Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
04 / 31
04 / 31

Chitsauko 1 — Nhanganyaya

John Norton Loughborough

GSAM 21.1Patinotaura nezvokuuya kwechipiri kwaKristu, tinenge tichitaura nezvenyaya yave iri tariro yavanhu vaMwari kubvira pakadzingwa vabereki vedu vokutanga mumunda weEdheni. Mumashoko akaudzwa nyoka, okuti mbeu yomukadzi yaizopwanya musoro wayo, maiva nechivimbiso chokuti pakupedzisira kwaizouya mudzoreri, aizokunda utongi hwakanga hwabvutwa naSatani, akazadzisa chinangwa chaMwari panyika. Zvinofungidzirwa kuti Adhamu naEvha vaifunga kuti basa iri raizoitwa nokukurumidza zvikuru, uye kuti mumwe wavana vavo chaivo ndiye aizokunda. Asi muurongwa hwaMwari, chipikirwa choMuponesi aizovabvisa mukuparadzwa kwaiita sokwavawira chaibatanidza zvose zvakazobuda mukuzadziswa kwe“chinangwa chake pachake nenyasha, dzatakapiwa muna Kristu Jesu nyika isati yavapo.”1

GSAM 21.2Dai Adhamu naEvha vakaratidzwa pakarepo kutambura nenhamo huru zvaizozadza nyika mumazera marefu aiva pakati pokuparadzwa kwayo nokudzorerwa kwayo, shungu dzavo dzingadai dzisina kutakurika. Mwari wokudenga, netsitsi dzake nyoro nengoni, akavavanzira izvi, achivasiya vachichengeta tariro inofadza yokuti vaizokurumidza kusunungurwa vapinde murusununguko rune mbiri rwavana vaMwari. Kufunga kuti kudzikinurwa kwakanga kwava pedyo kwaizovaita kuti vawedzere kushingaira mukugadzirira kusangana nechiitiko ichocho.

GSAM 22.1Ndizvo zvave zvakaitawo kuvanhu vaMwari muzvizvarwa zvose kubvira pamazuva aAdhamu. Vaiva nechokwadi chokuti pane chiitiko chikuru chinokosha chaizoitika mune ramangwana—chokuti Kristu aizopedzisira auya, akamisa umambo hwake. Ivowo, saAdhamu naEvha, vaitenda kuti chiitiko ichi chakanga chava pedyo, uye, savowo, vakanga vasingazivi zvaizoitika pakati penguva yavo nechiitiko ichocho; dai vaizviziva, vangadai vakaora mwoyo mukupfuurira vakananga pachinangwa chomubayiro.

GSAM 22.2Pfungwa iyi inogona kufananidzwa nezviitiko zvakaitika pakuwanikwa kwezvinhu zvikuru. Varume vakazviwana, kunyange vakanga vasingazvizivi, chaizvoizvo vaizadzisa chinangwa chaMwari; asi vaikurudzirwa nepfungwa dzakazoratidza kuti hadzina kuwirirana pazvinhu zvose nezvavaifungidzira zvakavapa chido chokuita basa racho.

GSAM 22Migumisiro Inosvika Kure Yezvakawanikwa naColumbus

GSAM 22.3Montgomery, muNhoroondo yeAmerica yake,2 muchinyorwa cha1902, mapeji 8, 9, achitaura nezvepfungwa yakakurudzira Columbus kutanga rwendo rwake, nokuzadziswa kwezano rake rokusvika kuIndies dzoKumabvazuva achienda nechikepe kumavirira, anoti:—

GSAM 22.4“Columbus aifunga kuti aigona kuvandudza zano raMambo wePortugal. Aiva nechokwadi chokuti paiva nenzira pfupi uye iri nani yokusvika kuIndies kupfuura nzira yakanga yaratidzwa naDiaz. Zano romutyairi wezvikepe uyu wokuGenoa [Columbus] rakanga rakashinga sezvarakanga riri idzva. Panzvimbo pokuenda nechikepe kumabvazuva, kana kumaodzanyemba uyezve kumabvazuva, akafunga kuenda akananga kumavirira. Sezvaaitenda, aiva nezvikonzero zvitatu zvakanaka uye zvakasimba zvokuita rwendo rwakadai: Chokutanga, achienderana nezvinyorwa zvakanakisisa zvomazuva ake zvaitsanangura nyika, Columbus aiva nechokwadi chokuti nyika yakanga isina kutambarara, sezvaifungwa navanhu vazhinji, asi yakanga iri bhora. Chechipiri, aifunga kuti bhora iri rakanga riri duku zvikuru kupfuura zvariri, uye kuti chikamu charo chikuru chaiva ivhu panzvimbo pemvura. Chechitatu, sezvo akanga asingazivi, kana kumbofungidzira, kuvapo kwekondinendi yeAmerica kana kweGungwa rePacific, aifungidzira kuti mahombekombe eAsia kana eIndies akanga ari mhiri, akatarisana neSpain nemahombekombe okumavirira eEurope. Aifungidzira kuti daro rose rokuyambukira kuCipango, kana kuti Japan, zvichida raisapfuura mamaira ane zviuru zvina.
GSAM 23.1“Zano rake raiva iri: Aizobva kuEurope; onangisa chikepe chake kumavirira akananga kuJapan, otevera kukombama kwebhora renyika kusvikira kwamusvitsa kwaaitsvaka. Mupfungwa dzake izvi zvaiita sezvine chokwadi uye zviri nyore sezvinoita nhunzi ichifamba ichipoterera apuro.
GSAM 23.2“Dai akabudirira parwendo urwu, aizova nomukana uyu mukuru kwazvo: Aizopinda muIndies akananga napamukova wokumberi, panzvimbo pokusvikako nenzira inotenderera, achipinda sokunge napamukova wokurutivi, sezvaifanira kuitwa navaPortugal.

GSAM 23.3“Tinoona kuti murume uyu, ainzwisisa kushandiswa kwesvomhu, ruzivo rwenyika, nokufambisa zvikepe sezvaiita munhu upi noupi womumazuva ake, akanga akarurama pachinhu chokutanga—chimiro chenyika—asi akanga akarasika zvachose pane zvimwe zviviri.

GSAM 23Chikanganiso Chakaunza Rombo Rakanaka

GSAM 23.4“Asi zvinoshamisa kuti, pane chimwe chinhu, zvikanganiso zvake zvakamubatsira. Kukanganisa kwaakaita pamusoro pedaro kwakamuunzira rombo rakanaka kwazvo. Dai Columbus akaverenga ukuru hwenyika zvakarurama, uye urefu chaihwo hworwendo rwakadai, zvichida angadai asina kuenda nechikepe, nokuti angadai akaona pakarepo kuti nzira yakanga yafungwa navaPortugal yakanga iri pfupi zvikuru kupfuura yake uye ichida mari shoma pane yaizodiwa nenzira yake. Uyezve, dai akagona kufungidzira kana kufanoona neimwe nzira kuti kondinendi yeAmerica yakanga iri pakati penzira yake chaipo, izvozvo zvoga zvimwe zvingadai zvisina kumukurudzira panguva iyoyo kutanga rwendo rwokuwana nyika, nokuti chinangwa chake chakanga chisiri chokuwana nyika itsva, asi nzira itsva inoenda kunyika yaitozivikanwa.”

GSAM 23Tariro Huru Yamazera Ose

GSAM 23.5Saizvozvowo vanhu vaMwari, mumazera ose akateverana, vakachengeta pamberi pavo tariro yokuuya kwaKristu “sechibatiso chomweya, chine chokwadi uye chakasimba.”3 Kunyange kazhinji vari pakati peshungu namatambudziko vachidanidzira mukurwadziwa vachiti, “Zvichatora nguva yakadini, Ishe, kusvikira kusunungurwa kwauya?” vakaramba vachipfuurira, uye saPauro vakati uye vachiri kuti, “Tariro yedu, kana mufaro wedu, kana korona yokufara kwedu chii? Hamusi imi here pamberi paIshe wedu Jesu Kristu pakuuya kwake?”4

GSAM 24Pauro Akasimbiswa Netariro

GSAM 24.1Mienzaniso mishomanana yesimba retariro iyi rokusimbisa vanhu inofanira kukwana pano. Pauro paakapomerwa pamberi paFerikisi, akatenderwa kuzvidavirira, akati, “Ndinonamata Mwari wamadzibaba angu nenzira iyo yavanoti dzidziso yenhema, ndichitenda zvose zvakanyorwa mumurayiro nomuvaporofita; uye ndine tariro kuna Mwari, yavanobvumawo ivo pachavo, yokuti kuchava nokumuka kwavakafa, kwavakarurama navasina kururama.”5

GSAM 24.2Pakuzvidavirira kwake nounyanzvi paakaunzwa pamberi paAgripa, Pauro akati, “Zvino ndimire pano ndichitongwa nokuda kwetariro yechipikirwa chakaitwa naMwari kumadzibaba edu; icho marudzi edu gumi namaviri, achishumira Mwari nokushingaira usiku namasikati, anotarisira kuti chizadziswe. Nokuda kwetariro iyi, Mambo Agripa, ndinopomerwa navaJudha. Munofunga seiko kuti hazvingatendwi kuti Mwari anomutsa vakafa?”6 Pakupedzisira paakanga ava kuRoma kuti aonekwe pamberi paKesari, akaudza vaJudha kuti, “Nokuda kwetariro yaIsraeri ndakasungwa nengetani iyi.”7

GSAM 24.3Pauro akataura pachena nezvetariro iyi mutsamba yake kuna Tito achiti: “Nokuti nyasha dzaMwari dzinounza ruponeso dzakaonekwa kuvanhu vose, dzichitidzidzisa kuti, tichiramba kusada Mwari nokuchiva kwenyika, tirarame munyika ino nokuzvidzora, nokururama, uye nokuda Mwari, tichitarisira tariro iyo yakaropafadzwa, nokuonekwa kwokubwinya kwaMwari mukuru noMuponesi wedu Jesu Kristu.”8

GSAM 24Petro Achifara Mutariro

GSAM 24.4Petro anotaura nezvetariro imwe chete iyi achiti: “Mwari naBaba vaIshe wedu Jesu Kristu ngaarumbidzwe, iye akatibereka patsva netsitsi dzake zhinji kuti tive netariro mhenyu nokumuka kwaJesu Kristu kuvakafa, kuti tiwane nhaka isingaori, isina kusvibiswa, uye isingasvavi, yamakachengeterwa kudenga, imi munorindwa nesimba raMwari nokutenda kuti muwane ruponeso rwakagadzirira kuratidzwa panguva yokupedzisira. Mune izvi munofara zvikuru, kunyange zvino kwechinguva, kana zvakafanira, muchishungurudzwa nemiedzo mizhinji yakasiyana-siyana: kuti kuedzwa kwokutenda kwenyu, kunokosha zvikuru kupfuura goridhe rinoparara kunyange richiedzwa nomoto, kuwanikwe kuchiunza kurumbidzwa nokukudzwa nokubwinya pakuonekwa kwaJesu Kristu.”9

GSAM 25Chinangwa chaMwari Pakusika

GSAM 25.1Magwaro anoratidza chinangwa chaMwari pakusika nyika; uye mushoko rechiporofita tinodzidzawo urongwa hwake pamusoro peramangwana: “Zvanzi naJehovha akasika matenga, iye Mwari pachake akaumba nyika nokuiita; ndiye akaisimbisa, haana kuisika pasina, akaiumba kuti igarwe.”10 Paakanga aiumba, akaipa munhu. Munyori wamaPisarema anoti, “Denga, iwo matenga, ndeaJehovha; asi nyika akaipa vana vavanhu.”11 Asi paakaipa munhu, munhu akanga akarurama, sezvinotaurwa nomurume akachenjera achiti, “Izvi zvoga ndizvo zvandakawana, kuti Mwari akaita munhu akarurama; asi ivo vakatsvaka mazano mazhinji.”12

GSAM 25.2Tinoverenga pamusoro pezvakaitwa naJehovha kuvanhu, kuti “paakaparadzanisa vana vaAdhamu, akatara miganhu yavanhu maererano nokuwanda kwavana vaIsraeri,”13 kureva, maererano nokuwanda kwaIsraeri wechokwadi achazounganidzwa panyika pakupedzisira savanhu voumambo hwake huchauya. Pauro anozvitaura namashoko aya: “Mwari ... akaita marudzi ose avanhu neropa rimwe kuti vagare pamusoro penyika yose, akatara nguva dzakanga dzagara dzagadzwa, nemiganhu yokugara kwavo; kuti vatsvake Ishe, zvimwe vangamubata vachimutsvangadzira, vakamuwana, kunyange asiri kure nomumwe nomumwe wedu; nokuti maari tinorarama, tinofamba, uye tiripo.”14 Kana chinangwa ichi chokutanga pamusoro penyika chazadziswa, “vanhu vakowo vose vachava vakarurama.”15 Zvakare zvinotaurwa pamusoro pavo mumamiriro iwayo kuti, “Anogaramo haazoti, Ndinorwara: vanhu vanogaramo vachakanganwirwa zvakaipa zvavo.”16 Ndiyo ichava nguva apo “vanyoro vachagara nhaka yenyika; vachazvifadza norugare rukuru.”17

GSAM 26Kuuya Kwechipiri kwaKristu Hakusi Ngano

GSAM 26.1Mutsamba yechipiri yaPetro munonzi “hatina kutevera ngano dzakarukwa nouchenjeri, patakakuzivisai simba nokuuya kwaIshe wedu Jesu Kristu, asi takanga tazvionera ukuru hwake nameso edu. Nokuti akagamuchira kukudzwa nokubwinya kuna Mwari Baba, apo inzwi rakadai rakauya kwaari richibva pakubwinya kukuru richiti, Uyu ndiye Mwanakomana wangu wandinoda, wandinofarira kwazvo. Uye inzwi iri rakabva kudenga takarinzwa, patakanga tinaye mugomo dzvene. Tinewo shoko rechiporofita rakasimba kupfuura izvozvo, ramunoita zvakanaka kuriteerera, somwenje unovhenekera panzvimbo ine rima, kusvikira kwaedza, uye nyamasase yabuda mumwoyo yenyu.”18

GSAM 26.2Murugwaro urwu muapostora anonongedzera kukushanduka kwaJesu pakubwinya mugomo souchapupu hwokuuya kwechipiri kwaKristu. Chiitiko ichi chisati chaitika, Muponesi wedu akanga ati kuvaapostora vake, “Kuna vamwe vamire pano vasingazoraviri rufu, kusvikira vaona Mwanakomana womunhu achiuya muumambo hwake”19—sezvakanyorwa naRuka achiti, “Kuna vamwe vamire pano vasingazoraviri rufu, kusvikira vaona umambo hwaMwari.”20

GSAM 26.3Chipikirwa ichi chakazadziswa sezvachakanga chataurwa mukushanduka kwacho pakubwinya. Muchiratidzo ichi mugomo vakaona Jesu abwinya, sezvaachaonekwa paanouya muumambo hwake. Vakaona Eriasi (Eriya), akatorwa akaenda kudenga asina kuravira rufu, achimiririra avo vachatorwa—vachishandurwa kubva pakuva vanofa vachiva vasingafi—“pakarepo, mukubwaira kweziso,” panouya Ishe.21 Paivawo naMozisi, uyo akanga afa, achimiririra avo vachamutswa kuvakafa kuti vasangane naIshe. Saka muchiratidzo ichi vakaona Kristu achiuya muumambo hwake, sezvaakanga avavimbisa.

GSAM 27Chiporofita Ishoko Rakasimba Kupfuura Izvozvo

GSAM 27.1Kunyange vaapostora vakanga vaona izvi zvinobwinya pagomo rokushanduka pakubwinya, uye vakanga vanzwa inzwi raMwari rokumufarira, muapostora Petro anotsinhira achiti: “Tine shoko rechiporofita rakasimba kupfuura izvozvo.” Nemashoko aya haasi kurerutsa zvavakaona nezvavakanzwa panguva iya isingakanganwiki. Panguva iyoyo vakanzwa inzwi raMwari kamwe chete, asi mumitsetse mikuru yechiporofita, inosvika pakuuya kwechipiri kwaKristu, tine inzwi raMwari rinodzokororwa kazhinji. Chaizvoizvo, kufanotaura kwose kwakajeka kwechiporofita kwakazadziswa kana kunyorwa munhoroondo inzwi raMwari kwatiri. Zvinofanira kuva mupfungwa iyi kuti shoko rechiporofita “rakasimba kupfuura izvozvo.” Shanduro Yakagadziridzwa inoti, “rakasimbiswa.” Chiporofita chinosimbiswa nechimwe nechimwe chezvachakataura chinozadziswa. Chiitiko chimwe nechimwe chakafanotaurwa, kana chazadziswa, chinopa vimbiso yokuti zviitiko zvakasara zvakafanotaurwa zvichaitika zvirokwazvo.

GSAM 27Chimiro Chechiporofita

GSAM 27.2Uchapupu hunotevera hunobva kuvadzidzi veBhaibheri vakakurumbira pamusoro pechimiro chechiporofita hune simba:—

GSAM 27.3Thomas Newton anoti “chiporofita inhoroondo inotaurwa nguva isati yasvika, yakapfupiswa; nhoroondo chiporofita chazadziswa, chatsanangurwa zvakazara. Kutaura kwenhema kwokufembera kwave kuripo munyika; asi njere dzose noutsinye hwavanhu namadhimoni hazvingagoni kubudisa zviporofita zvakadai sezvakanyorwa muMagwaro.”

GSAM 27.4Changamire Isaac Newton anopupura kuti “kuteerera vaporofita chiratidzo chikuru chechechi yechokwadi.”

GSAM 27.5Dokotera A. Keith anoti “chiporofita chakaenzana nechishamiso chipi nechipi, uye pachacho chinoshamisa.... Inzwi roWamasimbaose roga ndiro raigona kudana vakafa kubva muguva,—inzwi roUnoziva zvose roga ndiro raigona kutaura zvose zvakanga zvakavanzwa murima reramangwana, iro risingapindiki kumunhu sezvisingapindiki dzimba dzavakafa,—uye ose ari maviri inzwi raMwari.”

GSAM 28.1Matthew Henry akati “panguva yaMwari, inova ndiyo nguva yakanakisisa, uye nenzira yaMwari, inova ndiyo nzira yakanakisisa, chiporofita chichazadziswa zvirokwazvo. Shoko rimwe nerimwe raKristu rakachena kwazvo, naizvozvo nderechokwadi kwazvo.”

GSAM 28Chinangwa Chechiporofita

GSAM 28.2Tinogona kudzidza kubva mumashoko aKristu kuvaapostora vake chimwe chinangwa chaIshe pakupa chiporofita. Achitaura nenzira yechiporofita pamusoro pezvaizoitika muupenyu hwaJudhasi, akati, “Ndinokuudzai zvisati zvaitika, kuti kana zvaitika, mutende kuti ndini iye.”22

GSAM 28.3Jehovha anotaurawo nomuporofita Isaya achiti, “Ndini Mwari, hakuna akafanana neni, ndinoparidza mugumo kubva pakutanga, uye kubva panguva dzekare zvinhu zvisati zvaitwa, ndichiti, Zano rangu richamira, uye ndichaita zvose zvinondifadza.”23

GSAM 28.4Zvakare, “Ndakaparidza zvinhu zvokutanga kubva pakutanga, zvakabuda mumuromo mangu, ndikazvizivisa; ndakazviita pakarepo, zvikaitika.... Ndakakuzivisa izvozvo kubva pakutanga; zvisati zvaitika ndakakuratidza; kuti urege kuti, Chifananidzo changu chakazviita, uye mufananidzo wangu wakavezwa, nomufananidzo wangu wakaumbwa nesimbi yakanyungudutswa, wakazvirayira. Wakanzwa, chiona izvi zvose; hamungazviparidzi here? Kubva zvino ndakuratidza zvinhu zvitsva, kunyange zvinhu zvakavanzika, zvawakanga usingazivi. Zvasikwa zvino, kwete kubva pakutanga; zuva ranhasi risati rasvika wakanga usina kuzvinzwa, kuti urege kuti, Tarira, ndaizviziva.”24

GSAM 28.5Mumashoko aya tinoona simba rokuzadziswa kwezviporofita souchapupu hwokuti chiporofita chinobva kuna Mwari, uyewo sokuratidzwa kwesimba raJehovha rinopfuura vamwari vose vavahedheni. Mumashoko aya tinoonawo kuti chiporofita chine nzvimbo inokosha zvikuru muMagwaro echokwadi. Sezvo zvinhu izvi zviri zvechokwadi, zvinoshamisa kwazvo kuti vanhu vazhinji kudaro havanyanyi kuva nehanya, kana kuti havana hanya zvachose, nokudzidza zvikamu zvechiporofita zveMagwaro Matsvene.

GSAM 29Chiporofita Hachina Kuiswa Chisimbiso

GSAM 29.1Vasingazivi vanoti havana kudzidza, nokudaro havagoni kunzwisisa zviporofita. Kune rumwe rutivi, vazhinji vakadzidza, uye vamwe vavo vari pakati pavashumiri, vanoti: “Zviporofita zvakaiswa chisimbiso, uye hazvigoni kunzwisiswa. Tose tinoziva kuti bhuku raZvakazarurwa ibhuku rakaiswa chisimbiso.”

GSAM 29.2Muna Zvakazarurwa, Johani anodiwa akapiwa murayiro chaiwo wokuti arege kuisa bhuku chisimbiso.25 Zvakare mubhuku iri makaziviswa chikomborero kune avo vanonzwa mashoko echiporofita ichi, vachichengeta zvinhu zvakanyorwa mariri.26 Zvinhu zviri mubhuku rakaiswa chisimbiso zvaigona sei kuchengetwa kana zvisina kunzwisiswa, uye zvisingagoni kunzwisiswa? Ishe akataura achishandisa Mosesi achiti, “Zvinhu zvakavanzika ndezvaJehovha Mwari wedu; asi zvinhu zvakaratidzwa ndezvedu isu navana vedu nokusingaperi, kuti tiite mashoko ose omurayiro uyu.”27

GSAM 29.3Kuti Ishe akaronga kuti zviporofita zvaDhanieri zvinzwisiswe kunoonekwa pamashoko ake kuvadzidzi vake pamusoro pazvo. Tinoverenga tichiti: “Naizvozvo kana muchiona chinonyangadza chinoparadza, chakataurwa nomuporofita Dhanieri, chimire panzvimbo tsvene (muverengi ngaachinzwisise),”28—izvo chaizvo zvinoreva kuti, Nzwisisai muporofita Dhanieri.

GSAM 29.4Ishe anofumura kunyepa kwokuti chiporofita hachigoni kunzwisiswa namashoko aya: “Chiratidzo chezvose chava kwamuri semashoko ebhuku rakaiswa chisimbiso, iro vanhu vanopa kune akadzidza, vachiti, ‘Verenga izvi, ndinokumbira’; iye oti, ‘Handigoni, nokuti rakaiswa chisimbiso’; bhuku racho rinopiwa kune asina kudzidza, vachiti, ‘Verenga izvi, ndinokumbira’; iye oti, ‘Handina kudzidza.’ Naizvozvo Ishe akati, ‘Nokuti vanhu ava vanoswedera kwandiri nemiromo yavo, uye vanondikudza nemiromo yavo, asi moyo yavo iri kure neni, uye kunditya kwavo kunodzidziswa nomurayiro wavanhu: naizvozvo tarirai, ndichaita basa rinoshamisa pakati pavanhu ava, basa rinoshamisa nezvinoshamisa; nokuti uchenjeri hwavakachenjera vavo huchaparara, uye kunzwisisa kwavanhu vavo vakangwara kuchavanzwa.’”29 Dai vanhu vaitaurwa nomuporofita pano vakatevera shoko rechokwadi rechiporofita, vangadai vasina kutsauka pamurayiro waMwari, vachitsiva mirayiro yake nemirayiro yavanhu.

GSAM 30Chiporofita Hachisi Chekududzirwa Kwomunhu Oga

GSAM 30.1Hazvirevi kuti chiporofita chine zvinoreva zvakadzama, zvakavanzika, kana zvisinganzwisisiki izvo zvinoita kuti vazhinji vakundikane kuchinzwisisa. Muapostora Petro akataura nezvacho achiti, “Chokutanga muzive ichi, kuti hakuna chiporofita choMagwaro chinodudzirwa nomunhu oga. Nokuti chiporofita hachina kumbouya kare nokuda kwokuda kwomunhu; asi vanhu vatsvene vaMwari vakataura vachifambiswa noMweya Mutsvene.”30 Kubva pamashoko aya zvinooneka pachena kuti chinokosha pakunzwisisa chiporofita kugamuchira Mweya uya wakataura achishandisa vaporofita. Pamusoro poMweya uyu, wakapikirwa vose vanouutsvaka, zvakanyorwa zvichinzi, “Iye achakutungamirirai muchokwadi chose.”31

GSAM 30Chiporofita Chazadziswa

GSAM 30.2Pakudzidza chiporofita pane zvinhu zvimwe zvinofanira kugara zvichiyeukwa: Mwari, asingakanganisi, ndiye munyori wechiporofita, uye nguva yokuzadzika kwechiporofita painosvika, chiitiko chaicho chakafanotaurwa chichaitika. Zvakare, sezvo Ishe, ane simba rokufanoona chaizvo zvichaitwa navanhu, achitsanangura nguva ichaitika chinhu, nguva iyoyo painosvika, kuzadzika kwechokwadi kwechiporofita kunowanikwa. Nemamwe mashoko, kuzadzika kwenhema kwechiporofita panguva yakatarwa panzvimbo pokwechokwadi hakugoni kuitika. Maererano nechokwadi ichi, tingati kana nguva yaShe yokupa nyika shoko rake rechokwadi yasvika, shoko racho rinozviratidza nguva dzose.

GSAM 30.3Pane imwe nguva, munyori paakanga apa hurukuro pamusoro pokuzadzika kwechiporofita, munhu aisatenda akanga aripo akauya mberi akati, “Ndinofanira kukukorokotedzai imi vadudziri vezviporofita nokuti mune rombo rakanaka kwazvo. Pakudzidza kwenyu nhoroondo, munoratidzika kuwana nyore nyore chinhu chinonyatsokodzera chiporofita.” “Hongu,” takapindura, “chinokodzera nokuti chakaitwa kuti chikodzere. Kana ukaenda kuchitoro chemagirovhosi kunotenga magirovhosi maviri, haungatarisiri kuwana anokwana ruoko rwako here?” Akapindura achiti, “Chokwadi, nokuti akaitwa kuti akwane.” “Saizvozvo,” akadaro munyori, “Mwari aiziva chaizvo zvaizoitwa navanhu, akaita zviporofita pamusoro pavo; uye vanhu ivavo pavanosvika pachikuva chezviito, voita zvinhu chaizvo zvaakafanotaura, munyori wenhoroondo wechokwadi anonyora zviito zvavo, izvo kana zvichienzaniswa nechiporofita zvinonyatsokwana.”

GSAM 31Chiporofita Chiedza Murima

GSAM 31.1Muapostora Petro anoti tinofanira kuteerera chiporofita sechiedza chinovhenekera munzvimbo ine rima. Pasina mwenje wechiporofita ramangwana raizova rima rose. Chinangwa chechiedza kubvisa rima—pakufamba munzvimbo ine rima, kuratidza nzira, uye kuratidza nzira zvakajeka, kuti mufambi akwanise kuona nokusarudza nzira nhanho nenhanho. “Shoko renyu,” munyori wepisarema anoti, “ndiwo mwenje kutsoka dzangu, nechiedza panzira yangu.”32 Munhu akachenjera anoti, “Nzira yavakarurama yakaita sechiedza chinopenya, chinoramba chichiwedzera kupenya kusvikira pazuva rakakwana.”33 Nokudaro zvinoonekwa kuti patinopfuura murwizi rwenguva, shoko raMwari, zvikurukuru mukuzadzika kwaro kwechiporofita, richaramba richizaruka zvakanyanya, richiita kuti mudzidzi weBhaibheri anyatsoona zvakajeka kuti zvechokwadi ari munzira inoenda kuchiedza chisingaperi nezuva risingaperi.

GSAM 31Zviitiko Zvitatu Zvinokosha kubva muEdheni kusvika Kumugumo

GSAM 31.2Pakufunga nezvenzira yavanhu vaShe kubva muEdheni kusvikira kumugumo, muchiedza choMagwaro, pane zviitiko zvitatu zvinonyanya kuoneka. Chokutanga kuuya kwokutanga kwaKristu, kuve munhu kwake, kuuya kwaEmanueri, Mwari akaratidzwa munyama; chechipiri, Kuchinja kukuru kwechitendero shure kweNguva dzeRima—makore 1260 okudzvinyirirwa, apo shoko raShe rakanga rinenge risina kumbopiwa vanhuwo zvavo—kuuya kweChechi kubva pamamiriro ayo omurenje, uye kuiswa kwaMagwaro panzvimbo yaigona kuverengwa navose nokuziva kuda kwake; chechitatu, kuuya kwechipiri kwaShe wedu kuti aunze nguva dzokudzorerwa kwezvinhu zvose zvakataurwa nomuromo wavaporofita vake vatsvene vose kubva pakutanga kwenyika; izvi zvichipedzisa “kurwisana kwemazera,” kurwisana pakati pechivi nokururama, uye kuunza zera rokubwinya iro mazera ose anga achienda kwariri.

GSAM 32Chiporofita Chinopa Zviratidzo zveNzira Kusvika Kumugumo

GSAM 32.1Pakuteerera shoko rechokwadi rechiporofita sechiedza chinofanira kutungamirira nhanho dzedu, chichitiratidza nzira yakarurama murima, hazvigoni kuva zvimwe kunze kwokuti tichawana nzira yakanyatsoratidzwa mushoko rechiporofita nzira yose murwizi rwenguva kusvikira kuuya kwechipiri kwaKristu. Sezvo zvakadaro, avo vanonyatsotevera chiedza chechiporofita havangozivi zviratidzo nezviratidzo zvokuti zuva guru rava pedyo chete, asi vachazivawo basa raShe parinoramba richifambira mberi mumashoko echokwadi ari kugadzirira vanhu kuti vasangane naye murugare pakuuya kwake.

GSAM 32.2Kunyange Magwaro achizivisa kuti zuva raShe richauya pamusoro pevanhu vazhinji se“mbavha usiku,”34, anotiwo pamusoro pevamire muzano raShe, “Imi hama, hamusi murima, kuti zuva iro rikubatei sembavha. Imi mose muri vana vechiedza navana vezuva.”35

GSAM 32Rangarirai Kutungamirira kwaShe

GSAM 32.3Pakurangarira kutungamirira kwaShe musangano rokuuya, zvakanaka kucherechedza kuti kwagara kuri kuronga kwaMwari kuti vanhu vake vayeuke kuratidzwa kwokuchengeta kwake nokwesimba rake nokuda kwavo. Pakupa zvikonzero zvokutsauka kwaIsraeri kubva kuna Mwari, munyori wepisarema anoti, “Vakakanganwa Mwari Muponesi wavo, akanga aita zvinhu zvikuru muIjipiti; mabasa anoshamisa munyika yaHamu, nezvinhu zvinotyisa paGungwa Dzvuku.”36 Kana zvakanga zvakanaka kuti Israeri irangarire kutungamirira kwaShe kwavari, hazvina kunakawo kwatiri here? Nomufaro mukuru munyori wepisarema anoti zvakare, “Rumbidza Jehovha, mweya wangu, uye usakanganwa zvakanaka zvake zvose.”37

GSAM 33.1Mumazera ose Ishe ave nechokwadi chinokosha, chakagadzirirwa kuti, nenyasha dzake, chibudise vanhu muhusungwa hwechivi uye chivagadzirire kupinda muKenani yokudenga; uye zvinobatsira kufunga nezvemabatiro aShe kune avo vakazivisa zvokwadi izvi.

GSAM 33Migumisiro Mikuru kubva kuNzira Duku—Uchapupu hwaD’Aubigné

GSAM 33.2D’Aubigné, mubhuku rake rinonzi Nhoroondo yeKuchinja kweChitendero, anoti, “Mwari, anogadzirira basa rake kwemazera, anoripedzisa achishandisa zvishandiso zvisina simba zvikuru kana nguva yake yasvika. Kuita migumisiro mikuru nenzira duku zvikuru, ndiwo murayiro waMwari. Murayiro uyu, unoshanda kwose kwose muchisikwa, unowanikwawo munhoroondo.”38

GSAM 33.3Mwari paakatanga kare kusarudza vanhu chaivo kuti avamise sorudzi rwake rwakasiyana, akadaidza munhu mumwe—Abhurahama—akanga achigara pakati pevahedheni, muUri yevaKaradhea. Kwaari kwakabva vana vazhinji; asi pamusoro pavo, pavakasimudzirwa kuchiremera chorudzi, Mwari wokudenga akati: “Jehovha haana kukuisai rudo rwake kana kukusarudzai nokuti makanga makawanda kupfuura rumwe rudzi; nokuti makanga muri vashoma kupfuura marudzi ose.”39

GSAM 33.4Zvakare, paakanga achida kusunungura vanhu vake muhusungwa hweIjipiti, akasarudza kuva mutungamiri wavo munhu uyo achiri mucheche akanga akavanzwa kwemwedzi mitatu mumba maamai vake, uye pashure akaiswa mudengu duku rakashata rakagadzirwa netsanga, rakazorwa netara, ndokupiwa kuchengetwa kweRwizi rwaNire. Mosesi uyu ndiye, paakasvika pamakore okunzwisisa, akasarudza nzira yakaderera yokutambudzika pamwe chete navanhu vaMwari pane kufara kwaibva mu“mufaro wechivi kwechinguvana.”40

GSAM 34Kukunda kwaGidheoni

GSAM 34.1Pashure, Ishe paakanga achida kusunungura Israeri kuvaMidhiani navaAmareki, vakauya munyika yavo “vakawanda semhashu,” vakaparadza goho renyika, vakasiya “pasina zvokudya kuna Israeri, kana makwai, kana nzombe, kana mbongoro,” Ishe akatuma ngirozi kuna Gidheoni. Mwanakomana waJoashi uyu akanga ava mumamiriro ezvinhu akaoma zvokuti aifanira kupura gorosi shoma nokurivanza kuvavengi vake. Ngirozi payakamuzivisa kuti aizonunura Israeri, Gidheoni akabvunza achishamisika achiti, “Ndichanunura Israeri nei? Tarirai, mhuri yangu muManase ine urombo, uye ini ndiri muduku pane vose mumba mababa vangu.”41 Murume uyu akazvininipisa, murombo, akabuda nevarume vake mazana matatu, nemwenje yavo yakajairika nezvirongo (chiito chingadai chakaonekwa sehupenzi nokutonga kwomunhu), uye vachiita Mwari simba ravo, vakakunda kukunda kukuru. Israeri isati yanunurwa, Gidheoni angadai akataura kuchema kwakafanana nokwomuporofita Amosi paakabvunza achiti, “Jakobho achasimuka naani? Nokuti muduku.”42

GSAM 34Mucheche Muchidyiro Chezvipfuwo

GSAM 34.2Panguva yakatarwa naShe Muponesi worudzi rwevanhu akaberekwa, uye vafudzi vakamuwana avete muchidyiro chezvipfuwo. Hama dzake dzepanyika dzakatevera mabasa oupenyu akaderera asi anoremekedzwa. Pamusoro pourombo hwake hwepanyika Muponesi akati, “Makava ane maburi, uye shiri dzedenga dzine matendere; asi Mwanakomana womunhu haana pokutsamisa musoro wake.”43 Akasarudza vaapostora vake “pakati peboka repasi, iro kunyange risiri rakaderera kupfuura ose, risingasviki pachidanho chemapoka epakati. Zvose zvakanga zvakarongwa kuratidza nyika kuti basa racho rakanga risiri romunhu, asi raMwari.”

GSAM 35Havasi Vakachenjera Vazhinji Vakadanwa

GSAM 35.1Pauro akataura nezvebasa mumazuva eChechi yokutanga achiti: “Upenzi hwaMwari hwakachenjera kupfuura vanhu; uye utera hwaMwari hwakasimba kupfuura vanhu. Nokuti munoona kudanwa kwenyu, hama, kuti havasi vazhinji vakachenjera panyama, havasi vazhinji vane simba, havasi vazhinji vakuru vanodanwa; asi Mwari akasarudza zvinhu zvoupenzi zvenyika kuti anyadzise vakachenjera; uye Mwari akasarudza zvinhu zvisina simba zvenyika kuti anyadzise zvinhu zvine simba; nezvinhu zvakaderera zvenyika nezvinhu zvinozvidzwa ndizvo zvakasarudzwa naMwari, hongu, nezvinhu zvisipo, kuti aparadze zvinhu zviripo; kuti pasava nenyama inozvirumbidza pamberi pake.”44

GSAM 35Varume Vakazvininipisa muKuchinja kweChitendero

GSAM 35.2Tinowana musimboti mumwe chete uyu uchiratidzwa muupenyu hweVachinji vakuru vomuzana ramakore regumi nenhanhatu. Munyori wenhoroondo anoti: “Muchinji Zwingle akabuda mudumba romufudzi womumakomo eAlps; Melanchthon, mudzidzisi wezvechitendero weKuchinja, akabuda muchitoro chomugadziri wezvombo; uye Luther akabuda mudumba romucheri wemigodhi murombo.” Pamusoro pake Luther akati: “Vabereki vangu vakanga vari varombo zvikuru. Baba vangu vakanga vari mucheki wehuni murombo (pashure vakava mucheri wemigodhi), uye mai vangu vaiwanzotakura huni kumusana kwavo kuti vawane nzira yokurera nayo vana vavo. Vakatsungirira basa rakaoma kwazvo nokuda kwedu.”

GSAM 35.3Muapostora Jakobho, achitaura nezvekudanwa kwevanhu kubasa raShe, anoti, “Teererai, hama dzangu dzinodiwa, Mwari haana kusarudza varombo venyika ino, vakapfuma pakutenda, vadyi venhaka youmambo hwaakapikira vanomuda here?”45

GSAM 35VaMethodist Vokutanga

GSAM 35.4Tichitarisa mutsara uri kufambira mberi weVachinji kusvika kumazuva okutanga echiMethodist, apo dzidziso yenyasha dzakasununguka yakaziviswa nokushingaira, tinoiwana ichiperekedzwa nesimba raMwari. Payakaiswa pamberi pavanhu nokutendeka, nerudo runyoro rwaKristu, uye ikabatwa nokutenda mhenyu, vatendi havana kungowana kuregererwa kwezvivi zvakapfuura chete, asiwo simba rokutsvenesa rakavagonesa kurarama upenyu hwoutsvene. ChiMethodist chakatanga nenzira yakaderera, uye chakakomborerwa maererano nokutenda nokuvimba kuri nyore kwevashumiri navanhuwo zvavo.

GSAM 36.1Pakutevera zviitiko nezvakaitika zvakabatana nesangano rokuuya, tinoona kuti, sezvinoitika mubasa rimwe nerimwe raShe umo munhu ari mudziyo, kwarakabva kwaiva pakati pevarombo navasingazivikanwi; asi ngakurege kuva nomunhu anoriramba nokuda kweizvi asati anyatsoongorora uchapupu hwakavakirwa basa guru iri, kuti arege kuwanikwa ari panzvimbo yevaya vakabvunzwa naShe vachiti, “Ndiani akazvidza zuva rezvinhu zviduku?”46

GSAM 36Mhinduro yaEck kuna Luther

GSAM 36.2Nokuda kwevaya vangada kusarudza kana pfungwa yedzidziso yakarurama kana kuti isina kururama vachitarisa vashoma kana vazhinji vanoigamuchira, tinotora chikamu chegakava pakati paLuther naEck. Luther paakamira paMagwaro, uye akatsunga kupikisa kodzero yavanhu yokuisa pfungwa dzavo pamusoro peshoko raMwari, Eck akapindura namashoko okutsvinya achiti: “Ndinoshamiswa nokuzvininipisa nokuzvidukupisa kunoita kuti Chiremba anoremekedzwa aedze kupikisa ari oga madzibaba mazhinji anokudzwa, achizviti anoziva kupfuura mapapa vakuru, makanzuru, vanachiremba, nemayunivhesiti! ... Zvingashamisa chaizvo, pasina mubvunzo, kana Mwari akanga avanza chokwadi kuvatsvene vazhinji navafira kutenda kusvikira kuuya kwaBaba anoremekedzwa.”

GSAM 36.3Mhinduro iyi yaigona kupindurwa zvakanaka nemhinduro yaZwingle kuna John Faber kuZurich, apo wokupedzisira akaratidza “kushamiswa kwake nokuti zvinhu zvakanga zvasvika pamamiriro akadaro, apo miitiro yekare yakanga yagara kwemazana gumi nemaviri emakore yakasiyiwa, uye zvakagumiswa pachena kuti chiKristu chakanga chiri mukukanganisa kwemakore chiuru nemazana mana.” Zwingle akakurumidza kupindura achiti “kukanganisa hakuna kuva kushoma nokuti kutenda kwacho kwakanga kwagara kwemakore chiuru nemazana mana, uye kuti pakunamata Mwari kuchembera kwomuitiro hakuna maturo kana pasina hwaro kana mvumo yacho inowanikwa muMagwaro matsvene.”47

GSAM 37Shoko raShe richipesana neUchenjeri hweMunhu

GSAM 37.1Ngozi yokutsamira papfungwa dzevanhu panzvimbo pokugadzirisa mubvunzo wokuti, “Chokwadi chii?” neshoko raShe inotsanangurwa zvakasimba nomuporofita Hosea paanoti, “Makarima zvakaipa, mukakohwa kusarurama; makadya zvibereko zvenhema, nokuti makavimba nenzira yenyu, nouwandu hwavarwi venyu vane simba.”48 Muitiro womoyo womunhu wakagara uri wokuvimba nomunhu; asi patinoswedera kunguva apo Ishe “achasimuka azununguse nyika kwazvo,” muporofita Isaya anorayira achiti, “Regai munhu, ane mweya uri mumhino dzake; nokuti anofanira kuverengerwa pachii?”49

GSAM 37.2Sezvo takanyeverwa saizvozvo muMagwaro pamusoro pengozi yedu munzira iyi, ngakurege kuva nomunhu anokurumidza kupa mhosva kusangano rokuuya, sokunge risingakodzeri kufungwa nokuda kwokutanga kwaro kwakaderera, kana nokuti avo vanonzi vakuru munyika havana kutsigira basa racho. Asi munhu wose ngaanyatsoyera zvinotaurwa nesangano iri. Chokwadi chinokosha zvisingayerwi; kana chichienzaniswa nacho, pfungwa dzavanhu chete dzakaita sehundi husina maturo.

Notes

  1. 2 Timoti 1:9 ↩
  2. David H. Montgomery, Zvinhu Zvikuru muNhoroondo yeAmerica, chinyorwa cha1902, mapeji 8, 9. ↩
  3. VaHebheru 6:19. ↩
  4. 1 VaTesaronika 2:19. ↩
  5. Mabasa 24:14, 15. ↩
  6. Mabasa 26:6-8. ↩
  7. Mabasa 28:20. ↩
  8. Tito 2:11-13. ↩
  9. 1 Petro 1:3-7. ↩
  10. Isaya 45:18. ↩
  11. Mapisarema 115:16. ↩
  12. Muparidzi 7:29. ↩
  13. Dheuteronomio 32:8. ↩
  14. Mabasa 17:26-28. ↩
  15. Isaya 60:21. ↩
  16. Isaya 33:24. ↩
  17. Mapisarema 37:11. ↩
  18. 2 Petro 1:16-19. ↩
  19. Mateo 16:28. ↩
  20. Ruka 9:27. ↩
  21. 1 VaKorinde 15:51, 52 ↩
  22. Johani 13:19 ↩
  23. Isaya 46:9, 10 ↩
  24. Isaya 48:3-7 ↩
  25. Zvakazarurwa 22:10 ↩
  26. Zvakazarurwa 1:3 ↩
  27. Dheuteronomio 29:29 ↩
  28. Mateu 24:15 ↩
  29. Isaya 29:11-14 ↩
  30. 2 Petro 1:20-21 ↩
  31. Johani 16:13 ↩
  32. Mapisarema 119:105 ↩
  33. Zvirevo 4:18 ↩
  34. 1 VaTesaronika 5:2; 2 Petro 3:10 ↩
  35. 1 VaTesaronika 5:4-5 ↩
  36. Mapisarema 106:21-22 ↩
  37. Mapisarema 103:2 ↩
  38. Nhoroondo yeKuchinja kweChitendero, bhuku 2, chitsauko 1, ndima 1 ↩
  39. Dheuteronomio 7:7 ↩
  40. VaHebheru 11:25 ↩
  41. Vatongi 6:4, 5, 15 ↩
  42. Amosi 7:2 ↩
  43. Mateu 8:20 ↩
  44. 1 VaKorinte 1:25-29 ↩
  45. Jakobho 2:5 ↩
  46. Zekariya 4:10 ↩
  47. Nhoroondo yechiPurotesitendi yaWylie, chitsauko 12, ndima 16, 17; Chinyorwa chaCassel, peji 458 ↩
  48. Hosea 10:13 ↩
  49. Isaya 2:22 ↩

Note

Back