Saar 14 — Buntu bi tëju

GSAM 214.1“Bi ñu demee di jënd, takk-der bi ñëw; te ñi waajoon dugg ak moom ca céet ga: te bunt bi tëju.”¹

GSAM 214.2Ñëwum jëkkër ji ñu wax ci nirool bii du ñëwum Kirist ci kaw suuf, waaye ci céet gi la. Ceet gi xew-xew la bu am laata ñëwug Boroom bi. Ni ko Injiil bi Luka bindee waxee mooy nii: “Na seeni ndigg takku, te seeni làmp tàkk; te ngeen mel ni ay nit ñuy xaar seen Boroom, bu jógee ca ceet ga; ngir bu ñëwee te fëggee, ñu ubbi ko ci saa si.”²

GSAM 214Jot ci Nguur gu ñu tudde Séy

GSAM 214.3Ñëwum Jëkkër ji ci céet gi, dañu ko firndeel ci Daniyel 7:13, 14, fa nga xam ne Kirist dafa ñëw ci Baay bi ngir jël nguuram. Ci jamono ju yàgg, ñëwu buur ci péeyam ngir jël nguuram ak tronuwaayam, dañu ko daan woowe céet. Xew-xew boobu—di jël péey bi niki séet bi—dañu ko daan màggal ak wonewu ak ndam lu melni céet bu wér. Kon, bu Kirist jëlee ci Baay bi ci asamaan nguuram, dañu ne dafa séy ak séetam—di Yerusalem bu Bees bi (Apokalips 21:9); te loolu lañu woowe ci léeb bi “céet gi.”

GSAM 214.4Gannaaw bi ñuy jeexalee ñaari junni ak ñetti téeméeri fan yi, ci 22 Oktoobar 1844, waa Advent yi, ñi doon méngale xew-xew yi ñu dund ak li xew ci céetu Penku, nee nañu, “Kirist dugg na ci céet gi.” Bi ñu gënee am leer ci mbir mi waroon a am ci njeextalu ñaari junni ak ñetti téeméeri fan yi, seen ngëm topp na Kirist ci liggéey bi mu duggoon; kon ci ngëm, ñu “dugg ak moom ci céet gi.”

GSAM 215“Dinaa dellusi”

GSAM 215.1Ci gis-gis bu ñu joxoon Jànk Harmon, ci atum 1845, bu Kirist di jóge ci néeg bu njëkk bi dem ci ñaareelu néeg bi ci bérab bu sell bi ci asamaan, gis nanu kàddu yii: “‘Xaaral fii; maa ngiy dem sama Baay ba ngir jël nguur gi; sàmm sa yére ba mu set wecc, te ci lu gàtt dinaa dellusi jóge ca céet ga te di la jël ci sama bopp.’ Ci noonu, benn saret bu niir, bu ay ruletam mel ni safara su taal, te ay malaaka wër ko, ñëw fa Yeesu nekkoon. Dugg na ci saret bi, ñu yóbbu ko ca bérab bi gën a sell, fa Baay bi toogoon.”³

GSAM 215Yërmande Gannaaw bu Bunt bi Tëjoo

GSAM 215.2Bunt bu tëju bi ci léeb bi dafa melni dafa jëm ci xew-xew bu am laata Doomu Aadama di ñëw ci niiri asamaan yi; ndaxte ginnaaw bi bunt bi tëjoo, yeneen jànx yi ñëw, ñu fëgg, ñu wax leen ne “yewwu leen” ndaxte xamuñu bés bi mbaa waxtu wi muy ñëw. Tamit, bunt bi dafa tëju ginnaaw bi jànx yu xelu yi duggee ak jëkkër ji dem ci céet gi.

GSAM 215.3Ci ni wax ji demee ci misaalum jànx yi, dafa melni ginnaaw bu ñu duggee ci céet gi, am na yaatuwaay ba ci jànx yu “ñàkk xel” yi sax ngir ñu waajal seen bopp ni mu ware ngir dalal Jëkkër ji. Dañu leen digal ñu “yewwu.” Yewwu ak xaar ñaari mbir lañu yu ànd ak waajtaay bu dëgg bi ngir dalal Boroom bi. Kon, dafa melni yërmande du jeex bu bunt bi tëjoo ci misaal mi.

GSAM 215Du Buntu Luka 13:25-28

GSAM 215.4Ci jamono yi weesu, am na ay njuumte yu amoon ci boole bunt bi ñu wax ci misaal mi ak bunt bi ñu tudd ci Luka 13:25-28, bi ñu bind ne, “Bu boroom kër gi jógee, te tëj bunt bi, te ngeen tàmbalee taxaw ca biti, di fëgg bunt bi, di naan: Boroom bi, Boroom bi, ubbil nu; mu leen tontu ne: Xamuma leen fu ngeen jóge.... Dem leen fu sori sama wet, yéen ñépp ñiy def lu bon. Foofa dina am jooy ak xocc bëñ, bu ngeen gisee Ibraxim, ak Isaaq, ak Yakub, ak yonent yi yépp, ci nguurug Yàlla, te yeen ñu dàqe leen ci biti.” Ci wax jooju ñu jëkk a wax, leer na ne bu bunt bi tëjoo, dogalu ñi ñu tëj ci biti sax na. Nguuru Yàlla agsi na bu boobaa; ndaxte dinañu gis ñi mucc ci nguur gi. Waaye ci léebu jànx yi, Boroom bi agsiagul ci nguuram, waaye dem na ci Baayam ngir jël nguuram.

GSAM 216Bunt bu Tëju ci Jëf ju Tektal ji

GSAM 216.1Ñi toppoon Kirist ci liggéeyam ci ngëm, ginnaaw bi jamono ju tollook ñaari junni ak ñetti téeméeri fan yi jeexee—22 Oktoobar 1844—gis nañu ne bi bésu jéggal bi ñëwee ci liggéey bu firndeel bi, saraxalekat bu mag bi dafa tëjoon buntub néeg bu biti bi te ubbi buntub néeg bu sell bi ci biir, ngir fa def liggéeyam di far bàkkaar yi ñu nangu woon ci bérab bu sell bi; te noonu itam Kirist, sunu saraxalekat bu mag bi, dafa tëjoon buntub néeg bu biti bu temple bu asamaan si, te ubbi néeg booba fa ñu gisee “arku kóllëreem.”⁴

GSAM 216Kan Ñoo Doon juum?

GSAM 216.2Ci jamono jooju, amoon na ñu ci biir gëmkati Adventist yi ñu gisagul woon leer ci liggéeyu Kirist ci bérab bu sell bi, ndaxte seen xel jëmagul woon ci bataaxalu ñetteelu malaaka bi. Ñoom ñi, juum nañu ci boole bunt bii nekk ci biti bérab bu sell bi ak bunt bu tëju bi nekk ci Luka 13:25-28. Waaye, ñoom ñi, nekkuñu woon ay Adventist yu Bésu Juróom-ñaareel. Waaye kan lañu woon, ak naka la njàngale moomu sosoo, ak lan mo taxoon ñu mujj ci xalaat yooyu, loolu lanu fas-yéenee leeral.

GSAM 217.1Nit ñi nga xam ne dañoo beru woon ci jàngu yu tur rekk yi, ci biir waareb xibaaru ñëwam gi, ak itam ñi ñu beru woon ci ñoom, ñooñu lañu waxal ci seede bi ñu jëmal ci jàngu ju juróomeel ak ju juróom-bennel ci juróom-ñaari jàngu yu nekk ci Apokalips. Xelal bi ñu jëmal jàngu ju juróomeel ji, di Sardis, nii la tegee: “Fàttaliku kon ni nga jotee te dégg, te dëgëral ko, te tuub. Kon, su fekkee ne doo yewwu, dinaa ñëw ci yaw ni sàcc, te doo xam ci ban waxtu laay ñëw ci yaw.”⁵ Ci wax jii, leer na ne ñi ñu waxoon loolu dégg nañu woon yégalug ñëwug Boroom bi. Waxoon nañu ne nangu nañu ko, waaye léegi ñu ngi doon bëgg a bàyyi wax jooju.

GSAM 217Jàngu Filadelfi

GSAM 217.2Jàngu Filadelfi, di juroom-benneelu nekkinu jàngu Injiil bi, lañu tudd ci topp. Jàngu jii dafay tekki nit ñi ñu génne woon ci biir yëgle gu ñeel bataaxal bu njëkk bi ak bu ñaareel bi ci Apokalips 14. Jàngu jii, Boroom bi nee na ko, “Gisal, maa ngi ñëw ci lu gaaw: jàppal bu baax li nga yor, ngir kenn du jël sa kaalag ndam.”⁶ Ñu ngi leen di waxaat ci kàddu yii di topp: “Yile la wax Ki Sell, Ki Dëggu, Ki yor caabi Dawuda, Ki ubbi te kenn mënula tëj; te tëj, te kenn mënula ubbi: Xam naa say jëf: gisal, ubbi naa la bunt bu ubbeeku, te kenn mënula ko tëj; ndaxte am nga doole ju néew, te sàmm nga sama kàddu, te weddiwoo nga sama tur.”⁷

GSAM 217Lan mooy Buntu bu Tëju bi ci misaal mii?

GSAM 217.3Lan lañu war a dégg ci bunt bu ubbeeku ak bu tëju bi ci mbind mi ñu tuddu léegi? Ñu ngi xalaat ne tontu bu doy ci laaj bi mën nañu koo gis ci leeral gii di ànd ak moom: Ci biir Adventist yi, amoon na ñu jot ci leer gu jëm kanam, te doon jàngale ne Musalkat bi soppi na liggéeyam, jóge ci néeg bu njëkk bi dem ci ñaareelu néeg bi ci bérab bu sell bu asamaan si, te doon leeral bu baax laajum bunt bu ubbeeku ak bu tëju bi ñi leen bëggoon a déglu. Waaye, beneen mbooloo xeexoon nañu dëgg googu, te doon jéem a dëggël gëm-gëm ci njàngale mi naan bunt bu ubbeeku bi tëju na, te bu tëju bi ubbeeku na. Ci li ñu doon def loolu, ñu ngi doon tëj yoon wi, walla di galankor liggéeyu jaamu Yàlla yi fi ci kaw suuf. Buntu bérab bu sell bu asamaan bi, kàttanu Kirist a koy ubbi te di ko tëj—“Moom miy ubbi, te amul kenn ku mëna tëj.” Ci wax ji ñu jëmal ci jàngu Filadelfi, ñi jàpp bu dëgër, sàmm kàddu gi, te weddiwul turam, am nañu ndam lu ubbi bunt bu kenn mënul tëj. Lii, ci lu amul sikk, dafa jëm ci bunt bi ñuy jaar ngir jot nit ñi, bunt boobu nit ñi, ni mu mel (ni nu ko di gise), tëjoon nañu ko bu baax; waaye ngir màggal seen taxawaay bu dëgër, Boroom bi teg na ci kanamu ñi gëm ab “bunt bu ubbeeku” bu kenn mënul tëj.

GSAM 218Buntu Wax

GSAM 218.1Ay misaal yu bare am na ci Mbind mu Sell mi, yu ñu jëfandikoo bunt ci maanaa googu. Pawlos, bi mu doon bind waa Korent, nee na, “Benn bunt bu mag te am njariñ lañu ma ubbi, te am na ay noon yu bare.”⁸ Ci beneen yoon, ci ñaareelu bataaxal bi mu leen bind, nee na, “Bi ma ñëwee Troas ngir waare Injiilu Kirist, te Boroom bi ubbiwoon ma fa bunt, sama xel dalul woon, ndaxte gisuma fa sama rakk Titus.”⁹ Dafa laaj itam waa Kolose ci anam gii: “Wéyal leen ci ñaan, te di ci yewwu ak sant; di ñaanal itam ñun, ngir Yàlla ubbi ñu buntub wax, ñu mën a wax mbóotum Kirist, mi ma tax nekk ci kaso.”¹⁰

GSAM 218.2Ci mbind yii, dafa feeñ ne ubbeekaay yi ñuy wax ngir yégle dëgg gi, bunt yu ubbeeku lañu leen di woowe; te ci kàddu yi ñu wax jàngu Filadelfi, dafa mel ne ci jamono jooju ñu woo woon askan wi, nit ñi ñoo ngi doon goor-goorlu bu baax ngir tëj buntub wax gi ci seen kanam. Bi jàngu Filadelfi di jaar ci nattu bi, di téye bu baax “kàddoom” ak “turam,” kàddug Boroom bi ñeel leen mooy, dina leen taxawal ci kanam benn bunt bu ubbeeku bu kenn mënul a tëj.

GSAM 219Nekkin gi ginnaaw 22 Oktoobar 1844

GSAM 219.1Bi mbir mi taxawee nii ci kanamu sunu bopp, ni ko kàdduy yonent yi waxee, nanu dellu ginnaaw seet ni mbir yi doxee woon. Niñu ko waxe woon ba pare, ba weeru Awril 1844, jàngu yi ubbeeku woon nañu ngir yégle bataaxalu ñëw gi, te ñiy woo ñiy liggéey ëppoon nañu ñi doon waare ci jamono jooju. Ginnaaw bi ñàkk yaakaar amee, ci jamonoy printemps atum 1844, ñi jàppul woon njàngale li ak seen xol bépp, dañoo daldi wëlbatiku di ko xeex. Bi, ci nawetum 1844, bataaxalu malaaka bu ñaareel bi ci Apokalips 14 ak “yuuxu diggu-guddi gi” (Matiye 25) feeñee, la fitna ju metti jëme ci ñi saxoon di dëggal seen ngëm ci ñëw gu jege gu Boroom bi tàmbali. Ñi leen doon xeex, jéem nañu ci yoon yu bare ngir tëye mbir mi, te ci bépp anam bu ñu mën, ngir galankor liggéeyu ñi doon wéy di yégle ne “waxtu àtteem agsi na.” William Miller wax na ci xeex googu ne, “Moom mooy li gën a jaaxal te kenn mënu koo firi.” Ñi leen doon xeex dañoo fasoon yéenee baña nangu dara ci jeexantalu ñaari junni ak ñetti téeméeri fan yi, ba tax Geo. Storrs nee ci loolu, “Jeex nanu ak jàngu yu tur rekk yi ak ñu bon ñépp, lu dul rekk li yuuxu bii mën a def ci ñoom.”

GSAM 219.2Bi jamono jooju jeexee, bi xeex bi ak ñaawle gi jóge ci ñu bon ñi gën a yokku ba ñaari yoon ak ñetti yoon, William Miller wax na ci mbir mi ne, “Def nanu sunu liggéey ci artu bàkkaarkat yi, ak ci jéem a yee jàngu ju nekk ci ay melokaan rekk. Yàlla, ci xelam, tëj na bunt bi.”¹¹

GSAM 219Dëgër-dëgëru Bàkkaarkat yi ci Bépp Barab

GSAM 219.3Jikko ju ñàkk kersa jii ci àdduna taxul rekk bàkkaarkat yi di gën a bañ njàngalem ñëw gi, waaye seede gi ci ñi nekkoon ci jàngu yu tur rekk mooy lii: “Suñu xalaatee ni ñu ‘waññeekoo’ ñi am dëgg-dëgg soppi, ak ñàkk kersa gu jege a ñàkk moroom ak dëgër-dëgëru bàkkaarkat yi, danuy yëg-yëg di wax, te du sunu coobare sax, ne: ‘Ndax Yàlla fàtte na yërmande? Wala bunt yërmande bi tëj na?’”¹²

GSAM 220.1Ci beneen liggéeykat, gis nanu lu gën a yaatu ci nekkin bi ginnaaw bi jamonoy yonent yi jeexee: “Ca jamono jooju, dafa meloon ne lu mënul nekk la woon ngir jot ñi gëmul, ndaxte naqar gi amoon ci atum 1844 dafa jaaxaloon xelu ñu bare, te bëgguñu woon déglu benn leeral ci mbir mi.”¹³

GSAM 220Bunt yépp yu jëm ci ñi gëmul tëj nañu

GSAM 220.2Nekkin woowu dafa meloon, ci jamono jooju, ne dafa tëj bunt bi ñeel ñépp ñi dul ñi saxoon ci seen ngëm ak seen yaakaar ci dikk bu jege bu Kirist. Bi buntub waxe melnee ne dafa tëju bu mat, te waa Adventist yi gis ne am na bunt bu tëju ci misaal mi, di lu jëm ci seen dundin, kon yomb na a xam naka lañu mujjee xalaat ne amatuñu yërmande ngir bàkkaarkat yi: walla, ni ko ñenn ñi waxee, ne “buntub yërmande bi tëju na,” rawatina su fekkee dañoo xalaat ne bunt bu tëju bi ci misaal mi ak bunt bu tëju bi ci Luka 13 benn lañu woon. Su nit ñi bañee dégg ba fàww, di dëgëral seen xol, naka lañu mënoon a jubluwaat?

GSAM 220Kan moo njëkk a jàngale naxum bunt bu tëju bi?

GSAM 220.3Léegi nag, laaj bi feeñ na: Kan moo njëkk a jàngale njàngalem “amul yërmande ngir bàkkaarkat yi”? kan ñoo ko gëmoon? te kan ñoo ko weddiwoon? Ngir tontu laaj bu njëkk bi, danu leen di fàttali ab nettali ci tukki bu J. V. Himes defoon ca jamonoy printemps atum 1845, ca Etaa bu Maine. Mu nee:—

GSAM 220.4“Mbokk Joseph Turner ak ñeneen ñi dañu jàppoon ne ñu ngi woon ci Sàbat bu mag bi—ne juróom-benn junniy at yi jeex nañu—kon loolu tax benn Adventist waratul a def liggéeyu loxo. Ci seen gis-gis, bu ko defee, dina leen waral ñu alku ba fàww.

GSAM 220.5“Bi ñu nekkee ci taxawaay bu ñàkk liggéey bii ci wàllu liggéeyu loxo ci àdduna, leer gu bees, ni ñu ko gise woon, leer na ci xelu Mbokk Turner, maanaam, ne Jëkkër ji ÑËW NA—ne ñëw na ci fukkeelu fanu juróom-ñaareelu weeru atum Yawut bi weesu—ne ca la céet gi amee—ne ca la jànx yépp, ci anam gu mu mën a doon, dugg ak moom ci céet gi, te bunt bi tëju!— kenn ci ñoom mënul a réer, te kenn ku nekk ci biti mënul a mucc. Noonu la mbirum ruu yépp yu àddina ju am doole jii jeexee.”¹⁴

GSAM 221Kan moo xeexoon bu dëgër jàngat bu dëggul boobu?

GSAM 221.1Pasteur Turner tambali woon na di jàngale njàngalem bu tudd “yërmande amatul” ca Paris, Maine, te ab diir bu gàtt amoon na fa ay toppkat yu bare. Ndaxte bunt bi dafa tëjoon lool ci kanamu ñi nekul woon Adventist, ñu ci bokk ñi daan wax ne ñoo ngi ci gëm-gëm bi mbaa déet, ñu bare ci ñoom, ci anam gu yomb, dañoo dem ci gis-gisu Turner ci mbir mi.

GSAM 221.2Ngir baatub Adventists bañ a jur ay juumte, léegi dinanu tudd mbooloo mii Adventist yu Bésu Njëkk; te ñu bare ci mbooloo moomu ñoo doon nangu gis-gisu Sëñ Turner. Gisaguñu woon te dégguñu woon dëggu Sàbat bi, te itam dégguñu woon bataaxalu ñetteelu malaaka bi. Ñooñu la Soxna White di waxee nii ci benn ci ay mbindam:—

GSAM 221.3“Ginnaaw bi waxtu wi ñu doon xaar ci atum 1844 jàllee, Adventist yi gëm nañu ba tey ne ñëwum Musalkat bi jege na lool; jàppoon nañu ne ag nañu ci jamono ju am solo, te liggéeyu Kirist niki ñaanalkatu nit ñi ci kanamu Yàlla taxaw na. Bi ñu joxee artu bi ci àtte bu jege, dañoo yëg ne seen liggéey ngir àdduna jeex na, te ñàkk seen tiis ci ruu ngir muccug bàkkaarkat yi, fekk reetaanlu gu tar tey sànk gu ñi bañ Yàlla dafa leen meloon ne beneen firnde la ne Xelum Yàlla jóge na ci ñi bañoon ngëneelam. Loolu lépp dëgëral na seen gëm-gëm ne jamonoy nattu bi jeex na, walla, ni ñu ko daan waxe, ‘buntu yërmande bi tëju na.’ Ni ñu ko waxe ci kaw, Adventist yi, ci diir bu gàtt, ñoo bokkoon gëm-gëm ne buntu yërmande bi tëju na.”¹⁵

GSAM 222.1Ci wax jii, Soxna White dafa leral taxawaay bi Adventist yu Bésu Njëkk yi jël. Waxul sax ne gëm na ko. Niñ ko wonee ci kaw, Joseph Turner moo njëkk a jàngal njàngale moomu ca Paris, Maine. Soxna White (bi mu nekkee Jànk Harmon) daje woon na ak Joseph Turner ca bérab ba ñu tudde ci kaw, ci ndoorteelu jamonoy printemps atum 1845, te déglu ko mu di wax njàngalem ne “Adventist yi duñu liggéeyati seeni loxo, te yërmande amatul ngir bàkkaarkat yi,” te wax ko ci anam gu leer ne mi ngi “jàngale njàngale ju dëggul; ne yërmande am na ba tey ngir bàkkaarkat yi, ak ñi weddiwul dëgg gi ci xam-xam bu leer.”

GSAM 222Ñàkk ànd ak Xalaatu “Amul Yërmande”

GSAM 222.2J. N. Andrews, mi dëkkoon Paris, Maine, ci atum 1844 ak 1845, te xamoon bu baax doxalinu waa dëkk ba, ak itam bu Joseph Turner, mi daan jàngale ne amatuñu yërmande ngir bàkkaarkat yi, dafa wax ci taxawaayu Jànk Harmon ci mbir mi ci jamono jooju ne, “Ci palàsu gis-gis yi di leen yóbbu ci gis-gis bii, dafa jubbanti ñi ci nekkoon te saxoon ci.”¹⁶

GSAM 222.3Jànk Harmon def na ñaareelu tukki ca Paris, Maine, ci nawet atum 1845. Ci lu jëm ci tukki boobu, dinaa jël kàddu ci Soxna Truesdail, mi dëkkoon Paris ca jamono jooju. Mu ne:—

GSAM 222.4“Bi Jànk Harmon nekkee Paris, Maine, ci nawet atum 1845, ma nettali ko lépp lu jëm ci sama xarit bu ma bëggoon, bi ko baayam tere woon mu ñëw ci sunuy ndaje, looloo taxoon bañ a weddi leer gi. Mu ree tuuti, ne ma, ‘Yàlla musu ma koo won ne amul mucc ngir nit ñu mel noonu. Ñi nga xam ne leeru dëgg gi feeñ na leen te ñu weddi ko ci seen xel ñooñu rekk la.’”¹⁷

GSAM 222.5Dafa waxati itam ci ñetteelu tukki bu Jànk Harmon defoon Paris, ci atum 1846, nii la ko waxee:—

GSAM 222Beneen weddi ci xalaat bu dëggul bi

GSAM 222.6“Beneen jamono ju am solo mooy gis-gis bu ñu amaloon ci atum 1846, ca Paris, Maine. Wonees na Jànk Harmon ne bu Seytaane mënul tere ñi am xol bu rafet ñu def seen warugar gépp, dafay jëfandikoo xareñam ngir yóbbu leen lu weesu seen warugar. Benn jigéen ju baax dafa doon wax jàngu yi ne Yàlla da leen a bañ ndaxte dañoo bañ bataaxal bi jóge asamaan ngir musal leen. Wonees na Soxna Harmon ne amul benn dëgg ci bataaxalam bi, ndaxte amoon na ñu bare ci jàngu yi ñu nar a nangu dëgg gi; ne malaaka yu baax yi dinañu dem liggéey ngir wallu nit ñi ci jàngu yooyu, te buñu ko defee, ñoom [malaaka yi] dinañu bàyyi jigéen jii, ak bataaxalam bi [maanaam bataaxalam bu ‘amul yërmande’ bi], ci biti bunt bi.”¹⁸

GSAM 223Amul Lu Ci Juuyoo

GSAM 223.1Ndegam am na ñu yéngu lool ngir wone ne Soxna White daan na jàngal xalaat bi naan “yërmande amatul ngir bàkkaarkat yi,” waaye léegi mu jàngal li ko wuuteel, dinaa leen indil ay seede yu jóge ci ñi xamoon liggéeyam la dale atum 1845, ci lu jëm ci ay yéngu-yénguam ngir soppi bàkkaarkat yi. Li ci topp ab seede la bu jóge ci Ira Abbey, bu dëkk Brookfield, ci goxu Madison, ci Etaa bu New York:—

GSAM 223.2“Diggante atum 1846 ak 1850, Mbokk ak Soxna White ñëw nañu sunu kër, te amoon nañu yéene ju réy ngir xale yi ak ñi weddiwul dëgg gi. Dañoo liggéeyal nit ñi gëmagul woon, te fàttalikuwuma mukk dégg Soxna White di wax ne amul benn yaakaar ngir ñi dellu ginnaaw ak ñi weddiwul dëgg gi.”¹⁹

GSAM 223Seede bu Adventist yu Bésu Njëkk yi

GSAM 223.3Ci li Adventist yu Bésu Njëkk yu New England xam ci njàngalem bunt bu tëju bu metti bi, na bataaxal bii di topp seede:—

GSAM 223.4“Ci diggante 5 ba 9 Ut 1891, amoon naa werante ak Pasteur Miles Grant, ca Brookston, benn dëkk bu am lu tollu ci 30,000 ciy way-dëkk. Werante bi ci tant bu mag bi la amoon, te Sëñ John Barbour, mi nekkoon benn yoon njiitu konsèyu dëkk bi, moo ko jiite woon. Dëkk bii lu tollu ci ñaar-fukki miil la sore Boston. Waxtaan bi ci mbirum Sàbat la woon, waaye Sëñ Grant dafa jéem a dugal ci biir waxtaan bi mbirum li Soxna White gisoon ci liggéey bii. Dafa wax ne ‘ñu won ko, bu yàgg, ci atum 1844, ne jamonoy nattu bi jeex na, te yërmande desatu fi ngir bàkkaarkat yi.’”

GSAM 224.1“Ci tontu, ma ne ko Adventist yu Bésu Njëkk yi jël nañu taxawaay boobu, lu ci ëpp ci ñoom, am na jamono, laata ñuy tàqalikoo ak ñoom, te ci palàsu ne Soxna White dafa àndoon ci taxawaay boobu, benn ci li ñu ko njëkk a won mooy ne taxawaay boobu ‘dëggul’ la woon, te yërmande am na ba tey ngir bàkkaarkat yi. Ma ne, ‘Lii dëgg la, te Pasteur Grant xam na ne loolu la.’ Bi ma ko waxee loolu, ñu bare ci waa Adventist yu Bésu Njëkk yi nekkoon sama kanam [kureel googu ñoo nekkoon lu bare ci biir tant bu mag ba] dañoo yëngal seen bopp ci anam gu wóor te dëgër ngir nangu wax jooju. Doy na ñu wax ne Pasteur Grant duwaat wax ci poñ boobu ci biir waxtaan wi.” Ki ko bind, “Geo. E. Fifield, South Lancaster, Mass., Des. 6, 1895.”

GSAM 224Soxna White di wéy di wut muccug bàkkaarkat yi

GSAM 224.3Ne Soxna White liggéey na ngir wëlbati bàkkaarkat yi la dale atum 1844 ba léegi, lii di ay firnde yu ko wone: Moom ak Pasteur White amal nañu am ndaje ca kër Albert Belden, ca Rocky Hill, Conn., mu tàmbali bisub 20 Awril 1848. Ci ndaje moomu, liggéey nañu ngir ñenn ñi ci àdduna. Pasteur White ak soxnaam wone nañu yitte ju rëy ci ruu yooyu. Ci wàll wii, dinanu joxe seedeeb kenn ci mbooloo moomu, mi Pasteur White sóoboon. John Y. Wilcox, bi mu bindee jóge Kensington, Conn., bisu 22 Fewriye 1891, nee na:—

GSAM 224.4“Damaa dugg ci dëgg gi ci jamono ji ñu doon amal ay ndaje ci néeg bu ñu jeexalul woon ca kër Mbokk A. Belden, ca Rocky Hill, Conn. Sama jot leeru dëgg gu jamono jii, ci liggéeyu Mbokk White ak Soxna White la amee. Gannaaw loolu tuuti, Mbokk White sóob na ma ci ndox. Su dul woon xiirtal ak doole gi ma ci ñoom jëlee, xamuma ndax dinaa ñeme a xalaat mbaa yëg sax ne Boroom bi nangu na ma. Sama mbir dafa leen soxaloon lool, te liggéey nañu bu baax ngir dimbali ma.”

GSAM 225.1Pasteur White wax na ci ndaje moomu ci ab bataaxal bu mu yónnee Stockbridge Howland, bu dëkk Topsham, Maine, ne: “Mbokk Bates leeral na ndigël yi ci anam gu leer nàññ, te seede yu am doole tax nañu ñu gën a xam solo si ñu am. Kàddu gi tax na ñi nekkoon ci dëgg gi gën a dëgër, te yee ñi teguñu woon seen xel ci lu mat.”

GSAM 225Liggéeyal bàkkaarkat yi ca Oswego, N.Y.

GSAM 225.2Ci atum 1849, Pasteur James White ak jabaram liggéey nañu ca Oswego, N.Y. Ci ndaje yooyu, Hiram Patch ak Jànk Benson, ñu waroon a séy, gëm nañu Yàlla ak dëgg gi am jamono jii.

GSAM 225.3Ci weeru Mars atum 1850, ñu amati ay ndaje ca Oswego. Ci téere bi tudd Present Truth bu weeru Awril, Pasteur White, bi muy wax ci ndaje yooyu, nee na:

GSAM 225.3“Léegi, liggéey bu am solo lool a ngi dox ci biir xale ñi bokk ci des gi ci dëkk bii. Seen mucc moo nekkoon waxtaan wi gën a fës ci sunuy ndaje ci ñaari Sàbat yi weesu, te Yàlla barkeel na nu ci anam gu yéeme. Dëgg gi am na njariñ lu réy ci nun ak ci sunuy doom. Ci ngoonug Dibéer bu mujj bi, amal nanu ndaje ngir ñoom rekk, te Xelum Boroom bi daldi wàcce ci sunu biir. Xale yépp sukk nañu ci kanamu Boroom bi, te meloon nañu ni dañoo xam solo si am ci sàmm ndigël yi, rawatina bu juróomeel bi, ak wut mucc ci jaaru Yeesu Kirist. Lii bokk na ci ndaje yi gën a am solo yi ma mas a seetaan.”

GSAM 225.4Ci téere bi tudd Present Truth bu weeru Nowàmbar 1849, Pasteur White siiwal na ab nettali ci ñu bari ñu gëm te ñu leen sóob; te ci lim bu mujj ci téere bi ci atum 1850, am na fa ab nettali ci ndaje mu amoon ca Waitsfield, Vt., ak teewug Heman Churchill, mi yàggul woon a gëm, jóge ci àdduna. Ci jukki bi, dañu koy woowe “mbokk.” Naka la loolu mënee nekk su fekkee ne amatuñu yërmande ngir bàkkaarkat yi?

GSAM 226Seede gu Ñaar-fukki Seede ak Benn

GSAM 226.1Ci li jëm ci loolu, ñu ngi joxe seede bu ñu siiñeel, ci atum 1888, bu jóge ci ñaar-fukki nit ak benn, ku nekk ci ñoom nekkoon na ci yëngu-yëngu dikk gi ci atum 1844, te xamoon na bu baax juddug bataaxalub malaaka bu ñetteel bi. Ñoom ñépp nekkoon nañu ci bataaxal bi laata atum 1851, te li ci ëpp ci ñoom àndoon nañu ak Adventist yu Bésu Juróom-ñaareel bi lu jege juddug bataaxal bi:—

GSAM 226.2“Ñun ñi siiñe ci suuf, gannaaw bi nu xamee bu baax yëngu-yëngu advent bi ci atum 1844 bi waxtu wa jàllee, te itam nangu dëggu bataaxalu ñetteelu malaaka bi la dale ca atum 1850, ci mbégte lanu siiñe sunuy tur ci bataaxal bii di topp, ci lu jëm ci njàngalem bunt bi tëju bi gëmkat yi ci bataaxalu ñetteelu malaaka bi jàppoon, la dale ca jamono ji mu feeñee ba ca bis bu mujj bi ñu tudd, ak li ci topp.

GSAM 226.3“Gëm nañu, ci anam gu dëppoo ak Apokalips 3:7, 8 ak yeneen mbind, ne bi ñaari junni ak ñetti téeméeri fan yu ñu wax ci Daniyel 8:14 jeexee, Kirist tëj na liggéeyam ci néeg bu njëkk bi ci bérab bu sell bu asamaan si, te soppi na liggéeyu jëfalam jëme ca bérab bi gën a sell, te tàmbali liggéeyu àtte bi, loolu di soppi digganteem ci wàll googu ak naalug mucc gi. Fii amoon na bunt bu ubbeeku ak bunt bu tëju.

GSAM 226.4“Dañu gëmoon ne ñi amoon leer gu leer ci bataaxalu malaaka bu njëkk bi, te jublu ci kawam, di ko xeex bu metti, Yàlla dàq na leen. Waaye gëmuñu woon ne ñi amul woon leer gi walla ñi matul woon atum àtte laata atum 1844, su fekkee ne dañuy wut Yàlla ak xol bu set, dinañu leen dàq.

GSAM 226.5“Donte gëmoon nañu, ni William Miller ak mbooloo mu mag mi ci Adventist yi, ci saa si ginnaaw bi waxtu wi jàllee, ne seen liggéey ngir àdduna jeex na, te Boroom bi dina ñëwaat ci lu gaaw lool, waaye ginnaaw bi leer gi ci bérab bu sell bi ak ñetteelu bataaxal bi leeralalee seen naqar, gëmuñu woon ne yërmande jeex na, lu dul ci ñi weddi woon leer gi.”

GSAM 227.1Ki ko siiñe, “J. B. Sweet, South Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; Soxna R. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Soxna Diana Abbey, North Brookfield, N.Y.; Soxna L. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; William Gifford, Memphis, Mich.; Soxna Mary S. Chase, Battle Creek, Mich.; S. M. Howland, Battle Creek, Mich.; Soxna F. H. Lunt, Battle Creek, Mich.; Soxna Melora A. Ashley, Battle Creek, Mich.; Soxna Caroline A. Dodge, Battle Creek, Mich.; Soxna Sarah B. Whipple, Battle Creek, Mich.; Soxna Uriah Smith, Battle Creek, Mich.; Soxna Paulina R. Heligass, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Soxna R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; Soxna Belinda Loveland, North Hyde Park, Vt.”

GSAM 227Gis-gis bu ñu juum ci dégg

GSAM 227.2Dees na jéem a tekki benn gis-gis bu ñu joxoon Soxna White, ca Topsham, Maine, ci 24 Maars 1849, ne dafay jàngale njàngalem ju juum jii—ne amatuñu yërmande ngir bàkkaarkat yi. Gis-gis boobu ñu joxe ko ci jamono jooju ñu doon tàmbalee dugal “Rochester knockings” (Spiritualism). Soxna White gisoon na ne màndarga yu kumpa yi ak kéemtaan yi ak yéwénal yu dëggul yi dinañu yokku te tasaaroo. Yéwénal yooyu du woon yéwénal yu jóge ci juumte dem ci dëgg (waxul ne du amati yéwénal yu ni mel, waaye ne yu ñu ko wonoon, fa ñu doon jëfandikoo sañ-sañu nit, yooyu lañu woon), waaye dafa doon yu jóge ci lu bon dem ci lu gën a bon; ndaxte ñi waxoon ne seen xol soppiku na, amoon nañu rekk mbubbum diine mu leen muur seeni jëfi bàkkaar yu xol bu bon. Ñenn ñi dañu meloon ni ku soppiku dëgg, looloo taxoon ñu mën a nax askanu Yàlla; waaye bu ñu mën a gisoon seen xol yi, dañu doon feeñ ni ñu ñuul kukk ni bu njëkk.

GSAM 227.3Ginnaaw loolu mu ne: “Malaaka mi ma àndaloon digal na ma ma seet coonob xol ngir bàkkaarkat yi ni mu daan ame. Seet naa, waaye gisuma ko; ndaxte waxtuwu seen mucc jàll na.”²⁰

GSAM 228.1Ñu ngi waxoon ne gis-gis bii jàngale na ne amatuñu yërmande ngir bàkkaarkat yi, waaye danuy laaj: Naka loolu mënee nekk te fekk moom dafa xeexoon njàngale moomu laa-ko-dale ca jamono ji Joseph Turner njëkk a ko jàngale ci jamonoy printemps atum 1845, te itam mu ngi doon liggéey ak pastéef bu réy ngir ñu jublu te mucc bàkkaarkat yi?

GSAM 228.2Ci téere bu ñu tuddé Supplement to Experience and Views, bi génn ci atum 1854, Soxna White nee na, “‘Yeesal yu dëggul’ yi ñu wax, kenn gisagunu leen bu baax ba léegi. Gis-gis bii dafa gën a jëm ci ñi déggoon te bañ leerug njàngalem dikk gi. Jébbal nañu leen ay njuumte yu dëgër. Ñoom, duñu am ‘metitu xol ngir bàkkaarkat yi’ ni mu daan amee bu njëkk.”²¹

GSAM 228.3Ñi ko weddi dañuy wax ne ñoom gën nañoo xam li Soxna White doon gis ci gis-gis bi, moom ci boppam. Nanu ko seet tuuti ci seen fànn; maanaam, ne moom dafa doon gis nekkinu bàkkaarkat yi te du ñiy yewwuteel. Kon mu xool bàkkaarkat yi ngir wut “naqar ci xol ngir bàkkaarkat yi, waaye gisul ko.” Kan moo mas a gis naqarug xol ngir bàkkaarkat yi ci seet rekk bàkkaarkat yi? Waaye, danoo laaj, naka lañu jàppe ñi ñu tuddu ci seede bi ci kaw, ñi doon jëfandikoo kàttanu nit ak mesmerism rekk ngir am ay toppkat, te di ko woowe liggéeyu Xelum Yàlla? Ndax ñi bañu ko, ñi doon farlu lool ci wone ne Soxna White dafa jàngale xalaat bu ëpp dayo ne “buntu bi tëj na”, pare nañu ngir nangu ne ñi doon yéwénal gëm-gëm googu ay nit ñu sell lañu woon, te doon am ay toppkat yu dëggu?

GSAM 228.4Leer na ci képp ku am xel mu jub ne, ñi ñu doon waxal ci mbir mii ñooy ñi doon wax ne am nañu mettitu xol bi, te fekk dañoo bañ leer gi ak dëgg gi, te doon jëfandikoo mesmerism ngir am ay toppkatt. Ñooñu mënuñu woon a am mettitu xol bu dëggu ngir bàkkaarkat yi, te fekk ñoom ci seen bopp ñu ngi ci yoonu alku; ndaxte “waxtu seen [seen bopp] mucc jàll na.”

GSAM 229.1Ci gis-gisu Soxna White bu 24 Maars 1849, am na ñu jéem a jële ne dafa jàngale woon ne amatuñu yërmande ngir bàkkaarkat yi; waaye wone nanu ba pare ne ci atum 1845, ca Paris, Maine, dafa jàngale woon ne am na yërmande ngir képp ku bañul leer gi ak dëgg gi ci xam-xam ak dégg-dégg. Ci gis-gis bu amoon ca bérab booba ci atum 1846, wone nañu ne Boroom bi amoon na “askan ci biir jàngu yi ñu bañul dëgg gi.” Ñi doon xalaat lu wuute ak loolu, ñu artu leen, di leen wax ne malaaka yu Yàlla dinañu liggéeyal ñu mel noonu, te buñu liggéeyee, ñi leen doon weddi ñooñu dinañu leen bàyyi ci biti.

GSAM 229.2Delloosiwaat, ci weeru Awril, atum 1848, Pasteur White ak soxnaam ñu ngi doon liggéey ca Rocky Hill, Conn., ngir wëlbati bàkkaarkat yi. Loolu lépp mooy firndeel ne gis-gisu 24 Maars, 1849, dafa dëppoo ak bi ñu joxe woon ca Paris, Maine, ci atum 1846, ak doxalin bi jaam yu Yàlla yii jël ci weeru Awril, 1848.

GSAM 229Ñu daan ab Yéewalkat bu Dëggul

GSAM 229.3Gis-gis bii, ci Connecticut lañu ko njëkk a siiwal, ci atum 1849. Am na fa woon ab pasteur bu doon liggéey bu metti ngir am ay gëm-kat yu bees, ba taxoon sax mu naan am na mayu làkk yu bari. Dafa doon jéem a am sañ-sañ ci mbooloo mu tuuti mi daan sàmm bésu Sàbat bi ca Rocky Hill. Benn ci ñoom, dafa ko doon woowe “ab sell bu baax bu Boroom bi.” Bi mu nekkee foofu, Soxna White gis na ab gis-gis bu ko won ni liggéeyam dafa nax, te itam ni “ku sell ki mu bëgg” mi ngi doon topp yoon wu dëppowul ak juróom-ñaareelu ndigël li. Jigéen jooju ñu woowe “ku sell” weddi na li ñu ko tuumaal, te pasteur bi daldi wax lu dëgër ngir am yërmande ci “ku sell ku ñàkk ki Boroom bi,” ni mu ko daan woowee. Ci guddi gi ci topp, jànx bi daldi am feebaru kolera morbus, te foog ne dafa bëgg a dee. Dafa woo Soxna White, daldi nangu ne li ñu ko wonoon ci mbiram dëgg la woon; ne def na li Soxna White waxoon ne def na ko. Kon, liggéeykat bu dëggul bii mënul nax mbooloo moomu, te ni liggéeyam mel feeñ na, looloo tax mu daldi bàyyi ay jéegoom ca bérab booba.

GSAM 230Beneen Yéewalkat bu Dëggul ca Oswego, N.Y.

GSAM 230.1Ngir gën a leeral li seede bii wax ci kaw, te wone ni Pasteur White ak soxnaam ñu ngi doon liggéey ba tey ci atum 1849-50 ngir jubbanti bàkkaarkat yi, danuy joxe xibaar yii di topp, yi ma Elias Goodwin ak ñeneen ci ñi njëkk a bokk ci egëlis bu Oswego, ci Etaa bu New York, nettali:—

GSAM 230.2Ci jamono jooju (1849), amoon na ci dëkk ba benn waxambaane bu tudd Hiram Patch. Dafa jàllaloon ak benn jànx ba mu mujj takk ci lu yàggul ginnaaw loolu. Ñooñu nekkoon ay nit ñu gëmul woon, waaye dañu doon teew ci ndaje yi Pasteur White ak soxnaam doon amal, te lu néewoon rekk la desoon ñu gëm Kirist. Ci jamono jooju, yéewute gu bees tàmbali woon na ci benn ci eglis yu Oswego yi, du ci njiiti diine yi, waaye ci benn bokk bu siiw bu nekkoon kiy yore xaalisu diiwaan bi. Góor googu dafa meloon ne ku fonk lool diine la, te dafa waxoon ne dafa am coono bu réy ngir bàkkaarkat yi. Daan na yëngal ay loxoom bu muy ñaanal ñi gëmul, te dafa meloon ne dafa nekk ci naqar gu réy ndax seen nekkinu ñu réer.

GSAM 230.3Sëñ Patch ak ki mu bëggoon a séyal dem nañu ci ndajey yéewute yooyu, te doon xalaat naka lañuy dogale. Benn yoon, ñu ngi fa woon bi Soxna White amee gis-gis, ñu won ko Ose 5:6, 7, mu nee, “Dinañu dem ak seeni xar ak seeni nag ngir wut Boroom bi; waaye duñu ko gis; ndaxte dafa leen sàqqu. Def nañu lu wor ci Boroom bi; ndaxte am nañu doom yu doxandéem. Léegi weer dina leen lekk ak seeni xaaj.” Wonees na ko ne ñi doon amal yéewute gi jubaluñu woon ak Yàlla, te amuñu woon coono gu dëggu ci seen ruu ngir bàkkaarkat yi.

GSAM 231Waxi-kanam ci Lajj

GSAM 231.1Ci la mu wax Sëñ Patch ne, “Ñu ne ma wax la ne ci mbir mii, li mbind mi wax dina am ni mu ko waxe. Xaaral benn weer, te dinga xam sa bopp jikko ñi nekk ci yéewute gii, tey wax ne am nañu tiis bu réy ci bàkkaarkat yi.” Sëñ Patch ne, “Dinaa xaar.”

GSAM 231.2Ci biir ñaari ayu-bés gannaaw bi ñu ko joxee gis-gis bii, kàsseer bi ñu tuddu woon, mi daan wax ne am na mettitu xol bu réy ngir bàkkaarkat yi, ci mettitam gu fexee googu, sidit bu nekk ci biiram dafa dagg, te ñu waroon koo yóbbu ca laalam ndax deret ju bari ji mu ñàkk. Kilifag gox bi moo waroon a jël yëngu-yënguy biro bu kàsseer bi, moom ak benn ci konstaabal yi ñu seet xaalis bi waroon a nekk ci téereb kàsseer bi, ba noppi ñu waññi xaalis bi ngir waajal jël liggéey bi, la ca, ñu gis ne xaalis bi waññiku na ba tollu ci benn junniy dolaar yu mat.

GSAM 231.3Ci sheriff bi ak konstaabal bi, dafa leen jaxaloon lool ñu gëm ne nit ku yéewute woon noonu ci diine mën na nekk sàcc xaalis bi. Dañoo xalaat ne xéj-na dafa ko joxe woon, te fàtte bind ko ci téere bi ni mu ware; walla xéj-na dafa ko dugal woon bank, te loolu feeñul ci kont bi ci kofor bi. Ci anam gu mu mën a doon, war nañu laaj ci moom leral gu doy, waaye loolu ci maandute la war a defee; ndaxte bu fekkoon ne moom moo yoroon xaalis bi, ci lu wóor dina jéem a nëbb ko. Looloo tax ñu déggoo ne kenn ci ñoom mu jité te nëbbu ci kër gu ndaw gi nekk ginnaaw kër gi, ngir wattu bunt ginnaaw bi, bu fekkee am na lu xew, ci jamono jooju serif bi di dugg ci bunt kanam bi. Bi serif bi jegee kër gi te dugg ca buntu kanam ga, gis na mbubb wu jigéen wu doon génn ca buntu ginnaaw ga. Góor gi nekkoon ca néeg ba gis na jigéen ji dem gaaw ca mberum nees bu mag ba, gas ab xunt ci biir nees bi, teg fa lenn, mu muur ko ak nees bi, daldi dellu ci kër gi.

GSAM 232.1Serif bi dem na ca wetu lalu kàsseer bi, te ginnaaw bi mu ko laajee ni mu yoree, mu wax ko ci anam gu nëbbu jafe-jafe yi ñu amoon ci biro bi, di ko wax ne xéj-na moom mën na leeral jafe-jafe bi. Góor gi, di yëngu lool, yëkkati loxoom ca asamaan, te woo Yàlla ngir mu seedeel ko ne xamul dara ci xaalis bi. Ci saa si, jabaram duggsi, te laaj lu xewoon ak lu taxoon jëkkëram di yëngu noonu. Gaa ji tontu ne, “Ñu ngi foog ne ñun ñoo yor seen xaalis bi.” Jigéen ji daldi yékkati loxoom yu mel noonu, woo Yàlla seede ne yorunu xaalis bi, te itam, xamuñu ci dara. Bi mu jeexalee waxam rekk, konstaabël bi, jóge fa mu nëbboon, gaaw dem ca mberu nees ba, bi mu duggee ci kër gi, daldi wax ne, “Soxna, lii lan la? Gis naa la nga génn kër gi ci gaaw, nga sànni lii ci mberu nees bi, te nii la, saaku xaalis bi réeroon, te ñu bind ci $1,000.”

GSAM 232.2Ni ñu ko doon xaare, yéewute googu dafa tas ci saa si. Sëñ Patch ak ki mu bëggoon a séy, ginnaaw bi ñu xamee jikko ki doon jiite yéewute gi, taxaw nañu ngir dëgg gi, te bokk ci Adventist yu Bésu Juróom-ñaareel yi, te nekk ci jàngu jooju ay cér yu wóor ba keroog ñuy faatoo.

GSAM 232.3Gis-gis bii, ni mu leeré, ñeel na woon te jëm ci njariñu ñi soppikuwul, te indi na soppiku gu bàkkaarkat yi, waaye li mu njëkk laal mooy ñi nekkoon ay bàkkaarkat te Boroom bi bañ leen ndax seen iyal. Ñoom, “jàppante nañu ak Boroom bi ci iyal;” di wax ne seen xol di sonn lool ngir bàkkaarkat yi, waaye li ñu jur rekk mooy ay “doom yu doxandéem.”

GSAM 232Benn Liggéeykat bu Naaféq ci Camden, N.Y.

GSAM 232.4Ci yeneen béréb yi Pasteur ak Soxna White seetsi woon ci jamonoy seddu atum 1849-50, bokkoon na ci dëkku Camden, N.Y., mu sore lu tollu ci ñeent-fukki miil ci Oswego, fa lañu nekkoon di dëkk. Ci ndaje moomu, Soxna White nee na:

GSAM 232.4“Laata ma faa dem, wone nañu ma mbooloo mu ndaw mi fa daan wax ne gëm na dëgg gi, te ci seen biir gis naa fa jigéen ju daan wax ne dafa ragal Yàlla lool, waaye moom ab naaféq la woon, te dafa doon nax askanu Yàlla.”²²

GSAM 233.1Ci weeru Saŋwiyee atum 1884, bi ma nekkee di liggéey ci Etaa bu New York, laa déggee liy topp ci loxol Sëñ Preston, mi dëkkoon Camden ca jamono ju ñu amal ndaje mi ñu waxoon ci kaw, te moom la Pasteur White ak soxnaam daloon bi ñu nekkee ci ndaje mi:—

GSAM 233.2“Jigéen jooju dafa daan jàngale ay xalaat yu ëpp dayo ci mbirum sellal, di wax ne am na benn tolluwaay bu mat sëkk bu nit mën a àgg foofu du toppati yoonu Yàlla; te dafa daan wax ne moom àgg na ci tolluwaay boobu bu mat sëkk. Ak njàngaleem boobu ci mbirum sellal, dafa doon jaaxal xelu ñenn ci sunu waa Camden. Wonees na Soxna White ne ak sellal gu jigéen jooju di wonewu gi yépp, xolam dafa ñuul ak bàkkaar, te ci dundam dafa bon.

GSAM 233.3“Bi mu nekkee ci bërëb bii, Soxna White gis na beneen gis-gis, ci kanamu jigéen jooju, mi meloon ni ku am coono bu réy ci xolam ngir ñi gëmagul; waaye Soxna White wax na ko ne du woon coono xol bu dëgg ngir bàkkaarkat yi, ndaxte doxaliinu dundam moom ci boppam taxoon na ba taxawul woon jub ci kanamu Yàlla. ‘Kon,’ la Sëñ Preston wax, ‘li ñu tudde gis-gisu Camden dafa jëm ci anam gu leer te wóor ci mbirum jigéen jooju rekk, te du ci nekkinu bàkkaarkat yépp, te noonu lañu ko déggee ca jamono jooju.’”

GSAM 233.4Bi Soxna White nettalee gis-gisam ba, jigéen ja daldi jóg, ne, “Yàlla xam na sama xol, te bu ngeen ko gisoon, dingeen gis ne set na te leer na.” Noonu la ndaje mi jeexe. Waaye, lu yàggul ginnaaw loolu, jigéen ji dafa feebar bu metti, te foog ne dafa nar a dee. Mu ne, “Fàww ma gis Soxna White; am naa lu ma bëgg a nangu ci kanamam. Dama ko woon wax ne jigéen ju baax laa, ne set naa. Loolu dëggul. Jigéen ju bon laa. Góor gii ma àndal du sama jëkkër. Bàyyi naa sama jëkkër ju baax ca Angalteer, ak benn doom ju ndaw, daldi daw ak góor gii. Musunoo séy. Dama doon wax ne doktoor laa, te doon jaay garab yu ma giñoon ca àttekaay ba ne benn butel $1 la ma jar, fekk ne $0.12 rekk la ma jar. Giñoon naa itam ne benn nag bu nu jaayoon benn ku néew doole $30 la nu jar, fekk ne $20 rekk la nu jar.”²³

GSAM 234.1Ci ñu mel ni ñoom ñu naaféq la kàdduy Soxna White yi jëm ci “naqarug xol ngir bàkkaarkat yi”, te du ci bàkkaarkat yépp. Su ñu xoolée dëgg-dëgg yiñu wax ci kaw, di wone ne njàngalem “amatuñu yërmande” ngir bàkkaarkat yi ñu ko weddi woon bu baax la dale ca saa su ñu ko tambalee waare ci jamonoy printemps atum 1845; te itam Soxna White liggéey na bu baax ngir ñu jubbali bàkkaarkat yi la dale ca jamono jooju ba léegi, kan moo mën a gëm ne ci atum 1851, bi ñu siiweelee téereem bi tudd Experience and Views, dafa naroon a jàngale ne “amatul mucc ngir bàkkaarkat yi”?

GSAM 234Nit Ku Amul Yërmande

GSAM 234.2Ba ci atum 1848 sax, amoon na ay nit yu néew ñu doon wax ne amatuñu yërmande ngir bàkkaarkat yi. Waaye, ñooñu nekkuñu woon ay Adventist yu Bésu Juróom-ñaareel. Benn ci mbooloo moomu, ku tudd Sweet, dafa dëkkoon ca dëkku Rochester, N.Y. Gannaaw bi ma wonee sama ngëm ci kanamu ñépp, te ñu sóob ma ci biir Adventist yu Bésu Njëkk yi, ma ngi doon teew ab ndaje ci tant ca Canandaigua, N.Y., bu Pasteur J. C. Bywater ak Geo. W. Burnham doon jiite. Gaa gii di Sweet teewoon na fa, te amoon na sikk-sikk yu réy ci dëgg-dëggu sama dundinu diine, ndaxte dafa “xalaatoon ne léegi mënul nekk bàkkaarkat yi jubbi.”