Боби 7 — Пешрафти босуръати Паём

GSAM 126.1«ВА ман фариштаи дигари пурқудратеро дидам, ки аз осмон поён меомад, дар абр пӯшида; ва дар сар бар ӯ рангинкамон буд, ва чеҳрааш чун офтоб, ва пойҳояш чун сутунҳои оташ; ва дар дасти ӯ китоби хурди кушодае буд; ва пойи росташро бар баҳр ва пойи чапашро бар замин гузошт ва бо овози баланд фарёд зад, мисли ғавғои шер: ва вақте ки ӯ фарёд зад, ҳафт раъд садо доданд.... Ва фариштаеро, ки ман дидам, ки бар баҳр ва бар замин истода буд, дасташро ба осмон бардошта, қасам ёд кард ба Он, ки то абад зинда аст, ки осмонро ва он чи дар он аст, ва заминро ва он чи дар он аст, ва баҳрро ва он чи дар он аст, офаридааст, ки дигар вақт нахоҳад буд: аммо дар рӯзҳои овози фариштаи ҳафтум, вақте ки ӯ сар хоҳад зад ба садо кардан, сирри Худо ба анҷом хоҳад расид, чунон ки Ӯ ба бандагонаш, паёмбарон, хабар додааст."¹

GSAM 126Фаришта рамзи паёмрасонҳои инсонӣ

GSAM 126.2Чунон ки аллакай нишон дода шуд, кори таблиғи Инҷил ба инсон вогузор шудааст ва Худованд то «охири замон» бар ин восита баракаташро ваъда додааст.² Пас фариштае, ки ин паёмро мебарад, бояд рамзи паёме бошад, ки дар бораи замон аст ва бояд ба сокинони Замин таблиғ шавад. Паём аз китобе эълон мешавад, ки «кушода» аст, ки равшан нишон медиҳад, ки он қаблан баста буд. Ин паёмрасонҳо назди Худо гиромӣ шумурда мешаванд; зеро «камон», нишонаи аҳди Худо, бар онҳо аст ва онҳо дар нури ҷалоли Худо пӯшида истодаанд ва паёмро бо салоҳияти Офаридгори ҳама чизҳо эълон мекунанд. Он чизе, ки дар ин ҷо эълон мешавад, паёми замон аст, ки як вақт «мӯҳршуда» буд, аммо ҳоло аз китоби «кушода» эълон мегардад.

GSAM 127.1Дар бобҳои қаблӣ исбот шудааст, ки Худованд вақти додани нурро нисбат ба поёни давраи бузурги паёмбарӣ — ду ҳазору сесад рӯз —, ки ба доварии тафтишотӣ меанҷомад, муайян кардааст; ки пешгӯии афзоиши дониш бо бардоштани бисёре, ки Ӯ ба онҳо он нурро ошкор кард, дақиқ иҷро шуд; ва ин ки Ӯ низ вақти омӯхтани «масали анҷир»-ро муайян кардааст, бо бардоштани омӯзгорони худ дар он замон ва он ҷо, то он масалро ба ҷаҳон эълон кунанд. Ҳамин қадар дақиқ Ӯ нуқтаи расидан ба баландтарин садои паёми замонро муайян кардааст ва ҳамин қадар дақиқ он иҷро шуд.

GSAM 127Нидои баландшудаи Паёми Аввал

GSAM 127.2Мавриди замон, ки нидои баланди ин эълон бояд садо диҳад, масъалаи ҷолиб аст. Он дар ин ҷо байни садо додани сурнайҳои шашум ва ҳафтум ҷойгир шудааст, ки инро на танҳо аз мавқеи он дар сабти Китоби Муқаддас, балки аз худи паём низ метавон дарёфт, ки мегӯяд: «Дар рӯзҳои овози фариштаи ҳафтум, вақте ки ӯ ба садо кардан оғоз мекунад, асрори Худо ба анҷом мерасад, чунон ки Ӯ ба бандагонаш, паёмбарон, хабар додааст.» Ин далели қатъӣ аст, ки вақти эълоншуда дар ин паём то садо додани сурнайи ҳафтум давом мекунад.

GSAM 127Замони Нидои Баланд

GSAM 127.3Вақте ки фариштаи ҳафтум сурнай мезанад, мо мехонем, ки «маъбади Худо дар осмон кушода шуд ва дар маъбади Ӯ сандуқи аҳди Ӯ дида шуд».³ Дар хидмати қудси заминӣ ҳуҷрае, ки сандуқ дар он буд — муқаддастарин макон — танҳо як бор дар сол кушода мешуд; он рӯзи каффора буд ва бо мақсади пок кардани гуноҳҳо — поксозии қудс. Вақте, ки пайғамбарон дар бораи он сухан гуфтаанд, ки ин кори поксозӣ, ки Масеҳ анҷом медиҳад, бояд дар поёни ду ҳазору сесад рӯз сурат гирад.⁴ Ҳамчунин гуфта шудааст, ки вақте фариштаи ҳафтум садо медиҳад, дар осмон овозҳо мегӯянд, ки вақти доварӣ кардани мурдагон расидааст.⁵

GSAM 128.1Ин рамзи паёмбарӣ дар Ваҳй 10 замонеро нишон медиҳад, ки ин паём бояд «бо овози баланд» паҳн шавад ва ниҳоят «мисли ғавғои шер» садо диҳад. Вақте ки, бар асоси ин пешгӯӣ, паём бояд ба «нидои баланд» расад, аз поёни шашуми сурнай то анҷоми он давраи паёмбарӣ, ки ба поксозии қудс меанҷомад, яъне то поёни ду ҳазору сесад рӯз давом мекунад. Чор сурнайи аввал дар ҷангҳои готҳо, вандалҳо, ҳунҳо ва ғайра, ки Ғарби Румро ба даҳ қисм ё подшоҳӣ тақсим карданд, иҷро шуданд.

GSAM 128Сурнайи панҷум

GSAM 128.2Сурнайи панҷум болоравии исломро бо абри хатогиҳояш нишон медиҳад, аммо махсусан давраи «панҷ моҳ», яъне сад ва панҷоҳ соли воқеӣ аз замоне, ки онҳо «барои худ подшоҳ доштанд». 27 июли 1299, Усмон, бунёдгузори империяи Усмонӣ, ба қаламрави Никомедия ҳамла кард. Аз он замон Усмонҳо империяи Шарқии Румро озор дода ва «азоб медоданд» то 27 июли 1449, яъне сад ва панҷоҳ соли садо додани сурнайи панҷум. Дар он замон туркҳо бо қувваҳояшон бар зидди худи шаҳри Константинопол омаданд ва дар ҷанг аз барут истифода карданд; ва аз як тӯпи сангин, ки, ба гуфтаи таърихнигор Гиббон, барои кашидани он шаст гов лозим буд, сангҳои бузургро ба сӯи деворҳои Константинопол партофтанд.

GSAM 128Анҷоми шашуми сурнай

GSAM 128.3Дар ҳамин замон Юҳанни Палеолог, ки таърихнигорон ӯро охирин императори юнонӣ мешуморанд, даргузашт. Константин Декозе меросбари қонунии тахт буд, аммо мегӯянд, ки тарси ӯ аз Амурат, султони турк, ки ин ҷангро алайҳи ӯ мебурд, ӯро водор сохт, ки аз Амурат иҷозат пурсад, то ба тахт бинишинад. Ин амал қариб ба истеъфо додани тахт ба туркҳо монанд менамуд. Дар асл, дер нагузашта усмонлиҳо шаҳри Константинопол ва Империяи Шарқии Румро ба даст гирифтанд. Ҳамин тавр онҳо (аз ҷиҳати сиёсӣ) он империяро, ки қаблан «азоб дода» буданд, «куштанд». Онҳо бояд онро «як соат, як рӯз, як моҳ ва як сол» «мекуштанд».

GSAM 129.1Агар инро ҳамчун вақти паёмбарӣ, ки як рӯз баробар ба як сол аст, қабул кунем, ин чанд муддат мешавад? Масъала сода аст: як сол — 360 рӯз ё сол; як моҳ — 30 рӯз ё сол; ва як рӯз — як сол; дар маҷмӯъ, 391 рӯз ё, ба маънои аслӣ, 391 сол. Як соат, ки қисми 24-уми як рӯз аст, ҳамчун рамз нисфи моҳ ё 15 рӯз хоҳад буд. Аз ин рӯ, тамоми давраи ҳокимияти мустақили мусулмонон дар қаламрави Шарқии Рум 391 сол ва 15 рӯзро ташкил медиҳад. Ин рақамҳоро агар ба 27 июли 1449 илова кунем, ба 11 августи 1840 мерасад, ки он рӯзи хотимаи давраи истиқлолияти Туркия мебошад, тавре ки дар зери шашуми сурнай зикр шудааст.

GSAM 129Доктор Ҷосайя Литч фурӯпошии Империяи Усмонӣ-ро пешгӯӣ мекунад

GSAM 129.2Дар соли 1838 доктор Ҷосайя Литч аз Филаделфия, Пенсилвания, пас аз он ки ҳақиқатеро, ки Уильям Миллер баён карда буд, пазируфт, дар кори таблиғи васеи ин паём ҳамроҳ шуд. Ӯ мақолаҳоеро барои нашри оммавӣ дар бораи ҳафт сурнайи Ваҳй омода кард. Ӯ мавқеи қатъӣ гирифт, ки сурнайи шашум дар 11-уми августи соли 1840 аз садо додан хотима меёбад ва қудрати Усмонӣ суқут мекунад, ва ин ба ҷаҳон нишон медиҳад, ки як рӯз дар пешгӯии рамзӣ як соли воқеиро ифода мекунад.

GSAM 129.3Баъзе аз бародарон, ҳатто онҳое, ки дар ин масъала бо ӯ ҳам боварӣ доштанд, аз тарси он ки «агар ин рӯй надиҳад», чунон ки ӯ гуфта буд, метарсиданд. Аммо ин ӯро дилшикаста накард, балки бо тамоми қувва пеш рафт, то назари худро дар масъалаи Туркия таблиғ кунад. Нашрияҳои оммавӣ даъвоеро, ки ӯ дар ин мавзӯъ карда буд, паҳн карданд. Клубҳои бединҳо дар ҷаласаҳояшон ин масъаларо муҳокима карда, гуфтанд: «Ин мард ҷуръат мекунад ва агар ин масъала ҳамон тавр рӯй диҳад, ки ӯ мегӯяд, бешубҳа даъвояшро исбот хоҳад кард, ки як рӯз дар пешгӯӣ рамзи як сол аст, ва ду ҳазору сесад рӯз ба ҳамин миқдор сол баробар аст ва онҳо дар соли 1844 хотима меёбанд.»

GSAM 130.1Нашри лексияи доктор Литч як ҳаракати умумӣ ба вуҷуд овард ва ҳазорон нафарро водор сохт, ки ба поёни мушкилоте, ки байни Меҳмет Али, пашои Миср, ва султони Туркия сар зада буд, назар кунанд. Садҳо нафар гуфтанд: «Агар ин ҳодиса ҳамон тавре поён ёбад, ки доктор иддао кардааст, он принсипи "як сол-як рӯз"-ро дар тафсири вақти рамзӣ собит хоҳад кард ва мо Адвентист мешавем».

GSAM 130Султони Туркия дар ҷанг бо пашаи Миср

GSAM 130.2Дар чанд соли пеш аз соли 1840 султон дар ҷанг бо Меҳмет Али, пашои Миср, даргир буд. Дар соли 1838 низоъ байни султон ва вассали мисрии ӯ муваққатан бо таъсири сафирони хориҷӣ маҳдуд карда шуд. Аммо дар соли 1839 душмании низомӣ боз аз сар гирифта шуд ва то он даме идома ёфт, ки дар як набардҳои умумӣ байни артишҳои султон ва Меҳмет артиши султон пурра шикаст хӯрда, нобуд гардид ва флотилияи ӯ аз ҷониби Меҳмет тасарруф ва ба Миср бурда шуд. Султон то ҳадде комилан заиф шуда буд, ки вақте ҷанг дар моҳи август бори дигар оғоз ёфт, ӯ танҳо ду киштии дараҷаи аввал ва се фрегат дошт, ки боқимондаи талхи флоти пурқудрати туркӣ буданд. Меҳмет қатъиян рад кард, ки ин флотро баргардонад ва ба султон супорад, ва эълон намуд, ки агар қудратҳо кӯшиш кунанд онро аз ӯ бигиранд, онро месӯзонад. Дар чунин вазъият, дар соли 1840 Англия, Русия, Австрия ва Пруссия дахолат карданд ва тасмим гирифтанд, ки ин мушкилотро ҳал кунанд; зеро равшан буд, ки агар Меҳметро танҳо мегузоштанд, ӯ зуд соҳиби тахти султон мешуд.

GSAM 131Мудохилаи қудратҳои муттаҳид

GSAM 131.1Султон ин дахолати қувваҳои муттаҳидро пазируфт ва ба ин васила масъаларо ихтиёран ба дасти онҳо супурд. Конфронси ин қувваҳо дар Лондон баргузор шуд, ки дар он шеихи Эфенди Бей Ликгис ҳамчун вакили пурраваколатдори Усмонӣ ҳузур дошт. Ультиматум тартиб дода шуд, ки ба пашаи Миср пешниҳод гардад, ки дар он султон ба ӯ ҳукумати меросӣ бар Миср ва тамоми он қисмати Сурияро, ки аз Халиҷи Суез то Кӯли Тиберия паҳн мешуд, ҳамроҳ бо вилояти Акка, то охири умр пешниҳод мекард; ӯ бошад, бояд ҳамаи дигар манотиқи салтанати султонро, ки он замон ишғол карда буд, холӣ карда, флотилияи Усмонӣ баргардонад. Дар сурати рад кардани ин пешниҳоди султон, чор қудрат масъаларо ба дасти худ мегирифтанд ва аз дигар воситаҳое, ки муносиб мешумурданд, барои маҷбур кардани ӯ ба иҷрои шартҳо истифода мебурданд.

GSAM 131.2«Равшан буд, ки ҳамон лаҳзае, ки ин ултиматум ба дасти Меҳмет Али мерасад, ин масъала барои ҳамеша аз назорати аввалӣ [султон] берун хоҳад шуд ва тақдири умураш аз он лаҳза ба дасти қудратҳои хориҷӣ хоҳад буд.

GSAM 131Пешгӯӣ иҷро шуд — Поёни истиқлолияти Туркия

GSAM 131.3Султон Рифат-бейро бо киштии буғии давлатӣ ба Александрия фиристод, то ултиматумро ба паша расонад. Онро дар дасти ӯ гузоштанд ва ӯ онро 11 августи соли 1840 ба уҳда гирифт! Дар ҳамон рӯз султон ба сафирони чор қудрат нота ирсол кард ва пурсид, ки агар паша шартҳои ултиматумро иҷро накунад, кадом нақша қабул карда мешавад; онҳо дар посух гуфтанд, ки чораҳо андешида шудаанд ва ӯ набояд аз ягон ҳодисаи эҳтимолӣ нигарон шавад. Дар он рӯз муҳлати сесаду наваду як сол ва понздаҳ рӯз, ки барои идомаи ҳокимияти Усмонӣ муқаррар шуда буд, ба поён расид; ва истиқлоли султон куҷост? — Рафт!⁶

GSAM 132.1Аз он рӯз то кунун султон маҷбур шудааст, ки бар асоси дастури қудратҳо амал кунад ва тақсимшавии подшоҳии худро тамошо кунад, зеро пора-пора онро барои истифодаи худ тақсим кардаанд.

GSAM 132Таваҷҷӯҳи омма ба пешгӯӣ бедор шуд

GSAM 132.2Ин иҷрои ҳайратангези пешгӯӣ таъсири бузурге бар зеҳни омма дошт. Он шавқи мардумро барои шунидани мавзӯи пешгӯиҳои иҷрошуда ва иҷрошаванда афзуд. Доктор Литч гуфт, ки дар давоми чанд моҳ пас аз 11 августи 1840 ӯ мактубҳое аз беш аз ҳазор бединҳои маъруф, ки баъзеи онҳо раҳбарони клубҳои бединӣ буданд, дарёфт кардааст, ки дар онҳо изҳор доштанд, ки ҷанг бо Китоби Муқаддасро бас кардаанд ва онро ҳамчун ваҳйи Худо ба инсон пазируфтаанд. Баъзеи онҳо комилан ба Худо рӯ оварданд ва теъдоде аз онҳо дар ҳаракати бузурги омадани дуюм ба сухангӯёни бомаҳорат табдил ёфтанд. Баъзеҳо ба доктор Литч чунин изҳор доштанд: «Мо гуфтаем, ки шарҳдиҳандагони пешгӯӣ аз саҳифаҳои куҳнаву кафидаи таърих иқтибос меоранд, то даъвои иҷрои пешгӯиҳоро исбот кунанд; аммо дар ин маврид мо далелҳои зиндаро рост дар назди чашмони худ мебинем.»

GSAM 132.3Барои нишон додан, ки чӣ гуна маҳз дар поёни садои шашуми сурнай паёми омадани дуюм «бо овози баланд» паҳн шуданро шуруъ кард, ман як ҳодисаеро, ки яке аз иштирокчиёни ин паём ба ман нақл кардааст, қайд мекунам.

GSAM 132.4Дар соли 1840, Э. С. Уильямс, як дӯзандаи калони хаймаҳо ва бодбонҳо аз Рочестер, Нью-Йорк, паёмро пазируфт ва Пасторҳо Миллер ва Ҳаймсро даъват кард, ки ба Рочестер оянд ва ба ҳазорҳо нафари он шаҳр сухан гӯянд. Онҳо ҷавоб доданд, ки барои иҷораи толори кофӣ барои ҷойгир кардани мардум маблағи зарурӣ надоранд. Ӯ гуфт: «Ман як хаймаи даврашакл дорам, ки диаметраш 120 фут аст. Ман онро мешинонам, бо ҷойҳои нишаст муҷаҳҳаз мекунам ва нигоҳубинаш мекунам, ройгон. Биёед ва паёмро таблиғ кунед." "Онҳо омаданд," ӯ ба ман гуфт, "ва хайма ҳатто ниме аз онҳое, ки барои шунидан омада буданд, ҷой надошт, бинобар ин ман як пайвасткунии 40-футӣ илова кардам ва хаймаро ба андозаи 160 × 120 фут табдил додам. Ин хайма ҳар рӯз бо мардум пур мешуд ва садҳо нафар дар берун дар атроф ҷамъ меомаданд, ҳама шавқманд буданд, ки суханро бишнаванд."

GSAM 133Садҳо паёмро таблиғ мекунанд

GSAM 133.1Барои қонеъ кардани таваҷҷӯҳи афзоянда, дар фасли тобистон хаймаҳои калон истифода мешуданд ва дар боғот вохӯриҳо баргузор мешуданд. Дар зимистон баъзе аз калонтарин биноҳои калисо ва толорҳои ҷамъиятӣ истифода мешуданд ва ҳамаи онҳо то ҳадди ниҳоӣ бо шунавандагони таваҷҷӯҳманд пур мешуданд. Ба ҷои он ки Пастор Миллер, ки то соли 1840 паёмро қариб танҳо эълон мекард, ҳоло тақрибан сесад нафар ба ӯ ҳамроҳ шуда, ба таври оммавӣ поёнёбии давраи ду ҳазору сесад рӯзро эълон карданд ва фарёд заданд: «Дигар вақт нахоҳад буд» ва «Соати ҳукми Ӯ расидааст». Ҳамин тавр мебинем, ки вақте вақти Худованд барои пешрафти ҷаҳонии паём расид, каломи Ӯ иҷро шуд ва миллионҳо нафар бо хоҳиши шунидани ин даъват илҳом гирифтанд.

GSAM 133.2Он чи дар ҳаракати Амрико рост буд, дар дигар кишварҳо низ ҳамин тавр буд. Аз соли 1840, ба ҷои чанд нафар, ки нашрияҳояшонро паҳн мекарданд, даҳҳо нафар, гӯё, ба пеш омаданд, то ин даъватро эълон кунанд. Дар Англия танҳо ҳафтсад рӯҳонии Калисои Англия ин паёмро таблиғ мекарданд, бидуни он ки ба даҳҳо нафари дигаре, ки дар ҳамин кор машғул буданд, ишора кунем. Дар беш аз бист кишвари пешсафи ҷаҳон паём бо он ҳаяҷон паҳн мешуд, ки тамошобинро водор мекард бигӯяд: «Ин мардум воқеан ҷиддӣ ҳастанд.»