Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
14 / 31
14 / 31

Bliongel 11 — Klumech er a Ongerul Anghel

John Norton Loughborough

GSAM 171.1“ME a ta er a anghel a millekrael er a uriul el dilu el kmo, A klou el beluu er a Babilon a mla nguemed, mla nguemed, ele ng rirellii a rokui el beluu el melim er a bilong er a ngesechel a rengul er a deleboes er ngii.”1

GSAM 171.2“Me a rubak er a blai a mlo kesib a rengul e dilu er a mesiungel el kmo, Mereched el mo er a meklou me a mekekerei el rael er a beluu, e mnguu el me er tiang a re chebuul, me a re metemall a bedengir, me a re tingoi, me a re meiko.”2

GSAM 171.3A Rubak a uluusbech a re bastor er ngii el omekar a beluulechad el ousbech er a klumech el kmo, “A sikang er a kerrekeriil er ngii a mla mo er ngii,”—el klumech el a rokui el chad el melekoi el kmo te re chedal a sebechir el mo ta er ngii a lsekum te soal. Tiang a kot el omekedong el mo er a “blsoil” er a chebechiil. Ng mla mochais “er a tirkel mla chelemedaol.”3 A le blebab a tia el omekedong el ousbech er a ngodech el uchul, e a ongerul omekedong a mlo mochais el osisiu er a klumech er a ongerul anghel.4 A Rubak a uluusbech tia el omekedong el melort a re chedal el mo merael er a medal el mor a ulebongel a taem, el oltirakl a llomes er a klemerang er ngii el di lmuut el klou.

GSAM 171Ongerul Omekedong el Mo er a Blsoil er a Chebechiil

GSAM 171.4A ongerul klumech—el millekrael er a uriul er a cherrodech el kirel a sikang er a kerrekeriil—a kmo, “A klou el beluu er a Babilon a mla nguemed, mla nguemed, ele ng rirellii a rokui el beluu el melim er a bilong er a ngesechel a rengul er a deleboes er ngii.” Me a ongerul omekedong el mo er a blsoil a kmo, “Mereched el mo er a meklou me a mekekerei el rael er a beluu, e mnguu el me er tiang a re chebuul, me a re metemall a bedengir, me a re tingoi, me a re meiko.” Ngar aika el eru el bades e a rechad el melekoi el kmo te re chedal a Rubak a lomekedong er tir el “beluu.” A osisechakl er a klaumerang er tir el rrau e diak el ta a uchul me te lomekedong er tir el “Babilon.” A kuk ta er a bades el mesaod a uriul el taem a ochotii er kid el kmo, er a se el kmedang le mei a Rubak e a re chedal a lomekedong el mcherid er a “Babilon:” “A klou el Babilon a mla nguemed, mla nguemed, e mla mo blil a mekngit el chelid, me a blil a rokui el kikiongel el reng, me a kelebus er a rokui el kikiongel e chetid el suebek el charm.... Mcheridemiu er ngii, kemiu el chedak, me lak kom mengesechusem er kemiu er a kngtil, me lak kom ngmai a kerior el ringel el mo er ngii.”5

GSAM 172“Molatk a Rolel a Mrrenges”

GSAM 172.1Ngar a klumech el mo er a ikelesia er a Sardis e kede menguiu el kmo, “Me molatk a rolel a mla mengai e ronges, e smisichem el orkedii, e mobult er a kngtim. A lsekum diak el kerekikl e ak mo er kau el ua merechorech, e diak bo medengei el kmo ng ngera el sikang e ak mo er kau.”6 A ikelesia er a Sardis a kora ulemuchel er a Omesmechokl er a Ikelesia, er a uriul er a dellom el taem er a urerel a “Jesebel”—el ikelesia el mla mcherid er a klaumerang. A ikelesia er a Sardis a mla mesosubed el kmo ng mle di ngar el ikelesia; engdi a le rirenges e blebab a osisechakl er a lemei a Rubak, e ng rirellii a blekerdelul el sebechel a tia el tekoi el mo olekibetiekl er ngii el ua lemei a “merechorech er a klebesei.” A apostol Paulus a melekoi er a 1 Thesalonika 5:1-5 el kmo ng uaisei a mo blekerdelir a tirkel dmu el kmo, “Budech me a klengar el diak a tellemall,” er a le kmedang a lemei a Rubak. A tirkel oltirakl a llomes er a klemerang a lomekedong er tir el “rengelek er a sils,” e a Rubak a diak bo lemei er tir el ua merechorech.

GSAM 172.2Ngar tia el omesodel er a ulaoch el kirel a 7 el ikelesia, e kede omes el kmo a uriul er a lenguemed a ikelesia er a Sardis, e ng di mereched el millekrael a ikelesia er a Filadelfia, el a belkul a ngklel a klaubetikerreng er a re klauchad. Ng meral uaisei a blekerdelir a 50,000 el chad el oumerang, el a klumech er a ongerul anghel a mlo uchul a lemcherid er a rokui el ngodech el ikelesia e mo ta er a omech er a klaubetikerreng er a re klauchad, el ultuil er a klou el uchetemel el klemerang el kmo a Kristus a kmedang el mei.

GSAM 173Rolel a Le Mochais a Ongerul Klumech

GSAM 173.1A Cherrodech er a Sueleb er a Klebesei er a 12 er a 9 el buil, 1844, a ngar er ngii a tekingel a Rubak J. V. Himes el kirel a klumech er a ongerul anghel, me a tekoi el mlo uchul a le mochais. A babier er ngii a milluches er a McConnelsville, Ohio, er a 29 er a 8 el buil, 1844, e ng kmo:—

GSAM 173.2“Er a le ki omuchel er a ureor el obengkel a Ochellei Miller er a 1840, e ng mla mengedecheduch er a 9 el rak. Er se el taem e ng kora di mle ngii el tang. Engdi a urerel a dimlak el ulterekekl e ng mlo ungil a telemellel, el omekar er a rechad el melekoi el kmo te oumerang er a Dios, me te mo melatk a mera el tekoi el loltilsingch er ngii a re chedal a Dios, me a oketmeklel el kirel el mo er ngii er a uchei er a lemei a Rubak; e ng dirrek el ulemekar a rokui el bedengir a rechad el dirkak bo le mera er a Dios, me te mo medengei el kmo te rrengodel, e ng kirir el mereched el merusech a rengrir er a kngtir e mera er a Dios, el mengetmokl el mo kasisiik er a Bechiil el Sechal el ngar er a budech er a lemei. Aika a meklou el uchul a urerel. Ng dimlak el molasem el meruul a rechad el mo er a ta el bedengel a ikelesia me a lechub e ng ta el cheldebechel er a klaumerang.

GSAM 173.3“Er a bo ki ulterekokl a rengmam el kmo ng klemerang el kmedang a lemei a Rubak, e ki mlo oumerang er tia el osisechakl el mocholt er a rechad, e ng di mle osisiu a uldesuemam me a ureremam er a delongelel a ngodech el bedengel a ikelesia, el a oketmeklel a Dios a milerekemam el mo oureor er ngii. Aki ulemdung er a re bastor me a ikelesia el kmo ng diak el ureor er kemam a omelort er tir, me a lechub e ng meruul a kausechelei me a rrau er a delongelir: ng di mle ta el bleketakl el tekoi el ki soal el meruul, el ngii a ometeet er a ‘cherrodech,’ el mengelechel el kmo a kerrekeriil a ‘ngar a chesimer,’ e melai er a rengrir a re sechelimam el rechad me te mengetmokl el kirel tia el tekoi.... A re bastor me a rechad er a ikelesia el ngiluu a klungiolir er a ureremam engdi dimlak el meral oumerang er a osisechakl, a mlo medengei el kmo ng kirir el oltirakl a osisechakl e mengedecheduch er ngii e orkedii, e a lechub e ng taem er a meringel el tekoi el di mla me er tir, e te mo ringel el obengterir a re chad el mla bleketakl e mesisiich a rengrir el oumerang. Misei e te miltkii el blebab a osisechakl, e te miltkii el omekoad tia el tekoi, el a rebebil a uluusbech a ta el rolel e a rebebil a kuk ta. Tia a rirellii a re ochellei me a re merrengei er kid el ngar a delongelir el mo kmal meringel a blekerdelir. A betok er tir a milelebuul a ikelesia er tir, e dimlak el sebechir el omdasu el mo mcherid er ngii. Engdi er a le mo dekimes el ocherchur er tir, e mo mesesuub er tir, e a ngodech el rolel a mlo diak a llemeltir me a deurreng er tir el mle ngar er ngii er a uchei, e a ‘kall er a taem el kirel’ a dimlak el mo er tir, e a chelitakl el mengeuid a rechad el kmo ‘budech me a klengar el diak a tellemall’ a mo remenges er tir el mengai a Ulengull el Sils el mo er a ta er a Ulengull el Sils, e te mereched el mlo diak el orkedii a klumengelir er a cheldebechel er tir. Te mlo mekiis er a klebkall er a klisichir, e lilekod a kerrekar er a omerreder el mle melutk er tir, e tuldii a cherrodech el kmo, ‘Mcheridemiu er ngii, kemiu el chedak.’”

GSAM 174Ngar a Meringel el Blekeradel

GSAM 174.1“Tia el blekeradel a rirellii el mo meringel a blekerdelemam, (1) ele aki di mle ngar a ulebongel a taem er a ulaoch er kemam, el taem el ki ulemdasu el kmo a Rubak a mo omokd a re chedal el rokui el mo ta; me (2) ele aki blechoel el bla mengedecheduch er a kuk ngodech el osisechakl; e chelecha el a tekoi a mla mo ngodech, e a lsekum aki mo ta er a cherrodech er a omelort me a omekngemed er a ikelesia el mla mengai er kemam me a klumech er kemam, e ng mo kora aki diak el melemalt. Misei e aki milemechered e melemolem el meruul el oltirakl a kot el uldesuemam, el dimerkmo a ikelesia me a re bastor a rirellii tia el tekoi el mo er a ta el teletelel el dimlak a kuk rolel er kemam; ng di mle kirel el okiu a kldekudel el mo er a Dios e aki mo ultuil el mesebechakl er a klemerang me a rengelek er a Dios el mla mo dekimes el meloched er tir.”

GSAM 174Olechotel er a Re Apostol el Kirel a Rolel er Kemam

GSAM 174.2“‘Me ng mlo soiseb er a blil a omengull er a re Judea, e ng diak el medakt el melekoi er a 3 el buil, el mengedecheduch e melai er a rengrir el kirel a omengedereder er a Dios. Engdi a le mo medecherecher a rengrir a rebebil e diak loumerang, e melekoi a mekngit el kirel a se el rael er a medal a seked, e ng mlo mcherid er tir, e milort a redisaiplo, e mengedecheduch er a bek el sils er a skuul er a ta el chad el Tirannus.’7 A re ochellei er kid a dimlak el mo mcherid e melort er tir er a ikelesia el dimerkmo a ‘rengrir a rebebil a mlo medecherecher’ e te ‘melekoi a mekngit el kirel a se el rael [a lemei a Rubak] er a medal a seked.’ Ng dimlak el sebechir el chuarm er tia el ‘mekngit el cheldecheduch’ er a ‘mekngit el re mesiungel,’ e a ikelesia el sebechel el mo melemolem el meruul a mesesuub me a ‘mekngit el cheldecheduch’ el mo er a rechad el olsingch er a ‘ngeltengat el urrengul,’ a mle kora a rengelek el redil er a berrotel a belkul el Babilon er a uldesuir. Te mlo bleketakl el ouchais el kmo ng uaisei a ikelesia, e mlo er a ilmokl er a Ebangkelio. Me alta diak el di rokui el ta uldesued el kirel a ngera el tekoi a Babilon, engdi kede di ta uldesued el kmo ng kired el mereched e diak deluut el mo melecha el melort er kid er a tirkel rokui el blebab a osisechakl el kmo a lemei me a omengedereder er a Dios a kmedang. Kede oumerang el kmo tiang ng tekoi er a klengar me a kodall. Ng kodall a di medechel el obengterir a cheldebechel el diak el mengull er a lemei a Rubak, me a lechub e ng blebab. Ng klengar a mcherid er a rokui el siukang er a rechad, e ultuil er a Tekingel a Dios, e mengiil er a bek el sils er a lemo chemolt a Rubak. Misei e chelecha kede dmu er a tirkel rokui el mla melutk er tir er a ta el rolel er a kerrekar er a klengariil el sibai, ‘Mcheridemiu er a delongelir, e melort er kemiu, a Rubak a kmo, e lak kom merutech a kikiongel el tekoi; e ak mo mengai er kemiu, e ak mo Demiu, e kemiu a mo rengelekek el sechal me a redil, a Rubak el Olab a Rokui el Klisiich a kmo.’”8

GSAM 175Utok el Diak el Mo Medengelii a Uchul

GSAM 175.1A William Miller a dilu el ua tiang a tekingel el kirel a kausechelei el mle ngar er se el taem er a delongelel a ikelesia me a re chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus:—

GSAM 175.2“Ng kmal diak el oltirakl a ungil el blekeradel e diak el sebeched el mo medengelii a uchul me a ikelesia er a Kristiano a blebab tia el osisechakl e choriderir a rechad er tir ele te olab tia el ngeltengat el urrengul. Ak medengei el kmo a bebil er a ikelesia er a Baptist a kmo te diak el choriderir el uchul a klaumerang er tir, engdi ng uchul a le kaubengkel er a omengang er a Rubak me a re chad el oumerang er a lemei a Rubak. E a lsekum ng diak el uchul a klaumerang er tir er a Olsebel el mo mei, e ngera me te choriderak er a blil a mengedecheduch er tir, el ngak a dimlak lekkaubengkel er a omengang er a Rubak me a ta el ikelesia el diak le Baptist? Ng diak el mera el uchul. Engdi ng diak el sebechir a re Methodist me a re Presbyterian el ousbech tia el uchul; ele te kongei el kaubengkel er a omengang er a Rubak me a rechad er a ngodech el ikelesia. Ngera el uchul me te choriderir? Ak rirenges el kmo a rebebil a mla mochorid el uchul a le ‘mengitakl’ a chelitakl er a ongerul lemei a Jesus; e a rebebil a kmo te mekebelung, e ng di ta el tekoi el tilengelel el kmo ng uchul a klengibelung er tir, el ngii a le kerekikl el mengiil er a Kristus. E Dios, ‘Mousubes er tir, ele te diak el medengei a tekoi el loruul.’”

GSAM 176Tekingel a Storrs el Kirel a Blekerdelir a Ikelesia

GSAM 176.1A George Storrs a dilu el ua tiang a tekingel el kirel a blekerdelir a ikelesia el mo er a re chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus:—

GSAM 176.2“Ng ngera er aika el ikelesia el diak el dmu er chelecha el kmo, ‘Ak dengchokl el kuin’? E ng ngera er ngii el diak el deurreng a rengul er a uldasu el kmo ng mo er ngii a sils el mo mengemad e mengedereder er a beluulechad, e ng mo modars a beluulechad el oltirakl a klaumerang er ngii? Ng ngera er ngii el mo kongei er a chad el mo kiei er a delongelir el ngar er a budech, el bleketakl e diak el medakt el ouchais a klaumerang er ngii el kmo a lemei a Rubak a ngar a chesimer? A lsoam el medechel er a delongelir el diak a ringel er kau, e ng kirem el ‘kmal diak’ modmu er a medal a rechad el kmo ke oumerang el mo mei a Rubak er tia el rak, alta ng ngerang a mla ulterekokl er a rengum el kirel tia el tekoi, me alta ng ngerang a klou er a rengum a ultutelel el cherrodech el kmo, ‘Mdakt er a Dios, e msa a klebkall, ele a sikang er a kerrekeriil er ngii a mla mo er ngii’?”

GSAM 176Ouchais er a Mansfield

GSAM 176.3A L. D. Mansfield, el milluches er a Oneida, N.Y., er a 21 er a 3 el buil, 1844, a ouchais el kmo:—

GSAM 176.4“A Dios a meruul er a uldesuir a rengelek er ngii el beltik a rengul er tir el mengiil er a Rubak el mlar a eanged el mo mei. Ng omekrael er tir el diak di oltirakl a anghel ‘el olab a Ebangkelio el diak a ulebengelel el kirel el mo mochais, el dmu el kmo, A sikang er a kerrekeriil er ngii a mla mo er ngii,’ engdi el dirrek el oltirakl a omellach el millekrael er a uriul el kmo, ‘Mcheridemiu er ngii, kemiu el chedak!’ A renguk er chelechang a lmuut el ulterekokl er a uchei el kmo a cheldebechel er a klaumerang er chelecha el taem a diak el mekekerei el tedobech er sel Babilon el mo meringel el ruedek er ngii el mo iou e diak deluut el mo metik.... Engdi ngar a uldesuek e a bebil er aika el cheldebechel a kmal bleketakl a osisiur er sel mekekerei el orus. A bebil el tekoi el mla dilubech a mo ochotii tia el tekoi.

GSAM 176Bleketakl el Mengelengelek er a Seked

GSAM 176.5“A ta el ochellei el kmal ungil a telemellel a urerel er tia el renged, el ouchais er a lemei a Rubak, a mle miltkii a blil me a taem el mo mengedecheduch er ngii. A Rubak a kildmokl a tekoi el mo ngar er a blil el 16 el mael a cherridel er a blil el mle kirel el mo mengedecheduch er ngii, engdi a ta el bastor er a _____ a mle ngar er se el blil, el uleba bedul a seked el olab a kiterar me a busech el mo msa er a bedengel ngikel mesiungel a Dios el Kot el Kedidai. Tial osisiu el bastor a di mle uriul er se e ulemuchel er a cheldecheduch er a omengull el kemanget a taem er ngii, engdi a rokui el tekoi a kmal mle mekelekolt e mla mo chais el ua klou el chais er a diluches—ng dimlak a chad el mlo mekar a rengul me a lechub e ng mlo mera er a Dios. A uriul e a bastor a dilu el kmo ng omdasu el kmo ng mo ‘kirel el dengchokl er a kingall er a re suebek a rengrir.’

GSAM 177.1“A ta el chad el oba bedul a cheldebechel er a osisechakl er tia el beluu a dilu er a rechad er a cheldebechel er ngii, er a uriul er a le ki omuchel el oba cheldecheduch er tiang, el kmo a lsekum a ta el chad a me soiseb er a blil e dmu el kmo ng oumerang el mo mei a Kristus er tia el rak, e ng mo choriderur er a medal a chesimer.”

GSAM 177Ureor el Kirel a Ikelesia

GSAM 177.2Chelechang e kede mo olecholt er a ta el klumech er a cheldecheduch er a re chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus el mla cheldebechel er a Boston, Massachusetts, er a May 31, 1844, me a Wm. Miller, Elon Galusha, N. N. Whiting, Apollos Hale, me J. V. Himes a mla saing er ngii. Te dilu el kmo:—

GSAM 177.3“Kirel a ureor er a ikelesia e ngsebeched el melekoi a ta el tekoi. A kengaol er tiang, el ua betok el tekoi, a ngar er a rokui el eru el ulebengelel. A kot el blekeradel er a kengaol a mo er a ikelesia el uaike el deleked e ngid el mechesimer er kid el diak ledechem el kirel a ta el ureor. Diak lokor el kmo a betok el telael el chad a mla mo meringel er a osengel a Dios el lebo er aike el diak loltirakl er a Biblia er a ikelesia er tir el kirel tia el tekoi; engdi lsekum te mle metik a uldesuir me mle lmuut el oureor el ungil, e chelechang te mle mo er a ungil el blekeradel, me te locha mle kired el mo meringel.”

GSAM 177.4“A ongerul el blekeradel er a kengaol a kirel a ongei el melai er a kataki er a ikelesia, el uchul a diak el ungil er tir er kid, me oumekemad er a rokui el uaike el okedmeklel el diak el omes el kmo te ungil a lechub e te mekngit. Kirel a ureor er a re chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus er a ikelesia er tir, e lsekum kede mle kired el melekoi er ngii, e ngdiak a ulekrael el sebechel el mo er a rokui. Te kired el meruul el medakt er a Dios, el ua sel blekeradel er a tekoi el ousbech.”

GSAM 178.1“Engdi kede kired el mo metik a uldesued el meruul er a ureor er kid, me kede olecholt er a klemerang er a rokui el taem el kired el meruul er ngii. Me lsekum tia el rolel a delak a reng er a ikelesia, me te omekedong er kid el mo tuobed lsekum kede diak el lmuk (engdi lsekum kede mo omekedong er a deleuill er kid er a ikelesia er a budech, nglocha ngsebechel el mo ungil), e kede meruul er a ureor er kid; me sel bo le tuobed er kid, e kede melemolem el obult er a omekngit, me kede diak el mechitech el obengkel a Rubak, el ‘mo er cheungel a chelsimer, el oba a otubel er ngii.’”

GSAM 178.2Er aika el cheldecheduch el kirel a omeruul er a ikelesia er a re meklek a klumech er a ongerul anghel, ngsebeched el medengei er a uchul el sel kot el uchul er a obengkel tia el ongerul el kedeb el mo er a “belsoil”, a re mla ongdibel er a ta el chedaol delemerab a uleklatk er tir el kmo te “re mla metemall a bedengel”, “re tingoi”, me “re muiko”; tia a mle ouchais er a omekngit el omeruul er a “re ochellei er tir”, el mla kakerous er tir.

GSAM 178Ta el Rechad el Mla Okedmeklel el Mo Oba a Beches el Klemerang

GSAM 178.3A uldesuel a Rubak a sebechel el mo medengei el cherrungel er a omekedong er a ta el rechad el kakerous el ngar er a chelsel a klumech er a ongerul anghel—tia el ongerul el kedeb el mo er a “belsoil”—me a “cherrodech er a sueleb er a klebesei.” A klemerang el oltirakl er a uriul el sils a mle kired el lmuut el olecholt; tia el ureor a diak el mle sebechel el mo er a ikelesia el mla mekesuk er a suub er ngii, el uaisei el mle diak el sebechel el olecholt er a Ebangkelio el mo er a beluulechad er a ikelesia er a apostol lsekum ngdirk lemeched er a ikelesia er a re Judio. A Dios a ulekedong el mo kakerous er tir,9 me ngdirrek el ulekedong el mo kakerous er a re chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus er tirke el oureor el omekedong er tir el mo er a suub er tir.

GSAM 179“6 el Cheldecheduch” er a Storrs

GSAM 179.1Mereched er tia el omeketakl, e kede medengei el kmo a klemerang a mlo er a re chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus el kirel a ringel el mo er a uriul, el ua sel mla olecholt er a babier el “6 el Cheldecheduch” er a George Storrs. Ngdilu el kmo a chad er a blekeradel er ngii a diak el sebechel el mengerechek; a re mla mad a diak el medengei er tir er a delongelel a kodall me a okiis; a uriul el ringel er a re mekngit a kmo te mo diak el rokui; me a diak el medech el klengar a ngat er a Dios el kired el oba di er a klaumerang er a Rubak er kid el Jesus Kristus.

GSAM 179.2A betok el telael er a re chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus a mla oumera er tia el suub el kirel a blekeradel er a chad, engdi diak a rokui. A diak el ongei er ngii a diak el olecholt a rraureng er tir, e le te mla omes er ngii el ua ta el tekoi el kirel a klaumerang, el diak el omekedong er a blekeradel er a reng; me tia el ureor er a rokui el mo olecholt er a beluulechad el kirel a mereched el lemei a Jesus a mle merael el diak el ulebengelel. Engdi ngmle uchul me a ikelesia a mo omekngit er tir.

GSAM 179Diak el Sebechel el Meliut a “6 el Cheldecheduch”

GSAM 179.3A bastor er a ikelesia er a Metodist er a beluu el kiei er ngak, el mla oureor el olecholt er a suub er a ongerul lemei a Jesus er a 1843, a mla obengkel a “6 el Cheldecheduch”, me ngmle nguiu er ngii, me ngmle dilu er a rechad er a ikelesia er ngii el kmo ngdiak el sebechel el meliut er a suub. Engdi sel mla medengei el kmo re betok er a rechad er a ikelesia er ngii a mla mo ongei er ngii, e ngmle dilu er a rebebil el kmo te diak el kired el mo nguiu er a babier, el kmo “te mo ongei er a suub lsekum te nguiu er ngii.” Er a buil er a September, 1844, sel mla lmuut el mei er a cheldebechel er a rubak, e ngmle rir er a cheldebechel er a ikelesia me ngmle dilu er a rechad el kmo ngdiak el lmuut el oumera er a suub er a ongerul lemei a Jesus, me ngmle ouchais er a ikelesia el kmo ngmle mengilt er tir el lebo er a oreor el omekedong er a re cheldecheduch el mo er a blil a omengull.

GSAM 179Mla Kerrekeriil er a Suub el Diak el Ungil

GSAM 179.4Tia el omeruul er a bastor a mla mereched el obengkel a omekedong el mo omes a re chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus el kirel a suub el diak el ungil; engdi e le te mle sebechir el olecholt er a uldesuir er a Biblia, e a ikelesia a diak el mle sebechel el merael er ngii. Re betok a mla mekesiu er a ikelesia e le a rolel a omeruul er tir a diak el obengkel a suub er a ikelesia, me re betok el rebebil a mla tuobed e le tia el omekesiu er a rechad er a ikelesia el klaumerang er tir a diak el mle sebechel el mo olecholt el kmo ngdiak el obengkel a Biblia. Me nguaisei, a suub er a ongerul lemei a Jesus a mla tuobed er tia el ikelesia el diak el lmuut el mo er ngii, el ikelesia er a betok el dart el chad el mle metik er a Jesus el mo Omesisiu er tir me mla mo mengull er a Dios el obengkel a deurreng.

GSAM 180.1Tia el mla omeruul er a beluu el kiei er ngak a dirrek el mla omeruul er a betok el dart el rebebil el ikelesia er a beluulechad. A mla ochellei er tir er uchei a mla meruul er tir el uaisei, me a klemechelel a Isaia a mla mengelaod er tir el klou el kmo: “Bo mo orrenges er a tekingel a Rubak, kemiu el melut a rengmiu er a tekoi er ngii: A ochellei er kemiu el mle omekngit er kemiu, el mla omekesiu er kemiu e le ngak, a mla dilu el kmo, ‘A Rubak a mo mengull!’; engdi ngmo cherrungel el mei er a deurreng er kemiu, me tir a mo mechel.”10

GSAM 180Mla Olecholt a Reng el Omekngit er a Rechad el Mekngit

GSAM 180.2Sel mla mecherellii a sils el mla lsekum a Rubak a mo mei, e a re oumera a mla mo mesisiich el oureor; me a re mekngit a mla mo mechei me omlang el mesisiich, el ua sel mo olecholt er a cheldecheduch er a chad el omesubech er a Cherrodech er a Sueleb er a Klebesei er a Oct. 31, 1844:—

GSAM 180.3“A omeruul er tia el cheldebechel a mla mo er a re mekngit, me ngmle ngosukid el mo mesisiich er a klaumerang er kid el kmo a Dios a mle ngar er ngii. Sel rechedal a Dios a mla ongdibel el mo terrob me mo delodau er a osengel, me omekedong er tir el kirel a lemei a Rubak, el ua sel mle kired el mo meruul er kid el chad el omekngit, el di el sebechir el mo suobel er a krasia er a Dios, e a re mekngit a mla olecholt a kmal klou el omekngit. Sel kede dimlak el olecholt er a cheldecheduch er kid el diak el mo er a babier er kid, me kede dimlak el mekesiu er a rechad er ngii el mo er a miting er kid, e a ngelekel Belial a mla chereched el mei er a miting, me ngmle omekngit er ngii. Er a 12 el sils el mla mekerang [Oct. 12, 1844], kede dimlak el ongdibel er a blil a omengull, e le a chad el omesmechokl a blil a omengull a mle kired el mo omesmech er ngii el kirel a Ulengull el Sils [kot el sils er a sandei]. Engdi a re mekngit a mla mechei er a blil, me ngdiak el ongei el omesmech er ngii. Engdi a chad el chelebaob a mle mereched el mo er ngii el dimlak a chad el ulekedong er ngii, me ngmle omekesiu er tir el mo tuobed er a blil.”

GSAM 181.1“Er a miting er kid er a Ulengull el Sils el mla obengkel a sils er ngii, sel blil a omengull a mla meched, e a rael er a uchei er a blil a mla meseked er a betok el chad, me re betok er tir a mle kmal kesib a rengrir e le re chad a mla oumera er a lemei a Rubak. Er a kebesengei, e le a rechad er a beluu a mla mo omekngit, e dimlak a miting; engdi a rael a mla meched er a re mekngit er a mereched el taem; engdi a chad el chelebaob me a re chad el mengkar er a beluu er ngii a mla lmuut el meched er tir, me ngmle mekesiu er a rael, me ngmle omekedong er a rebebil el mo er a blil a re chad el mengkar. Kede sebeched el omes er a omeruul er a re mekngit el ua sel mle ongdibel er a chesmerel a blil a Lot er a kebesengei er a uchei er a temellel a Sodom.... Tia el omekngit el omeruul er tir a mle mereched, el mle ongdibel er a ta el taem, me ngmle mechitech er a rokui; me sel mla omeruul er a kot el sils er a ongeuid el buil er a Judio, e ngmle mesisiichii a klaumerang er kid el kmo tia a mle buil.”

GSAM 181Re Omeruul el Omekngit a Omou a Chebechiil el Mo er a Lang

GSAM 181.2Er a October 22, 1844, el sils er a ulebengelel a 2300 el sils, er a Paris, Maine, sel re oumera a mla ongdibel er a blil a omengull el mo mengull el oumerang el kmo a Rubak a mo mei er tia el sils, e a re omeruul el omekngit a mla ongdibel er a chebechel a blil, el mengitakl el ouchais er a cheldecheduch el omekngit. Teru el chad er tir a mlo oubail er a mekemanget el becheleleu el bail me te ngilasech el mo er a bebul a blil, me ngmle mengitakl, me ngmle omekngit er tirke el ngar er a chelsel a blil el mla mengull me omengiil er a Rubak.

GSAM 181.3Nglocha er tia el tekoi a uchul a mekngit el cheldecheduch el mla olecholt er a re chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus el kmo te mla omou a chebechiil el mo er a lang; a babier er a re chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus a mla olecholt er a nguked el mo er a $500 el kirel a chad el sebechel el olecholt er a ta el tekoi el cherrungel el kmo ta er a re oumera a mle omou a chebechiil el mo er a lang er a 1844, me ngmle omengiil er a Rubak, engdi ta el blekeradel a dimlak el mla olecholt.

GSAM 182Ues er a Hazen Foss, 1844

GSAM 182.1Er tia el taem e a ta el ngeasek el chad el ngara Poland, Maine, el ngklel a Hazen Foss, a mle oumera el mesisiich el kmo a Rubak a mo mei er a ongeteruich el sils er a ongeuid el buil. Ngmle ungil a chebechel, ungil a cheldecheduch er ngii, me ngmle mesuub. Er a bebil el sandei er a uchei er a ulebengelel a “cherrodech er a sueleb er a klebesei”, e a Rubak a mla mecherellii er ngii me ngmle meskid a ues, el ngar er ngii a rael er a re chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus el mo er a beluu er a Dios, me a kengaol er tir. Re klumech el omekedong a mla meskid er ngii el bo le olecholt, me ngmle dirrek el omes er a ringel me a omekngit el bo lemeu lsekum ngmo olecholt er aike el mla ocholt er ngii. Ngmle ua Mr. Foy, el mla olecholt er ngii a ede el belalang el kirel a rechedal a Dios el ngmasech er ngii el mo er a rael er a chedaol el beluu. E le ngmle oumera el mesisiich er a lemei a Rubak el “er a bebil el sils” (el ua sel te mle mengitakl), e a ues el kirel a ede el belalang el mo er a rael a mle diak el sebechel el medengei. Me e le ngmle chad el reng el klou, e ngmle medakt el oba a kerus me ngmle diak el ongei el olecholt er ngii. A ues a mla lmuut el mei er a ongerul el taem, me a Dios a dilu er ngii el kmo lsekum ngdirk lediak el olecholt er aike el mla ocholt er ngii, e a ngerachel a mo tuobed er ngii me ngmo er a ta er a re kekeroul el chad er a Rubak, el ta el chad el mo olecholt er aike el mo ocholt er ngii er a Dios. Ngdirrek el diak el ongei. Me a ongedel el ues a mla meskid, me ngmle dilu er ngii el kmo ngmla omekesiu er ngii, me a ngerachel a mla er a ta er a re kekeroul el chad, el mo meruul er a soal a Rubak.

GSAM 182Hazen Foss a Diak el Sebechel el Olecholt er a Ues er Ngii

GSAM 182.2Tia a mla omekngit er a reng er a ngeasek el chad, me ngmle omes er a uldesuel el olecholt er aike el mla ocholt er ngii; me ngmle omekedong er a cheldecheduch. A rechad a mla ongdibel el mo mes me longes er ngii. Ngmle olecholt er a klengar er ngii, me ngmle dilu el kmo ngmle diak el ongei el olecholt er aike el mla ocholt er ngii, me ngmle ouchais er a rokui el mo er a ringel el bo lemeu. “Chelechang,” ngmle dilu, “ak mo olecholt er a ues.” Engdi a diak el ungil tekoi a mla er ngii: ngmle sechal er a rechad el ua ta el chad el diak el sebechel el melekoi, me ngmle dilu el kmo, “Ak diak el medengei a ta el cheldecheduch er a ues.” Ngmle rullek a bo el oba a reng el ringel, me ngmle dilu el kmo, “A Dios a mla meruul er a klemechel. Ngmla nguu a ues er ngak.” Me er a klou el ringel er a reng, ngmle dilu el kmo, “Ak ta el chad el mla remiid.” Er tia el taem e ngdimlak el lmuut el oureng er a Kristus, me ngmle mo er a klou el ringel er a reng el dimlak a urrengulel. Ngdimlak el lmuut el mo er a miting er a re chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus, me ngdimlak a chetil er a omengull. A blekeradel er ngii er a betok el rolel a mle ua ta el chad el mla kakerous er a ungil el omellach er a Reng er a Ulaoch, el ua ta el chad el mla “tobed er a rael er ngii, me ngmo mui er a omeruul er ngii.” Er tia el blekeradel er a reng e ngmle mad er a 1893.

GSAM 183Ues er a Foss a Olecholt er a Ta el Chad

GSAM 183.1Er a bekord el ede el buil el mla er a taem er a diak el medengei er a ues er ngii, ngmle orrenges er a ngodech el chad el olecholt er a ues er a delemerab el ngar er a bitang. A miting a mla omeruul er a blai er a beluu el kiei er ngii. Ngmle omekedong er ngii el mo er a miting, engdi ngmle diak el ongei. Ngmle dilu el kmo tia el ues a mle uaisei el mle ocholt er a ues er ngii, el ua sel teru el chad el sebechir el olecholt er a ta el tekoi. Me nguaisei e ngmle medengei aike el mla omes engdi dimlak el medengei el lebo le olecholt er ngii. Sel ngmle omes a chad el mla olecholt er a ues er ngii, e ngmle dilu el kmo, “Tia a ta el chad el a Rubak a mla meskid er ngii a ngerachel.”

GSAM 183Tord er a Reng

GSAM 183.2A ongeteruich el sils er a ongeuid el buil er a taem er a Judio (Oct. 22, 1844) a mla mei er a uriul. Ngmle metik er a telael me a telael el chad el mla omengiil er a sils er ngii el mo uchul a ulebengelel a uldesuir. Te mla omekedong er a klengar er tir el diak el lmuut el mo er a ta el tekoi er a chutem el uriul er tia el sils. Te dimlak el lmuut el omes er a tekoi el kmo, “Lsekum ngdiak el mei,” engdi te mla kiltmokl aike el tekoi er a chutem el ua sel te mla omes el kmo tia el sils a mo ulebengelel a klengar er tir. Te mla olecholt me mla omekedong er a re mekngit el mo chemiis er a klsiberreng el mo mei, me re betok er tir a mla medakt el kmo a klumech a locha mo cherrungel. Te mla olecholt me mengull obengkel a rebebil er a rechedal a telungalek er tir, me te mla melekoi el “adios” er tirke el dimlak el mo oba a reng er a Dios. El klou el belkul, te mla melekoi el “adios” er a rokui el tekoi er a chutem el obengkel a klou el kldekudel el ua ta el chad el mle omes el mo er a osengel a Rubak er a beluulechad. Me nguaisei, el diak el sebechel el mengiil er a reng, e te mla ongdibel er a blil a omengull, el omengiil el rong a “ngerel a merreder er a re anghel me a sou er a Dios,” me omes a lang el mla mechebekel er a klou el blekeradel er a reklai el mo mei.

GSAM 184.1A sils a mla merael el mor, me er a uriul e a sils a mla ngmelt er a ngebard, e a ongeteruich el sils er a ongeuid el buil er a Judio a mla ulebengelel. A klebesei a mla lmuut el mengedereder er a beluulechad el obengkel a omekngit; engdi tia el omekngit a mla mecherellii a klou el ringel er a reng er a re chad el oumera er a ongerul lemei a Jesus, el ua sel ringel er a re suub er a Rubak el mla mereched el merael el mo er a blai er tir er a klebesei er a sils el mla oltirakl er a krus me a omelbedek er a Rubak er tir, el chad el di er a mekekerei el taem er a uchei e te chillemengii el mo er a Jerusalem el ua reklai er tir el obengkel a klou el oieng me a deurreng.

Notes

  1. Ocholt 14:8. ↩
  2. Lukas 14:21. ↩
  3. Lukas 14:17. ↩
  4. Lukas 14:21; Ocholt 14:8. ↩
  5. Ocholt 18:2-4. ↩
  6. Ocholt 3:3. A lsoam el mesa rokui a omesodel a 7 el ikelesia e momes er a Uldasu el Kirel a Daniel me a Ocholt. ↩
  7. Rellir 19:8, 9. ↩
  8. 2 Korinth 6:17, 18. ↩
  9. Omeruul er a Re Apostol 13:46, ↩
  10. Isaia 66:5. ↩

Note

Back