1. Atala — Sarrera

GSAM 21.1Kristoren bigarren etorreraz hitz egiten dugunean, egiazki Jainkoaren herriaren itxaropena izan den gai bati heltzen diogu, gure lehen gurasoak Edeneko lorategitik kanporatu zituztenetik. Sugeari egindako hitzetan, emakumearen haziak sugearen burua zaurituko zuela, ziurtasun bat zegoen azkenik berritzaile bat etorriko zela, Satanen usurpazioak garaituko zituena eta lurrean Jainkoaren asmoa beteko zuena. Uste da Adanek eta Evek pentsatu zutela lana laster gauzatuko zela eta haien ondorengo zuzen bat izango zela garaile. Hala ere, Jainkoaren planaren arabera, itxurazko suntsipenetik salbatzera Salbatzailea etorriko zela egindako promesak barne hartzen du geroztik garatu den guztia, bere "asmo eta grazia propioa, mundua hasi baino lehen Kristo Jesusen bidez eman ziguna" gauzatzean.¹

GSAM 21.2Adan eta Evari berehala emango balitzaie mundua beteko zuen miseria eta sufrimendua ikusteko aukera, suntsipenaren eta berreraikuntzaren arteko mende luzeetan zehar, haien tristura jasanezina izango litzateke. Zeruko Jainkoak, bere errukiaz eta konpasio sakonaz, ikuspegi hori ezkutatu zien, Jainkoaren seme-alaben askatasun gloriosoan laster askatuko zirela espero zuten itxaropen maitekorra bultzatzeko. Askapena gertu zegoela pentsatzeak, naturalki, gertakariari aurre egiteko prestaketari serioago ekitera bultzatzen zituen.

GSAM 22.1Era berean gertatu zaio Jainkoaren herriari Adanen egunetatik hona datozen belaunaldi guztietan. Ziur zeuden etorkizunean ekitaldi handi eta garrantzitsu bat gertatuko zela—Kristo azkenean etorriko zela eta bere erreinua ezarriko zuela. Haiek ere, Adan eta Evaren antzera, ekitaldia gertu zegoela sinetsi zuten, eta, haien antzera, ez zuten kontzientziarik beren garaiaren eta ekitaldiaren arteko tartean zer gertatuko zen; bestela, sariaren helburuaren bila aurrera egitekoan etsita geratuko lirateke.

GSAM 22.2Pentsamendu hau aurkikuntza handien bidean gertatutako ekitaldien bidez ilustratu daiteke. Haiek abiarazi zituzten gizonak, nahiz eta konturatu gabe, egiaz Jainkoaren asmoa betetzen ari ziren; hala ere, ideia batzuek pizten zuten haien gogoa, eta ideia horiek ez zetozen alderdi guztietan bat ekintzara bultzatu zituzten beren teoriekin.

GSAM 22Kolonen aurkikuntzen ondorio zabalak

GSAM 22.3Montgomeryk, bere American History liburuan, 1902ko² edizioan, 8. eta 9. orrialdeetan, Kolon bere bidaia abiatzera bultzatu zuen teoriari eta Ekialdeko Indietara mendebalderantz nabigatuz iristeko zuen planaren exekuzioari buruz honela dio:—

GSAM 22.4"Kolonek uste zuen Portugalgo erregearen proiektua hobetu zezakeela. Ziur zegoen Indietara iristeko bide laburrago eta hobea zegoela, Diaz-ek markatutako ibilbidearen ordez. Genovako itsasgizonaren [Kolonen] plana ausarta zen, baita originala ere. Ekialdera edo hegoaldera eta ekialdera nabigatu beharrean, zuzenean mendebaldera nabigatzea proposatu zuen. Horretarako, bere ustez, hiru arrazoi sendo eta egoki zituen: Lehenik eta behin, bere garaiko geografia-liburu onenekin bat eginda, Kolonek ziurtzat jo zuen lurra ez zela laua, gehienek uste zuten bezala, baizik eta globo bat. Bigarrenik, globoa benetakoa baino askoz txikiagoa zela uste zuen, eta zatirik handiena ura izan beharrean lurra izango zela. Hirugarrenik, Amerikako kontinentearen edo Ozeano Barearen existentziari buruz ezer ez zekien eta ezer susmatzen ez zuenez, Asiako edo Indietako kostaldea Espainiaren eta Europako mendebaldeko kostaldearen pare-parean zegoela irudikatu zuen. Cipango edo Japoniara joateko distantzia osoa, bere ustez, agian ez zen lau mila milia baino gehiago izango.

GSAM 23.1"Hona hemen bere plana: Europatik abiatuko zen; bere ontzia Japonia aldera mendebalderantz zuzenduko zuen, eta globoko kurba jarraituko zuen, bilatzen zuena aurkitu arte. Bere ustez, hori euli bat sagar baten inguruan bueltaka ibiltzea bezain ziurra eta erraza zen.

GSAM 23.2"Espedizioan arrakasta lortuko balu, abantaila izugarria izango luke: Indietara zuzenean aurreko ate nagusitik sartuko litzateke, portugaldarrek egin behar zuten moduan bide zirkularrez eta albo-sarrera batez iristearen ordez.

GSAM 23.3"Ikusten dugu gizon hau, matematika praktikoa, geografia eta nabigazioa bere garaiko edozeinek bezain ondo ulertzen zituena, lehen puntuan —lurraren itxuran— zuzen zegoela, baina beste bietan erabat oker.

GSAM 23Zorioneko Akatsa

GSAM 23.4"Hala ere, bitxia bada ere, bere akatsak alderdi batean lagungarri izan zitzaizkion. Distantziari dagokionez egin zuen akatsa oso zorte ona izan zen. Kolonek globoaren tamaina eta bidaia horren benetako luzera zuzen kalkulatu izan balitu, ziurrenik ez zukeen nabigatuko, izan ere, berehala ikusiko zukeen proposatutako portugaldar ibilbidea askoz laburragoa eta merkeagoa zela. Gainera, Amerikako kontinentea bere bidearen zeharkakoan zegoela imajinatu edo nolabait aurreikusi izan balu, horrek berak ez zukeen agian aurkikuntza-bidaia bat abiaraztera bultzatuko, bere helburua ez zelako herrialde berri bat aurkitzea, baizik eta zahar batera heltzeko bide berri bat."

GSAM 23Aroen Itxaropen Handia

GSAM 23.5Beraz, Jainkoaren herriak, mendeetan zehar, Kristoren etorreraren itxaropena izan du aurrean, "arimaren ankora, ziurra eta sendoa" gisa.³ Nahiz eta askotan tristura eta aflikzioen erdian egon, min handiz oihukatzen dute: "Noiz arte, Jauna, askapena iritsiko den arte?" Hala ere, aurrera egin dute, eta Paulo bezala esan dute eta oraindik diote: "Zer da gure itxaropena, poza edo gorazarre-koroa? Ez al zarete zuek ere gure Jaun Jesus Kristoren aurrean izango bere etorreran?"⁴

GSAM 24Paulo itxaropen bidez sostengatuta

GSAM 24.1Testuinguru honetan, itxaropen honen indar eutsitzailearen zenbait adibide besterik ez dira behar. Felixen aurrean auzipetu zutenean eta bere buruaren alde hitz egiteko baimena eman ziotenean, honela esan zuen: "Haiek herejiatzat deitzen duten bidearen arabera, horrela gurtzen dut nire aitonen Jainkoa, legean eta profetetan idatzita dauden gauza guztiak sinetsiz; eta Jainkoarekiko itxaropena dut, beraiek ere onartzen dutena, hildakoen berpizkundea egongo dela, bai zuzenena bai gaiztoena."⁵

GSAM 24.2Agriparen aurrean eraman zutenean egindako bere trebe defentsan, Paulok esan zuen: "Orain hemen nago eta epaitzen naute Jainkoak gure arbasoei egin zien promesaren itxaropenagatik; promesa horretara gure hamabi tribuek, Jainkoari egun eta gau etengabe zerbitzatuz, etortzea espero dute. Itxaropen horregatik, Agripa erregea, juduek nire kontra akusatu naute. Zergatik iruditzen zaizue sinestezina Jainkoak hildakoak berpiztea?"⁶ Azkenik, Erromara iritsita Zesarren aurrean agertu behar zuenean, juduei esan zien: "Israelen itxaropenagatik kate honekin lotuta nago."⁷

GSAM 24.3Paulok aske hitz egin zuen itxaropen horretaz Titori bidalitako gutunean: "Salbamena ekartzen duen Jainkoaren grazia agerian geratu da gizaki guztientzat, eta irakasten digu jainko-gabekeria eta munduko grinak ukatuz, zentzuz, zuzen eta jainkoz bizi behar dugula mundu honetan, bedeinkatua den itxaropenari eta Jainko handiaren eta gure Salbatzaile Jesus Kristoren agerpen gloriosoari begira."⁸

GSAM 24Pedro itxaropenez pozik

GSAM 24.4Pedrok honela hitz egiten du itxaropen berari buruz: "Bedeinkatua izan bedi gure Jaun Jesus Kristoren Aita eta Jainkoa, bere erruki ugarian Jesus Kristo hildakoen artetik berpiztu izanaren bidez itxaropen bizi baterako eta ondare ustelgaitz, zikinkeria gabeko eta hondatzen ez den baterako berriro sortu gaituena; ondare hori zeruan zuentzat gordeta dago, eta zuek fedearen bidez Jainkoaren indarrez babestuta zaudete azken garaian agertzeko prest dagoen salbaziorako." Hori dela eta, poza handia duzue, nahiz eta une batez, behar izanez gero, tentazio anitzen bidez tristurak jota egon: zuen fedearen proba, hondatzen den urrea baino askoz preziatuagoa delako, suan probatu arren, Jesu Kristoren agerpen egunean goraipamen, ohore eta gloria lortzeko izan dadin.⁹

GSAM 25Jainkoaren Sortze-Helburua

GSAM 25.1Idazki Santuek Jainkoaren mundua sortzeko asmoa agerian uzten dute; eta profezia-hitzetik bere etorkizunerako plana ere ikasten dugu: "Hona zer dioen zeruak sortu dituen Jaunak, lurra eratu eta egin duen Jainkoak berak; berak ezarri du, ez du alferrik sortu, bizitzeko eratu du."¹⁰ Hura sortu ondoren, gizakiari eman zion. Salmistak honela dio: "Zerua, bai eta zeruak ere, Jaunarenak dira; baina lurra gizakien seme-alabei eman die."¹¹ Baina gizakiari eman zionean, gizakia zuzena zen, jakintsuak adierazi bezala: "Hau bakarrik aurkitu dut: Jainkoak gizakia zuzena egin zuela; baina asmakizun asko bilatu dituzte."¹²

GSAM 25.2Jaunaren arrazarekin izandako jokabideari buruz irakurtzen dugu: "Adamen semeak banatu zituenean, herriaren mugak ezarri zituen Israelen seme-alaben kopuruaren arabera,"¹³ alegia, azkenik lurrean bilduko den benetako Israelen kopuruaren arabera, bere etorkizuneko erresumako menpeko gisa. Paulok honela adierazi zuen: "Jainkoak ... odol bakar batetik egin ditu gizakien nazio guztiak, lurraren azalera osoan bizitzeko; eta aurrez ezarritako garaiak eta haien bizilekuen mugak zehaztu ditu, Jauna bilatzeko, agian ukitzeko ahaleginean, eta aurkitzeko, gutako bakoitzarengandik urrun ez baitago; izan ere, harengan bizi baikara, mugitzen baikara eta izaten baikara."¹⁴ Lurrari dagokion jatorrizko helburu hori gauzatuta, "zure herria ere guztiz zuzena izango da."¹⁵ Egoera horretan berriro esaten da haiei buruz: "Han bizi denak ez du esango 'gaixo nago': bertan bizi den herriari bere gaiztakeriak barkatuko zaizkio."¹⁶ Orduan izango da "umilek lurra oinordetzan jasoko duten unea; eta bake ugaritasunean gozatu egingo dute."¹⁷

GSAM 26Kristoren Bigarren Etorrera Ez da Kondaira

GSAM 26.1Pedro apostoluaren bigarren epistolan jasotzen da: "Ez ditugu trebezian asmatutako kondairak jarraitu, gure Jaun Jesus Kristoren boterea eta etorrera ezagutarazi genizuenean; baizik eta bere handitasunaren begi-testigu izan ginen. Izan ere, Aita Jainkoarengandik jaso zuen ohore eta gloria, ohorezko gloriatik ahots hau etorri zitzaionean: 'Hau da nire Seme maitea, zeinean atsegin naizen.'" Eta zerutik etorritako ahots hori entzun genuen, berarekin mendi santuan geundela. Eta profezia-hitz sendoagoa ere badugu; ongi egiten duzue hari arreta jarriz, ilunpean distiratzen duen argi baten gisara, eguna argitu arte eta egun-izarra zuen bihotzetan agertu arte.¹⁸

GSAM 26.2Testu honetan apostoluak mendiko transfigurazioa Kristoren bigarren etorreraren froga gisa aipatzen du. Eszena honen aurretik gure Salbatzaileak bere apostoluei esan zien: "Hemen daude batzuk, heriotza dastatuko ez dutenak, Gizonaren Semea bere erreinuan etortzen ikusi arte"¹⁹ —Lukasek jasotakoaren arabera: "Hemen daude batzuk, heriotza dastatuko ez dutenak, Jainkoaren erreinua ikusi arte."²⁰

GSAM 26.3Promesa hau literalki bete zen eraldaketa berean. Mendiko "ikuspen" honetan Jesus glorifikatua ikusi zuten, bere erreinuan etorriko denean agertuko den moduan. Elias (Elia) ere ikusi zuten, heriotzarik dastatu gabe zerura eraman zutena, Jauna etorriko denean "une batean, begien parpadean" hilkor izatetik hilezkor izatera aldatuko direnak irudikatzen.²¹ Beste alde batetik, hil zen Moisesek ere parte hartu zuen, hildakoetatik berpiztu eta Jauna topatzera etorriko direnen ordezkari gisa. Beraz, "ikuspen" honetan Kristo bere erreinuan etortzen ikusi zuten, berak hala agindu zien bezala.

GSAM 27Profezia: hitz ziuragoa

GSAM 27.1Transformazio mendian apostoluek ikuspegi glorioso hori ikusi eta Jainkoaren onespenaren ahotsa entzun bazuten ere, Pedro apostoluak baieztatzen du: "profeziaren hitz ziurragoa dugu". Adierazpen honekin ez du ukatzen une memoragarri hartan ikusi eta entzuna. Orduan Jainkoaren ahotsa behin entzun zuten, baina Kristoren bigarren etorrerara arte luzatzen diren profezia handien lerroetan, Jainkoaren ahotsa maiz errepikatzen da. Egiazki, historian betetako edo jasotako profezia zehatz bakoitza Jainkoaren ahotsa da guretzat. Zentzu horretan ulertu behar da profezia-hitza "seguruagoa" dela. "Ziurtatua" itzultzen du Revised Versionek. Profezia ziurtatzen da bete den zehaztapen bakoitzarekin. Iragarritako ekitaldi bakoitza, bete denean, ziurtasun bat da gainerako iragarritako ekitaldiak ere ziur beteko direla.

GSAM 27Profeziaren izaera

GSAM 27.2Profeziaren izaerari buruzko Biblia-ikertzaile ospetsuen ondorengo testigantzak indartsuak dira:—

GSAM 27.3Thomas Newton-ek honakoa dio: "profezia historia da, aurretik ikusia eta laburbildua; historia, berriz, profezia betea eta zabaldua. Munduan orakulu gezurtiak egon dira; baina gizakien eta deabruen adimen eta gaiztakeriarik handienak ere ezin du Eskritura Santuetan jasotako halako profeziarik sortu."

GSAM 27.4Sir Isaac Newtonek testigantza egiten du: "profetei entzutea egiazko elizaren ezaugarri oinarrizkoa dela."

GSAM 27.5Dr. A. Keith-ek dioenez, "profezia mirari oro bezalakoa da, eta berez miragarria da.... Bakarrik Ahalmen Guztikoaren ahotsak deitu ditzake hilobietatik hildakoak; bakarrik Jakintza Guztikoaren ahotsak esan dezake etorkizun ilunean ezkutuan dagoen guztia, gizakiarentzat hildakoen egoitza bezain zeharkaezina dena; eta biak Jainkoaren ahots bera dira."

GSAM 28.1Matthew Henryk esan zuen: "Jainkoaren garaian, hau da, onenean, eta Jainkoaren bidean, hau da, onenean, profezia ziur beteko dela. Kristoren hitz bakoitza oso garbia da, eta, beraz, oso ziurra."

GSAM 28Profeziaren Helburua

GSAM 28.2Kristok bere apostoluei esandako hitzetatik ikasi dezakegu Jaunak profezia ematean zuen helburuetako bat. Judasen ibilbidean gertatuko ziren gauzei buruz profetikoki hitz eginez, esan zuen: "Gertatu aurretik esaten dizuet, gertatzen denean sinets dezazuen ni naizela."²²

GSAM 28.3Jaunak, Isaia profetaren bitartez, halaxe dio: "Ni Jainkoa naiz, eta nire parekorik ez dago; hasieratik amaiera iragartzen dut, eta antzinatik oraindik egin ez diren gauzak; esanez: Nire asmoak iraungo du, eta nire nahia guztia beteko dut."²³

GSAM 28.4Berriro: "Lehenagoko gauzak hasieratik iragarri ditut, eta nire ahotik atera ziren, eta erakutsi nizkizun; bat-batean egin nituen, eta gertatu egin ziren.... Hasieratik bertatik iragarri nizkizun; gertatu baino lehen erakutsi nizkizun; ez dezazun esan: 'Nire irudiak egin ditu, eta nire irudi grabatuak eta nire irudi urtuak agindu dituzte.'" Entzun duzu, ikusi hau guztia; eta ez al dituzue jakinaraziko? Orain berri berriak erakutsi dizkizut, bai eta ezkutuko gauzak ere, eta ez zenituen ezagutzen. Orain sortu dira, ez hasieratik; are entzun ez zenuen egunaren aurretik, ez dezazun esan: «Hara, nik ezagutzen nituen».²⁴

GSAM 28.5Hizkuntza honetatik ikus daiteke profezien betetzeak profeziaren jainkozko jatorriaren froga direla, eta baita Jaunaren boterea paganoen jainko guztien gainetik dagoela erakusten dutela ere. Era berean, hitz hauek erakusten dute profeziak egiaren Idazki Santuetan leku oso garrantzitsua duela. Faktu hauek egiazkoak direnez, harrigarria da hainbeste jendek Idazki Santuetako atal profetikoen azterketari arreta gutxi edo batere ez ematea.

GSAM 29Profezia ez dago zigilatuta

GSAM 29.1Informaziorik gabekoek diote ikasi gabeak direla, eta, beraz, ezin dituztela profeziak ulertu. Bestalde, hezituen artean askok, eta haien artean ministerioko batzuek, diote: "Profeziak zigilatuta daude, eta ezin dira ulertu. Denok dakigu Apokalipsiaren liburua zigilatuta dagoela."

GSAM 29.2Apokalipsiaren liburuan, maitea den Joanek agindu berezi bat jaso zuen liburua ez zigilatzeko.²⁵ Era berean, liburu honetan bedeinkapena ematen zaie "profetia honetako hitzak entzuten dituztenei eta bertan idatzita dauden gauzak gordetzen dituztenei."²⁶ Nola gorde litezke zigilatutako liburu batean dauden gauzak, ulertzen ez badira eta ulertu ezin badira? Jaunak esan zuen Moisesen bitartez: "Gauza sekretuak gure Jaun Jainkoari dagozkio; baina agerian daudenak guri eta gure seme-alabei betirako dagozkigute, lege honetako hitz guztiak bete ditzagun."²⁷

GSAM 29.3Danielen profeziak ulertzeko diseinatu zituela Jaunak argi dago bere ikasleei profeziei buruz esandako hitzetatik. Irakurtzen dugu: "Beraz, profeta Danielek aipatu duen suntsipenaren abominazioa leku santuan zutik ikusten duzuenean (irakurtzen duenak ulertu beza),"²⁸ funtsean esaten duena: Ulertu profeta Daniel.

GSAM 29.4Jaunak profezia ezin dela ulertu dioen baieztapenaren falazia agerian uzten du honako hitzekin: "Zuen aurrean, ikuspen guztia zigilatutako liburu baten hitzak bezalakoa bihurtu da: gizakiek ikasi bati ematen diote, esanez: Mesedez, irakurri hau; hark, ordea, erantzuten du: Ezin dut, zigilatuta dagoelako. Liburua, berriz, ikasi ez den bati ematen zaio, esanez: Mesedez, irakurri hau; hark, berriz, erantzuten du: Ez naiz ikasia. Hori dela eta, Jaunak esan zuen: Herri hau ahoaz hurbiltzen zait eta ezpainekin ohoratzen nau, baina bihotza niregandik urrun jarri du, eta nire beldurra gizakien aginduak irakatsi diote; beraz, begira, herri honen artean mirari bat egingo dut, mirari eta harritzekoa: jakintsuen jakinduria galduko da, eta arduratsuen ulmena ezkutatuko da."²⁹ Profetak hemen aipatzen duen herriak profezia-hitz ziurrari jarraitu izan balio, ez zukeen Jainkoaren legetik urrundu beharrik izango, eta ez zituzkeen haren aginduak gizakien aginduekin ordezkatu beharko.

GSAM 30Profezia ez da interpretazio pribatukoa

GSAM 30.1Hainbestek profezia ulertzen ez badute, ez da esanahi sakon, ezkutu eta misteriotsua duelako. Apostolu Pedrok honela esan du: "Lehenik eta behin jakin behar da idazki sakratuko profezia bat ere ez dela inoren interpretazio pribatukoa. Izan ere, profezia ez zen garai zaharretan gizakiaren borondatez etorri; baizik eta Jainkoaren gizon santuek hitz egin zuten Espiritu Santuak mugituta."³⁰ Hizkuntza honetatik argi eta garbi ondorioztatzen da profezia ulertzeko funtsezkoa dela profeten bidez hitz egin zuen espiritu hori jasotzea. Espiritu horretaz, bilatzen duten guztiei agindua zaiena, idatzita dago: "Egia osoan gidatuko zaituzte."³¹

GSAM 30Profezia bete da

GSAM 30.2Profeziaren azterketan beti kontuan hartu beharreko zenbait egia daude: huts egin ezina den Jainkoa da profeziaren egilea, eta iragarpen bat betetzeko garaia iristen denean, iragarritako gertakaria bera gertatuko da. Gainera, gizakiek egingo dutena aurresateko ahalmena duen Jaunak gauza bat gertatuko den une zehatza zehazten duenean, une hori iristen denean, profeziaren benetako betetzea ematen da. Beste modu batera esanda, egiazko profezia baten betetzea aurreikusitako epean faltsuki gertatzea ezinezkoa da. Axioma honekin bat eginda, esan dezakegu Jaunaren garaia iristen denean bere egia-mezua munduari emateko, mezua beti agertzen dela.

GSAM 30.3Behin batean, egileak profezia betetzeari buruzko diskurtso bat eman zuenean, bertan zegoen sinesgabetu batek aurreratu eta esan zuen: "Zorionak eman behar dizkizuet profezia-interpretatzaileoi, oso zorte onekoak zaretelako. Historia ikertzean, hain erraz aurkitzen duzue profeziari zehatz-mehatz egokitzen zaiona." "Bai," erantzun genuen, "egokitzen zaio, egokitzeko egin zelako. Eskularru pare bat erosteko eskularru-denda batera joan bazina, ez al zenuke espero zure eskura egokitzen direnak aurkitzea?" Hark erantzun zuen: "Jakina, hala egingo nuke, eskura egokitzeko egin dituztelako." "Beraz," esan zuen idazleak, "gizonek zein ekintza egingo zuten zehazki zekien Jainkoak haiei buruzko iragarpenak egin zituen, eta gizon horiek ekintza-esparruan agertzen direnean, eta iragarritako gauza berberak egiten dituztenean, historialari egiazkoak haien ekintzak jasotzen ditu, eta iragarpenarekin alderatuta, bat etortze zehatza erakusten dute."

GSAM 31Profezia: iluntasunean argi bat

GSAM 31.1Pedro apostoluak dio profeziari arreta jarri beharko geniokeela, leku ilun batean distiratzen duen argi bati bezala. Profeziaren lanpararik gabe, etorkizuna iluntasun osoa litzateke. Argien helburua iluntasuna uxatzea da—leku ilun batean bidaiatzen denean, bidea erakustea, eta bidea argi erakustea, bidaiariari pausoz pauso bidea ikusi eta aukeratzeko aukera emateko. "Zure hitza," dio psalmistak, "nire oinentzako lanpara da, eta nire bidearentzako argi."³² Gizon jakintsuak dio: "Zintzoen bidea argi distiratsu baten antzekoa da, egun perfektura arte gero eta gehiago distiratzen duena."³³ Horrela ikusten da, denboraren erreka behera jaitsita, Jainkoaren hitza, bereziki profezia betetzeetan, gero eta gehiago irekiko dela, eta Bibliako ikaslearentzat gero eta argiago bihurtuko dela ziur betiko argi eta egun betirako bidean dagoela.

GSAM 31Edenetik amaierara arteko hiru gertakari nabarmenak

GSAM 31.2Edenetik amaierara Jaunaren herriaren bidea aztertzerakoan, Eskriturei begiratuta, hiru gertakari bereziki nabarmentzen dira. Lehenengoa Kristoren lehen etorrera da, inkarnazioa, Emmanuelen etorrera, Jainkoa haragian agertua; bigarrena, Aro Ilunen ondorengo Erreforma Handia—1260 urteko zapalkuntza, non Jaunaren hitza ia erabat herritar arruntetatik gorde zen—elizaren basamortuko egoeratik irteera, eta Eskriturak jendearentzat irakurri eta bere nahia ezagutzeko moduan jartzea; hirugarrena, gure Jaunaren bigarren etorrera, munduaren hasieratik bere profeta santu guztien ahoan esandako gauza guztien berreskuratze-garaia ekartzeko; hau, "aroen gatazka" amaitzeko, bekatuaren eta zuzentasunaren arteko borroka, eta aintza-aroa ekartzeko, aro guztiek helburu izan duten aldera.

GSAM 32Profeziak amaierarako seinaleak ematen ditu

GSAM 32.1Profeziaren hitz ziurra gure pausoak gidatuko dituen argi gisa hartuta, iluntasunean bide zuzena erakusten diguna, ezinbestez aurkituko dugu Kristoren bigarren etorreraraino denboraren korrontean profeziaren hitzak argi eta garbi markatutako bidea. Hori horrela denez, profezia-argiaren ondotik gertutik doazenek ez dituzte bakarrik egun handia hurbil dagoela adierazten duten seinale eta keinuak antzemango, baizik eta Jaunaren lana ere ezagutuko dute, egiazko mezuen bidez etengabe aurrera doana, bere etorreran bakean hura hartzeko herria prestatzeko.

GSAM 32.2Idazki Santuek Jaunaren eguna jendetzaren gainean "gaueko lapurra" bezala etorriko dela dioten arren,³⁴ Jaunaren aholkuan dauden horiei ere esaten diete: "Zuek, anaiaok, ez zarete iluntasunean, egun hark lapur batek bezala harrapa zaitzaten. Zuek guztiak argiko seme-alabak zarete, eta egunezkoak."³⁵

GSAM 32Jaunaren gidaritzak gogoratu

GSAM 32.3Jaunaren gidaritzak adventu-mugimenduan gogoratzera deituta, komeni da ohartzea beti izan dela Jainkoaren asmoa bere herriak bere aldeko probidentziaren eta boterearen agerpenak gogoratzea. Israelek Jainkoarekiko atzera egin izana azaltzeko arrazoiak ematerakoan, psalmistak dioenez, "Haiek ahaztu zuten beren Salbatzaile Jainkoa, Egipton gauza handiak egin zituena; Ham lurraldean mirariak eta Itsaso Gorrian beldurgarriak."³⁶ Israelentzat ona bazen Jaunaren gidaritzak gogoratzea, guretzat ere ona ez al da? Ekstasian salmistak berriro dio: "Goratu Jauna, nire arima, eta ez ahaztu bere mesede guztiak."³⁷

GSAM 33.1Aro guztietan Jaunak egia garrantzitsuak izan ditu, bere graziaz herri bat bekatuaren menpekotasunetik ateratzeko eta zeruko Kanaanen sartzeko prestatzeko pentsatuak; eta onuragarria da Jaunak egia horiek aldarrikatu dituztenekin izandako harremanak kontuan hartzea.

GSAM 33Emaitza Handiak Bide Txikienetatik—D'Aubignéren Testigantza

GSAM 33.2D'Aubigné-k, History of the Reformation lanean, dio: "Jainkoak, bere lana mendeetan zehar prestatzen duenak, instrumenturik ahulenen bidez gauzatzen du, bere garaia iristen denean. Erresultatu handiak bitartekorik txikienen bidez lortzea, hori da Jainkoaren legea. Lege hau, naturan nonahi nagusitzen dena, historian ere aurkitzen da."³⁸

GSAM 33.3Jainkoak, antzinako garaian, bere buruarentzat nazio berezi bat ezartzeko herri berezi bat hautatzen hasi zenean, kaldearren Ur hirian paganoen artean bizi zen Abraham izeneko gizon bat deituz egin zuen. Hark ondorengo ugari izan zituen; baina haiei buruz, nazio-mailako duintasunera goratu zirenean, Zeruko Jainkoak esan zuen: "Jaunak ez zuen bere maitasuna jarri zuegan, ezta hautatu ere, beste edozein herri baino gehiago zinetelako; izan ere, herri guztien artean gutxienak zineten."³⁹

GSAM 33.4Geroago, bere herria Egiptoren menpekotasunetik askatu nahi zuenean, haien buruzagi hautatu zuen haurtzaroan hiru hilabetez amaren etxean ezkutuan egon zena, eta ondoren ihiz egin eta bikez estalitako kutxa xume eta zakar batean jarri eta Nilo ibaiaren esku utzi zutena. Moises honek berak, ordea, ulermen adinera iritsitakoan, Jainkoaren herriaren sufrimendua partekatzeko bide apala hautatu zuen, "denbora bateko bekatuaren plazer"etan aurkitzen den gozamenaren ordez.⁴⁰

GSAM 34Gideonen garaipena

GSAM 34.1Geroago, Jaunak Israel salbatuko zuenean midianitarren eta amalekitarren aurka —hauek Israelen lurrera "matxinsaltoak bezain ugari" etorri eta lurraren emaria suntsitu zuten, "Israelerako ez baitzegoen mantenurik, ez ardirik, ez idirik, ez astorik" utzita—, Jaunak aingeru bat bidali zion Gideoni. Joashen seme hau egoera larrian zegoen: gari pixka bat jotzera eta etsaietatik ezkutatzera murriztuta. Aingeruak Israel salbatuko zuela jakinarazi zionean, Gideonek harriturik galdetu zuen: "Nola salbatuko dut Israel? Begira, nire familia Manasesen pobrea da, eta ni naiz nire aitaren etxeko txikiena."⁴¹ Gizon apal eta pobre bera bere hirurehun gizonekin atera zen, beren lanpara eta pitxer sinpleekin (giza epai mugatuari zentzugabekeria irudituko litzaiokeen jarduna), eta Jainkoa beren indar hartuta, garaipen handia lortu zuten. Salbamenduaren aurretik, Gideonek agian Amos profetaren antzeko lamentazio bat egin zuen, hark galdetu zuenean: "Nork altxatuko du Jakob? txikia baita."⁴²

GSAM 34Askako haurra

GSAM 34.2Jaunaren ezarritako garaian gizateriaren Salbatzailea jaio zen, eta artzainek belar-ontzi batean etzanda aurkitu zuten. Bere lurreko senideek bizitzako apalak baina ohorezkoak ziren lanbideak jarraitu zituzten. Bere lurreko pobreziaz Salbatzaileak esan zuen: "Azeriek zuloak dituzte, eta zeruko hegaztiek habiak; baina Gizonaren Semeak ez du non burua jartzerik."⁴³ Bere apostoluak hautatu zituen "maila apal horretatik, nahiz eta ez izan txiroena, ez baita klase ertainen mailara heltzen. Horrela, dena munduari erakusteko asmoa zen lana ez zela gizakiarena, baizik eta Jainkoarena."

GSAM 35Ez dira jakintsu asko deituak

GSAM 35.1Paulok lehenengo elizako egunetako lanaz esan zuen: "Jainkoaren zorakeria gizakiak baino jakintsuagoa da; eta Jainkoaren ahultasuna gizakiak baino indartsuagoa da. Izan ere, anaiok, ikusten duzue zuen deialdia: haragiaren arabera ez direla deituak izan jakintsu asko, ez indartsu asko, ez noble asko; baizik eta Jainkoak munduko zoroak hautatu ditu jakintsuak lotsarazteko; eta Jainkoak munduko ahulak hautatu ditu indartsuak lotsarazteko; eta munduko apalak eta mespretxatuak, bai, eta ez direnak ere, hautatu ditu direnak hutsal bihurtzeko; haragik ez dezan haren aurrean harro egin."⁴⁴

GSAM 35Erreforman Gizon Apalak

GSAM 35.2XVI. mendeko erreformatzaile handien bizitzetan printzipio bera ikus dezakegu. Historialariak dio: "Zwingle erreformatzailea Alpeetako artzain baten txabolatik atera zen; Melanchthon, erreformako teologoa, armagile baten dendatik; eta Luther, meatzari pobre baten etxolatik." Bere buruari buruz, Lutherrek esan zuen: "Nire gurasoak oso pobreak ziren. Nire aita egur-ebaketako langile pobre bat zen (ondoren meatzaria bihurtu zen), eta nire amak askotan egurra bizkarrean eraman du, bere seme-alabak hezteko baliabideak lortzeko. Gure alde lanik gogorrenak jasan zituzten."

GSAM 35.3Jaunaren zerbitzura deitutako herria aipatzen du apostolu Santiagok, eta honela dio: "Entzun, nire anaia maiteak: ez al ditu Jainkoak mundu honetako pobreak hautatu, fedean aberatsak eta maite dutenentzat agindu duen erreinuko oinordekoak izan daitezen?"⁴⁵

GSAM 35Lehen metodistak

GSAM 35.4Metodismoaren lehen egunetara erreformatzaileen aurrera zihoan lerroari begiratuta, grazia librearen doktrina gogotsu iragartzen zen garaian, Jainkoaren indarrez lagunduta zegoela ikusten dugu. Kristoren maitasun samurrez jendeari leialki aurkeztu zitzaionean eta fede biziz bereganatu zenean, sinestunek ez zuten bakarrik iraganeko bekatuen barkamena aurkitu, baizik eta santutasun bizitza bat bizitzeko gaitasuna ematen zien indar santifikatzailea ere. Metodismoak hasiera apala izan zuen, eta bedeinkatua izan zen ministerioaren eta laikoen fede eta konfiantza sinplearen arabera.

GSAM 36.1Adventu-mugimenduarekin lotutako gertakari eta esperientziak aztertuta, ikusten dugu, Jaunaren edozein lanetan bezala, gizakia bitartekari denean, bere jatorria pobre eta ezezagunen artean izan zela; baina inork ez dezala horregatik epaitu, lan handi honen oinarrian dauden frogak arretaz aztertu gabe, bestela Jaunak galdetu zien horien egoeran aurkituko liratekeelako: "Nork mespretxatu du gauza txikien eguna?"⁴⁶

GSAM 36Eck-en Lutherri egindako erantzuna

GSAM 36.2Doktrina-puntu bat zuzena den ala okerra erabakitzeko joera dutenentzat, gutxi batzuek ala askok onartzen dutenaren arabera, Luther eta Eck arteko eztabaida zati bat ekartzen dugu. Lutherrek Bibliaren aldeko jarrera hartu zuenez eta gizakien eskubidea zalantzan jarri zuenez, Jainkoaren hitza baino beren iritziak gorago jartzeko, Eck-ek honako hitz ironiko hauekin erantzun zion: "Harrituta nago doktore agurgarriak hain umiltasunez eta xumetasunez bakarrik aurre egiten dielako hainbeste aita ospetsuri, eta pontifize nagusiek, kontzilioek, doktoreek eta unibertsitateek baino gehiago dakiela aldarrikatzen duelako! ... Harritzekoa litzateke, zalantzarik gabe, Jainkoak egia hainbeste santuri eta martiriri ezkutatu izana, aita agurgarriaren etorrera arte."

GSAM 36.3Erantzun horri ondo egokituko litzaioke Zwingleren beste erantzun bat, Zurichen John Faberri emandakoa, azken honek "harrituta" azaldu zuenean egoerara iritsi zirela: hamabi mende iraun zuten antzinako ohiturak baztertu zirenean, eta argi ondorioztatu zenean Kristautasuna mila laurehun urte oker zebilela. Zwinglek azkar erantzun zuen "akatsa ez dela gutxiago akatsa, sinesteak mila laurehun urte iraun badu ere, eta Jainkoaren gurtzan ohitura zaharra ez dela ezer, Idazki Santuetan horretarako oinarririk edo bermerik aurkitzen ez bada."⁴⁷

GSAM 37Jaunaren Hitza vs. Gizakiaren Jakinduria

GSAM 37.1Gizakien iritziei jarraitzearen arriskua, Jaunaren hitzaren bidez "Zer da egia?" galdera ebaztearen ordez, zorrotz definitzen du Hosea profetak, honela esaten duenean: "Gaiztakeria goldatu duzue, gaiztakeria bildu duzue; gezurren fruituak jan dituzue, zuen bidean eta zuen indartsu ugariengan konfiantza izan duzuelako."⁴⁸ Giza bihotzaren joera beti izan da gizakian konfiantza jartzea; baina Jaunak "jaiki eta lurra izugarri astinduko" duen garaia hurbiltzen ari den heinean, Isaia profetak gogorarazten du: "Gizonetik urrundu, sudur-zuloetan arnasa duenetik; zer balio du hark kontuan hartzeko?"⁴⁹

GSAM 37.2Hala, Idazki Santuetan norabide honetako arriskuaz ohartarazi gaituztenez, ez dezala inork azkarki gaitzetsi adventu-mugimendua, bere hasiera apalarengatik edo munduaren begietan handitzat jotzen direnek ez dutelako kausa babestu, kontuan hartzeko merezimendurik ez balu bezala. Aitzitik, denek neurtu ditzatela arretaz bere aldarrikapenak. Egia ezin da prezioztatu; haren ondoan gizakien iritzi hutsak baliorik gabeko ale-azalak besterik ez dira.