii a 10 el rum, a mla mochar; 2 el osisechakl a mla omes, me a skuul er a 33 el chad a mla omuchel. Er a kolej rak (omuchel er a July 29, 1882), a skuul a mla mo kolej er a okedmekl; a bebil el beluu er a 5 el ekar a mla mochar; a blai el klou [blil a rengelek] a mla mo uld; 6 el osisechakl a mla omes, me a 152 el chad a mla ngara er a babier er a ngaran. Er a omuchel, a ongeltacher el mla meleket a kileed el mo $27,000, me a klou er ngii a mla melu er a re chad er a California.”
GSAM 395Akademi er a South Lancaster
GSAM 395.1A re chad er a New England a mla omuchel a skuul er a blil a omengull er a South Lancaster, Mass. Er a ureor el diak el omengiil er a Rubak S. N. Haskell me a tenget er a re chad er a New England, a blil a skuul a mla mo el omengedall er a taem el merat e ngmill a llel a kerrekar er a 1884. A blil a South Lancaster Academy Association a mla mo 5; 2 a mla mo el uld el mengasireng. A blil akademi a mla 60 x 65 el fit, me a blai el uld, blil a rengelek, a mla 36 x 88 el fit. Tia el blai a mla omengedall er a Oct. 19, 1884.
GSAM 395.2Tia el cheldebechel, er a 21 el rak el ureor el ungil, a dirk el melemalt me a mla oldurech er a rechad el kmal mesisiich el meruul er a ureor er a Rubak el mo er a bebil el beluu er a beluulechad. A mekera el klou er akademi er chelechang a Frederick Griggs, el ngii a chad el omes a babier er a Ta er a Ureor er a Osisechakl er a Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia.
GSAM 395Skuul er a Osisechakl er a London (England)
GSAM 395.3A ureor er a London, England, a mla merael mo er a ungil me a klisichel er a 1887; er a taem er a kleald er tia el rak a mla meliuekl el omuchel a osisechakl skuul er a re chad el meruul er a Biblia, me a ureor er a Biblia a mla telungalek er ngii. Er tia el skuul, a re chad a mla mo er a bebil el beluu er a United Kingdom me a Colonies el mo meruul. A skuul el melemalt a ngar er a Duncombe Hall, North London, me Prof. H. R. Salisbury a omekera; ngii a mla mesuub er a uchei er a Battle Creek College, Mich.
GSAM 396Kolej er a Battle Creek a Mla Mo Klou
GSAM 396.1A omengedall er a klou el blai er a Battle Creek College a mla mo er a taem er a kleald er a 1886, me a ureor a mla melilt el mo er a blai el klou. Er a rak er a 1887, a blil a rengelek el ngii a West Hall a mla mo er a rengelek el redil. West Hall a omes a blai er a 150 el chad, me a 225 el chad a sebechel el omengur er a blil a omengur; me South Hall, el mla mo uld er a 1884 er a ulell er a beluu er a kolej, a mla omes er a rengelek el resechal. Er a omuchel er a taem er a kelul taem er a skuul er a 1886-87, a 568 el chad a mla ngara.
GSAM 396.2Er a 1885 Prof. W. W. Prescott a mla meliuekl el omekera er a Battle Creek College, me er a taem el mla mo, a mla meliuekl el chad el omes a babier er a osisechakl er a cheldebechel. Tia el omelilt a mla medengei el ungil. Ng diak le di a Battle Creek College a mla ngmai a ngeseu er ngii, engdi er a ureor er tia el chad el omes a babier me a ngeseu er a Dios, a rokui el skuul er a cheldebechel a mla mo uldimukl el klou me a mla mo ungil el klou a urereir.
GSAM 396Emmanuel Missionary College
GSAM 396.3Battle Creek College a mla omes er a ungil el ureor el mo er a 1901, er a beluu me a blai a mla ulterau el mo er a American Medical Missionary College Association, me a cheldebechel er a osisechakl a mla mo diak. A mla omuchel mo er a Emmanuel Missionary College. A blil a omes er a beluu a mla mo er tir er a kmeed er a Berrien Springs, er a dimesngebard er a Michigan, me a blai a mla mo uld er a ureor er a rengelek, me a skuul a mla mo melemalt. A omelilt er a skuul a el mo omes a “osisechakl er a tekoi er a klengar,” el ta er a osisechakl er a kot el cheldecheduch er a bliongel. El omes a re chad el mla mo el melemalt el mo meruul er a beluu er a Dios el mei el mo er ngii, tia klou el omelilt er a re osisechakl er a Emmanuel Missionary College.
GSAM 397Skuul er a Biblia el Beluai, Chicago, Ill.
GSAM 397.1Er a Lmuut er a March, 1887, a Rubak George I. Butler a mla omelilt el omuchel a blai er a Ebangkelio er a Chicago, Ill., el mo er a skuul er a Biblia el beluai er a re chad el meruul er a Biblia, me el mo er a blil a omengull me a blai er a Ebangkelio er a re chad er a beluu. Er a taem el merat e ngmill a llel a kerrekar me a taem er a kelul er a 1888-89, a blai a mla mo uld. A blekeradel er a beluu, blai, ngar er a blai, me a bebil a mla mo er a bekord el $28,000. A mla omengedall er a April 4, 1889, er a skuul el osisechakl er a re chad el olterau a hong el merael er a blai. Er a omengedall a mla omerek a re chad er a beluu a medengei er a rechad el mla kongei er a klemerang er chelechang er a bebil el beluu er a ureor er a re chad er a Biblia, el a ochur er tir a diak lekesai er a 1000.
GSAM 397.2Tia el skuul a mla omekera el ungil er a Rubak George B. Starr el mo er a omuchel er a rak er a 1891. E ngii a mla mo, me a osisechakl el mla meliuekl er a Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia mla melu er a ureor el mo er a 1893, er a mla medengei el kmo a blai a diak el klou el omes a omengedall er a osisechakl er a Biblia. Er a mla mo er a omengedered el okedmekl a skuul er a Biblia er a Battle Creek College, a blai er a Chicago a mla meru er a Medical Missionary me Benevolent Association. A blai a mla mo klou me a mla omes el mo er a blil a omekungil er a smecher el mekerei, me a ngaran er chelechang a Chicago Branch er a Battle Creek Sanitarium.
GSAM 397Union College, Nebraska
GSAM 397.3A Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia er a 1889 a mla omes er a omelilt el omuchel a kolej er a beluu el sebechel mo er a 9 el cheldebechel er a renged: Iowa, Minnesota, Kansas, Missouri, Nebraska, Dakota, Texas, Colorado, me Arkansas. A komiti a mla okedmekl el omes a ungil el beluu er a skuul. Er a re chad er a Des Moines, Ia., Fremont me Lincoln, Neb., me a bebil el beluu a mla medengei a ureor e, a mla kaidesachel el msa a ongeltacher, el klou el mo er a blai er a beluu er tir. Lincoln, Neb., a mla omes a ongeltacher el klou, me a mla omes el ungil el beluu; e tia el skuul a mla mo er ngii.
GSAM 398.1A klou el blai, Union College, a blai er a 141 x 84 el fit. A kloulel er a beluu el mo er a bab er a dome a 100 el fit. A bebil el 2 el blil a rengelek a ngar er a blai, el a ta me a ta a 104 x 104 el fit, 3 el ta el uld. A mla melemalt el kmo a udoud el ngmai er a olterau er a beluu el tenget a mo omes a ta el ultutelel er a blekeradel er a kolej er a cheldebechel, el mo osisechakl er a re chad er a English, Scandinavian, me German er a tekoi er tir.
GSAM 398.2A blai a mla omengedall er a Sept. 24, 1891, me a skuul a mla omuchel er a September 30. Er a kot el rak a 301 el chad a mla ngara. Er a 1892 a skuul a mla omuchel me a 222 el chad, me a ochur er a rak a 553. Er tir, a 71 a mla mo er a German ta er a ureor, me a 85 er a Scandinavian.
GSAM 398.3A blil a omes er a beluu a telungalek er a kolej, el omes a ureor er a rengelek el meruul er a ureor er a klechad me a beluu. A blil a omeruul er a mong a ngar er a kolej, er ngii a mla omeruul a mong er a klisichel. Er a 1903, a cheldebechel a mla omuchel el kirel a omeruul me a rusel a babier me a hong er a German, Swedish, me Danish-Norwegian. Tia el cheldebechel a blil a omeruul me a omerous er a hong, me a rokui el ureor er a omerous er a hong er a cheldebechel er a America el kirel a re chad er a German, Swedish, me Danish-Norwegian. A ureor a omeruul el klou er a rengelek. Ngii a osisechakl er a omerous er a hong, me a omes a ureor er a Ebangkelio er a meruul el uchelel.
GSAM 398.4A ureor er a omekungil er a smecher a telungalek er a kolej. Er a omes a blai el kirel, a mla medengei el kmo a skuul a sebechel diak el kirel a ta er a klou el blil a rengelek, me er a omeked a blekeradel, a blil a omekungil er a smecher a mla omuchel omeruul me a mla omeruul el ungil.
GSAM 399Kolej er a Walla Walla
GSAM 399.1Tia el skuul a ngar er a uld er a Walla Walla, renged er a Washington, me a mla omengedall er a Dec. 8, 1892. A skuul a mla omuchel er a sils er a mlecherei me a 101 el chad. Tia el ngodech a mla mo er a 185 er a rak e. A blil a omes er a beluu el mekerei me a bebil el ureor er a bedengel a telungalek er a skuul. A skuul a melemalt me a omeruul a ungil. Prof. J. L. Kay a omekera er a re osisechakl er chelechang.
GSAM 399Skuul er a Australia
GSAM 399.2Er a August 24, 1892, a skuul a mla omuchel er a Melbourne, Australia, er a blai el mla lleng, me a 5 el osisechakl. L. J. Rousseau, el mei er a Battle Creek College, Mich., a kot el mekera el klou. Er a 1894, a skuul a mla ngara me a 89 el chad er a babier er a ngaran.
GSAM 399Omelukl el Mo er a Avondale
GSAM 399.3A re chad el mla omuchel a skuul a mla omelilt el dengkiu a ureor me a osisechakl; e a mla uldasu el kmo ng ungil el melukl a skuul el mo er a bebil el beluu. E ngii a mla mo er a klou el beluu er a Melbourne el mo er a Avondale, Cooranbong, New South Wales, er a beluu er a sers, er a blil a omes er a beluu a mla mo er tir me a blai a mla mo uld. A skuul a omes er chelechang er a raomelilt er a omeruul me a ureor.
GSAM 399A Ulaoch er a Avondale a Mla Momech
GSAM 399.4Er a omuchel me a omekera er a skuul, a omelilt er a komiti a el mo omes a skuul el klou el ta er a osisechakl er a skuul er a ureor me a osisechakl. Tia mla mo “skuul el olechotel,” me a cheldecheduch a mla omerek el kmo, el omekera el ungil, a mo melemalt el diak el ta er a skuul engdi a beluu er ngii, el mla mengasireng el diak el kirel, a mo omeruul. A taem, me a omes er a Rubak, a mla medengei a melemalt er a ulaoch. A kansoki el kmal klou a mla melemolem er a rak el bebil, el ta el rak el mo er a ta el rak, el mla omekngit a ureor er a beluu me a mla diak a klungel a dellomel er a beluu el ngar er a delongelel, engdi a blil a omes er a beluu er a Avondale a mla melu me a mla omeruul. Tia tekoi el klou el mla mo, me a re chad er a gubermeng a mla mei el omes a rael er a omes er a beluu el mo omeruul a ungil el melemalt.
GSAM 400.1A omerk er a omeruul er a skuul er a 1903 a mla omerek el kmo a ochur er a chad el ngar er a skuul a mla obdois el 50 porsent. A telbiil a mla mo er a ungil: a ongeltacher er a omeruul a mla mo er a ungil, me a ongeltacher el dirk er a $1,500 a mla ngara er a blil a telbiil el mo er a skuul. Prof. C. W. Irwin a mla omekera me a mekera el klou er a skuul er a kileed el 4 el rak.
GSAM 400Akademi er a Mt. Vernon
GSAM 400.2A Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia er a 1893 a mla melilt el mo omuchel akademi er a Mt. Vernon, Ohio. Tia el skuul a telungalek er a bebil el ureor er a omeruul, me a mla omerek el kmo a omeruul a ungil. Er a 1894, a 140 el chad a mla ngara. Prof. J. W. Loughhead a mla omekera er a skuul er a rak el bebil el mo er a taem er a mla meliuekl el mo er a Washington, D.C. A beluu er a skuul a Academia, Ohio.
GSAM 400Skuul er a Omeruul er a Keene
GSAM 400.3A Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia er a 1893 a mla melilt el mo omuchel a skuul er a omeruul er a Keene, Texas. A blil a omes er a beluu el klou er a 130 el ekar a mla mo er tir, a blai a mla mo uld, me a skuul a mla omuchel er a Prof. C. B. Hughes me a re chad el omes ngii. A ureor a dengkiu a ureor me a osisechakl. Er a 1894, a 160 el chad a mla ngara er a skuul. Tia el skuul a mla melemalt el klou.
GSAM 400Claremont Union College
GSAM 400.4Tia el skuul a ngar er a Kenilworth, er a uld er a Cape Town, South Africa. A re osisechakl a klou er tir a mla mei er a Battle Creek College. A mla omuchel er a 1894 me a 90 el chad. Er a omesubel er a kot el rak, a rengalek a mla mo klou a ngodech, me a blai a mla kirel mo klou. Er a taem tia, a kolej a ngar er a omekera er a Prof. C. H. Hayton.
GSAM 401.1A re chad er a Sebadong a mla omes me a beluu skuul (kot el osisechakl) er a Claremont me a 70 el chad, me a skuul er a ikelesia er a Beaconsfield, el er a 1894 a mla ngara me a 30 el rengelek.
GSAM 401Omerk el Telechib er a Urerel a Osisechakl, 1895
GSAM 401.2Tia el omerk a mla mo er a chad el omes a babier er a osisechakl el mo er a Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia er a February, 1895:—
GSAM 401.3“A blil a osisechakl er a cheldebechel a sebechel mo er tia el omerek: A 5 el kolej a ngar er a Battle Creek, Mich.; College View, Neb.; Healdsburg, Cal.; College Place, Wash.; me Kenilworth, South Africa. A 4 el akademi, e ngii a skuul el omeruul er a osisechakl ta el cheldebechel er a beluu tia, a ngar er a South Lancaster, Mass.; Mt. Vernon, Ohio; Keene, Texas; me Graysville, Tenn.... Me a bebil er tir a Skuul er a Biblia er a Australia; a skuul er a Mexico el telungalek er a ureor er a smecher; a skuul er a rengelek er a Pitcairn Island; er a Raiatea, er a Society Islands, er a South Pacific Ocean; er a Bonacca er a Bay Islands er a Caribbean Sea; a omeleu el 15 el skuul er a ikelesia er a beluu tia me a beluu el bebil; 2 el skuul er a Biblia er a Ngarbab el Cheldebechel; me a klou el ngodech er a skuul er a re chad el olterau a hong me a er a beluu cheldebechel, el diak el okedmekl er a okedmekl.”
GSAM 401.4Er a omerek a re chad el ngara er a kolej me a skuul er a cheldebechel, a chad el omes a babier a mla melekoi el kmo: “Er a omes el ungil, a ochur er a rechad er a rokui el reker el ngara er a skuul er a re chad er a Sebadong er chelechang a betok er a 3,000.”
GSAM 402Omerk el Telechib er a Blil a Osisechakl, 1903
GSAM 402.1A ureor me a blil a osisechakl er a re chad er a Sebadong a mla mo klou el ta er a bebil el ureor er a klumech. Er a Babier er a Rak er a Ngarbab el Cheldebechel er a Ikelesia er a 1904, a ngar er chelechang a 9 el kolej me akademi er a America, me a 5 er a beluu el bebil. Tia el beluu el bebil a ngar er a Avondale, New South Wales; Kenilworth, Claremont, er a uld er a Cape Town, South Africa; Holloway, North London, England; Nyhyttan, Järnboås, Sweden; Friedensau, er a uld er a Magdeburg, Germany.
GSAM 402.2Er a America ngar er a skuul el ngar er a delongelel a kot el skuul me a kolej, 14; er a beluu el bebil, 5. Tia el re skuul a ngar er a Copenhagen, Denmark; Honolulu, Hawaiian Territory; Diamante, Entre Rios, Argentine Republic, South America; Curityba, Brazil, South America; Brusque, Brazil, South America.
GSAM 402.3Me a bebil el blil a osisechakl e, a 357 el er a beluu skuul er a ikelesia a mla omeruul er a cheldebechel. Er tir, a 317 a ngar er a United States, me a 40 er a beluu el bebil. El kmo a ngodech er a chad a mla ungil el mo er a sils tia, tia el ngodech a mo klou. A betok el skuul a mla omuchel er a uriul er a orekiolel a 1902. A Nebraska cheldebechel a mla omerek el kmo a 10 el skuul er a ikelesia a ngar er ngii. Er a Feb. 1, 1904, a omerk a mla omerek “24 el skuul er a ikelesia,” el mo 14 el klou er a cheldebechel ta el.
GSAM 402.4A meked a Rubak a mla omekera el ungil, me a rael a mla mo melu er a ureor er a osisechakl er a re chad e. A Dios el mo omes a llomeserreng er a re chad el meliuekl el omekera tia el ureor, el mo omes a skuul er a omes er a raomelilt er ngii. E ngii a mo er a re chad el klou a omeruul, el mla mo melemalt, el mo meruul er a Rubak, me a re rechad el diak el “omekbitang a rengrir” er a osisechakl me a blekeradel. “A Rubak a mla ngosuk a tekoi,” a chad el meluches er a chelitakl er a omengull a mla melekoi, me “a kmal klou el cheldebechel [cheldebechel er a resoldau, er a tkul a babier] a mla ouchais er a tekoi.”