Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
30 / 31
30 / 31

Chitsauko 27 — Humwe Uchapupu Hwakasimbiswa

John Norton Loughborough

GSAM 442.1“JEHOSHAFATI akamira akati, Nditeererei, imi vaJudha nemi vagere muJerusarema; tendai kuna Jehovha Mwari wenyu, ipapo muchasimbiswa; tendai vaporofita vake, ipapo muchabudirira.”1

GSAM 442.2Makore apfuura uchapupu hwakapiwa kubudikidza nechipo chechiporofita hwokuti mugumo usati wasvika mapepa akadhindwa echokwadi ichi aizo“paradzirwa samashizha ematsutso.” Vakawanda vakazvibvunza kuti izvi zvaizoitwa sei kunze kwokunge vanhu vaitenda chokwadi varongwa neimwe nzira kana kuunganidzwa kuti vaite basa racho. Mukutungamirira kwaMwari, zvinhu zvikuru zvinowanzoitwa zvichibva pamavambo maduku zvikuru; ndizvo zvakaitika pakukura kwenzira yokushanda yakatanga pakati pedu.

GSAM 442Sosaiti yeMaturakiti neBasa roUmishinari

GSAM 442.3Munenge mugore ra1870 pfungwa yokutanga sosaiti yematurakiti nebasa roumishinari yakatanga kumutswa nezvaiitwa nehanzvadzi shomanana dzakazvipira kuSouth Lancaster, Mass. Hanzvadzi idzi dzakamboedza nzira yokutumira nepositi mapepanhau nematurakiti echechi yedu kuvanhu vakasiyana-siyana vakanga vasiri vokutenda kwedu, vozovanyorera tsamba pashure. Izvi zvakaita kuti vanhu vanoverengeka vagamuchire chokwadi, zvikaita kuti Mukuru S. N. Haskell afunge mubvunzo uyu: “Sei vanhu vedu vose vasingapindi mukuita zvakaitwa nehanzvadzi shomanana?” Mugore ra1871 kunyanya, nyaya iyi yakakurukurwa kakawanda mumapepanhau eOngororo neMuzivisi. Pamusangano wakasarudzika weMusangano Mukuru wakaitwa musi wa29 Zvita 1871, Mukuru Haskell aripo uye achitsanangura kubatsira kwaizoita sangano iri pabasa chairo, pakagamuchirwa chisungo chokukurudzira kuumbwa kwemasosaiti ematurakiti. Vakuru S. N. Haskell, W. H. Littlejohn, J. N. Andrews, J. H. Waggoner, naI. D. Van Horn vakagadzwa kuva dare rokupedzisa urongwa hwokuumba masosaiti akadaro.

GSAM 443.1Sangano iri rakatanga nguva itsva mukufambiswa kwebasa reshoko. Kusvikira ipapo kudzidziswa kwechokwadi kwakanga kuchingoitwa zvikurukuru nomuparidzi aitaura nevanhu iye pachake. Kwemakore anoverengeka Mukuru Haskell akashanda nesimba guru achinzvera nokutanga urongwa hwaizoita kuti sosaiti yematurakiti nebasa roumishinari ibudirire. Kutaura kuti ndiye akanga ari muvambi chaiye mubasa iroro kumupa rukudzo rwakamukodzera. Izvi ndezvechokwadi pamasosaiti ematurakiti nebasa roumishinari ematunhu; uye ndiyezve akasvitsa kuMusangano Mukuru wakanga wakaungana muBattle Creek muna 1878 urongwa hweSosaiti yeMaturakiti yenyika yose (yakazonzi yoMarudzi Ose), ine basa munzvimbo dziri kunze kwemisangano yedu yemachechi yematunhu, muAmerica nomunyika dzokumwewo.

GSAM 443Vanyori Vanogona Basa—Maria Huntley

GSAM 443.2Ishe mukutungamirira kwake akamutsa vanyori vaigona basa, vakabatsira Mukuru Haskell zvikuru musangano iri. Hanzvadzi Maria Huntley ndomumwe akashanda asingazununguki, kunyange paaitambudzika zvikuru nomuviri mumakore akatevera, akafira pabasa rake makore anenge gumi namana apfuura. Nokushingaira kwake ndipo pakatanga kuwanikwa mikana mizhinji iripo zvino yokushanda munyika dzokumwe. Vamwe vanyori vakapindawo mubasa rimwe chetero, uye sezvo nzvimbo yebasa yakawedzera, pakava nokudiwa kwevanyori vemitauro yakasiyana-siyana.

GSAM 444Zvazvakaita Kumachechi Omunzvimbo Dzakasiyana-siyana

GSAM 444.1Asi mugumisiro unokosha kupfuura mimwe wokutangwa kwebasa resosaiti yematurakiti pakati pedu isimba rayakava naro pakumutsa nokuwedzera mweya woumishinari mumasangano eChechi omunzvimbo dzakasiyana-siyana. Yakapa munhu wose mukana wokuita chimwe chinhu nokunyorerana tsamba uye nokuparadzira zvokurava, uye wokukurudzirwa nokushanda iye pachake kuti vanhu vaponeswe.

GSAM 444Uchapupu Pamusoro Pebasa reMaturakiti

GSAM 444.2Kuti tiratidze zvakaita kurayirwa kwakapiwa kubudikidza noMweya wechiporofita pamusoro pebasa rematurakiti neroumishinari, tinotora mashoko aya muUchapupu hweChechi nhamba 29 ne30:—

GSAM 444.3“Kana pane rimwe basa rinokosha kupfuura rimwe, nderekuisa zvinyorwa zvedu pamberi pavanhu, nokudaro tichivatungamirira kunzvera Magwaro. Basa roumishinari—kuunza zvinyorwa zvedu mumhuri, kutaura nadzo, kunyengetera nadzo uye kudzinyengeterera—ibasa rakanaka, rinodzidzisa varume navakadzi kuita basa roufundisi.

GSAM 444.4“Haasi munhu wose akakodzera basa iri. Avo vane zvipo nokugona kukuru, vachabata basa vachirinzwisisa uye vachishanda nenzira yakarongeka, vachirifambisa nesimba rokutsungirira, ndivo vanofanira kusarudzwa. Panofanira kuva nourongwa hwakanyatsorongwa; uye hunofanira kuitwa nokutendeka. Machechi ari kwose anofanira kuva nehanya huru kwazvo nebasa rematurakiti neroumishinari.”

GSAM 444.5“Basa rematurakiti neroumishinari ibasa rakanaka. Ibasa raMwari. Harifaniri kuzvidzwa nenzira ipi neipi; asi pane ngozi inoramba iripo yokuritsausa pachinangwa charo chechokwadi. Vaparidzi vemabhuku vanodiwa kuti vashande mumunda woumishinari. Vanhu vane tsika dzisina kunaka havakodzeri basa iri. Varume navakadzi vanoziva kugarisana navanhu, vanotaura zvakanaka, vanogona kuona zviri mberi zvakajeka uye kusiyanisa zvinhu nenjere, vachiziva kukosha kwavanhu, ndivo vanogona kubudirira.”

GSAM 445.1Kutengeswa kwamabhuku, mabhukwana, namaturakiti aikosha mari inopfuura $8,000,000 mumakore gumi namaviri, nemachechi edu navaparidzi vemabhuku, kunoratidza zvikuru kubatsira kunoita basa reSosaiti yeMaturakiti neBasa roUmishinari.

GSAM 445Chiporofita Chinopikisana Nouchenjeri Hwenyika

GSAM 445.2Pane shoko rechiporofita rakapiwa pamusoro pebasa muEurope, riri kuzadziswa sezvarakarehwa zvokuti rakakodzera kutaurwa pano. Vashandi navanhu vaiti basa raisagona kuitwa ikoko, kunyanya muScandinavia, sezvaraiitwa muAmerica. Mai White vakavashamisa vachiti basa racho raigona kuitwa richibudirira uye raigona kutsigirwa nenzira imwe cheteyo neyomuAmerica, uye kuti Ishe akanga avaratidza kuti kana vaizotanga kubhadhara chegumi chavo, kunyange pamari shoma yavaiwana, Mwari aizoita kuti vabudirire kupfuura zvikuru zvavaitarisira. Vakavaudzawo kuti vaparidzi vemabhuku vaigona kutengesa mabhuku muScandinavia nokunyoresa vatengi pachine nguva, uye zvaizobudirira. Vatungamiriri vedzimba dzokudhinda munyika idzodzo vakati, “Hazvigoni kuitwa;” vakanga “vasina kumbotengesa mabhuku nenzira iyoyo.” Zvakatevera zvakaratidza kuti zvakanga zvaratidzwa kwavari nomutumwa waIshe panyaya iyi zvaipfuura zvikuru uchenjeri hwavatengesi vamabhuku navadhindi venyika. Basa rokuparidza namabhuku ikoko rakabudirira kubva pakutanga kwaro chaipo. Vamwe vevakatanga kupa kubasa chegumi chemari yavo shoma vakazova vaparidzi vemabhuku, uye vanozviriritira vachiwanawo mari zhinji kupfuura kare, zvichiita kuti vagone kubhadhara chegumi chakakura zvikuru.

GSAM 445.3Mugore ra1895 vaparidzi vemabhuku vakatengesa mabhuku aikosha mari inopfuura $40,000, akanga adhindwa muimba yedu yokudhinda muChristiana, Norway. Cherechedzai izvi sechimwe chiporofita chakazadziswa, kunyange zvazvo kumativi ose, muchechi nokunze kwayo, vanhu vairamba vachiti hazvaigona kuitwa.

GSAM 445.4Pamusoro pebasa remasosaiti ematurakiti akatangwa kubva muna 1871 zvichienda mberi, tinogona kutaura nechokwadi kuti uwandu hwavanhu vakasvitswa kuchokwadi nokushingaira kwavashandi vakadaro hwava pedyo nouwandu hwevakasvitswa nokushingaira kwavashumiri pachavo. Nenzira iyi shoko riri kuziviswa kumarudzi ose nendimi dzose dzapanyika.

GSAM 446Zvishongo Nebasa reMaturakiti

GSAM 446.1Chimwe chinhu chinofadza chakashumwa neSosaiti yeMaturakiti neBasa roUmishinari muCalifornia muna Kubvumbi 1873. Zvishongo zvakanga zvapiwa kusosaiti navakanga vagamuchira chokwadi mudunhu iroro, kusvikira panguva iyoyo, zvakanga zvanyungudutswa, zvaedzwa kuyera kuchena kwazvo, zvikatengeswa maererano nokukosha chaiko kwendarama nesirivha yazvo, zvikawana $200. Mari iyi yose yakanga yashandiswa kutenga maturakiti, mabhukwana, namapepanhau zvakazoparadzirwa, uye sosaiti yakanga yava kutoziva zvechokwadi vanhu makumi maviri vakanga vagamuchira chokwadi nokuda kwezvinyorwa zvakatengwa nemari yezvishongo izvi. Pakati pevanhu vakasvika pakuziva chokwadi nokurava paiva naJohn I. Tay, wokuOakland, Cal.

GSAM 446San Francisco Senzvimbo Youmishinari

GSAM 446.2Muna 1875 uchapupu hunokosha hwakapiwa kuchechi yeSan Francisco, hwatinoda kucherechedza zvino nokuti hwakazadziswa zvinonyatsooneka. Kubvira pakutanga chechi iyi yakanga ichifanira kuroja dzimba dzemagungano kuti inamatiremo, ichibhadhara mari yakawanda uye ichisangana nezvimwe zvinonetsa, nokuti misangano yakatevedzana yakanga isingagoni kuitirwa mudzimba idzi sezvo dzaidiwa kazhinji kune zvimwe zvinhu.

GSAM 446.3Manheru omusi wa14 newa20 Kubvumbi 1875, nhengo dzaitungamirira chechi yeSan Francisco dzakaunganidzwa pamba paMai J. L. James, pana Fifth Street, pedyo naMarket Street, uye ipapo Mai White vakatiudza zvavakanga varatidzwa muchiratidzo pamusoro pemamiriro ezvinhu. Vakanga varatidzwa kuti San Francisco yaizoramba iri nzvimbo youmishinari, umo basa raigona kuitwa; uye kuti, kana nyaya yacho yaitungamirirwa noungwaru, vanhu vaizoramba vachigamuchira chokwadi. Kana imba yokunamatira yaivakwa paigona kukokwa vanhu, uye paiitwa basa, vamwe vanhu vaizowedzerwa pauwandu hwavo, avo vaizobatsirawo kubhadhara zvinodiwa uye kupedza chikwereti chaizofanira kuitwa pakugadzirira imba yokuungana.

GSAM 447.1Mai White vakapfuurira vachiti vakanga vaona kuti pavaizokurudzira chechi yeSan Francisco nezvokukosha kwokuvaka imba yokunamatira, kuchechi iyoyo yaiva nourombo zvaizoita sokufamba murima; asi vakanga varayirwa kuti vataure kuti pavaizotanga kuita izvi vaizoona kutungamirira kwaMwari kuchivazarurira nzira pamberi pavo, nhanho nenhanho, uye kuti shamwari dzaizomutswa munzira yose, kusvikira chikwereti chapera chose pakupedzisira.

GSAM 447.2Sezvo ndaiva mumwe wavashomanana vakapinda mumisangano yatotaurwa, ndinogona kutaura kuti pfungwa yokuti boka iro, rinenge rose riri varombo venyika ino, ritange kuvaka imba yokuungana yakareba nokufara mafiti 35 x 80, muguta umo mari shoma zvikuru yaiita seyaidiwa kutenga nzvimbo yokuvakira yaiva $6,000 kana kupfuura, yaiita zvirokwazvo so“kufamba murima.” Vakakurudzirwa kutanga kuita izvi chete nokuvimba kwavo kwakazara kuti uchapupu hwavakapiwa naMai White hwaibva kuna Ishe, uye hwaizozadziswa zvirokwazvo.

GSAM 447.3Sezvo ndakabatanidzwa mubasa iri, dzimwe nguva zvikuru dzimwe nguva zvishoma, kubvira pakutanga kwaro kusvikira zvino, ndinoda kutaura pano kuti uchapupu huri pamusoro hwakazadziswa pazvinhu zvose. Patakatanga kutsvaka nzvimbo dzokuvakira, takabudirira kuwana nzvimbo yaikosha $6,000 nemari ye$4,000. Imwe hanzvadzi yakati yaizopa $1,000 kana yaigona kutengesa nzvimbo yayo. Pakarepo yakaisa pfuma yacho mumaoko omumiririri wokutengesa dzimba nenzvimbo, uyo akaiudza kuti mutengo wayo wakanga wakaderera zvikuru. Pasati papfuura vhiki mbiri nzvimbo yayo yakatengeswa nemari inopfuura ne$1,000 zvayakanga yamboti inokosha, ikabhadhara chipo chayakanga yavimbisa. Mumwe, hama yaiva murombo yaisaona kuti chechi yaigona kuvakwa sei, asi yakati, “Kana Ishe achiti zvinofanira kuitwa, achazarura nzira neimwe nzira,” yakashamiswa kuona kuti nhaka yeimwe hama yayo yakanga yagoverwa, uye nokudaro yaiva yava nemari ye$20,000. Yakapa $1,000 nokuda kwechivako, ikatengawo chikamu chimwe muzvitatu chenzvimbo yechechi kuti ivakirepo imba yayo yokugara, nokudaro ichibatsira sangano nenzira mbiri.

GSAM 448Rubatsiro Runokosha kuSan Francisco

GSAM 448.1Saizvozvo tingataura nezvezvipo zvakawanda norubatsiro zvakasangana nedare sezvaraienderera mberi nokuvaka chivako ichi. Zvakwana kutaura kuti chivako chechechi chakavakwa nemari inenge $14,000, pamwe chete nenzvimbo yacho, uye inopfuura hafu yemari iyi yakabhadharwa nezvipo imba isati yapera. Laguna Street, pakavakwa chivako ichi, yaiva munzvimbo yeguta yaishaya zvivako zvokushandisa sezvikoro, saka dare rezvikoro rakauya kuzoroja makamuri epasi kuti riitiremo chikoro denga risati raiswa paimba. Mari yeroja yemadhora makumi manomwe namashanu pamwedzi, yakagamuchirwa kwemakore anenge maviri, yakabhadhara mubereko nezvaidiwa pakufambisa basa, zvichisiya sangano richishandisa mari yaraiunganidza kubhadhara chikwereti chakanga chasara.

GSAM 448Nzvimbo Yokurapira Nemvura

GSAM 448.2Panguva ino chikamu chiduku chechikwereti chakaitwa ipapo chichiripo, uye pauriri hwechechi huri pasi pevhu pane nzvimbo yokurapira nemvura ine midziyo yose inodiwa, isina kana dambudziko remari, inokosha kupfuura zvikuru chikwereti chasara, icho chichakurumidza kuva chinhu chekare.

GSAM 448.3Chikamu chouchapupu pamusoro pavanhu vaigamuchira chokwadi chakazadziswa zvinoshamisa zvikuru. Vanhu vakagamuchira chiedza chechokwadi muguta iroro vava mazana, kupfuura makumi mazhinji, uye zvino vakapararira munzvimbo dzakasiyana-siyana dzapanyika. Nguva nenguva pandinoshanyira San Francisco, ndinoona vanhu vari pakati pevaviri negumi vakagamuchira chokwadi kubva pandakapedzisira kusangana navo; uye mugumo hausati wasvika.

GSAM 449Rufu rwaMukuru White

GSAM 449.1Munenge mugore ra1880 Mai White vakarayirwa kubudikidza noMweya wechiporofita kuti vaudze murume wavo, Mukuru James White, kuti aifanira kurega zvakawanda zvezvaimuremedza namabasa aakanga atakura, ozviisa mumaoko avamwe vaiva vaduku kwaari, iye achi“gadzirira kushanduka kwake kwokupedzisira”—kureva kuti nhangemutange yake yapanyika yakanga yava pedyo nokuguma. Akatanga kuteerera kurayirwa uku, uye kwakanga kwava kufanira kuti adaro, nokuti mugore ra1881 basa rake rakaguma, akavata muna Jesu. Musi wa31 Chikunguru akabatwa nefivha yemarariya. Musi wa3 Nyamavhuvhu akabviswa pamba pake akaendeswa kuChipatara Chokurapa Nokuzorodza cheBattle Creek, kwaakapiwa kutarisirwa kwose norubatsiro rwaigona kupiwa, asi hazvina kubatsira. Akaramba achiwedzera kurwara. Kubvira pakutanga kwokurwara kwake akanga anzwa mumwoyo make kuti “kushanduka kwake kwokupedzisira” kwakanga kwasvika.

GSAM 449Mashoko aMukuru Smith

GSAM 449.2Achitaura nezvechiitiko ichi, Mukuru Uriah Smith anoti: “Mamiriro ezvinhu pakufa kwake akanga akanaka kwazvo, zvokuti zvakaoma kufunga kuti aigona kuva nani. Pose paaive achiri kuziva zvaiitika mumazuva matatu okupedzisira okurwara kwake, aipupura kuti akanga asinganzwi marwadzo. Boka guru reshamwari dzaiva nomwoyo wechokwadi uye dzaisvimha misodzi rakamira mukati nokupoteredza chivako apo upenyu hwake hwaipera zvishoma nezvishoma masikati iwayo anofadza eSabata. Sokunyura muhope dzakanyarara, saizvozvo akapinda murufu; uye zvose pazvakapera, rugare runotapira rwakaita sorwakazorora ruchiramba ruripo pachiso chake chose. Zvaiita somunyengetero uyu wakanga wapindurwa:

GSAM 449.3“‘Ndipei nguva ino yokuvata, Musati mandipa mufaro wenyu usingazivi hope; Ndipei zuva rokuzorora panyika, Basa rokudenga risati ratanga.’”

GSAM 449.4Panguva yaakafa akanga ava namakore makumi matanhatu namazuva maviri okuberekwa. Kuremekedzwa kwaaiitwa muBattle Creek kwakaratidzwa nokuti vanhu zviuru zviviri namazana mashanu kana kupfuura vaivapo pamariro ake, musi wa13 Nyamavhuvhu, uye akaperekedzwa kunzvimbo yake yokupedzisira yokuzorora kuMakuva eOak Hill nomudungwe wengoro makumi mapfumbamwe neshanu neboka guru ravanhu vaifamba netsoka.

GSAM 450.1Pakati pouchapupu hwakawanda hwakapiwa pashure porufu rwake, hukadhindwa muOngororo neMuzivisi, tinotora hunotevera hwakanyorwa naMukuru S. N. Haskell:—

GSAM 450.2“Pandinofunga nezvokugona kwake kutonga zvinhu zvakanaka pazvinenge zviitiko zvose zvakaoma, unyoro hwomwoyo wake nokunaka kwomweya wake kwaairatidza kuvaitadza, kunyange kuna avo vakanga vamuitira zvakaipa, pose paaiona zviratidzo zvokutendeuka kwavo, uye kuda kwake zvaaitenda kuti zvakarurama, ndinogona kutaura zvechokwadi kuti, Baba muIsiraeri vawa. Uye paanenge achizorora, basa, pamwe chete navanhu vakawanda, vachanzwa kushayikwa kwokugona kwake kuona zviri mberi nokutarisira kwake sababa.”

GSAM 450.3Paakafa, vavengi vedu vakati shoko rakanga rava kufanira kumira. Hazvina kudaro; masangano iwayo akanga atangwa naye pasi peruoko rwaMwari akanga achizokura zvikuru kupfuura ipapo, ave se“miti yakasimwa naIshe,” maizobuda matavi mazhinji anobereka zvibereko.

GSAM 450Kugadzwa Kwemitemo Yechitendero Kwakafanotaurwa

GSAM 450.4Makore makumi mashanu namasere apfuura kubvira avo vaipa shoko romutumwa wechitatu vataura kuti nguva yaizouya, maererano nechiporofita chaZvakazarurwa 13, apo vanhu vaizotambudzwa muUnited States nokune dzimwe nzvimbo nokuda kwokuchengeta mirairo yaMwari. Mubhuku rakanyorwa naMai White, rine musoro unoti Zvinyorwa Zvokutanga, tinorava zvinotevera pamusoro pedzidziso iyi:—

GSAM 450.5“Mutumwa akati, ‘Tarirai!’ Ndakabva ndatarisa vakaipa, kana kuti vasingatendi. Vose vakanga vachimhanyamhanya. Kushingaira nesimba zvaiva navanhu vaMwari zvakanga zvavamutsa uye zvavashatirisa. Kuvhiringidzika, kuvhiringidzika kwaiva kumativi ose. Ndakaona matanho achitorwa okurwisa boka rakanga rine chiedza nesimba raMwari. Rima rakavapoteredza rakawedzera kukora; asi vakaramba vakamira vakasimba, vachitenderwa naMwari, uye vachivimba naye. Ndakavaona vachishushikana; ipapo ndakavanzwa vachichemera kuna Mwari nomwoyo wose. Masikati nousiku kuchema kwavo hakuna kumira: ‘Kuda kwenyu, imi Mwari, ngakuitwe! Kana zvichigona kukudza zita renyu, zarurirai vanhu venyu nzira yokupukunyuka! Tisunungurei kuvahedheni vakatipoteredza. Vakatitemera rufu; asi ruoko rwenyu runogona kuunza ruponeso.’”2

GSAM 451.1“Ipapo ndakaona varume vaitungamirira nyika vachirangana pamwe chete, uye Satani navatumwa vake vachishingaira pakati pavo. Ndakaona gwaro, rine makopi akanga aparadzirwa munzvimbo dzakasiyana-siyana dzenyika, richirayira kuti vatsvene vaifanira kurega kutenda kwavo kwakasiyana nokwavamwe, vasiye Sabata, vachengete zuva rokutanga revhiki; kana vasina kudaro, vanhu vaibvumirwa kuvauraya kana nguva yakatarwa yapfuura.”3

GSAM 451Kutambudzwa muAmerica

GSAM 451.2Vaya vanotipikisa vakataura kuti kutambudzwa hakungambouyi munyika ino, nokuti Bumbiro reMitemo reUnited States rinoti, “Dare reMutemo harifaniri kuita mutemo wokugadza chitendero, kana wokurambidza kuchiteverwa norusununguko.” Uyezve, “Gwaro reKodzero” rematunhu mazhinji rinorambidza kuitwa kwemitemo yechitendero. Pasinei nokuramba uku, vanhu vedu vakaramba vachizivisa shoko renyevero nokugadzirira kunodiwa kuti vasangane nokurwisana kwacho.

GSAM 451.3Muna 1863 pakaumbwa sangano raiva nechinangwa chokuchinja Bumbiro reMitemo reUnited States nemitemo yenyika, kuti zvishandiswe kumanikidza vanhu kutevera chitendero. Pfungwa idzi dzakawana vatsigiri nokukurumidza kwazvo, uye murangariro wokumanikidza vanhu kuita zvakarurama, zvikuru pamusoro pokuchengeta Svondo, wakapararira zvokuti kutambudzwa chaiko kwakatotanga mumatunhu mazhinji, kunyange mune ane mitemo yeSvondo inobvumira vaya vanochengeta rimwe zuva nokuda kwehana yavo; uye vanhu vakaiswa mujeri nokusachengeta Svondo.

GSAM 452Kusungwa Kunokwana 116

GSAM 452.1Pamberi pangu pane ndandanda yokusungwa kunokwana 116 kwemaAdventist ezuva rechinomwe muAmerica, kubva mugore ra1878 kusvika muna Kurume 1896. Pavari, 109 vakanzi vane mhosva. Vazhinji vavo vakaiswa mujeri kwemazuva 20 kusvika ku60, uye vanenge 12 vavo vakamanikidzwa kushanda vari mu“boka revasungwa vakasungwa pamwe chete nengetani,” pamwe chete nemhondi, mbavha, nematsotsi akaipisisa. Panyaya imwe neimwe, vaya vaivatongera vakabvuma kuti vaiva pakati pevagari vakanakisisa.

GSAM 452Sangano reRusununguko rweChitendero

GSAM 452.2Nomusi wa21 Chikunguru 1889, muBattle Creek, Michigan, pakaumbwa sangano rainzi Sangano reNyika reRusununguko rweChitendero. Chinangwa charo chaiva chokupikisa kuitwa kwemitemo yechitendero, kuparadzira ruzivo kuvanhu vose pamusoro poukama hwechokwadi hwechitendero nehurumende yenyika, uye kubatsira vaya vanotambudzwa nokuda kwehana yavo. Sangano iri rakaita basa guru rokuparadzira zvinyorwa, nokujekesera vanhu mabasa nenjodzi dzenguva iyoyo munyika yedu. Zvirokwazvo, rakaita basa guru rokuparadzira nyevero dziri mushoko raZvakazarurwa 14:9-12.

GSAM 452Kubatsira Kwemapepanhau Asiri eChitendero

GSAM 452.3Kutambudzwa kwaiitirwa maAdventist ezuva rechinomwe panguva iyoyo kwakakurukurwa muzvinyorwa zvevapepeti vemapepanhau akadai seNew York Sun, neNew York World, neChicago Inter Ocean, namamwe. Makabuda zvinyorwa zvaitaura pachena nezvokusaruramisira kwaiitirwa mugari weUnited States nokuda kwokuteerera hana yake, uye nokuchengeta zuva chairo rakatarwa mumurairo. Kubudikidza nezvinyorwa zvemapepanhau zvakadaro, nyaya iyi yakasvitswa kumamiriyoni evaverengi. Mumwedzi mumwe chete, chokwadi chikuru cheshoko romutumwa wechitatu chakasvitswa kuvanhu vakawanda kupfuura vaya vatakanga takwanisa kusvika kwavari mumakore anopfuura 20.

GSAM 453Hasha Dzavanhu Dzinoitwa Kuti Dzirumbidze Ishe

GSAM 453.1Nokudaro zvinoonekwa kuti kuedza kwavanhu kudzivisa basa raMwari, nokuwana mitemo inotsigira Sabata rinokwikwidzana nerakarairwa mumurairo wechina, kwakazarura nzira yokuti chokwadi chienderere mberi nokukurumidza.

GSAM 453.2Patinofungisisa zvakaitwa mumwedzi mishoma nenzira idzi, magwaro maviri anouya mupfungwa nesimba. Rimwe rinoti, “Hatigoni kuita chinhu chinopesana nechokwadi, asi chinotsigira chokwadi;”4 Uye rimwe rinoti, “Zvirokwazvo hasha dzomunhu dzichakurumbidzai; hasha dzakasara muchadzidzivisa.”5

GSAM 453Zvakafanotaurwa Pamusoro peMitemo yeSvondo

GSAM 453.3MuUchapupu Nha. 32, hwakadhindwa muna 1885, mune mashoko anotaura kuti mitemo yeSvondo yaizotambirwa sei muUnited States. Anoti: “Kuti vafarirwe uye vatsigirwe, vanoita mitemo vachabvuma kukumbira kwokuti pave nomutemo weSvondo.”6 Ngatimbofungisise kuti izvi zvakatoitika sei.

GSAM 453Kuitwa kweMutemo weChiratidziro cheNyika Dzose

GSAM 453.4Muna 1892 Dare reMutemo rakakumbirwa kuti rirambidze kuvhurwa nomusi weSvondo kweChiratidziro cheNyika Dzose chaizoitirwa muChicago, Illinois, kubva muna Chivabvu kusvika muna Gumiguru wegore iroro. Mutemo wakadaro wakatambirwa nomusi wa19 Chikunguru 1892, nokuda kwokumanikidzwa kwakanga kwakafanotaurwa pamusoro apa. Uye ngazvirangarirwe kuti iyi ndiyo nguva yokutanga iyo Dare reMutemo reUnited States yeAmerica yoKuchamhembe rakaita mutemo pamusoro penyaya yeSabata.

GSAM 453.5Machechi akatumira ndandanda huru dzamazita, zvikumbiro, namashoko eteregiramu. Haana kungokumbira Dare reMutemo chete, asi akazivisawo nhengo dzaro nomutsa (?) “kuti isu tinopikira pano, isu pachedu nomumwe kunomumwe, kuti kubva panguva ino zvichienda mberi, ticharamba kuvhotera kana kutsigira pakupihwa chigaro chipi nechipi kana basa rokuvimbwa naro, nhengo ipi neipi yeDare reMutemo, ingava seneta kana mumiririri, inovhotera kupa rubatsiro rupi norupi zvakare kuChiratidziro cheNyika Dzose, kunze kwokunge zvaitwa maererano nezviga zvakadudzwa muzvisarudzo izvi.” Zviga zvacho zvaiva zvokuti Chiratidziro chaifanira kuvharwa nomusi weSvondo.

GSAM 454Hurukuro muDare reMutemo, 1892

GSAM 454.1Somuenzaniso wehurukuro yakaitwa muDare reMutemo pakatambirwa mutemo uyu, verengai zvinotevera:

GSAM 454.1“Ndingada kuona kuramba uku kwakanyorwa pachena, kuchipiwa neDare reMutemo reUnited States. Zvinyorei. Maizozvinyora sei? ... Zvidudzei, kana muchitsunga; zvitsigirei, kana muchitsunga; vangani vaizokuvhotera vaizodzokazve pano? Ndinovimba kuti hapana. Munozviisa mungozi nokuzvipikisa.”

GSAM 454Kuzvikudza kweChechi

GSAM 454.2Zviri pachena kuti vaya vakanga vakumbira uye vawana kutambirwa kwemutemo uyu neDare reMutemo vakazviona sokukunda kukuru muurongwa hwavo hwokuita mitemo yechitendero. Izvi zvinoratidzwa nokuti mumwe wavashumiri ava vakakurumbira akati mumharidzo kuPittsburg, Pennsylvania, nguva pfupi pashure pazvo:—

GSAM 454.3“Kuti chechi ine simba pamasangano makuru ezvamatongerwo enyika kana ehurumende zvakaratidzwa zvakajeka zvikuru panyaya ichangopfuura yeChiratidziro cheNyika Dzose. Dare reSeneti reUnited States, dare guru kupfuura ose munyika, rakateerera inzwi rechitendero, rikatambira mutemo wokupa $5,000,000 kuChiratidziro cheNyika Dzose, paine chiga chakaiswa nechechi chokuti masuo echiratidziro chikuru ichi aisafanira kuvhurwa nomusi weSvondo. Chinhu ichi chikuru uye chakanaka chinoita kuti muKristu afunge kuti kana izvi zvichigona kuitwa, mamwe matanho anodiwawo saizvozvo anogona kutorwa. Chechi iri kuramba ichiwana simba, uye inzwi rayo richanzwika munguva iri kuuya kakawanda zvikuru kupfuura kare.”

GSAM 454.3Nokudaro tinoona kuti uchapupu ihwohwo hwakapiwa muna 1885 hwakazadziswa sei uye huri kuramba huchizadziswa.

GSAM 455Kubatana kwevaKaturike nevaPurotesitendi

GSAM 455.1Panyaya iyi tichataura nezvechimwe chiporofita chakapiwa muna 1885, chinowanikwawo muUchapupu Nha. 32:—

GSAM 455.2“Kana chiPurotesitendi chikatambanudza ruoko rwacho pamusoro pomukaha kuti chibate ruoko rwesimba reRoma; kana chikasvasvavirira mhiri kwegomba rakadzika kuti chibatane maoko nedzidziso yokukurukura nemidzimu; kana, nokuda kwesimba rokubatana kwevatatu uku, nyika yedu ikaramba nheyo dzose dzeBumbiro rayo reMitemo sehurumende yechiPurotesitendi uye inotongwa nevamiririri vevanhu, ikaita urongwa hwokuparadzira nhema nokunyengera zvapapa, ipapo tingaziva kuti nguva yokushanda kunoshamisa kwaSatani yasvika, uye kuti kuguma kwava pedyo.”7

GSAM 455.3Kuti tiratidze kuti chikamu chokutanga chechiporofita ichi chiri kutozadziswa sei, tinongofanira kunongedzera kune zviri kuitika zvakatipoteredza. Tarirai vaPurotesitendi, vashumiri navanhuwo zvavo, vachitsvaka kufarirwa navaKaturike, vachivakoka kuti vapinde pamisangano yamasangano avo, nezvimwe zvakadaro. Ngazvirangarirwe kuti muna 1885, pakapiwa uchapupu hwataurwa pamusoro apa, hapana chaionekwa pamusoro pezvinhu izvi zvava kuonekwa zvino, kunze kwezvishomanene kwazvo.

GSAM 455.4Kuti ndiratidze kuti vaPurotesitendi vari kusvasvavirira sei ruoko norubatsiro rwavateveri vapapa, ndinotora mashoko kubva muKansas City Star (Missouri) yomusi wa18 Kurume 1896.

GSAM 455VaMethodist neZuva raPatrick Musande

GSAM 455.5Nomusi weZuva raPatrick Musande, 17 Kurume 1896, Dr. Mitchell, mufundisi wechechi huru yeMethodist muKansas City, akataura muImba yeMitambo yeCoates muKansas City, Missouri. Pepanhau rinonzi Star rinodudza chimwe chikamu chehurukuro yacho se“chiitiko chipfupi chakaita somutambo.” Dr. Mitchell akaombererwa zvikuru paakataura izvi:—

GSAM 455.6“Kuomerera kwomunhu pachitendero chake achizvidza vamwe kunoberekwa nokusaziva. Tinozvidza vamwe nokuti hatizivi vavakidzani vedu zvakakwana. Isu vaPurotesitendi takadzidziswa kutenda zvinhu zvisingatauriki pamusoro pavaKaturike. VaKaturike vakadzidziswa kutenda zvinhu zvisingatauriki pamusoro pavaPurotesitendi. Zvino tinoona kuti pfungwa dzatinadzo pamusoro pomumwe nomumwe hadzina kururama patinoswedera pedyo zvokutarisana mumaziso nokubatana maoko; dai taingozivana zvikuru taizodanana zviri nani. Takamira takaparadzana tichishorana. Zvinonyadzisa kuvateveri vaKristu akaropafadzwa. VaKristu vose vakadzikinurwa neropa rimwe chete rinokosha; tinotsigirwa nenyasha dzimwe chete dzaMwari, uye tinotarisira kusvika kudenga kumwe chete. Nhai hama, zviri nani kuti titange kuzivana tichiri pasi pano.”

GSAM 456.1Star rinoenderera mberi richiti:—

GSAM 456.2“Dr. Mitchell akabva atendeukira kuna Baba Dalton [muprista wechiKaturike], vakanga vagere shure kwake chaipo, uye, achitambanudza ruoko rwake, akati, ‘Hama Dalton, ndirwo ruoko rwangu urwu.’ Baba Dalton vakasimuka vakabata ruoko rwakatambanudzwa, uye Dr. Mitchell paakavakwazisa noruoko, akati, ‘Zvaizonyadzisa zvikuru kana, pashure pokugara kwenguva refu kudaro muguta rimwe chete panyika, taizofanira kuwana mutumwa wokutizivisa kune mumwe nomumwe kudenga. Ngatizivanei tiri pano panyika.’ Vateereri vakaombera, uye Baba Dalton pavakanga vagara pasi, Dr. Mitchell akapfuurira nehurukuro yake.”

GSAM 456Chinhu Chikuru Chinotema Mugumo

GSAM 456.3Tinotora mashoko kubva kune imwe tsamba, yakanyorwa kuMelbourne, Australia, nomusi wa18 Kukadzi 1892:

GSAM 456.3“Denga rose rinoratidzwa kwandiri richitarira kufamba kwezviitiko. Nguva yakaoma icharatidzwa mukurwisana kukuru uye kwakareba pamusoro pokutonga kwaMwari panyika. Pane chinhu chikuru chinotema mugumo chichaitika, uye izvozvo nokukurumidza kwazvo.”

GSAM 456“Nyika yechiKristu” yoMutongi Brewer

GSAM 456.4Mazuva 11 pashure pokunge gwaro iri ranyorwa, uye risati rasvika kuUnited States, kwakaitika chinhu chinotaurwa navaPurotesitendi navaKaturike sechakatema mugumo wenyika ino. Ndinoreva mutongo weDare Repamusorosoro reUnited States wokuti, “Ino inyika yechiKristu,” wakapiwa nomusi wa29 Kukadzi, noMutongi Mukuru Brewer. Sezvatoratidzwa, nomusi wa19 Chikunguru wegore iroro, kwakatambirwa Mutemo Wokuvhara Chiratidziro cheNyika Dzose neSvondo. Vafundisi vakakumbira zvakasimba kuti utambirwe vakakumbira nomwoyo wose vachiti, sezvo Dare Repamusorosoro rakanga razivisa kuti ino inyika yechiKristu, zvaiva pachena kuti Sabata rechiKristu raifanira kudzivirirwa pakuzvidzwa. Uye bato reKuvandudzwa kweNyika rakafungawo saizvozvo. Sezvo ino iri nyika yechiKristu, inofanira kubvuma Mwari nemirairo yake sehwaro hwehurumende, nezvimwe zvakadaro. Zvirokwazvo, chinhu chikuru chinotema mugumo mukurwisana uku kwokupedzisira chakaitika, “uye izvozvo nokukurumidza kwazvo.”

GSAM 457Vaporofita Vekare

GSAM 457.1Pazviratidzo zvakapiwa kuvaranda vaMwari, vaporofita, paiita sokuti paiva nemarudzi maviri—rumwe rwainzi “zviratidzo zvakazaruka,” kana kuti zviya zvaipiwa munhu achionekwa ari muchiratidzo; rumwe rwainzi “zviratidzo zvousiku.” Zviratidzo zvokutanga izvi zvinotaurwa muna 1 Samueri 3:1, munowanika zvakaitika kumwana Samueri mumashoko aya: “Shoko raJehovha raikosha mumazuva iwayo; kwakanga kusina chiratidzo chakazaruka.”

GSAM 457Zviratidzo Zvakazaruka

GSAM 457.2Chaiva chiratidzo cherudzi urwu (chiratidzo chakazaruka) apo ruoko rwaJehovha rwakanga rwuri pamusoro pomuporofita Ezekieri. Vakuru vaJudha pavakanga vagere pamberi pake, vakamuona ari muchiratidzo chakazaruka.8 Pane imwe nguva muporofita Danieri akapinzwa muchiratidzo ari pakati pavatongi vevaKaradhea. Dai vakanga varamba varipo, vangadai vakamuona ari muchiratidzo, asi, panzvimbo paizvozvo, “vakawirwa nokudedera kukuru, zvokuti vakatiza kuti vandohwanda.”9

GSAM 457Zviratidzo Zvousiku zvaMai White

GSAM 457.3Zviratidzo zvapakutanga zvaMai White zvose zvaiva zviratidzo zvakazaruka. Kubvira muna 1884, maitiro ezviratidzo akachinja panyaya iyi, sezvo zvino zvava izvo zvinonzi muMagwaro “zviratidzo zvousiku.” Hazvisi zvirotowo zvazvo, asi mutumwa mumwe chete iyeye anopenya anooneka, achivadzidzisa sezvaaiita mumakore apfuura muzviratidzo zvakazaruka. Zviitiko zvakawanda zve“zviratidzo zvousiku” zvakanyorwa muBhaibheri, sezvinoonekwa nyore pakuverenga Genesisi 46:2; Danieri 2:19; 7:13; Mabasa 16:9; 18:9; 23:11; 27:23-25.

GSAM 458.1Muzviratidzo zvousiku izvi zvaMai White makafanotaurwa zvinhu zvakawanda zvinokosha, zvakazadziswa nomazvo, sezvambotaurwa. Zvino ndichataura nezvezvimwe zviratidzo zvakapiwa munguva yakazotevera.

GSAM 458Kutamira kuWashington

GSAM 458.2Muna 1893, Mai White vakati:

GSAM 458.2“Mabasa akawandisa ava kuunganidzwa muBattle Creek. Dai mabasa iwayo aipatsanurwa oiswa mune mamwe maguta, umo chiedza noruzivo zvaigona kuropafadza dzimwe nzvimbo, zvaizova maererano nourongwa hwaMwari. Ishe havadi Jerusarema rechipiri muBattle Creek. Pachafanira kuva nokuvandudzwa kwakasimba, nokushandurwa, nokutamiswa kwezvishandiso namasangano, kana kuda kwaMwari kuchiitwa.”

GSAM 458.3PaMusangano Mukuru muOakland, California, muna Kurume 1903, vakati:

GSAM 458.3“Kwemakore akawanda nyevero yave ichipiwa kuvanhu vedu yokuti, Budai muBattle Creek. Asi nokuda kwamabasa mazhinji akanga avambwa imomo, zvaiva nyore kuramba varimo, uye vanhu vaisagona kuona chikonzero chokutama.”

GSAM 458.4“Ndichipindura mubvunzo wakabvunzwa pamusoro pokunogara kune imwe nzvimbo, ndinoti, Hongu. Mahofisi eMusangano Mukuru nebasa rokudhinda ngazvitamiswe kubva muBattle Creek. Handizivi kuti nzvimbo yacho ichava kupi, kana iri pamhenderekedzo yeAtlantic kana kumwewo. Asi ndichataura izvi: Musambofa makaisa dombo kana chidhinha muBattle Creek kuti muvakazve hofisi yeReview imomo. Mwari ane nzvimbo iri nani yayo.”

GSAM 458.5Pashure pokunzwa murayiro uyu, musangano wavatendi wakavhota “kuti mahofisi eMusangano Mukuru atamiswe kubva muBattle Creek, Michigan, achienda kune imwe nzvimbo pamhenderekedzo yeAtlantic.”

GSAM 459.1Mudare reMusangano Mukuru rakaitirwa muBattle Creek pashure pomusangano weMusangano Mukuru, kwakavhoterwa “kuti tinotsigira kuiswa kwemuzinda wehofisi yeMusangano Mukuru pedyo neguta reNew York.” Naizvozvo pakasarudzwa komiti huru yokutsvaka nzvimbo yakakodzera. Komiti yakazivisa Mai White urongwa hwayo, ikabvunza kana vaiva nechimwe chiedza chokuipa. Vachipindura vakati:—

GSAM 459.2“Ishe ngavatibatsire kufamba nokunzwisisa uye nomunyengetero. Ndine chokwadi chokuti vanoda kuti tizive, uye nokukurumidza kwazvo, patinofanira kuisa imba yedu yokudhinda. Ndine chokwadi chokuti nzira yedu bedzi yakachengeteka ndeyokugara takagadzirira kufamba panongofamba gore. Ngatinyengeterei kuti vatitungamirire. Vakaratidza nokutarisira kwavo kuti vanoda kuti tibve muBattle Creek....

GSAM 459.3“New York inofanira kushandwa, asi handigoni kutaura kana imba yedu yokudhinda ichifanira kuvambwa imomo. Handingaoni chiedza chandakagamuchira sechakajeka zvakakwana kuti nditsigire kutamira ikoko.”

GSAM 459.4Pashure pokupedza vhiki dzinoda kusvika mbiri ichitsvaka muguta reNew York nomumaguta akapoteredza, komiti haina kukwanisa kuwana nzvimbo yakakodzera imba yokudhinda. Panguva iyi pakauya tsamba yakanyorwa musi wa30 Chivabvu, umo Mai White vakati:—

GSAM 459.5“Hama dzedu padzinotsvaka nzvimbo yeimba yokudhinda yeReview and Herald, dzinofanira kutsvaka Ishe nomwoyo wose. Dzinofanira kufamba nokungwarira kukuru, nokurinda, nomunyengetero, dzichigara dzichiziva kusava nesimba kwadzo. Hatifaniri kuvimba nokufunga kwavanhu. Tinofanira kutsvaka uchenjeri hunopiwa naMwari....

GSAM 459.6“Pamusoro pokuvamba sangano iri muNew York, ndinofanira kuti, Ngwarirai. Handitsigiri kuti rive pedyo neNew York. Handigoni zvino kupa zvikonzero zvangu zvose, asi ndine chokwadi chokuti nzvimbo ipi neipi iri mukati mamaira 30 kubva muguta iroro inenge iri pedyo zvikuru. Ongororai zvakapoteredza dzimwe nzvimbo. Ndine chokwadi chokuti zvakanakira Washington, D.C., zvinofanira kuongororwa kwazvo.

GSAM 460.1“Hatifaniri kuvamba sangano iri muguta kana munzvimbo dzokumucheto kweguta. Rinofanira kuvambwa kumaruwa, parinogona kupoteredzwa nenzvimbo yakakura yevhu.”

GSAM 460Kufanotaurwa kweMukana Wokutenga Nomutengo Wakanaka

GSAM 460.2Yava noruzivo urwu, komiti yakatanga kutsvaka ichinyengetera munzvimbo dzakapoteredza Washington, pakazouya tsamba yechitatu yaiva nomurayiro uyu:

GSAM 460.2“Tave tichinyengeterera chiedza pamusoro penzvimbo yebasa redu kuMabvazuva, uye chiedza chauya kwatiri nenzira yakajeka kwazvo. Ndakapiwa chiedza chechokwadi chokuti tichapiwa mukana wokutenga nzvimbo dzakashandiswa mari zhinji navanhu vakanga vaine mari yokushandisa vakasununguka. Varidzi vedzimba dzoumbozha idzi vanofa, kana kuti pfungwa dzavo dzinotendeukira kune chimwe chinhu, uye nzvimbo yacho inotengeswa nomutengo wakaderera kwazvo....

GSAM 460.3“Kubva pachiedza chandakapiwa, ndinoziva kuti, panguva ino, muzinda weReview and Herald unofanira kuva pedyo neWashington.”

GSAM 460Nzvimbo Yakafanotaurwa Inowanikwa

GSAM 460.4Iine tsamba iyi, komiti yakatanga kutsvaka nzvimbo muDunhu reColumbia, asi hapana ivhu raiwanikwa nomutengo uri pasi pamadhora 1,000 paeka. Pakupedzisira yakanongedzerwa kuTakoma Park. Unotevera ndiwo mushumo wekomiti:—

GSAM 460.5“Takawana nzvimbo ine maeka anenge 50 kunze kweDunhu chaiko, asi iri mukati memiganhu yeguta reTakoma Park, yataigona kutenga namadhora 6,000, kana kuti nomutengo wamadhora 120 paeka. Takaongorora nzvimbo iyi kwazvo. Takaona kuti makore akati apfuura yakasarudzwa nomumwe chiremba wokuBoston kuti ive nzvimbo yechipatara chokudzorera utano. Anonzi akashandisa madhora anenge 60,000 kuitenga nokubvisa makwenzi ose, matanda, nemarara. Matambudziko emari akamutadzisa kuita zvaakanga aronga, uye nzvimbo yacho yakazotorwa nomumwe murume akanga amukweretesa mari yakaitwa kuti nzvimbo iyoyo ive chibatiso chayo; kumurume uyu zvakadya madhora 15,000.

GSAM 461.1“Vagari veTakoma Park, vaimiririrwa nameya navamwe vavarume vaitungamirira, vakatigamuchira noushamwari hukuru munzvimbo iyi, uye vakativimbisa kushandira pamwe nesu noushamwari pakuita zvatakaronga.

GSAM 461.2“Pakufamba nokutsvaka kwedu kwose, hatina kuwana imwe nzvimbo yakanyatsoenderana nezvakadudzwa muuchapupu seiyi. Tinotenda kuti kutarisira kwaMwari kwatitungamirira kunzvimbo yavanoda kuti tigare.”

GSAM 461.3Tichifunga nezvokuzadziswa kwakawanda kwouchapupu kwaratidzwa muchitsauko chino nezvakapfuura, “ngatitende kuna Jehovha Mwari wedu, kuti tisimbiswe; uye ngatitende muporofita wake, kuti tibudirire,” kuti tigadzirire zviitiko zvichiri munguva iri kuuya, uye zvirege kutiwana tisina kungwarira.

Notes

  1. 2 Makoronike 20:20. ↩
  2. Zvinyorwa Zvokutanga, peji 272. ↩
  3. Imomo, 282-283. ↩
  4. 2 VaKorinde 13:8. ↩
  5. Mapisarema 76:10. ↩
  6. Uchapupu hweChechi, Bhuku 5, peji 451. ↩
  7. Uchapupu hweChechi, Bhuku 5, peji 451. ↩
  8. Ezekieri 8:1. ↩
  9. Danieri 10:7. ↩

Note

Back