Saar 15 — Leer gu gën a yokku ak ay kéemtaan yu gën a réy
GSAM 235.1“Fàttalikuleen bés ya jàll, ginnaaw bi ngeen amee leer, ngeen dékku xare bu metti; benn wàll bi, bi ñu leen di seetaan ngir ñàkk-kersa ak naqar; beneen wàll bi, bi ngeen ànd ak ñi ñu leen doon def noonu.”1
GSAM 235.2Jamono ji dale ca naqar ga ci atum 1844 ba keroog leer gu mat sëkk gi ci lu jëm ci bérab bu sell bi ak bataaxalub ñetteelu malaaka bi feeñee, jamono ju metti la woon te wuute. Adventist yi nga xamne saxoon nañu ci seen gëm-gëm ne ñoo amoon dëgg ci yëngu-yëngu bi weesu, ñoo doonoon dëgg-dëgg ñu ñépp di seetaan ngir ñàkk-kersa ci kanam ñi foogoon ne bataaxal bi dafa tas lépp; te looloo taxoon ñu leen di ñàkkal bu metti. Loolu mën nañu koo muñ ak mbégte li feek ñu jàppoon ci Boroom bi ak ngëm, te bokkoon ci teewaayu Xelum Sellam.
GSAM 235Ñaari Poñ yu Mu Gën a Song
GSAM 235.3Seytaane amoon na ñaari poñ yu mu jagleeloon ngir nattu askanu Adventist yi. Bu njëkk bi mooy tax ñi gëmoon bu wér ne jamono ji waxi yonent yi tëraloon jeex na, ñu gëm ne ñëw gu ñaareel gu Kirist ag ñëw gu ruu la, te itam ne ci anam gu mu mën a doon, ag ñëw googu am na ko ci njeextalu ñaari junni ak ñetti téeméeri fan yi. Ñaareel bi mooy nax ñi seen gëm-gëm ci seen jaar-jaar bu jàll di yëngatu, ba ñu bàyyi lépp. Kon, bi dëgg-dëgg gi jëm ci bérab bu sell bi ak bataaxalu ñetteelu malaaka bi di feeñ ndànk-ndànk ci Mbind mu Sell mi, Bataaxali Xelum Yàlla, jaarale ko ci mayu yonent, ñoo ngi doon dëggël doxalin bu jàll ba, di ko woowe “leeral gu leer” gu Yàlla samp ca njobbaxtalu yoon wa, ngir mu leeral ba ca dëkk ba, te di won firnde yi nekk ci Mbind mi ne ñëwum ñaareelu Kirist dina nekk dëgg-dëgg te moom ci boppam, te kon mënul woon a doon xew-xew bi ca njeextalu “bés” ya.
GSAM 236Ay Feeñal yu Yéeme
GSAM 236.1Su fekkee ne Boroom bi di wax ak askanam ci ay gis-gis ci jamono ju mujj jii, ndax dunu xaar ne ci feeñal gi ci boppam dina am ay firnde yu leer yu jóge ci Yàlla? Firnde yooyu feeñ nañu ci gis-gisu Soxna E. G. White. Xew-xewu gis-gis yi ci boppam, niñu ko wongee ci Saar 13, kéemtaan la rekk; waaye am na ay mbir yu yéeme yu bare yu ànd ak gis-gisam yu njëkk ya, yoo xamne dinga leen gis su ngeen gënee jàng liggéey bii; te ndax mën nanoo xaar lu wute ci may gu mel nii, gu Yàlla taxawal ngir xëcc xelu nit ñi, te tax ñu wax, ni Musaa, “Dinaa wëlbëtiku, seetaan mbir mu réy mii”? Wax rekk gu ab jànx bu néew doole, bu feebar, te mel ni dafa bëgg a dee, di wax ne Boroom bi may na ko gis-gis, dootul doyoon ngir def lii. Mbir yu yéeme yi àndoon ak gis-gis yi ñoo taxoon nit ñi soxla leen, te ñu laaj jànx ji mu di dem ci bérab yu bare di nettali li Boroom bi ko digaloon mu yégal ñeneen.
GSAM 236Ay firnde yu yéeme ci gis-gis bu ñetteel bi
GSAM 236.2Fii dinaa leeral yenn dëgg-dëgg yi jëm ci gis-gisam bu ñetteel bi, bi mu amoon ca kër baayam, bi ñu tuddé ci Saar 13, ni ma ko baayu Soxna White ak yaayam, rakkam ju jigéen, Soxna Sarah Belden, ak ñeneen nettalee.
GSAM 236.3Ci néeg bi mu amee gis-gis bi, amoon na fa ci kaw komod bi benn Biibël bu mag lool bu njaboot gi. Benn la woon ci yi Joseph Teale móoloon ca Boston, ci atum 1822. Téere bi am na fukk ak juróom-ñetti poos ci guddaay, fukk ak benn ci yaatuwaay, te am na ñeenti poos ci rëyaay, te diis na lu ëpp tuuti fukk ak juróom-ñetti poond. Bi mu nekkee ci gis-gis bi, dafa jóg, jël Biibël bu diis bii ci loxoom bu càmmooñ, te téere bi ubbeeku, tàllal loxoom, mu def koñ bu 90° ak yaramam; ba noppi lu ëpp genn-wàllu waxtu, ak loxoom bu ndeyjoor, di wëlbët xët yi, di wone ay bérab yu wuute ci Mbind mi, yu mu doon baamtu te ay bëtam di xool kaw, te di xool ci wet gu safaanoo ak téere bi. Rakkam ju jigéen, Sarah (mi mujj doon jabaru Stephen Belden), walla, yenn saa yi, keneen ku fa teewoon, daan xool bérép bu nekk bu baaraamam tëraloon, te gis bu leer ne saa su nekk ci bérép bu nekk la daan baamtu mbind mi baaraamam tëraloon. Yaay Harmon nee na doomam bu jigéen bii di Ellen, ci melokaanam bu yoon, “amul woon doole, ndax ñàkk kàttan, ngir man a yëkkati Biibël bu diis boobu ci kaw komod bi; waaye ci gis-gis bi, dafa ko jàppee ci anam gu yomb, ni mel ni ab Testaamaŋ bu tuuti rekk la woon.”
GSAM 237.1Lii, dëgg-dëgg, kéemtaan la woon!—ab jànx bu doyadi, bu peeséwaayam tollu ci juróom-ñaari fukki liibar rekk, di téyé ab Biibël bu diis lu weesu genn-wàllu waxtu ci taxawaay bu kenn ku am doole mënutoon ko téyé lu mat ñaari simili; delloosiwaat, di jàll ci benn barab dem ci beneen ngir jàng ay waxi Mbind mi, te loolu lépp di nekk wax ji mu doon baamtu, ci jamono jooju bëtam di xool kaw te jegeñ ak téere bi; te mujj gi, baat bu jóge ci nit ku poomam yëngutul te noyyiwul, tey baamtu bu baax waxi Mbind mi mu doon wone,—lii de, ci dëgg-dëgg, kenn mënul a wax ne nit a ko def, mbaa ne feebar a ko waral. Ñi ko gisoon jàppoon nañu ne lii mooy feeñug Xelum Ki waxoon ca garab gu tàkk ga. Feeñ yu mel nii ci ñetteelu gis-gisu Jànk Harmon, bu ñu ko xamee, indi woon na firnde ju wér ne kàttan gu ëpp doole doom-aadama moo nekkoon ci gis-gis yooyu.
GSAM 237Gis-gisu Topsham
GSAM 237.2Gannaaw xew-xew boobu amul lu yàgg, mbooloom Adventist yi ca Topsham, di benn dëkk bu nekk lu tollu ci fanweeri miil ci penku-bëj-gànnaaru Portland, Maine, bi ñu déggee li Boroom bi defaloon Jànk Ellen G. Harmon, ñu woo ko ca seen bërëb ba. Nangu nañu woote gi, looloo tax mu def njëkk-njëkkam ca Topsham. Daje yu Adventist yi ca jamono jooju, ca kër Sëñ Curtiss lañu ko daan ame. Soxna Frances Lunt (mi nekkoon Jànk Frances Howland), bu Oakland, Cal., jox na ma bataaxal bii di topp, te ñu bind ci 19 Saŋwiyee 1890:—
GSAM 238.1“Man, ak njabootu sama baay, danu doon teew ndaje yu Soxna Harmon yi ca Topsham, ci atum 1845, te ci biir ndaje yooyu, am na gis-gis. Mooy yoon wu njëkk wu nu ko gisee mu am gis-gis. Benn ci Baibël yu yàgg yooyu [Baibëlu Njabootu Teale, bu diis fukk ak juróom-ñetti liibar] Moom la Mbokk Curtiss moomoon. Baibël bu mag bii, Soxna Harmon jël na ko ci kaw komood bi bi mu nekkee ci gis-gisam, di wone ay bérab ci Mbind mi ni muy wëlbati xët yi, te ay bëtam di xool kaw, di sori téere bi. Bérab yi mu doon waxaat, ay kàdduy njàngale lañu woon, walla ay kàdduy dëgërël, walla ay kàdduy yedd. Beneen mbir mu doy waar ci feeñte googu mooy ni téere bi nekke woon. Dafa nekkoon ci loxoom lu ubbeeku, mu tëdd ci anam gu mel ni ñeent-fukki dog ak juróom, te kenn keneen mënul woon a téye benn téere ci anam googu te du ko raw ci loxoom ci saa si; waaye Soxna Harmon jàppoon na téere bi noonu ay simili yu bare, mu dëgër lool ni dafa taq ci loxoom, ci biir loolu muy jaar ci ñi nekk ci néeg bi, di leen wër.”
GSAM 238Seedeeb Soxna Truesdail
GSAM 238.2Beneen seede ci gis-gis boobu mi ngi bawoo ci Soxna M. C. Truesdail, bu dëkk Trenton, Mo., te ñu bind ko bisu 27 Saŋwiyee 1891. Mu ne:—
GSAM 238.3“Amoon naa fukki at ak juróom ci atum 1845, te teewoon naa bi Soxna Harmon njëkkee ñëw Topsham, bi mu amee gis-gis bi ca kër Mbokk Curtiss, foofu la jëlee Biibël bu mag bu njaboot gi, yékkati ko ci anam gu kenn ci ñi fa nekkoon mënutoon a téye téere ci loxoom te du ruus ci saa si.
GSAM 238.4“Soxna Harmon nekkoon na ci gis-gis lu ëpp ñaari waxtu. Moom mooy feeñalug kàttanug Yàlla gu gën a yéeme gi ma mës a seetlu, te gis naa ko ci gis-gis lu ëpp fukki yoon ak ñaar. Yoon yooyu yépp, ay jamono yu fees ak tiitaange ak xoolaat bopp lañu woon, waaye bii dafa leen ëppoon lépp. Ay! nu ngi doon lox-loxi bi Ngorug asamaan di nu jàngal jaarale ko ci jëfekaayam bu doyadi bi; bi muy nu jàngal ay bérab yu nu dalal xel te jekk ak sunu nekkin wu jafe wi; yu melni Ebriyee 2:2, 3; Saag 5:7, 8; Ebriyee 10:35, 39; 1 Piyeer 1:7; Luka 12:32-37, ak yeneen yu bare, mu jàpp Biibël bu mag bu njaboot gi ka mu kawe lool ba tax ma waroon a taxaw ci kaw ab siis ngir mën a jàng fa mu doon wone. Xalaatuma ne Soxna Harmon gën na woon a gudd lu ëpp ñaari poos.”
GSAM 239.1Feeñal yu ni mel yii ñoo gëmaloon ñi amoon njub ne am na doole ju ëpp doole doom-aadama ju doon saytu jigeen ju woyof jii, te ay woo jóge ci gox-goxaan yu wuute ci New England di ko laaj mu ñëw ngir seede.
GSAM 239Liggéeyu Loxo bàkkaar la
GSAM 239.2Gannaaw loolu tuuti, lañu jox Jànk Harmon ndigal, ci gis-gis, mu dem Paris, ci diiwaanu Maine, fa amoon na ay nit ñu gëmoon ne bàkkaar la liggéeyu loxo. Pasteur Stephens, bu Woodstock, ci Maine, moo jiite woon njuumte googu, te amoon na sañ-sañ bu réy ci kaw ñeneen ñi. Moom, ab jàngalekatu Methodist la woon bu njëkk, te ñu jàppoon ko ne ab Kiristeen bu woyof te wóor la. Am na wóolu gu bare ci nit ñi ndax yéeneem ju réy ci dëgg gi, ak dundinam ju mel ni ku sell, looloo taxoon ñenn ñi gëm ne Yàlla moo ko daan jubal. Boroom bi jox na Jànk Harmon ab artu ngir moom. Wax na ne dafa doon dem kontar kàddug Yàlla ci bañ a liggéey, ci di forsee ay njuumteem ci ñeneen, ak ci di ñàwlu képp ku ko nanguwul. Dafa weddi firnde yépp yi Boroom bi joxe woon ngir mu gis njuumteem, te bañ a nangu ay bàkkaaram. Dafa topp ay xalaat rekk, di def ay tukki yu metti, di dox ay yoon yu gudd, foo xamne ñàkkal ak tooñ rekk la fa doon am, te jàpp ne ci loolu lépp dafa doon sonn ngir Kirist. Xelam ak gis-gisam dañu leen teg ci wet.
GSAM 239.3Ci lu jëm ci seede gu Jànk Harmon ak li mujje ci mbir mi, dinaa jël ay wax ci bataaxal bu ma jot bu jóge ci Soxna M. C. Truesdail, mi nekkoon ca jamono jooju ca Paris, Maine. Ginnaaw bi mu joxee ay leral yu dëppoo ak li ñu wax ci kaw, mu nee:—
GSAM 240.1“Ñépp nangu nañu seeni tooñ, ku ci dul seen njiit li, Jesse Stephens. Soxna Harmon artu na ko ne su suufeelul boppam te nangu ay njuumteem, dina gaaw a jeexal dundam. Ñépp xamoon nañu ne lii ab waxi-kanam la woon ne dina rey boppam ci anam gu mu mën a doon.”
GSAM 240.2Lii mooy li topp ci mbiram:—
GSAM 240.3“Gannaaw bi ko mbooloom ndawam ba bàyyee, dafa daldi naqarlu, te yàggul dara mu ñàkk xelam, di bañ lépp lu ñu togg ñu bon ñi. Déggagul woon ne dellusi naa, jóge Massachusetts bi ma ko yobboo woon añam. Bi mu yéegalee loxoom bu melni yax jaar ci buntu bu ndaw ci palanteer bi, mu laaj ne, ‘Yàlla moo la yónni ak lii, Soxna Marian?’ Bi mu gisee ni ma sikk-sikkee ci sama tontu, dafa bañ a laal dara. Nekkinam bu metti boobu, ñu tëj ko ci biir néeg bu ndaw ca kër rakkam (ku gëmul), fàttali na ma artu gi ñu ko yónnee woon ak yërmande jóge asamaan, te mu bañ ko woon ak pas-pas bu réy. Ñu yóbbu ko ca njabootam ñaari fan gannaaw seetsi bu naqari bii, foofu la gaaw faa jeexal bakkanam ci boppam, mu def ay sërub lalam ay buum.”2
GSAM 240Waxi-kanam bu Mat
GSAM 240.4Ci nawet atum 1845, ci woote Otis Nichols, Jànk Harmon dem na Massachusetts, te rakkam ju jigéen, Sarah, àndoon na ak moom. Ñu daloon ca kër guñu bokk ak Sëñ Nichols. Moom ak soxnaam dañu leen daan yóbbu seen kales, di leen yóbbu ci barab yu wuute ngir amal ay ndaje, foofu la Jànk Harmon daan joxe seedeem. Noonu la mën a seeti Boston, Roxbury, ak Carver. Ci seen ñaareelu tukki ca Boston, Massachusetts, am na fa lu xew lu am solo lool.
GSAM 240.5Am na woon ca Boston ak li ko wër ab mbooloo mu ay nit ñu fonk seenug gëm-gëm lool, ñoom itam ñu gëm ne bàkkaar la liggéey, te seen bataaxal bu mag bi mooy, “Jaay leen li ngeen am, te séddale.” Ñu nee ñu ngi ci atum njukkéel, ne suuf si war na noppalu, te ñi ñàkk war nañu leen dundal te duñu liggéey. Sargent, Robbins, ak ñeneen ñu ci nekkoon ñooy njiit yi. Ñu weddi woon gis-gis yi, nee ay jinné la, ndaxte seeni njuumte lañu leen won. Dañu doon sonal képp ku gëmul woon ni ñoom.
GSAM 241.1Bi Jànk Harmon ak rakkam di seeti ca kër Sëñ Nichols, Sargent ak Robbins jóge Boston ngir laaj ko ndimbal, te ne ko ñu ngi ñëwoon ngir seeti ko, te fanaan fa. Sëñ Nichols tontu ne kontaan na lool ci seen ñëw, ndaxte Jigeen Sarah ak Ellen Harmon ñi ngi woon ca kër ga, te bëggoon na ñu xamanteek ñoom. Ci saa si, dañoo soppi seen xalaat, te manuñu leen woon a dénk ñu dugg ci biir kër gi. Sëñ Nichols laaj na bu Ellen mën a nettali bataaxal bi mu yoroon ca Boston, te bu ñu déggee, ñu àtte. “Waaw,” lañu ne, “kaay ca Boston ci Sàbat bi di ñëw [Dibéer lañu doon wax, ndaxte jëlaguñu woon Sàbat bi]; bëgg nañu am tawfeexu déglu ko.”
GSAM 241.2Sëñ Nichols nettali na ma lii ca këram, ca Dorchester, ci atum 1858. Mu nee defoon na ay waajalem yépp ngir dem Boston subag Sàbat ak saretam, jël Jànk Harmon yóbbu ko ca ndaje ma ñu waajaloon. Ci ngoon soosu, bi ñuy ñaan ci njaboot gi, mu yéeg ci gis-gis. Bi mu génnee ci gis-gis boobu, mu ne, “Mbokk Nichols, duma dem Boston suba; Boroom bi won na ma ne war naa dem Randolph. Am na fa liggéey bu ma fa war a def.” Sëñ Nichols dafa fonkoon lool kàddoom. Dafa digoon ne dina ko yóbbu Boston suba si, te mu laaj ak jaaxle ne, “Lu ma war a def ak sama kàddu bi ma joxoon Sargent ak Robbins?” “Bul ci sonal sa bopp,” la Jànk Harmon wax, “Yàlla digal na ma ma dem ci beneen yoon bi.” “Waaw,” la Sëñ Nichols wax, “dégguma ko.” “Boroom bi won na ma ne dinanu ko dégg bunu eggee foofu,” la Jànk Harmon wax. “Waaw,” la Sëñ Nichols wax, “amul beneen yoon boo fa mënee dem lu dul ñu ñëw jël la, waaye xamuma naka laay leralal mbir mi sama mbokk yi nekk Boston.”
GSAM 241.2Sëñ Nichols yokk na ci ne ma, “Soxna Harmon gis na seen naaféq ci gis-gis bi, ne du am benn ndaje ca Boston ci bésu Sàbat bi, ne Sargent, Robbins, ak ñeneen ñi leen di kontar dinañu daje ak mbooloo mu mag mi ca Randolph (fukki miil ak ñett ca Boston) ci bésu Sàbat bi; te itam fàww nu daje ak ñi leen di kontar ca Randolph, ci seen daje bu bésu Sàbat bi, te foofu lañu ko waroon a jox ab bataaxal bu leen di wóoral, loolu di gëmal ñi jub te amul benn xalaat bu ñu jàpp, ndax gis-gisam yi ci Boroom bi la jóge walla ci Seytaane.” Ci palàsu dem Boston ba pare dem Randolph, di tukki lu tollu ci ñaar fukki miil ak ñaar, dañoo dem ca Randolph rekk, te agsi fa lu jege waxtu daje gi. Foofu lañu fekk ñi nga xam ne déggoo woon nañu ak ñoom ngir daje ca Boston. Ci la Sëñ Nichols wax ne, “Léegi dégg naa ko.”
GSAM 242.1Jéego bi Sargent ak Robbins defoon ngir moytu seede gu Jànk Harmon gi, ak ni ñu ko yobboo woon ba mu dajeek ñoom, am na solo lool ci xelu ñenn ci ñi teewoon. Ci ndaje mi ci boppam, dinaa jël nettali bi Sëñ Nichols joxe woon:—
GSAM 242Ay firnde yu yéeme
GSAM 242.2“Soxna Ellen, gis-gis dal na ko ak ay firnde yu yéeme, te wéy di wax ci biir gis-gis bi ak baat bu leer, bu ñépp ñi teewoon mën a dégg bu baax, ba jant bi di so. Sargent, Robbins, ak French, mer nañu lool, te itam jaaxle, bi ñu déggee Soxna Ellen di wax ci gis-gis bi, li ñu waxoon ne ci Seytaane la jóge; jëfandikoo nañu seen kàttan gépp ak seen doole gépp ngir dindi solo si gis-gis bi amoon. Ñu daan booloo woy ci baat bu kawe, ba pare di wéy di wax ak di jàng ci Biibël bi ci baat bu kawe, ngir kenn bañ a dégg Ellen, ba seen doole jeex, te seeni loxo di lox ba manuñu woon a jàng ci Biibël bi. Waaye ci biir coow loolu lépp ak jaaxle gi, baatu Ellen bu leer te kawe, bi muy wax ci gis-gis bi, ñépp ñi teewoon dégg nañu ko bu baax. Ñi ko doon xeex wéyoon nañu ci liñu mën a wax ak a woy, donte sax ñenn ci seeni xarit yu bopp yedd nañu leen te laaj leen ñu taxaw. Waaye Robbins nee na, ‘Yéen, benn xërëm ngeen a sukk: benn xalu wurus ngeen a di jaamu.’
GSAM 243.1“Sëñ Thayer, boroom kër gi, gëmul woon bu wér ne gis-gisu Ellen jinné la woon, ni ko Robbins waxe. Bëggoon na ñu seet ko ci benn anam. Dégg na ne gis-gis yu dooley Seytaane di indi, dañu koy taxawal su ñu ubbee Biibël bi te teg ko ci nit ki am gis-gis bi, mu laaj Sargent ndax dina ko seet ci anam googu, waaye Sargent bañ na ko. Ci noonu, Sëñ Thayer jël na benn Biibël bu mag te diis bu njaboot gi ci formaat quarto, bu nekkoon ci taabal bi te ñu ko faralul woon di jëfandikoo, ubbi ko, teg ko ci dënnu Ellen bi mu nekkee ci gis-gisam ba, ci jamono jooju mu tëggoon ginnaawam ci miir bi ci koñu néeg bi. Ci saa si ñu tegale ko Biibël bi, mu jóg ci ay tànkam, dox ba dugg ci diggu néeg bi, Biibël bi ubbeeku ci benn loxoom, mu yékkati ko ba fu mu mën a yéeg, te bëtam di xool ca kaw rekk, mu wax ak kersa gu mag ne, ‘Seede bu sell bi jóge ci Yàlla,’ walla ay kàddu yu ni mel. Gannaaw loolu, bi mu téyee Biibël bi ci benn loxoom, te bëtam di xool ca kaw, te du ci Biibël bi, dafa yàgg di wëlbati xët yi ak beneen loxoom, di teg baaraamam ci ay bérab, te di jàng kàddu yi ci anam gu wóor ak baat bu am solo. Ñu bare ci ñi fa teewoon xooloon nañu bérab yi baaraamam di jëm, ngir seet ndax dafa leen di jànge ni mu ware, ndaxte ci jamono jooju bëtam dafa doon xool ca kaw. Yenn ci ay béréb yi mu tuddoon ay àtte lawoon ci kaw ñu bon ñi ak ñiy saaga Yàlla; te yeneen yi ay ndigal ak ay xelal lawoon ci jëm ci sunu nekkinu tey jii.
GSAM 243Gis-gisam bi gën a yàgg, lu ëpp juróom-benn waxtu
GSAM 243.2Ci nekkin woowu la wéyoon ngoon gi yépp ba jant bi bëggee so, ba mu génn ci gis-gis bi. Bi Ellen jógee taxaw ci ay tànkam ci gis-gis bi, te téere Biibël bu diis bu ubbeeku nekk ci loxoom, di doxantu ci biir néeg bi, di jàng ay bérab ci Mbind mi, Sargent, Robbins, ak French ñu noppi. Ci li desoon ci waxtu wi, dañoo jaaxle woon, ak ñu bare ñu ci topp; waaye dañoo tëj seeni bët, te muñ rekk ba duñu woné dara ci li ñu doon yëg.3
GSAM 244Céetu Jànk Harmon
GSAM 244.1Fanweeri fan ci weeru Ut, atum 1846, la Jànk E. G. Harmon ak Pasteur James White séy, te ñoom ñaar ñépp ñoo doon liggéey ngir yékkati bataaxal bi. Ci biir atum 1847, seen liggéey li ci ëppoon ci Maine ak Massachusetts la woon.
GSAM 244.2Sàbat bu njëkk ci weeru Awril, ñu joxoon Soxna White gis-gis bu am solo lool, ca kër Stockbridge Howland, ca Topsham, fa lañu daan amal ndaje yi ci jamono jooju. Gis-gis boobu mooy bi ñu tuddé ci téere bi tudd Early Writings, foofu la gisee bérab bu sell bi ak li ci nekk, jamonoy jafe-jafe bi, ñi sell di daw jóge ci dëkk yi, ñu bon ñi di leen wër, seen mucc ci baatub Yàlla, jubiili bi, ñëwub Boroom bi ci saret bu niir bi, ak yeneen. Baax na ñu seet tuuti ci ay yëngu-yëngu yam bi mu nekkee ci gis-gis boobu.
GSAM 244Ay Biibël yu bare yu ñu jëfandikoo ci biir gis-gis
GSAM 244.3Soxna Frances Lunt (doomu S. Howland), ci fukkeel ak juróom-ñeenteelu fan ci weeru Saŋwiyee atum 1890, nee na ma:
GSAM 244.3“Ci wetu néeg bi ñu daan amal ndaje yi, amoon na fa taabal bu amoon ay téere yu bare yu wuute, te ci biir loolu amoon na ay Biibël yu bare yu tollu ni ñu leen baaxoo gise. Bi mu nekkee ci gis-gis bi, Soxna White jóg na, dem ca taabal ba, jël benn Biibël te laalul beneen téere, te di ko téye mu ubbeeku ci kaw boppam ak loxoom bu càmmooñ, baaraamu tóll bi ci loxoom bu ndeyjóor di won aaya bi mu doon baamtu, bi mu taxawee ci kanamu ki mu ko jëmaloon. Ginnaaw loolu, mu teg téere bu ubbeeku bi ci dënnu ki mu doon waxal kàddu yu Yàlla yi. Bi mu dellusee ci taabal bi, jël na beneen Biibël, te ci anam googu, jàngaat na beneen aayatu Biibël te teg Biibël bu ubbeeku bi ci dënnu nit ki mu doon waxal. Loolu def na ko ci lu mat juróom-bennu nit; ginnaaw loolu, ci anam bu rafet, toog na ci ab siis, te ci biir loolu lépp, bëtam di xool ci kaw te sore Biibël bi.”
GSAM 245.1Ci lii, Soxna Truesdail nee na:
GSAM 245.1“Maa ngi woon fa [Awril, 1847] bi Soxna White demee ca taabal ba di jël ay Biibël, benn gannaaw beneen, ci biir téere yi nekkoon ca kaw taabal ba, di teg Biibël bi ci dënnu ki mu amoon ay waxi Yàlla. Loolu mu ngi ko doon def te bëtam yéeg nañu ca asamaan sa. Ci yoon woowu, dafa jàppoon Biibël bi ci kaw boppam bi muy wax ak man; ginnaaw loolu mu teg ko ci sama dënn. Bérab bi mu ma joxoon mooy 2 Korent 6:17.”4
GSAM 245.2Ci ab bataaxal bu jóge ci Soxna Frances Lunt, dafa joxe turu ñetti nit ñu teewoon ci jamono jooju, te ñu teg leen Biibël yi bi Soxna White di leen wax ci aayatu Biibël bi mu amaloon kenn ku nekk, te ci tur yooyu, amoon na ci turu Soxna Truesdail.
GSAM 245Liggéey bu njëkk bi ci biir Gëmkat yu Advent yi la nekkoon
GSAM 245.3Liggéeyu Jànk Harmon, ci njiitalu mayu yonent gi, dale weeru Saŋwiyee 1845 ba ci jamonoy printemps atum 1846, lu jege fukk ak juróom-ñetti weer, mi ngi doon ànd ak “gëmkat yi” ci ñëw gu jege gu Kirist, ñi mu daan àndal bu njëkk. Gannaaw bi ñu jàllee ñaari junni ak ñetti téeméeri fan yi (22 Oktoobar 1844), ba keroog ñu xam li waral seen naqar ak li mbir mi amoon doon, gëmkat yi mën nañu woon a jeng ci ay gis-gis yu juum, walla ñu bàyyi lépp li ñu jàlloon. Bataaxalam bi mu leen doon yónnee mooy lii: “Yëngu-yëngu bi weesu, Yàlla a ko def. Tëye leen seen ngëm. Boroom bi am na ba léegi liggéey ngir askanam. Jàngleen Biibël bi. Seetleen kàddu gi, te dingeen gis leer gi.”
GSAM 245.4Ndigal lii ànd na ak naalub Boroom bi. Jubluwaayam mooy saa su nekk ay bataaxalam yu mu jagleel askanam, ci seen jamono, ñu génne leen ci kàddoom, ba pare mayu yonent gi di ñëw “ñaareel,” ngir dëggël ak dëgëral gëmkat yi.
GSAM 246.1Benn misaal bu leer ci loolu, ci mbirum Korneliyos lañu ko gise, ni ko téereb Jëfi Ndaw yi bindee. Malaaka bu Yàlla feeñ na ci moom te jox ko gis-gis ci biir këram. Malaaka moomu xamoon na bu baax dëgg-dëggii Injiil bi, te mën na ko woon jàngal Korneliyos, waaye dañu ko faa yónni ngir mu liggéeyal ku doonoon donnu mucc gi, ci jox Korneliyos gis-gis bi. Dëggël na ko ne ay ñaanam ak jébbalam, Boroom bi nangu na leen. Waxu ko Injiil bi, waaye dafa ko wax rekk mu woo Piyeer, mi daloon ca kër Simon garagalkat ba, ca Joppa. Piyeer ñëw, te jóge ci Mbind mi, yégal Korneliyos Injiilu Kirist.
GSAM 246Taxawaayu Mayu Yonent
GSAM 246.2Ci jamono jii, baax na ñu xool ni maye yi di toppantee, ni ko Boroom bi tëralee ci Kàddoom. Pawlos wax na ci loolu ci bataaxal bi mu bind waa Korent, fa mu nee, “Yàlla teg na ñenn ñi ci jàngu bi, njëkk ay ndaw, ñaareel ay yonent.”5
GSAM 246.3Su ñu xoolee waxi ndaw li ci ni maye yii di lëkkaloo ci liggéeyu Injiil bi, danu gis ci saa si lu tax ñu topp ndogal lii. Bi muy méngale maye yii, Pawlos nee na: “Kon, làkk yu wuute yi, firnde la, waaye du ngir ñi gëm, waaye ngir ñi gëmul. Waaye kàdduy yonent yi, du ngir ñi gëmul, waaye ngir ñi gëm.”6 Ndigalu Boroom bi mooy ne ay bataaxalam yu am solo yi mu jëmale àdduna, ci kàddoom lañu war a jóge; te ci noonu, dafay yëngal nit ñi ñu seet ci Mbind mi, te génn niki ay ndaw, yor bataaxali Boroom bi, di leen yégle ci Biibël bi, mi jàll ci nattu ay jamono yu bare. Bu gëmkat yi jóggee, mayu yonent day ñëw “ñaareel,” di def liggéeyam ngir “matal gëmkat yi, ngir liggéeyu diine bi, ngir tabax yaramu Kirist.”7