Adventist Pioneer
Library
aplib.orgƊakin karatu
07 / 29

Babi na 6 — Saƙon da Manzanni

John Norton Loughborough

GSAM 108.1"ka rubuta wannan ru’uya ka bayyana ta a fili a kan alluna don mai shela yă ruga da ita, yă kai. Gama ru’uyar tana jiran ƙayyadadden lokaci; tana zancen ƙarshe kuma ba za tă zama ƙarya ba. Ko da ka ga kamar tana jinkiri, ka jira ta; lalle za tă zo, ba za tă makara ba."1

GSAM 108.2"Sai na ga wani mala’ika yana tashi sama a tsakiyar sararin sama, yana kuma da madawwamiyar bishara wadda zai yi shela ga waɗanda suke zama a duniya, ga kowace al’umma, kabila, harshe, da kuma jama’a. Ya ce da babbar murya, 'Ku ji tsoron Allah ku kuma ɗaukaka shi, domin sa’ar hukuncinsa ya yi. Ku yi wa wannan da ya halicci sammai, ƙasa, teku, da maɓulɓulan ruwa sujada.'"2

GSAM 108.3Waɗanda suka yi waɗannan sanarwar zuwan sun yi ikirarin cewa wannan "wahayi" tare da lokacin da aka "tsaida" masa, wanda annabin Habakkuk ya ambata, ya haɗa da wahayi na annabcin Daniyel da na Littafin Ru’uya ta Yohanna. Sun bayyana su a fili sosai a cikin jadawalin annabcinsu, har wanda ya karanta fassarar zai iya "gudu" ya isar da bayanan ga wasu.

GSAM 108Saƙo Mai Takamaimai

GSAM 108.4Sanarwar da Adventistoci suka yi ba wai kawai sanarwar da Bulus ya yi a gaban Felis ba ce, "adalci, kamunkai da kuma hukunci mai zuwa;" haka kuma ba wai furucin da Martin Luther ya yi ba ne, bayan ya kammala fassarar Littafi Mai Tsarki, a wani lokaci kaɗan kafin mutuwarsa, inda ake ruwaito ya ce, "Na tabbata cewa hukunci ba nesa ba ne; eh, cewa Ubangiji kansa ba zai ɗauki sama da shekaru ɗari uku ba kafin ya zo." Haka kuma ba shi ne furucin da John Wesley ya yi ba, lokacin da ya ce "ina ganin mileniyam na iya farawa cikin kusan shekaru ɗari." Adventistoci sun yi ikirarin suna ba da saƙon da aka nuna a cikin Ru’uya ta Yohanna 14:6, 7, "sa’ar hukuncinsa ya yi," da ihu na Ru’uya ta Yohanna 10:6, "Babu sauran lokaci!" (fassarar zahiri daga KJV) Wannan annabci ba zai iya cika ta hanyar sanarwar wani abu da zai "zo," zai zo "a cikin shekaru ɗari uku," ko "a cikin shekaru ɗari ɗaya," ba, sai dai a wani lokaci takamaimai, "ya yi." Irin wannan saƙo, da irin wannan takamaiman lokaci kamar yadda annabcin da ke sama ya bukata, ne Adventistoci suka yi wa duniya baki ɗaya wa’azi.

GSAM 109Hukunci a Zuwan Kristi

GSAM 109.1A lokacin da aka fara sanar da wannan saƙo, kowace ƙungiyar Kiristanci tana ganin cewa za a gudanar da hukunci ne a lokacin dawowar Kristi ta biyu. Don haka mutanen da ke cikin irin waɗannan yanayi, suna bayar da saƙon cewa lokacin hukunci ya yi, yayin da suke riƙe da wannan ra’ayi, lallai za su yi wa’azin dawowar Kristi ta biyu. A gaskiya, abin da ya ba saƙon ƙarfi, kuma ya motsa mutane matuƙa, shi ne sanarwar takamaiman lokaci. Da farko sun yi ikirarin cewa ƙarshen duniya zai zo a wani lokaci cikin "shekarar Yahudawa" ta 1843, kuma wannan ya ƙunshi lokacin tsakanin 21 ga Maris, 1843, da 21 ga Maris, 1844. Bayan wannan lokaci ya wuce, mun koyi a cikin Midnight Cry na shekarar 1844 cewa an tsayar da takamaiman rana don ƙarewar lokutan annabci. Wannan ita ce ranar goma ta watan bakwai na Yahudawa, wadda ta yi daidai da 22 ga Oktoba, 1844.

GSAM 109Lissafin Kwanaki 2300

GSAM 109.2Ginshiƙin lokacin—1843—shi ne kwanaki dubu biyu da ɗari uku na Daniyel 8. An yi ikirarin cewa tunda waɗannan "kwanaki" suna da alaƙa da annabci inda aka zaɓi dabbobi don wakiltar daular mulki, dole ne a yi amfani da "kwanaki" a matsayin alama don wakiltar shekaru, bisa ga fassarar Ubangiji na lokaci na alama, kamar yadda aka bayyana a Ƙidaya 14:34 da Ezekiyel 4:5, 6; cewa makonni saba’in—ranaku 490—na Daniyel 9 za su kasance ɓangare na farko na kwanaki dubu biyu da ɗari uku, kuma cewa waɗannan lokuta biyu sun fara lokaci guda. Abin da aka bayyana a Daniyel 9, wanda ya nuna farkon makonni saba’in, shi ne "sa’ad da aka kafa doka don a maido a kuma sāke gina Urushalima." Wannan doka ta fito a shekara ta bakwai ta mulkin Artazerzes Longimanus, 457 K.K., kamar yadda aka rubuta a Ezra 7.

GSAM 110.1An tabbatar da cewa wannan ita ce ainihin ranar fara makonni saba’in ta hanyar cewa a cikin makonni sittin da tara kawai—wato shekaru 483—daga shekara ta 457 K.K., ko a shekara ta 27 A.D., Kristi ya yi baftisma ta hannun Yohanna ya fara hidimarsa, yana cewa, "Lokaci ya yi,"3 da sauransu. Farkon hidimar Kristi a shekara ta 27 A.D., gicciye da aka yi masa shekaru uku da rabi daga wannan lokaci, "a tsakiyar bakwai ɗin nan ɗaya [na saba’in]," ƙarshen aikin musamman tsakanin Yahudawa, A.D. 34, da saurin juyin Shawulu, manzo ga al’umma, ya tabbatar cewa makonni saba’in sun ƙare a wannan lokaci, don haka sun fara a 457 K.K.. Sun ƙididdige shi haka: Daga 2300 a cire 457, sai ya rage 1843. Kuma tunda shekaru 457 sun kasance kafin Kristi, an kai mu ga ƙarshen kwanaki 2300 zuwa ƙarshen shekara ta 1843.

GSAM 110Amincewar Masu Adawa

GSAM 110.2An faɗi gaskiya cewa "abin da masu adawa suka amince da shi na goyon bayan gaskiya shi ne mafi ƙarfi a matsayin hujja." Babu ɗaya daga cikin masu adawa da saƙon Advent da ya taɓa nuna cewa hukuncin bincike na mutanen Ubangiji zai faru kafin zuwan Kristi; sai dai sun yi hujja a kan wannan batu daidai da yadda Adventistoci suka yi. A matsayin hujja ga wannan magana, muna ambaton maganganun wasu manyan masu adawa guda biyu.

GSAM 110.3Mista N. Colver, yana wa’azi a Marlboro Street Chapel, Boston, a shekarar 1842, yana adawa da Adventistoci, ya ce:—

GSAM 111.1"Idan waɗannan kwanaki shekaru ne, duniya za ta ƙare a shekarar 1843; kowanne ɗalibin makaranta zai iya ganin hakan; domin idan 490 sun ƙare a lokacin mutuwar Kristi, kwanaki 2300 za su ƙare a shekarar 1843; kuma dole ne duniya ta ƙare, sai dai idan an nuna cewa wani abu daban zai faru, kuma ban ga yadda za a yi hakan ba."

GSAM 111.2Farfesa Stuart, a kusan wannan lokaci, ya ce:

GSAM 111.2"Abin mamaki ne cewa mafi yawan masu fassara a duniyar Ingila da Amurka, tsawon shekaru da dama, sun saba fahimtar kwanakin da aka ambata a Daniyel da Ru’uya ta Yohanna a matsayin wakilci, ko alamar shekaru. Na ga yana da wahala a gano asalin wannan al’ada ta gama gari, ko ma zan ce ta kusan duniya baki ɗaya."

GSAM 111Shaidar Farfesa Bush

GSAM 111.3Farfesa Bush ya ce: "Duk wanda ya kai hari ga Mista Miller a kan batun lokacinsa, yana kai masa hari ne a mafi ƙarfin batunsa. Lokacinsa daidai ne; amma ya yi kuskure game da abin da zai faru." Bush ya yi imani da juyar da dukkan duniya kafin zuwan Kristi. Ra’ayinsa shi ne cewa mileniyam zai fara ne a shekara ta 1844.

GSAM 111.4Masu wa’azin Advent sun koyar a cikin jawaban su na jama’a cewa tarihin duniya ya nuna cewa ƙasashe daban-daban suna cikin yanayin da hoto na Daniyel 2 ya nuna, lokacin da dutse zai buge hoton a ƙafafunsa, kuma Allah mai sama ya kafa mulkinsa; da kuma a babi na 7, lokacin da "za a ba da mulki, iko da girma na mulkokin da suke a ƙarƙashin dukan sammai ga tsarkaka, mutane na Mafi Ɗaukaka." Sun kuma jawo hankali ga gaskiyar cewa alamomi—na zahiri, na siyasa, da na ɗabi’a—sun kasance daidai abin da Rubuce-rubucen Tsarki suka annabta za a gani lokacin da Ubangiji zai bayyana.

GSAM 111Alamu a Sararin Samaniya

GSAM 111.5Ubangiji ta bakin annabin Yowel ya ce: "Zan nuna abubuwan banmamaki a cikin sammai da kuma a kan duniya, za a ga jini da wuta da murtukewar hayaƙi. Rana za tă duhunta wata kuma yă zama jini kafin isowar babbar ranan nan mai banrazana ta Ubangiji."4 Adventistoci sun yi imani kuma sun koyar cewa hasken aurora borealis na ƙarni na baya (wanda aka fi sani da hasken arewa) shi ne "wuta da murtukewar hayaƙi" da suka cika bayanin annabi; kuma daga mafi kyawun bayanan da aka samo daga tarihi (muna nuni da Edinburg Encyclopedia a matsayin shaida), ba a saba ganinsa ba kafin wannan lokaci.

GSAM 112.1Don haka, yayin da saƙon gaggawar zuwan Ubangiji ke yaɗuwa har zuwa mafi nisan sassan duniya, alamomi suka bayyana a sararin sama waɗanda suka ƙara haske ga gaskiya, suka kuma ja hankalin mutane.

GSAM 112.2A ranar 25 ga Janairu, 1837, an samu wani gagarumin nuni na hasken aurora borealis mai wuta, wanda ya yi kama da yana jagorantar tunanin mutane kai tsaye zuwa ga annabcin Yowel game da abin da zai gabaci babbar ranar Ubangiji. Bayani na gaba game da wannan yanayi ya fito ne daga jaridar New York Commercial Advertiser ta 22 ga Oktoba, 1839. Ya yi daidai da abin da marubucin ya gani a Victor, Ƙaramar Hukumar Ontario, N.Y.

GSAM 112Aurora mai wuta ta 1837

GSAM 112.3"A daren 25 ga Janairu, 1837, an samu wani abin al’ajabi na irin wannan alama [ma’ana aurora borealis] a sassa daban-daban na ƙasar, kamar yadda masu karatunmu ba za su manta ba. A wuraren da ƙanƙara ta lulluɓe ƙasa, abin gani ya kasance babba kuma 'mai ban tsoro' ta wata hanya da ba a taɓa gani ba. A wani wuri, da ke kusa da wani dutsen, mutanen da suka shaida abin sun gaya mana cewa ya yi kama da 'raƙuman wuta suna gangarowa daga dutsen,' kuma gabaɗaya, gwargwadon abin da aka sani, dusar ƙanƙara da ta lulluɓe ƙasa ta yi kama da wuta da aka gauraya da jini, yayin da a sama (kamar yadda manzo ya ce), sararin sama yana ƙonewa, ya yi kama ƙwarai da bayanin annabci na ranar ƙarshe har da yawa suka yi mamaki; Yaran da suka kalli abin sun firgita, suka tambaya ko lokacin hukunci ne; har ma dabbobi sun yi girgiza da tsoro bayyane."

GSAM 113.1Ba a Amurka kaɗai aka nuna wannan alamar annabin Yowel ba, amma yayin da koyarwar zuwan Ubangiji ke samun karbuwa a Birtaniya, aka nuna irin wannan alama a sararin samaniya a wancan ƙasar. Jaridar New York Commercial Advertiser ta 22 ga Oktoba, 1839, ta nakalto abin da ke tafe daga jaridun London game da wani abin mamaki da aka shaida a wancan ƙasar a daren 3 ga Satumba:—

GSAM 113Aurora na 1839

GSAM 113.2"LONDON, 5 SATUMBA.—Tsakanin ƙarfe goma na daren Alhamis da ƙarfe uku na safiyar jiya, a sararin sama an lura da ɗaya daga cikin mafi girman misalan waɗannan abubuwan ban mamaki, taurari masu faduwa da hasken arewa, waɗanda ba a taɓa ganin irinsu ba a cikin shekaru da dama da suka gabata. Alamar farko ta wannan abin mamaki ta bayyana mintuna goma kafin ƙarfe goma na dare, lokacin da wani haske ja mai laushi, kamar tururi, ya tashi daga ɓangaren arewacin rabin duniya, sannan a hankali ya bazu zuwa tsakiyar sararin sama, kuma da misalin ƙarfe goma ko goma da kwata na dare, duka sararin sama daga gabas zuwa yamma ya zama babbar tabarma ta haske. Yana da matuƙar ban tsoro, kuma ya yi kama da wutar da ta yi muni. Hasken ya sha bamban sosai; a wani lokaci ya yi kama da yana faduwa, sannan nan da nan ya tashi da ƙarfi sosai. An ga an gauraya shi da tarin hayaƙi, waɗanda ke juyawa a maimaituwa, kuma duk mai kallo ya yi imani cewa 'babban gobara ce.'
GSAM 113.3"Tsananin firgici a birni ya yi matuƙar girma; dubban mutane na gudu zuwa inda ake zaton wannan mummunar masifa ta auku. Motocin kashe gobara na tashoshin bakin kashe gobara a Baker Street, Farringdon Street, Watling Street, Waterloo Road, da kuma na tashoshin yammacin London—gaba ɗaya, kowace motar kashe gobara a London, an haɗa su da dawaki aka yi gudu zuwa wurin da ake tsammanin 'ɓarna' ce da ƙarfi fiye da na al’ada, ana biye da su da karusan fasinja, masu hawan doki, da tarin jama’a masu yawa. Wasu daga cikin motocin suka isa har High Gate da Halloway [kimanin mil huɗu] kafin a gano kuskuren. Wannan al’amari ya daɗe fiye da sa’o’i biyu, kuma da asuba abin ya zama abin girma.
GSAM 114.1"Da misalin ƙarfe biyu na dare, abin ya zama kallo mai matuƙar ƙayatarwa, kuma mai wahalar bayyana. Dukkan birnin London ya yi haske kamar rana ta tsakiyar rana, kuma iska ta yi matuƙar tsabta. Ƙarƙashin sararin samaniya na kudu, a lokacin da aka ambata, ko da yake ba a ga gajimare ba, yana da duhu sosai; amma taurari, waɗanda ba za a iya ƙirga su ba, sun yi ƙyalli sosai. Ɗayan gefen sararin samaniya ya nuna bambanci na musamman amma mai girma; ya kasance mai tsabta ƙwarai, kuma haske yana da ƙarfi sosai; akwai ci gaba da bayyanar taurari masu faduwa, waɗanda ke bambanta a haske—sun bayyana kamar an haife su a tsakiyar sararin samaniya, suka bazu har sai sun yi kama da sun fashe. Tasirin ya kasance kamar na wutar lantarki. Dubban taurari ƙanana suka bayyana a sama, suna tashi da sauri ƙwarai zuwa ƙasa har ido ba zai iya bin sawunsu ba; sun yi kama da suna fashewa, suna fitar da hayaƙi ja mai duhu a faɗin rabin duniya baki ɗaya. Launuka sun kasance masu matuƙar ƙayatarwa.
GSAM 114.2"Da misalin ƙarfe biyu da rabi na dare, abin kallo ya canza zuwa duhu, wanda, bayan ya watse, ya bayyana wani bakan gizo mai haske a kololuwar sararin sama, da kuma a zagaye gefan duhun da ya mamaye kudancin ƙasar. Ba da jimawa ba sai ginshiƙai na haske mai azurfa suka fara fita daga gare shi. Sun ƙaru cikin ban mamaki, suna cakuda da hayaƙi ja mai duhu da ya samu a lokaci guda, kuma lokacin da suka kai kololuwa, abin gani ya wuce tunanin kowa. Taurari na yawo a ko’ina cikin sauri, suka ci gaba har zuwa ƙarfe huɗu, lokacin da komai ya lafa."

GSAM 114Bayyanar Abubuwa Masu Ban Mamaki a Cikin Rana

GSAM 114.3Yayin da masu wa’azin da ke raye ke bayyana gaskiyar zuwan Ubangiji, an ga mu’ujizu da dama masu ban mamaki a sararin sama a sassa daban-daban na duniya. Daga cikin waɗannan, sararinmu zai ba mu damar nuna kawai yadda rana ta bayyana a Norwich, Ingila, a watan Disamba, 1843. Wani makamancin haka ya faru a New Haven, Conn., a ranar 9 ga Satumba, 1844, na tsawon sa’o’i biyu kafin da bayan tsakar rana, kuma dubban mutane sun shaida shi.

GSAM 115Bayyanar Rana Mai Ban Mamaki

GSAM 115.1Ƙaramin zagaye na ciki yana wakiltar rana. Ya kasance mai launin lemu mai haske. Ɓangaren waje na zagaye biyun, a tazara daban-daban daga rana kuma suna kewaye da ita, ya bayyana da wannan launi; amma ɓangaren ciki na waɗannan zagayen ya kasance rawaya mai zurfi, sararin samaniya a cikin waɗannan zagayen ya bayyana da launin ruwan ƙasa mai duhu, kuma zagaye manya uku da ke wucewa ta cikin rana da ƙasa da ita sun bayyana a matsayin haske mai ƙarfi daban.

GSAM 115.2Game da abin da ya faru a Ingila, mun karanta a cikin wasiƙa daga E. Lloyd, London, ranar 3 ga Janairu, 1844, kamar haka:—

GSAM 115.3"An samu wata 'alama a cikin rana,' mai ban mamaki, wadda manyan ’yan garin Norwich da yankunan da ke kewaye suka gani, irin wadda ba a taɓa gani a Ingila ba a da. An gan ta a watan Disamba da ya gabata, da misalin ƙarfe 12 na rana, kuma ta daɗe na tsawon sa’o’i biyu. Ta firgita mazauna ƙwarai. Ta faru ne kafin ’yan uwansu Winter, Burgess, da Routon su buɗe aikin bishararsu a wannan birni. Ya yi kama da yana shirya hanya ga gaskiya, har suka sami nasara sosai a can."

GSAM 116.1An bayar da bayanin wannan al’amari kamar yadda ya faru a New Haven, Conn., a cikin jaridar Midnight Cry ta 10 ga Oktoba, 1844, kuma an samo shi ne daga jaridar New Haven Palladium ta 10 ga Satumba, 1844. A cikin bayanin da ke cikin Cry, edita ya ce, "Babu wani masanin falsafa da ya iya bayar da bayanin musabbabin wannan al’amari wanda ya gamsar da kansa."

GSAM 116.2An ba da rahoto game da wannan abin da ya bayyana tare da rana a New Haven, Conn., ranar 9 ga Satumba, 1844, a cikin jaridar Hartford Courant ta ranar 12 ga Satumba, 1844, kuma rubutunsa kamar haka ne:—

GSAM 116.3"Zoben da ke kewaye da rana a ranar Litinin, 9 ga Satumba, 1844, na tsawon sa’o’i biyu kafin da bayan tsakar rana, sun kasance abin lura ga ’yan ƙasarmu da sha’awa sosai, kuma sun tayar da sha’awar sani mai zurfi don ƙarin koyo game da irin waɗannan abubuwan gani da sanadiyyarsu.
GSAM 116.4"Halo ɗin da ake magana a kai ya kasance abin mamaki saboda tsawon lokacin da ya daɗe, kuma ya ba da dama mai kyau don yin lura. Da misalin tsakiyar rana, ya ƙunshi manyan zoben cikakke guda biyu, ɗaya mai faɗin kimanin digiri arba’in da biyar yana kewaye da rana a tsakiyarta, ɗayan kuma mai faɗin kimanin digiri saba’in da biyu, inda tsakiyarsa take a kololuwar sararin sama, yayin da kewaye-kewayensa ke wucewa ta cikin rana. Zoben ƙaramin an raka shi da wata siffa mai kama da ƙwai, mai layin tsakiya mafi tsawo, wadda ba ta kauce wa cikakkiyar da’ira sosai ba. A daidai akasin rana, kuma digiri talatin da shida arewacin kololuwar sararin sama, babbar zobe ta yi karo da wasu zobe biyu masu kusan ko daidai diamita ɗaya, waɗanda a wurin haɗuwarsu suka samar da wani wuri mai haske, kamar yadda hasken zobe uku masu haske za su haifar. Zoben da ke kewaye da rana ya nuna launukan bakan gizo, sau da yawa cikin ƙarfi da kyau sosai. Sauran zoben kuwa fari ne kuma ba su da ƙarfi, saboda sun fi nisa daga rana. Duk da haka, ƙananan sassan zagaye masu launukan prism [bakan gizo] sun bayyana a lokuta daban-daban, a gabas da yamma.... Wannan daidaiton tsari dole ne ya dogara ga wani doka da ke tsara yadda ake samar da zobban haske; amma ba a gano ainihin yanayin dokar ba.... Ba a samu wata babbar matsala wajen bayyana yadda zoben da ke kewaye rana ke samuwa ba, tunda sanadiyyarsa ta yi kama da wadda ke haifar da bakan gizo, amma bayyana asalin zoben da zagayowarsa ke cikin tsakiyar rana ya fi wahala."

GSAM 117Alamomin Da Suke Cika Hasashen Littafi Mai Tsarki

GSAM 117.1Game da amfani da aka yi, a Ingila da Amurka, da waɗannan mu’ujizai da aka gani a sararin sama, za mu iya koyo ta hanyar karanta Exposition of the Twenty-fourth of Matthew, da Sylvester Bliss ya rubuta, wanda aka buga a Boston a shekarar 1843. Bayan ya ambaci wasu daga cikin bayanan da ke sama, sai ya ce:—

GSAM 117.2"Don haka 'babban alamu' da 'abin ban tsoro' da aka annabta a cikin Littattafan Tsarki na gaskiya, kamar sun cika gaba ɗaya, haka nan kuma waɗanda Mai Cetonmu ya bayyana za su gabata kafin zuwansa.
GSAM 117.3"Kamar yadda tohowar ganye a itatuwa ke nuna lokacin rani, haka ma tabbatacce, da cika waɗannan alamu, Kiristoci za su san cewa zuwan Kristi ya kusa, har a ƙofofi. Ba kawai izini ba ne na sanin haka, amma Mai Cetonmu ya umarce su da su sani."5

GSAM 117MANZANNI

GSAM 117.4Bayan da muka ja hankali kan wasu manyan siffofi na saƙon zuwan Kristi na biyu, kamar yadda aka fara yi wa’azi da shi, zai iya zama abin sha’awa a lura da wasu daga cikin waɗanda suka taka muhimmiyar rawa a cikin wannan babban wa’azi. Mun riga mun bayar da sunayen da dama daga cikin fitattun masu wa’azi na wancan lokacin a ƙasashen waje waɗanda suka yi wannan kira. Yayin da muke mai da hankali kan wasu daga cikin waɗanda suka jagoranci a Amurka, waɗanda Ubangiji ya ɗora musu nauyin aikin, hakan zai ƙara tabbatar da cewa hannun Ubangiji ya kasance a cikin wannan motsi.

GSAM 118William Miller

GSAM 118.1Da farko za mu yi la’akari da misalin William Miller, wanda ya yi fice sosai a cikin motsin zuwan Kristi a Amurka har da yawa suna kiran motsin da "Millerism."

GSAM 118.2An haifi William Miller a Pittsfield, Massachusetts, a watan Fabrairu, 1782. A farkon yarintarsa, alamun ƙarfin hankali da kuzari fiye da na al’ada sun bayyana. Shekaru kaɗan sun sa waɗannan alamomi su ƙara bayyana ga kowa da ke tare da shi. Ya kasance da ƙoshin lafiya mai ƙarfi, basira mai aiki kuma ta halitta ta bunƙasa sosai, da ɗabi’a mai tsarki ba tare da tuhuma ba. Shekaru kaɗan kawai ya more damar karatu mai iyaka a makarantar gunduma kafin a amince gaba ɗaya cewa abubuwan da ya koya sun fi na malamai da ake yawan ɗauka.

GSAM 118.3Mista Miller ya yi aure a shekarar 1802, ya kuma zauna a Poultney, Vt. Maza da ya yi hulɗa da su tun daga lokacin da ya koma Poultney, kuma waɗanda suka yi masa alherin duniya mai yawa, sun yi matuƙar tasiri da ƙa’idodin shakku da ƙa’idodin masu yarda da Allah amma masu musun wahayi. Ba su ne maza marasa ɗabi’a ba, amma a matsayin rukuni su ne ’yan ƙasa nagari, kuma gabaɗaya masu ladabi, masu jin ƙai, kuma masu alheri. Duk da haka, sun ƙi Littafi Mai Tsarki a matsayin ma’aunin gaskiyar addini, kuma sun yi ƙoƙarin sa wannan ƙin amincewa ya zama abin yarda ta amfani da taimakon rubuce-rubucen Voltaire, Hume, Volney, Paine, Ethan Allen, da wasu. Mista Miller ya yi nazari sosai kan waɗannan ayyukan, kuma a ƙarshe ya bayyana kansa a matsayin mai yarda da Allah amma mai musun wahayi. Ya bayyana cewa rayuwarsa a matsayin mai yarda da Allah amma mai musun wahayi ta ɗauki shekaru goma sha biyu, farawa kusan a shekarar 1804.

GSAM 118.4Bayan samun muƙamin kaptin, ya shiga rundunar soja a shekarar 1810. Da dawowarsa daga soja, ya mayar da iyalinsa zuwa Low Hampton, N.Y., domin fara aikin gona a shekarar 1812. A matsayinsa na manomi, ya sami ƙarin lokaci na hutu don karatu. Ya gano cewa ra’ayoyinsa na yarda da Allah amma musun wahayi ba su ba shi tabbacin farin ciki bayan wannan rayuwa ba. Bayan kabari komai ya kasance duhu da baƙin ciki. A cewarsa:

GSAM 118.4"Hallaka ta zama abin tsoro, zancen ba da lissafi kuma ya nuna kowa zai hallaka kenan. Sammai suka kasance mini kamar inda ba shiga, duniya kuma kamar karfe ne ga sawaye na. Mene ne har abada? Mene ne dalilin mutuwa? Duk tunanin na ya kara nisantar da ni daga samun ganewa. Ina kara tunani, ina kara rudewa. Na yi kokarin dena tunani amma tunanin ya ki bari na. Na zama abin tausayi kwarai, amma ban san dalilin ba.... Ba da jimawa ba, kwatsam an bayyana ainihin halin Mai Cetonmu a cikin tunanina. Ya yi kama da akwai wani mai kyau da jinƙai wanda zai iya biyan diyya da kansa don zunububbanmu, ta haka ya ceci mu daga fuskantar azabar zunubi. Nan take na ji yadda irin wannan yake da ƙauna; na kuma yi tunanin zan iya jefa kaina cikin hannayensa, in dogara ga jinƙansa."

GSAM 119Juyin William Miller

GSAM 119.1Ya ƙara da cewa:

GSAM 119.1"Na gane Littafin ya bayana daidai irin Mai-ceton da nike bukata. Na kuma kasa gane yadda za a ce Littafin da ba horarre ba ne zai haifar da kaidodi da suka dache daidai da bukatun duniya ta zunubi hakanan. Dole na yarda cewa Littafin ruya ce daga Allah. Nassosin suka zama abin marmari na. Yesu kuma ya zama mani aboki.... Yanzu kuma Littafin ya zama babban abin nazari na, kuma zan iya fadi da gaske cewa na bincika shi da marmari sosai. Na tarar cewa ko rabi ma ba a fada mini ba. Na yi mamakin yadda kafin nan ban ga kyaunsa da darajarsa ba. Na yi mamaki cewa har ma na taba kinsa."

GSAM 119.2Hanyar da William Miller ya bi wajen nazarin Littafi Mai Tsarki shi ne kamar yadda ya bayyana da kansa:

GSAM 119.2"Na yanke shawarar ajiye duk ra’ayoyina na baya, in kwatanta nassosi da nassosi sosai, kuma in ci gaba da nazarinsu cikin tsari da hanya mai tsari.... Kowane lokaci da na sami wani abu mai duhu, al’adata ita ce na kwatanta shi da duk ayoyin da suka danganci shi; kuma, da taimakon Cruden, na duba duk ayoyin Littafi Mai Tsarki inda ake samun wasu daga cikin manyan kalmomin da ke cikin kowace sashi mai duhu.... Ta wannan hanya na ci gaba da nazarin Littafi Mai Tsarki, a karatuna na farko, na tsawon kusan shekaru biyu, kuma na gamsu gaba ɗaya cewa shi kansa ne fassararsa.
GSAM 120.1"Yayin da nake wannan nazari, na gamsu cewa idan annabcin da aka cika a baya wata ƙa’ida ce da za a yi hukunci da ita kan yadda za a cika waɗanda ke nan gaba, cewa ra’ayoyin da aka fi yarda da su game da mulkin ruhaniya na Kristi—wato mulkin shekaru dubu a duniya kafin ƙarshen duniya, da komawar Yahudawa—ba su da goyon bayan kalmar Allah.... Na gano a fili a cikin Littafi Mai Tsarki cewa Yesu Kristi zai sake sauka zuwa wannan duniya, yana zuwa cikin gajimaren sama, cikin dukan ɗaukakar Uba.
GSAM 120.2"Na ji marmarin binciken Littafin da ban sani za a taba samu daga koyaswoyinsa ba. Na fara nazarinsa ba tare da wata tsammanin gano lokacin zuwan Mai Ceto ba, kuma a farko na yi wuya in yarda da sakamakon da na samu; amma hujjojin sun yi tasiri a kaina sosai har ban iya ƙin yarda da abin da na gani ba. Na kusan tabbatar da ƙarshewar tunanina, sai na fara jira, na sa ido, na yi addu’a don zuwan Mai Ceto."

GSAM 120.3Sai ya sake cewa:

GSAM 120.3"Na yi imani; kuma nan take an ratsa min da aikin wallafa wannan koyarwa, domin duniya ta yi imani kuma ta shirya ta tarbi Alƙalinsa da Ango a lokacin zuwansa. Ba lallai ne in shiga cikakken bayani game da dogon kuma mai tsanani gwaje-gwajena ba. Ya isa in ce cewa, bayan wasu shekaru, an tilasta ni ta Ruhun Allah, ikon gaskiya, da ƙaunar zukatan mutane, in ɗauki gicciyena in yi wa wannan duniya mai mutuwa da halaka shelar waɗannan abubuwa."

GSAM 120.4Mista Miller, kamar waɗanda wannan saƙo ya motsa a wasu ƙasashe, ya fara tunanin cika aikinsa ta hanyar rubutu da wallafa a mujallu na jama’a da kuma cikin takardun wayar da kai. Da farko ya wallafa ra’ayoyinsa a cikin jaridar Vermont Telegraph, wata jarida ta Baptist da ake buga a Brandon, Vt. Wannan kuwa a shekarar 1831 ne. Ya fara yin jawabi a bainar jama’a kan wannan batu a shekarar 1832. Ya ce game da wannan taro, "Ubangiji ya zuba alherinsa a kan taron, kuma da yawa suka yi imani har suka sami ceto na ruhohinsu."

GSAM 121.1A shekarar 1836 an buga darussan sa a wasu mujallun jama’a na wancan lokacin. A lokacin sanyi na 1837-38 an wallafa darussan sa a cikin wani takardar wayarwa. A shekarar 1838 an buga wani takardar bayani na biyu mai shafuka 204, kuma a cikin wannan takardar bayani Mista Miller ya bayyana cewa ikon Ottoman na iya faduwa a shekarar 1839 ko 1840. Darussan farko da ya gabatar a cikin manyan birane sun kasance a shekarar 1836. Daga nan sai ya yi jawabi a biranen Randolph, Lowell, Groton, da Lynn, na Massachusetts.

GSAM 121.2Har zuwa shekarar 1840, Mista Miller ya tsaya kusan shi kaɗai a matsayin mai jawabi ga jama’a kan batun kusa zuwan Kristi. A wancan shekarar, kwatsam, ɗaruruwan mutane suka haɗu da shi wajen yi wa wannan saƙon wa’azi. Abin da ya haifar da wannan babban canji za a bayyana shi a babi na gaba. A lokacin sanyi na 1839-40 Mista Miller ya gabatar da jerin laccoci a Exeter, N.H. A can ne ya fara haɗuwa da Fasto J. V. Himes, wanda a wancan lokacin ya amince da imani, kuma tun daga wannan rana ya tsaya tare da Fasto Miller a matsayin mai wallafa da kuma mai wa’azi mai ƙwazo na babban saƙon dawowar Kristi na biyu.

GSAM 121Joshua V. Himes

GSAM 121.3Game da wannan mai aiki mai ƙwazo a cikin wannan babban motsi, ba za mu iya yin mafi kyau ba sai mu ambaci daga marubucin tarihin rayuwarsa, wanda ya ce:—

GSAM 121.4"An haifi Joshua V. Himes a Wickford, R.I., a ranar 19 ga Mayu, 1805. An san mahaifinsa sosai a matsayin ɗan kasuwar Tsibiran Indiya ta Yamma, kuma ya yi fice a matsayin memba na Cocin Episcopal na St. Paul a Wickford. Mahaifiyarsa tana da halin kirki, da ƙaunar Mai Cetonmu, wadda ta zuba a kunnuwan ɗanta mai son sauraro.
GSAM 121.5"Niyyar mahaifinsa ita ce ya yi wa ɗansa Joshua ilimi domin hidimar cocin da shi kansa yake ciki, amma wasu yanayi suka hana hakan. Allah yana da wani aiki daban ga wannan ɗa, kuma yana tsara abubuwa ta yadda za su kai ga sakamakon da ake so. A shekarar 1817 mahaifin ya tura wani kaya mai daraja a ƙarƙashin kulawar Kaptin Carter, tare da Alexander Stewart a matsayin mai kula da kaya. Waɗannan mutane sun yi rashin aminci, kuma da suka isa wata tashar jiragen ruwa a Tsibiran Indiya ta Yamma, sai suka sayar da jirgin da kayan kaya, suka gudu. Wannan lamari ya canza dukkan shirye-shiryen da aka yi don makomar matashin Joshua, wanda aka shirya tura shi Jami’ar Brown a Providence, R.I. Maimakon haka, a watan Afrilu, 1821, an kai shi New Bedford, Mass., aka sa shi koyo a wurin William Knights domin ya koyi sana’ar mai ƙera kabad.
GSAM 122.1"Da ya isa sabon gidansa, sai ya shiga aikin da aka ba shi da himma, yana da niyyar zama ƙwararre a sana’arsa. Amma ba da jimawa ba ya gano cewa yanayin addinin da ke kewaye da shi bai yi masa daɗi ba gaba ɗaya. Ya ce, 'Mai gidana Unitarian ne, kuma ya kai ni cocinsa. Rev. Orville Dewey shi ne fasto. Shi ne wanda ya koma wannan addini daga addinin gargajiya. Horo na a ƙarƙashin Bishop Griswold da Rev. William Burge, firist na St. Paul’s, Wickford, da kuma yawan sauraron Dr. Crocker mai zance mai daɗi na St. John’s, a Providence, R.I., sun sa na kasa yarda da musun Mista Dewey mai daɗin zance game da koyarwar Kristi da manzanninsa.'
GSAM 122.2"A wancan lokacin babu cocin Episcopal a New Bedford, sai ya yanke shawarar halartar Cocin Kirista na Farko [ba Disciple ba] sannan daga baya ya shiga wannan ƙungiya. 'A nan,' in ji shi, 'na sami Littafi Mai Tsarki a buɗe da ’yancin tunani, kuma na yi amfani da dukkansu yadda ya kamata.' Wannan coci yana ƙarƙashin kulawar Faston Moses Howe. Malam Clough ya yi wa Joshua V. Himes baftisma a ranar 2 ga Fabrairu, 1823. Da zuciya mai ƙonewa da ƙwazo ga Ubangijinsa, ya fara nan take, yana da shekaru goma sha takwas, ya fara ba da labarin giciye kuma ya ƙarfafa mutane su tuba. Ya ce game da kansa:—
GSAM 122.3"'Da sauri na zama mai wa’azi, kuma aka ba ni lasisi don inganta baiwata.... Na kammala horona cikin gamsuwa, kuma aka yaba mini. Amma na tsawon shekaru biyar ko shida na saba yin aiki fiye da kima, don haka na sami yini ɗaya ko biyu a mako don karatu da aikin mishan a unguwanni marasa galihu, ’ya’yan hakan kuma na ba wa fastona.'
GSAM 123.1"A shekarar 1825 an naɗa shi a matsayin ɗan mishan na taron coci-cocin Kirista a kudancin Massachusetts. 'Babu wata shiri ko hanyar tallafawa ɗan mishan,' in ji Fasto Himes, 'kuma na yanke shawarar shiga kasuwanci don tallafawa kaina, sannan in yi wa’azi gwargwadon iko.'
GSAM 123.2"A shekarar 1828 ya bar New Bedford, ba tare da shakku ko rashin ƙwazo ba, sai dai da azama wadda tabbas za ta yi nasara, ya tafi Plymouth, inda ya yi wa’azin kalmar Allah a cikin ɗakunan makaranta, a ɗakunan wucin gadi, da duk inda zai samu masu sauraro. A shekarar 1829 ya ci gaba da irin wannan aiki a Fall River har zuwa 1830, lokacin da ya koma Boston a matsayin fasto na Cocin Kirista na Farko da na Biyu; kuma a nan ya zauna na tsawon shekaru talatin da uku. A shekarar 1839 ya koma ɓangaren Advent, kamar yadda fitaccen Fasto William Miller ya bayyana. Ya shiga wannan sabon ɓangare da duk ƙarfinsa na sha’awa, kuma hidimarsa ta cika da wuta da ƙarfi. A shekarar 1840, ya fara wallafa mujallar Signs of the Times, yana tallata manufar da ya sadaukar da zuciyarsa gaba ɗaya a cikinta. Duk kuɗinsa, duk aikin sa, duk ƙarfinsa ya sadaukar wa wannan manufa, kuma dubban mutane suka tuba."

GSAM 123Haɗin Gwiwar Ayyukan Miller da Himes

GSAM 123.3Daga shekarar 1840 zuwa kaka ta 1844, ayyukan Fastoci Miller da Himes sun kasance cikin haɗin kai sosai yayin da suke yawo daga birni zuwa birni, a lokacin rani da babban tantinsu, a lokacin sanyi kuma a cikin coci-coci da ɗakunan taro na jama’a. Babban ƙarfin jiki na Fasto Himes ya tsare shi har sai ya shiga shekara ta casa’in da biyu. Ƙarfin tunaninsa ya kasance mai ƙarfi har zuwa ƙarshe. A shekarar 1894, ranar 28 ga Satumba, ya gabatar da jawabi mai cike da motsin rai ga taron Adventistoci na Rana ta Bakwai sama da dubu uku a sansanin taro a Lansing, Michigan. Ya yi kama da yana magana da tsananin ƙwazo da ƙarfi kamar yadda ake yi a zamanin da. Wannan abin al’ajabi ne ga mutum da watanni uku ke shiga shekararsa ta casa’in da ɗaya, kuma yana fama da wata cuta da ba a iya warkarwa wadda ta yi sanadin mutuwarsa a shekarar da ta biyo baya.

GSAM 124.1Fastoci Miller da Himes, sun tsaya, kamar yadda ake cewa, a "gaban faɗa" a cikin motsin zuwan Kristi na biyu a Amurka, kuma su ne kawai biyu daga cikin gomomin mutane da suka yi aiki tare da su wajen yi wa’azin koyarwar zuwan Kristi, inda manyan halayensu suka kasance ƙuduri mai ƙarfi da gaskiya marar gurɓatawa. Waɗannan mutane galibi daga cikin irin mutanen da duniya ke kira "mutanen da suka gina kansu" ne, mutane da suka bunƙasa ta hanyar fuskantar kalubalen rayuwa, waɗanda suka koyi yanke shawara kan ingancin wata manufa bisa ƙa’ida ba bisa dabaru ba. Suna da halayen waɗanda, a cewar Fasto Miller, sukan karɓi saƙon daga coci-coci, "mambobin da suka fi kowa tsoron Allah, sadaukarwa, kuma masu rai." Wannan gaskiya ta tabbata ta bakin masu wa’azin coci-coci daban-daban, waɗanda suka ce, bayan rabuwar ƙarshe da Adventistoci suka yi da su, "Ta [ƙa’idar] ta ɗauki mafi kyawun ɓangaren tumakinmu."

GSAM 124Wasu Fitattun Masu Wa’azin Adventist

GSAM 124.2Zai iya zama abin sha’awa a ambaci sunayen wasu daga cikin maza da suka taka muhimmiyar rawa tare da Fastoci Miller da Himes a motsin waɗancan zamanin farko. Na farko a jerin shi ne Charles Fitch, daga Cleveland, Ohio, wanda a shekarar 1842 ya ba da shawarar yin amfani da jadawali don bayyana wahayi na Daniyel da Ru’uya ta Yohanna. Asalin wannan tunani ya dogara ne akan Habakkuk 2:2, 3. Charles Fitch ya rasu a ranar 10 ga Oktoba, 1844.

GSAM 124.3Dr. Josiah Litch, na Philadelphia, wanda, kamar yadda za mu gani a babi na gaba, Ubangiji ya motsa shi ya yi wa’azin wani gaskiya wanda cikarsa ya haifar da gaggawa da saurin haɓakar sha’awa ga saƙon zuwan Kristi.

GSAM 124.4Elon Galusha, na Lockport, N.Y., fitaccen mai wa’azin Baptist, rubuce-rubucensa da hidimarsa kan batun zuwan Ubangiji da ke gabatowa sun haifar da babban tashin hankali a wannan mazhaba.

GSAM 125.1E. R. Pinney, na Seneca Falls, N.Y., wani fitaccen mai wa’azin cocin Baptist wanda hidimarsa da rubuce-rubucensa suka kasance babban ƙarfi a aikin. Ana iya kiransa "Gishirin duniya."

GSAM 125.2Geo. Storrs, na birnin New York, wanda kafin ya koma koyarwar Advent ya kasance fitaccen mai tada ruhu. Rubuce-rubucensa sun yi matuƙar tasiri wajen motsa mutane su fi sadaukar da kansu da dukiyoyinsu ga aikin; musamman a makonnin ƙarshe na kwanaki dubu biyu da ɗari uku. Shi ne, bayan takaici, ya gabatar wa Adventistoci da duniya wa’azinsa shida kan ɗabi’ar ɗan adam, yanayin matattu, da azabar gaba.

GSAM 125.3Fasto Stockman, daga Portland, Maine, shi ma wani mai himma ne a cikin farfaɗowa da William Miller ya yi a birnin. Ya rasu ’yan makonni kafin ƙarshen shekarar Yahudawa ta 1843, a lokacin da Adventistoci ke fatan kuma suna sa ran Ubangiji zai zo a wancan lokacin.6

GSAM 125.4Akwai wasu manyan maza da saboda ƙarancin sarari za mu ambace su kawai, kamar N. N. Whiting, wanda ya fassara Sabon Alkawari zuwa Turanci, wanda aka sani da Whiting’s Translation; S. S. Snow, F. G. Brown, Apollos Hale, L. D. Mansfield, Geo. Needham, O. R. Fassett; George, Wesley, da Edwin Burnham (’yan’uwa uku), dukansu ingantattun ma’aikata ne a cikin saƙon.

Bayanan ƙasan shafi

  1. Habakkuk 2:2, 3. ↩
  2. Ru’uya ta Yohanna 14:6, 7. ↩
  3. Markus 1:14, 15. ↩
  4. Yowel 2:30, 31. ↩
  5. Exposition of the Twenty-Fourth of Matthew, shafuka 49-60. S. Bliss, Boston, Mass., 1843. ↩
  6. Za a iya ganin da sauƙi, kamar yadda aka nuna a cikin Early Writings, shafi na 17, dalilin da ya sa Fastoci Fitch da Stockman suka ƙagu su san abin da ya faru tun bayan da suka yi barci. ↩

Bayanin ƙasan shafi

Komawa baya