Saar 8 — Reeru céet bu Mbote mi

GSAM 134.1“Am na benn góor bu defoon reer bu mag, woo ci ñu bare; yónni surgaam ci waxtu reer wi, mu wax ñi mu woo woon ne: Kaayleen; lépp pare na léegi.”¹

GSAM 134.2“Ñi ñu woo ci reeru céetu Mbote mi, ñoom ñu barkeel lañu.”²

GSAM 134.3Reer mooy ñam wi mujj ci bés bi. Ci misaal mii, am na ñetti woo ngir reer. Waruñoo jaawale misaal mii ak woo yi ñu defoon ngir “ñamum bëccëg” bi ñu wax ci Matiye 22:1-7. “Ñamum bëccëg” mooy ñamu diggu-bëccëg. Ci misaal mi jëm ci woote yi ñu defoon ngir ñamum bëccëg, danu fa jànge ne ñi defoon woote gi “ñu toroxal leen” te rey leen, ba tax sax doomu buur bi ñu ko rey. Buur ba yónnewoon woote gi “dindi na ñi rey boobu, te lakk seen dëkk.”

GSAM 134.4Misaal mii ci woote yi ngir “ñamum bëccëg”, di wone li dal ñi njëkk a bañ woote googu, dafa doon mel ni li daloon ñi bañ xebaar bu baax bu Kirist, te rey ko moom ak ndawam yi. Boroom bi yónni na ay xarekat ci askan woowu, ñu “rey ñi reyoon, te lakk seen dëkk” —Yerusalem.

GSAM 134Woote bi ngir Reer

GSAM 134.5Woote bii jëm ci reer bi ci léeb bi, ci lu amul sikk, dafa jëm ci “reeru céetu Mbote mi”. Benn barke lañu wax ci ñi ñu woo ci “reeru céet” googu. Reeru céet dafay topp céet gi. Céetu Mbote mi dafay am balaa muy ñëw; ndaxte, ni nu ko gisee ba pare, bu Kirist ñëwee ci muj gi, dina “delloosi juge céet ga”.³

GSAM 135.1Kon, woo gii jëm ci reeru céet bi, war na doon benn ak bataaxalu malaaka bu njëkk bi ci Apokalips 14, ak xibaaru jamono bi ci fukkeelu saar bi, bi ñu seetlu woon ba pare. Ni ko Luuk bindee, woo gu njëkk gii jëm ci reer bi, mi ngi jëm ci “ñi ñu woo woon.” Ñan ñoo doonoon ñi ñu woo woon?—Ñi déggoon te nangu xebaar bu baax bu Kirist. Ñoo ngi wax ne bëgg nañu Kirist, te bëgg nañu itam ñaareelu feeñam niki matug seen yaakaar. Lu tax woote gi waru leen a jëkk? Naka la amee solo woon ñu jëkk a wax Injiil ji waa Yawut yi, ñi yoroon Mbind mu Sell mi te waxoon ne ñu ngi xaar ñëwu Kirist bi,⁴ noonu lañu jëkka joxe bataaxal bi ci ñaareelu ñëwu Kirist ñi waxoon ne ay toppkatu Kirist lañu, te bëgg feeñam.

GSAM 135Woote gi ñeel ñi ñu woo woon

GSAM 135.2Woote bu njëkk bi jëm ci reer bi, ndaxte ñi ñu woo woon la jëm, war na dem ci eglis yi. Léegi nak, ci dëgg-dëgg, yégle bi ñu doon def ci ñëw gu jege gu Kirist, dale ci atum 1833 ba ci jamonoy printemps atum 1844, ci biir eglis yi la woon, te ci lu bare, pasteuru eglis yooyu ñoo ko doon jàppale. Bindaayu William Miller bu njëkk ci xalaatam ci ñëw gu jege gu Kirist, ci benn kàggu xibaar bu Baptist la woon ca Brandon, Vt. Liggéeyu boppam ak ay àndandoom ba weeru Awril 1844, li ci ëpp ci biir ay jàngu walla ay saal la woon yu jàngu yu jamono jooju jëloon.

GSAM 135.3Pasteur Himes nii la waxe ci liggéeyu Pasteur Miller ba ci jamonoy printemps atum 1844:

GSAM 135.3“Dafa liggéey ci biir mbooleem kurél ak mboolooy diine, te du dugg ci seen noste walla seen yoon, ndaxte dafa gëmoon ne ñi bokk ci mboolooy Kirist yu wuute yi mën nañoo sàmm seen taxawaay, te ci jamono jooju waaj ngir ñëwug seen Buur.”

GSAM 135.4Pasteur Himes, bi muy wax ci liggéey bu ñu bokkoon ak Pasteur Miller, yokk na ci ne: “Li ëpp ci njiiti diine yi ak eglis yi ubbeeloon seeni bunt ngir ñun ak sunuy mbokk ñi doon yégle njàggalem dikk gi, liggéeyandoo nañu ak ñun ba at mu mujj mi”—maanaam atum 1844.

GSAM 136Ubbi Bunt yi ngir Bataaxal bi

GSAM 136.1Ci liggéeyam ak ni mu meloon, Wm. Miller nee na:

GSAM 136.1“Bunt yi ubbeeku nañu ma ngir ma yégal njàggalem dellusi Kirist bi ci lu jege mbooleem mboolooy diine yi, ba tax man naa wuyuji ci lu tuuti rekk ci woote yi.... Fu ma jaar-jaare, ñi gën a ragal Yàlla, gën a jébbalu, tey gën a dund ci biir eglis yi ñoo gën a gaaw a nangu gis-gis bii ñu leen di yégal; waaye ki topp àdduna, Farisen bi, ki dëgër-dëgër ci diineem, ku réy-réylu, ku yéeg te bëgg boppam rekk, ñoo ngiy reetaanlu tey wàccee waxi dellusi Kirist gi.”

GSAM 136.2Ci lu jëm ci melokaanu bataaxalu ñëw li, mën nañu ci wax li D'Aubigné waxoon ci Yeesal gi,—“Def nañu ko ci turu benn ponk bu ruu. Yégal na ne Kàddug Yàlla mooy jàngalekatam; ngëm mooy mucc; Xel mu Sell mi mooy gànnaayam: te ci yoon yooyu lañu bàyyi lépp lu àdduna.”

GSAM 136Géej gu Mag gu Yéewute yi

GSAM 136.3Melokaanu yéewute yi topp ci yégleeb bataaxalub dikk bi, L. D. Fleming, pasteuru jàngu Kirist bu Casco street, bu Portland, Maine, nii la ko firndeele:—

GSAM 136.4“Yëg-yëg bi njàngaleem [Wm. Miller] yëngal, bu ñu xalaat bu baax te amul benn yëg-yëgu xol la, te donte mooy yéewute bi gën a réy bi ma mas a gis, moom amul coow lu bari. Dafa melni ci góor ñi la gën a jàpp. Li ko waral mooy lii: Mbokk Miller dafa jël rekk saamaru Xel mu Sell mi, mu génne ko ci futuwaar bi, mu teg ko ci xol bu neen bi, mu dag! Loolu rekk la. Ci kanamu dagu ngànnaay bu am doole bii, ñi gëmul dañuy daanu, te gëm-gëm bi ne ñépp dinañu mucc di wow. Cëslaay yu dëng yi di ñàkk, te jaaykati Babel di jaaxle. Dafa mel ni lii mooy li gën a jege yéewute yu ndaw ñi, ci lépp li jamono ju yees jii gis.”

GSAM 137Benn dundin ca Richmond, Me.

GSAM 137.1Ngir joxe misaal ci liggéeyu yéewute gi àndoon ak waare xeltu dikk gi, dinanu jël ay wax ci nettaliwu kenn ku doon bokk bu baax ci yëngu-yëngu googu. Bi muy wax ci ndaje mu ñetti weer mu amoon ca Richmond, Me., te teewaloon fanweeri jàngu Baptiist yu Freewill, dafa wax ne:—

GSAM 137.2“Bi ma duggee ci bërëbu jaamu bi, Pasteur Rollins, mi toogoon ci wetu tribuunu waare bi ci ginnaawu néeg bi, jóg na te ne, ‘Mbokk White, dinga fekk fi palaas bu ma jege.’ Ginnaaw waare bi, ñu maye palaas ngir ku bëgg wax, te ma wax ci sañ-sañ ci dundinu Kiristeen ak ndam li jub ñi di am ci ñaareelu dikkug Kirist. Baat yu bare yu doon wax naan, ‘Aamiin! aamiin!’ te ñi ëppoon ci mbooloo mu mag ma ñoo ngi doon jooy.... Bi ndaje ma jege woon di jeex, ginnaaw bi ma joxee sama ndigal, Pasteur Rollins jóog, ne: ‘Mbokk White, mi toog sama ndeyjoor, dina wax ca kër-ndaje bu Reed ci ngoon si, ci mbirum ñëw-ñaarug sunu Boroom Yeesu Kirist. Joge leen, mbokk yi, te déglul seen bopp. Am nanu bërëb bu doy ngir dalal leen ñépp. Yéegleen, mbokk yi, du leen lor dara ngeen déglu ci mbir mii.... Xamoon na bu baax ne lu ëpp ci ay mbokkam dinañu bàyyi seen ndaje ca dëkk ba, dem ñetti miil ngir déglu ma, te seen ndajem liggéey bi ñu waajal dafay tas. Te noonu la demee. Ñetti xaaj ci ñeenti xaaj yu ministri yi ak lu jege ndaw yépp dem nañu, te kër-ndajem Reed bi feesoon na dell ci waxtu wu gàtt. Li ma doon wax ci Matiye 24 la jëm. Xelum Yàlla may na ma kàttan gu mag. Yëg-yëg bi yéeme woon na.

GSAM 137.3“Bi may tëje ak ab dénk-dénk jëm ci Kiristiyeŋ yi, ne nañu joxe seen bopp lépp te waaj, ak bàkkaarkat yi, ne nañu wut Kirist te waajal ñëwu Doomu Aadama, dooley Yàlla dal na ma ba tax ma waroon jàpp ci minbaar bi ak sama ñaari loxo yépp ngir taxaw. Waxtu wu am solo la woon. Bi ma doon seetlu nekkinu bàkkaarkat yi, ñu réer te amul Kirist, ma woo leen ci biir jooy, di ko waxaat ay yoon yu bare, ‘Kaayleen ci Kirist, yéen bàkkaarkat, te mucc bu feeñee ci ndamam. Kaayleen, yéen bàkkaarkat yu ñàkk, balaa jamono ji di weesu. Kaayleen, yéen bàkkaarkat, yéen bàkkaarkat yu ñàkk, kaayleen.’

GSAM 138.1Bërëb bi daloon na lool. Pasteur yi ak nit ñi ñu ngi doon jooy, ñenn ñi di ko def ci kaw. Saa su ñu paree woo bàkkaarkat bi, ay coow yu jóge ci mbooloo mépp lañu doon dégg. Dama taxaw lu ëpp ñaari waxtu di leeral saar bi te di leen soññ, te sama baat tàmbalee dëg. Ma bàyyi di wax, daldi jooy ak baat bu kawe ci kaw askan wu ma bëgg woowu, ak naqar gu xóot gi kenn rekk a xam, moom ki Yàlla woo ngir mu yégal dëggam ci bàkkaarkat yi. Juroom-ñeenti waxtu la woon, te bu ma mayee ñeneen ñi ñu wax, dajal bi dina yàgg ba guddi-gann. Li gënona baax mooy ñu tëj ak naqar gu xóot gi amoon ci jamono jooju, waaye du laata ñépp amee seen cér ci tànn wàllu Boroom bi. Ci noonu, ma woo ñépp ci mbooloo mi ñi bëggoon a bokk ak man ci ñaan gi, ak ñi bëggoon ñu jébbal leen ca nguurug yërmande ga, ngir ñu waaj di dalal Musalkat bi ak mbégte bu dellusee, ñu jóg. Bëtu nekk ci kër gu mag googu, ni ma ko ko xamee gannaaw loolu ci ay nit ñu nekkoon ci wet yu wuute, jóg na. Gannaaw ñaan gu gàtt, ndaje mi tas.

GSAM 138.2Ci suba si ci topp, ma dellu ca dëkk ba, ànd ak lu mat juróom-ñaari xaaj ci juróom-ñetti xaaj yu ndaje maasum ñetti weer mu mbooloo mu Baptist Freewill moomu. Ñépp a doon nettali ni ndaje mu tedd la woon li ñu teewe woon ci ngoon gi weesu.

GSAM 138Woo ngir Bataaxal bi ci Yeneen Bërëb

GSAM 138.3“Bi noppalu bi amee, ndaw yi ak njiit yi woo nañu ma ma bokk ak ñoom ci waajal bés bi ma mënoon di waxal mbooloo yu wuute yi ci ndaje mu ñetti weer mi, ñoom ñi amoon ay kër yu yaatu yu ñuy jaamoo. Ci jamono jooju, diggu weeru Fewriye la woon, te ñu dogal ne desuñu woon lu ëpp juróom-benn ayu-bés yu ñu mën a doxee saret yu diir ci nees bi, loolu di may nit ñi jot gu baax ngir ñu mën a teew ci ndaje yi. Tànn nañu fukki bérab ak ñaar yi gën a am solo ngir ma liggéeyee fa ci biir juróom-benn ayu-bés yi. Waroon naa def fukki waxtaan, loolu di ma laaj ma wax ñaar-fukki yoon ci ayu-bés bi. Loolu mayuma woon lu dul genn-wàllu bés ci ayu-bés bu nekk, te loolu daan na ma soxal lool ngir ma mën a tukki fukki mayl ak juróom walla ñaar-fukki mayl dem ca beneen bërëbu daje ba.”⁵

GSAM 139Ay téeméeri nit soppiku

GSAM 139.1Yéewute ak gëmalu ay téeméeri nit fu nekk moo topp ci waareg njàggalem ñëw gi, te loolu gën a fës bi ñu jegee njeextalu atum Yawut ya ca 1843 (21 Maars 1844). Ci biir jamonoy sedd jooju la kii di bind, ca dëkkam ba mu juddoo—Victor, N.Y.—la njëkk a dégg ci mbir mi, te donte amoon na fukki at ak ñaar rekk, mu nangu, ci ni mu ko déggee woon, gëm-gëmu ñëw gu ñaareel gi. Dëgg-dëgg, yëg-yëg bu réy la woon ci nit ñi, du rekk ci ndaje yi, waaye fu nekk. Ci jamono jooju, Victor dëkk bu ndaw la woon rekk bu am lu tollu ci ñaari téeméeri dëkkkat, waaye gox-goxaan bi ko wër, nit ñu bare dëkkoon nañu fa. Li juddoo ci ndaje yu toftaloo yooyu ñu amaloon ci dëkk bu ndaw boobu, ñu yégle ne juróomi téeméeri nit ñoo fa gëm.

GSAM 139Seede bu Téereb Atum Metodist bi

GSAM 139.2Ci lu jëm ci yëngu-yëngu yu mag yu yéwénte yi ci toppoon ci gannaaw waxu ñëw gi, danu fekk ci Téereb Atum Metodist bi ne “ci biir ñeenti at yi, dale 1840 ba 1844, am na 256,000 nit ñu soppiku ci Amerik.” Li nekkoon dëgg ci Amerik, noonu la nekkoon itam ci yeneen réew yi ñu woo woon. “Kàttan gu réy àndoon na ak waare gi, te ruu yi daan nañu soppiku fu nekk.” Bi woote bu njëkk bi jëm ci reeru céet gi demee ca jàngu ya,—“ñi ñu woo woon,”—ci ñoom lañu ko tasaare woon ñépp ñi bëggoon a ñëw bokk ci mucc gi di xaar askanu Yàlla. Ndax bataaxal bi ñu ko doon waare, ñaan, walla woy ci “woyi ñëw gi,” yëngu-yëngu bu am doole bu Xelum Yàlla àndoon na ak liggéey bi.

GSAM 140Xale yu di waare ca Suwed

GSAM 140.1Ci biir loolu, dinañu gis naka la Boroom bi liggéeyee ngir dugal yëgle gi ci réew yooyu yoon dafa tere woon ñu waare lenn lu safaanoo ak “egiliis bu ofisel” bi. Suwed bokkoon na ci réew yooyu. Foofu, Boroom bi jëfandikoo na ay xale yu ndaw ngir door liggéey bi. Li njëkk ci feeñal googu amoon na ci nawet atum 1843, ca Eksjö, ci sudd Suwed. Benn xale bu jigéen, bu amoon juróomi at rekk, te musul a jàng jàng mbaa woy, benn bés, ci anam gu am solo lool, woy na bu baax benn woyu Luter bu gudd, daldi yëgle ak doole ju réy ne “waxtu àtteem agsi na,” te di soññ njaboot gi ñu waajal ngir dalal Boroom bi; ndaxte dafa doon ñëw ci lu gaaw. Ñi doonul gëm ci njaboot gi ñaanoon nañu Yàlla mu yërëm leen, te am jéggal. Yëngu-yëngu bii tasaaroo na ci dëkk yi, ay xale yu bare di yégle bataaxal bi. Yëngu-yëngu bu ni mel ci xale yi feeñ na itam ci anam gu néew ci Norwees ak Almaañ.

GSAM 140“Waaw! Dama waroon a waare”

GSAM 140.2Ci atum 1896, bi ma nekkee di amal ay ndaje ci fukki gox ak juróom-ñaar yu wuute ci réewum Suwed, jaar naa ci ay béréb yu bare fa xale ya waarewoon ci atum 1843, te am naa jotu waxtaan ak ñi déggoon waare gi, ak góor ñi waarewoon bi ñu nekkee ay xale. Laaj naa benn ci ñoom ne ko, “Waarewoon nga xibaaru dikk gi bi nga nekkee gone?” Mu tontu ne, “Waare! Waaw, waroon naa waare. Amuma woon benn pexe ci mbir mi. Kàttan gu ma dal, ma wax li ma kàttan googu doon sant ma ma wax.”

GSAM 140Boquist ak Walbom ca Örebro, Suwed

GSAM 140.3Ci diiwaanu Örebro, liggéey boobu tasaaroo na ba mag ñi sax tàmbalee yégle bataaxal bi. Ci la kilifay réew mi, ci xelalug saraxalekat yu “eglis bu ofisel” bi, jàppee ñaari xale yu góor, Walbom, mu am fukki at ak juróom-ñett, ak Ole Boquist, mu am fukki at ak juróom, di wax ne dinañu leen def misaal ci kanamu ñépp. Dañu leen dóor ci seenug ginnaaw yu neen ak ay car yu garabu bouleau, teg leen ci kaso bu Örebro, ak seeni gaan-gaan yuy deret. Bi seeni gaan-gaan wérée, ñu génne leen ci kaso bi, laaj leen ne, “Ndax dingeen bàyyi di waare njàngale mii?” Bi ñu leen dóoraatee ak bant ci ñaareelu yoon, di ubbiwaat seeni gaan-gaan, tontu bi ñu leen man a jox rekk mooy, “Dinañu waare li Boroom bi sant nu ñu ko waare.” Ci ndimbalu benn jigéen ju am tur te bokkoon ci mbooloo mi ca Örebro, Buur Oscar I. wax na kilifa yi ne leen ñu génne xale yu góor ya ca kaso ba, te bàyyi askan woowu. Noonu la dëgg am ndam ca Suwed.

GSAM 141Seedeeb Boquist

GSAM 141.1Ci téere bii di Review and Herald, ci 7 Oktoobar 1890, am na fa ab nettali bu am solo lool ci mbirum waareg xale yi, bu O. Boquist moom ci boppam bind. Mu nee:—

GSAM 141.2“Ci atum 1843, amoon na yëngu-yëngu bu diine ci biir askan wi ca Paroosu Karlskoga, ci Diiwaanu Örebro. Njiit yi ci yëngu-yëngu boobu ay xale ak ay waxambaane lañu woon, ñu leen doon woowe ‘rapare.’ Ñooñu dañu doon waare ak kàttanu Yàlla, te di yëgal askan wi, ak kàddu gu dëgër, ne waxtu àtteb Yàlla agsi na.

GSAM 141.3“Ci lolli at mooma, man, O. Boquist, bi ma amee fukki at ak juróom, ak beneen waxambaane, Erik Walbom, bu am fukki at ak juróom-ñett, doole ju ñu gisul jii dafa ñu yóbbaale ba tax nu mënutoon nu jéem a xeex. Bi nu jàppee ci kàttan gu sell googu rekk, ñu daldi tàmbalee wax ak nit ñi, di yëgal ak baat bu kawe ne waxtu àtteb Yàlla agsi na, di leen jox ndigal ci Yowel 2:28-32 ak Apokalips 14:6, 7.”

GSAM 141Xale yu am gis-gis

GSAM 141.4Nit ñi xamal nañu ma ne ñi doole ju sell jooju laaloon, dañoo fàtte woon lépp lu leen wër. Ci dëgg-dëgg, dañoo nekkoon ci gis-gis bu jóge ci Yàlla, te di wax ak doole ju am kàttan tey wone njumte. Wax nañu ne xale yu ndaw yooyu, bi ñu nekkee ci laal googu, dañoo daan wax ak kàttan ak teraanga ni mag ñi. Kon ñi ko gisoon jàpp nañu ne Boroom bi moo leen doon jëfandikoo ci anamum waxi-xelu ngir ñu wax dëgg yu am solo yooyu. Ki bind bi yokk na ci ne:—

GSAM 142.1“Nit ñi daje nañu ci mbooloo mu réy ngir déglu nu, te sunuy daje wéy nañu bëccëg ak guddi, loolu jur yéewute gu mag ci wallu diine. Ndaw ak mag ñépp, Xelum Yàlla laal na leen, ñu daldi yuuxu Yàlla ngir mu yërëm leen, di nangu seeni bàkkaar ci kanamu Yàlla ak nit ñi.

GSAM 142.2“Waaye bi saraxalekat bi ci jàngu ja xamee loolu, def nañu jéego yu bare ngir noppil nu, te noonu taxawal yëg-yëg gu mag gi amoon ci wallu diine; waaye jéego yépp amul njariñ. Ci lañu laaj njiitu polis bi mu jàpp nu, te ci diirub juróom-bennu ayu-bés, wut nañu nu ci àll bi te gisuñu nu, fa nu mujjee dem sàmmu.

GSAM 142.3“Waaye mujj gi, woo nañu nu ngir nu teew ci kanamu pasteuru jàngu bi. Sunu lim yokku na ba ñeent-fukki xale yu góor ak yu jigéen ñoo teew ca kër pasteur ba, foofu lañu ñu àttee ci àtte bu gudd. Ñépp ba mu des man ak Walbom lañu bàyyi ñu dellu seeni kër; waaye ñun dañu ñu jàpp, te ci suba sa ca lañu ñu tëj ca kaso bu Örebro, foofu lañu ñu boole ak ay sàcc ci néeg bu nimero 14, ni mel ni def nañu bàkkaar bu réy.”

GSAM 142Seedeeb Maggu Boquist bu jigéen

GSAM 142.4Ci 22 Sàttumbar 1896, maggu Boquist bu jigéen, bu amoon juróom-ñaar-fukki at ak ñaar, ñëw na ci sunu ndaje ca Örebro, te nettali nu li daloon rakkam bu góor; ndaxte seede woon na ci dóor gi ñu ko dóor, kas gi ñu ko kas, ak goreel gi ñu ko goreel. Moo ñu woyal woy wi Boquist ak Walbom woyoon bi ñu doon génn kaso gi jëm ci pon bi ci kaw xendi bi wëraloon tata ju ñu tabaxoon ci fukkeel ak juróom-bennelu xarnu, bi ñu jëfandikoo woon niki kaso ci atum 1843. Kàttanu yëngu-yëngu gu 1843 gi àndoon na ak seede gi ak woyu woy wi. Su ñu ko tekkee ci Angale, woy wi nii la tegee:—

GSAM 143Woyu Boquist ak Walbom

GSAM 144Xale bu daan waare ca Karlskoga

GSAM 144.4Am na benn borom-kër bu dëkk Örebro, nettali ma lu xewoon ca Karlskoga, fa la dëkkoon atum 1843. Mu ne:—

GSAM 144.5“Benn xale bu am juróom-ñetti at, bu musula jàng mbind, daldi tàmbalee waare bataaxal bi, di jëlaat ay wax yu bare ci Biibël bi. Nit ñi nee nañu, ‘Xale bii dafa fees dell ak Biibël.’ Lii am na gannaaw bi Buur Oscar waxee ngir jàppale ñi ñu doon sonal, moo tax saraxalekat bu bérab boobu mënul woon a yóbbu xale bi ca yoon ngir taxawal liggéeyam bi; waaye dafa wax nit ñi ne nañu ko indil ci kanamam, te moom dina ko feeñal, te won leen ni mu xamul Baat bi.

GSAM 144.6“Ci kanamu mbooloo mi, saraxalekat bi ubbi na téereb woyu diineem, laaj xale bi mu jàngal ko. Xale bi tontu ne, ‘Mënuma jàng;’ waaye dafa wëlbati gannaaw ci saraxalekat bi, woy woy wi bépp ci anam gu jub, la ca njëkk ba ca mujj, saraxalekat bi di ko seetaan ci téere bi te jaaxle lool. Saraxalekat bi nee na xale bi, ‘Dafa melni xam nga lépp.’ Xale bi tontu ne, ‘Déedéet. Duñu nu may saa su nekk ñu wax lépp li nu xam.’

GSAM 145.1“Saraxalekat bi daldi ubbi Kóllare gu Bees gi, ne xale bu góor bi, ‘Jàngal ma ci.’ Xale bi tontu ne, ‘Mënuma jàng.’ Saraxalekat bi laaj ko, ‘Wante, lan nga xam ci Biibël bi?’ Mu tontu ne, ‘Xam naa fa am benn aaya bu baat bii di ak nekk ci fukki yoon ak ñeent.’ Saraxalekat bi nee na, ‘Déedéet! Amul benn aaya bu mel noonu ci Biibël bi.’ Xale bu góor bi nee na, ‘Ndax mën nga ma jàngal Apokalips 18:13?’ ‘Waaw,’ la sëriñ si tontu. Bi mu jàngee, nit ñi di waññ, te dëgg-dëgg baat bi ak amoon na fa fukki yoon ak ñeent, te ci fukki yoon ak ñeent yooyu, bokk na ci ‘yeew ruuy nit ñi.’ Mbooloo mi daldi yuuxu ne, ‘Gis ngeen! Gis ngeen! Xale bi moo xam Biibël bi ëpp saraxalekat bi!’ Ci mer bu réy, saraxalekat bi bàyyi mbir mi, te ba ca jamono jooju, mu bàyyi mbooloo mi ci jàmm.”

GSAM 145.2Kon, ci gémmiñu xale yi la Boroom bi dëgërël kàddoom, te ci anam gu yéeme gii la yóbbu dëggam ci noppi askan wi nga xam ne seeni yoon tere woon nañu ñu waare beneen njàggalem lu dul bu “diine ju ñu samp.”

GSAM 145Mayi Xel mu Sell mi Jëm ci Bataaxal bi

GSAM 145.3Du woon ci Suwed rekk la Boroom bi, ci biir yëngu-yëngu ñëw gi, waxee ak askanam jaare ko ci mayi Xelam. Ci Ekos, ci Angalteer, ak itam ci Amerig, Boroom bi jàngal na askanam jaare ko ci ay feeñal yu am solo.

GSAM 145Gis-gisu William Foy

GSAM 145.4Ci atum 1842, amoon na ca Boston, Mass., benn góor bu jàng lool, tuddoon William Foy, te doonoon waxkat bu mën. Doonoon na Baptist, waaye dafa doon waajal ngir nekk pasteur bu Episcopal. Boroom bi, ci yërmandeem, may na ko ñaari gis-gis ci atum 1842, benn bi ci 18 fan ci weeru Saŋwiyee, beneen bi ci 4 fan ci weeru Fewarye. Gis-gis yooyu wone woon nañu bu leer ne ay firnde yu wóor lañu yu Xelum Yàlla. Dañu ko daan woo fu nekk ngir mu wax ci minbaar yi, te du Episkopal yi rekk, waaye Baptiste yi ak yeneen kuréel yu diine yi itam. Su daan wax, dafa daan sol saa su nekk saaya bu boroom diine yi, ni ko boroom diine yu egëlis boobu di sole ci seeni jaamu Yàlla.

GSAM 146.1Gis-gisu Sëñ Foy yi, dañoo jëm ci dikk gu jege gu Kirist, tukki askanu Yàlla jëm ca dëkk bu asamaan ba, suuf su bees si, ak ndamu nekkinu ñi ñu jot. Ndaxte dafa xarañoon ci làkk te amoon kàttanu melookaan bu réy, dafa daan yëngal fu mu jaar. Ci woote la daan tukki di dem ci dëkk yi di nettali mbir yu yéeme yi mu gisoon; te ngir mën a dalal mbooloo mu réy mi daan daje ngir déglu ko, dañu daan jël ay saal yu yaatu, foofu la daan nettalil ay junni-junniy nit li ñu ko wonoon ci àddina ju kaw ji, rafetayu Yerusalem bu Bees bi, ak mbooloom malaaka yi. Bu muy wax ci mbëggeel gu lemu te am yërmande gi Kirist am ci bàkkaarkat yu néew doole yi, da daan soññ ñi gëmagul woon ñu wut Yàlla, te ñu bare ñu ngi toppoon ay ñaanam yu lemu yooyu.

GSAM 146Gis-gisu Ñetti Jéego yi

GSAM 146.2Liggéeyam wéyoon na ba atum 1844, ci jege jeexitalu ñaari junni ak ñetti téeméeri fan yi. Ci lañu ko mayee beneen feeñalug Xel mu Sell mi,—ñetteelu gis-gis, bu mu déggul woon. Ci biir gis-gis boobu, lañu ko won yoonu askanu Yàlla ba ca dëkk bu sell ba. Mu gis benn barab bu yaatu, walla jéego, bu mbooloo mu réy dajaloo woon. Yenn saa yi, am na ku daan wàcc ci biir jéego bi ba doo ko gis, te ñu ne ko, “Wàcc na ngëm gi.” Ci noonu, mu gis nit ñi ñuy yéeg ci ñaareelu jéego, walla barab, te am na ci ñoom ñenn ñu fa itam wàccee ba doo leen gis. Ci mujj gi, ñetteelu barab bu teggu feeñ na, bu yegg ba ci buntu dëkk bu sell bi. Mbooloo mu réy dajaloo na ak ñi agsi woon ci barab bu teggu bii. Bi mu doon xaar Boroom bi Yeesu agsi ci lu gaaw, gisul woon ne ñetteelu bataaxal moo waroon a topp ñaari bataaxal yu njëkk yu Apokalips 14. Looloo tax gis-gis bi deful woon lu mu mën a firi, mu bàyyi di wax ci kanamu mbooloo. Gannaaw bi diir bi ñu waxoon ci waxyu bi jeexee, ci atum 1845, dafa déggoon keneen muy nettali gis-gis boobu, di ko firil ne “bataaxal bu njëkk bi ak bu ñaareel bi joxees nañu, te bu ñetteel bi war na ci topp.” Lu gàtt gannaaw loolu, Sëñ Foy dafa feebar ba dee.

GSAM 147.1Ak firnde yu mel nii yu kàttanug Yàlla ci biir waareg ñëwam “ci buntu kër yi”, ak mbégteem junni-junniy nit ñu doon bàyyi bàkkaar ngir liggéeyal Boroom bi, te di xaar ñëwam, nit ñi gën nañoo wóor ne lii mooy dëgg-dëgg bataaxalub Boroom bi jëm ci àddina.

GSAM 147.2Waaye 21 Maars 1844 jot na te jàll, te Boroom bi ñëwul. Waaye ñi daan jàpp ci gëm-gëm te xalaat bu baax, seen xalaat mooy ne topp nañu xalaatu Boroom bi, te ci jamono ji mu ware, lépp dina leer.