Saar 21 — Loxo bu jiite ci liggéey bi

GSAM 322.1“Dinaa la won te jàngal la yoon wi nga wara jaar.”¹

GSAM 322.2Ku def Boroom bi wóoluwaayam, toppatoo gu Boroom bi day feeñ saa su nekk. Waaye am na ay jamono yoo xam ne toppatoo googu dafay gën a feeñ, ni melni ay mucc yu am solo ci ay bon ak ay ngàññ, yu ñu gis ak yu ñu gisul, ak ay ubbeeku yu Yàlla taxawal ngir yaatal dëggam. Ci wax yooyu la saar bii di waxe.

GSAM 322Gis-gis bu Njëkk bi ca Michigan

GSAM 322.3Ci weeru Mee, atum 1853, Pasteur White ak soxnaam dañoo dem seeti Michigan. Loolu mooy yoon wu njëkk ñu dem sowu Buffalo, N.Y. Ci Sàbat bu mujj ci weeru Mee, ñu ngi woon Tyrone, te foofu lañu won Soxna White ci gis-gis mbooloo yu wuute yu sàmmkati Sàbat yi ci Etaa bi, ak ay artu ci sañ-sañ yi mënoon a dox kontar ñoom. Ci ñaari fan ci weeru Suwe, ca Jackson, bind na juróom-ñetti xët yu mag, di nettali yenn ci li ñu ko wonoon. Jox na ma ab koppi bu ñu rëdd ci keryong, ci sart ne dinaa ko defaral ab koppi bu leer bu ñu bind ak daa.

GSAM 322Jigéen ju Waxoon ne Sell na

GSAM 322.4Ci yeneen yi ñu ko won, won nañu ko itam jëfu jigéen ju doon jéem a dugg ci biir sunu nit ñi. Mu nee jigéen jooju dafa doon wax ne dafa sell lool. Soxna White mësuloo gis jigéen jooju, te xamuloon ci moom dara lu dul li ñu ko won ci gis-gis bii. Waxul woon ko doxalinu jigéen ji rekk, waaye itam wax na ne bu ñu ko yeddee, dina jël melokaanu ku sell, nee: “Boroom bi xam na sama xol.” Nee na jigéen jooju dafa doon tukki ci réew mi ak benn waxambaane, fekk jëkkëram, di benn màggat, moo ngi woon kër ga di liggéey ngir dundal leen ci seen doxalin bu bon bi. Soxna White nee na Boroom bi won na ko ne “doonte jigéen ji dafa doon wone boppam ne ku sell la, moom ak waxambaane wa ñoo jalgati ndigël lu juróom-ñaareel li.” Bi ma yoree ci sama poos mbind mii di leeral mbir mi, dama doon xaar ak tuuti tiitaange ngir gis nu mbir yi di mujje.

GSAM 323Dajje gi ca Vergennes, Mich.

GSAM 323.1Am nañu ay ndaje ca Jackson, Battle Creek, Bedford, ak Hastings, ba noppi ñëw Vergennes, ca Kent Co., foofu la jigéen ja dëkkoon. Ñu agsi nañu fa ñu waroon a fanaan, ci 11 Suweŋ, lu néew la desoon ngir Sàbat bi tàmbali. Sunu dalalukaay mooy kër benn Pasteur White bu nekkoon ab pasteur ci kureelu diine bi tuddu Christian. Ndeke gox bi dafa doonoon fu ñu bees a dëkk, waajal nañu sunuy ndaje ci benn hangaar bu mag bu ñu yees a tabax, mu nekk ci lu jege ñetti miil ca kanam, te jigéen ji ñu gisoon ci gis-gis, ni mu mujjee feeñee, dafa dëkkoon ca lu jege ñaari miil gannaaw bërëbu ndaje mi.

GSAM 323Seede ci Fanatik bi

GSAM 323.2Ci 12 Suweŋ, ci 10:30 ci suba, ñu daje ci hangaar bi ngir dajee. Soxna White toogoon na ci wetu càmmooñu estrade bi, man ma toog ci wetam, Pasteur Cornell ci sama wet, te Pasteur White mi ngi doon wax ci wetu ndeyjooru estrade bi. Bi mu amee lu tollu ci fukki simili ak juróom muy wax, benn màggat ak benn waxambaane ñoo duggandoo, ñu toog ci toogu kaay bi ci kanam, ci wetu estrade bi. Am nañu ak ñoom benn jigéen ju gudd, ju sew, te ñuul, mu toog ci wetu bunt bi. Gannaaw bi Pasteur White waxee tuuti, Soxna White jóg, door a wax ci toppatoo gi ñi yor liggéey bi war a am ngir bañ a yàq liggéey bi ñu leen dénk, mu jëfandikoo kàddu gii: “Setleen yéen ñiy yóbbu ndabi Boroom bi.” Mu nee ndigalu Yàlla la ne du woo jigéen ngir mu dox réew mi ak beneen góor bu dul jëkkëram. Mujj gi, mu wax ko leer naññ ne,

GSAM 323.2“Jigéen jooju toogoon fi ci wetu bunt bi, nee na Yàlla woo na ko mu waare. Mi ngi tukki ak waxambaane bii léegi toog ci kanamu taabal bi, fekk mag mii, jëkkëram—Yàlla na Yàlla yërëm ko!—moom mi ngi sonn ca kër ga di liggéey ngir am xaalis bi ñuy jëfandikoo ngir wéyal seeni bàkkaar. Dafa wax ne ku sell la lool,—ne dafa sellaliku,—waaye, ak lépp li muy wone ci boppam ne ku sell la, Yàlla won na ma ne moom ak waxambaane bii ñoo jalgati ndigël lu juróom-ñaareel li.”

GSAM 324.1Ñépp ñi fa teewoon xamoon nañu ne Soxna White mësul a gis nit ñooñu ba keroog ñuy dugg ci hangaar bi. Bi mu leen tànnee te leral seen jikko ni mu ko defee, loolu am na solo ci xelu ñi fa teewoon, yokk seen yaakaar te dëgëral seen ngëm ci gis-gis yooyu.

GSAM 324Kàddu yi ñu waxoon ni ñu ko waxe woon

GSAM 324.2Bi Soxna White di joxe seedeem, ñépp a doon xool ak jaaxle Soxna Alcott, jigéen ji ñu jiiñ, ngir gis naka la jëlee li ñu wax ak li mu nar a def ak a wax. Su fekkoon ne amul benn tooñ ci li ñu ko jiiñ, li ñu doon xaar ci moom mooy mu jóg, weddi lépp. Su fekkoon ne am na ci tooñ te bon lool, mën na weddi lépp, donte sax xamoon na ne dëgg la. Ci palàsu loolu, dafa def li seede gi waxoon ne dina def buñu ko yeddee. Dafa yéeg cig teey, te bët yépp di ko seetaan, mu jël melokaanu ku sell, mu wax cig teey ne, “Boroom bi—xam na—sama—xol,” daldi toog te waxatul beneen kàddu. Wax na li seede gi waxoon ne dina wax, te wax ko ci anam gi mu ko waxe woon.

GSAM 325Nangu Tooñ

GSAM 325.1Dëgg la, Yàlla xamoon na seen xol, te ñoom itam xamoon nañu ne am nañu tooñ ci liñu leen tuumaaloon; ndaxte gannaaw loolu, waxambaane ba nee na Sëñ Gardner, mi dëkk woon ca bérab booba te laajoon ko bu baax ci mbir mi, “Sëñ Gardner, li Soxna White waxoon ci nun dëgg la woon lool;” te jigéen ji, ginnaaw bi mu waxee Soxna Wilson, ca Greenville, ci atum 1862, ne “du fit a wax benn baat lu bon ci Soxna White ngir bañ ñu fekk ko muy xeex Yàlla,” nangu na ne li ñu ko won ci moom ak waxambaane wi dëgg la woon.

GSAM 325Kureelu Messenger

GSAM 325.2Ci lolli atum 1853, amna ñenn ci ñi daan ànd te neexuñu woon ca Michigan ñu booloo daldi tàmbalee génne ab xët wu ñu tudde Messenger of Truth. Jubluwaayu xët wii ak ñi ko doon yëngal dafa meloon ne dafa doon yàq der tey naxe, ci palàsu dëgëral. Ay fen yu bare lañu dugal ci xëtam yi, loolu sonal na ñu ci sunu liggéey ci bataaxal bi; te ndaxte sunu njëlbéen la woon ci xeex bu ubbeeku bu mel nii, danoo jàpp ne war nañu weddi seeni kadduy coow. Loolu jël na waxtu wu waroon a jëm ci yékkati dëgg gi ñu dénk, te jekk na ak yéene Seytaane, mi nga xam ne moom lañu wóor ne mooy taxawal xeex bii. Te noonu la mbir mi deme woon ba ci ngoonu 20 Suweŋ atum 1855, bi Pasteur White ak jabaram, Pasteur Cottrell, ak man doog a jeexal benn ndaje ca Oswego, N.Y. Am na ku ñu tudde Lillis ku ñu sonaloon ci sunu ndaje mi, mu duggsi te tasaare ci biir nit ñi kayit yu fees ak ay fen yooyu. Ci la laaj bi feeñaat ci li ñu waroon a def ci mbir mi. Jéem-jéem yépp yu njëkk yi ñu defoon ngir tontu seeni fen, li mu jur rekk mooy ñu gën a yokk seeni fen.

GSAM 325Xelal ak Waxi-kanam

GSAM 325.3Ci benn ndaje ñaan bu amoon ci ngoon soosu ca kër John Place, ca dëkku Oswego, Soxna White gis na ab gis-gis bu ñu ko won ne su nu saxee ci sunu liggéey, di waare dëgg gi, te duñu bàyyi xel nit ñu mel ni “kureelu Messenger” bi, dañuy xare seen biir te seen jurnaal dina daanu, te bu loolu amee, dinanu gis ne sunu mbooloo mi ñaaroon na. Bi ñu gëmee ne seede gii ci Boroom bi la jóge, ñu daldi tàmbali ci saa si di jëfe li mu wax.

GSAM 326Daanuwaayu Kureelu Messenger bi ak seen Jurnaal

GSAM 326.1Dëgg gi am na ay jëm-kanam yu gaaw, waaye “kureelu Messenger” bi, ay jafe-jafe lañu am ci seen biir. Ci diir bu gàtt, parti bi tasaaroo na, te seeni njiit yu bare bàyyi nañu Sàbat bi. Seen jurnaal gaaw na taxaw ndax ñàkk jàppale, te ki nekkoon ab editeer, ci diir bu gàtt, jëm na ci jàngale daara; waaye ndaxte jàngul woon njëkk ni muy saytoo boppam, dafa rëcc ci saytu ndongoom yi. Bi mu doon jéem a jubbanti benn xale bu góor ci daaraam, dafa génne ab pistolet, mu tóq waaye génnewul benn bal. Ngir bañ ñu rey ko, dafa waroon a daw ci guddi dem Kanada.

GSAM 326Jeexital ci mbirum Advent

GSAM 326.2Ci jamono jooju, amoon na déggoo ak bennoo gu gën a mag ci sunu biir ñun, lu masul am; te bi ñu gënee goor-goorlu ci tasaare bataaxal bi, yoon yi ubbeeku ci bépp wet.

GSAM 326.3Ci nimero 10, volumu 11, bu Review bi, ci 14 Saŋwiyee 1858, éditëer bi, bi muy wax ci li liggéeyu Messenger bi jur, nee na: “Ci jamonoy wuute gi, bi ñu doon jéem a tas Review bi, alalu jàngu bi nekkoon ca biro ba, tollu woon na ci $700 rekk. Ba léegi, yokku na ba tollu ci $5,000. Ca jamono jooju, amoon na lu tollu ci benn junniy nit ñuy fay seen abonnemaŋ, léegi nag ñaari junni lañu, te am na itam lim bu rëy bu ñu ‘maye’.”

GSAM 326.4Bi ñu agsee ci jamono jooju (1858) bi kureelu “Messenger” bi xàjjalee te tasaaroo, te Messenger bi taxaw, lim yooyu am nañu solo lool. Ni limu ñi daan fey seen abonnemaŋ ci Review bi ñaaroon, noonu la limu gëmkat yi ëppalee ñaar. Noonu la wax jiñu waxoon jaarale ko ci Soxna White ci weeru Suwe, atum 1855, mat sëkk.

GSAM 327Ndaje ci Tànt lañu njëkk a xalaat

GSAM 327.1Ci jamono ju njëkk ju bataaxal bi, sunu aada la woon di amal ay ndaje ci daara yi su fekkee amul woon beneen bërëb bu gën. Ci benn tabax bu ni mel, benn yoon, mbooloo mu réy-a-réy dafa fa daje ba ñaari kër-daara yu tollu ni moom sax manuñu leen faa jël. Ngir ñépp man koo dégg, waxkat bi taxaw ci buntu-palanteer bu ubbeeku, di wax ñi nekkoon ci biir kër gi ak mbooloo mu gën a réy mu toogoon ci seeni saret ak ci ñax mi. Gis mbooloo mu réy moomu moo tax ñu tàmbalee xalaat def ay ndaje ci ay tant.

GSAM 327Ndajé mu njëkk ci tant bi ca Battle Creek, Mich.

GSAM 327.2Looloo tax, ci 22 Mee 1854, Pasteur James White ak ñeneen ñi ci ndaje, dogal nañu ne xalaat bu baax la ñu jëfandikoo ay tànt ngir ay ndaje. Ci jamono jooju, tànt yu mag yi, lu néew lañu leen daan jëfandikoo ngir leneen lu dul ay sirk, ay wonewu rab, ak ay wanete yu wuute. Michigan mooy Eta bu njëkk bi Adventist yu Bésu Juróom-ñaareel yi tàmbalee seen liggéey boobu. Ndajé mu njëkk ma ci biir tant bi ubbeeku na ca Battle Creek, ci 10 Suwe 1854. Ci jamono jii, anam gii ñuy amal ndaje yi ci jamonoy nawet dafa yaatu lool.

GSAM 327Ay ndaje ci camp yu ñu digle

GSAM 327.3Ci atum 1868, jël nañu beneen jéego bu am solo. Xalaat nañu bu baax ci njariñu amal ay ndaje-camp, te jël nañu dogal ne lii dina doon yoon wu baax lool ngir dalal mbooloo yu réy yu sunu nit ñi ci ndaje yu mag yi. Su amee tant bu mag ngir ñépp ak ay tant yu gën a ndaw ngir njaboot yi, nit ñi dinañu am dal, te noonu mën nañoo yàgg ay fan yu bare ci njariñ ci waxtaan ak jaamu Yàlla.

GSAM 328Ndaje-camp bu Njëkk bi ca Wright, Mich.

GSAM 328.1Ndajé-camp bu njëkk bi, ñu amaloon nañu ko ca Wright, Mich., diggante 1 ba 7 Sàttumbar 1868. Ndaje yu mag yii yu sunu nit ñi, yokku nañu ba mat na lu ëpp juróom-fukki ndaje-camp lañuy amal at mu nekk ci gox-goxaan yu wuute ci barab bi. Ndaje-camp yii, du ca Amerig rekk lañu koy amal, waaye itam ca Tugal, Ostarali, Nuwel Seland, ak Afrig gu Bëj-saalum.

GSAM 328.2Ndaje mi gën a réy ci xeetu ndaje yii, te sunu nit ñi mas a amal, ci atum 1893 la woon, ca Lansing, Mich. Ci ndaje mu réy mooma, amoon na fa 3,400 nit ñu dëkk ci lu ëpp 500 tant yu njaboot. Lu ëpp 150,000 yard ci tisi kanwa lañu jëfandikoo ngir tabax tant yu wuute yi ci camp bi.

GSAM 328Mucc ci musiba bu saxaar

GSAM 328.3Bés bi ci topp bi ñu jëlee dogal bi ngir jënd sunu tant bu njëkk bu guddu 60 tànk (23 Mee 1854), Pasteur White ak jabaram, ñu nekkoon ca Jackson, Mich., waroon nañoo tàmbali seen tukki dem Wisconsin, fa lañu waroon a liggéeyee ab diir. Ngoon si, ca kër D. R. Palmer lañu ko defee, mu sorewul woon gar bi. Ci ngoon si, yenn saa yi, Pasteur White dafa doon wax ne, “Am naa yëg-yëg bu doy waar ci tukki bii; waaye, Ellen, am nanu diggante, te war nanu dem. Su ma amul woon diggante bi, duma dem guddi gii.”

GSAM 328.4Bi guddi jotee, te waxtu bi saxaar bi waroon a ñëw jege, ñu def ab waxtu ngir ñaan. Ñépp meloon nañu ne yëg nañu ñu leen di woo ngir ñaan kaaraangeg Pasteur White ak soxnaam ci tukki bii. Bi ñu jógée, Pasteur White wone na gëm-gëmam ne Boroom bi dina leen sàmm te taxawu leen.

GSAM 328.5Ci juroom-ñetti waxtu, ma dem ak ñoom ca saxaar ba ngir dimbali leen ñu am ay toogu te samp seeni bagaas. Ñu dugg ci benn wagon bu am ay toogu yu gudd ci ginnaaw, ñu daan woowe ca jamono jooju “sleeping car.” Soxna White ne, “James, manu ma fi des ci wagon bii, fàww ma génn.” Dama leen dimbali ñu am ab toogu ci diggu wagon bi ci toppoon. Soxna White toog na ak ay bagaasam ci poojam, waaye nee na, “Yëguma sama bopp ci biir saxaar bi.” Kiloŋ bi dafa sonna, te ma gaaw leen a nuyu “Jàmm ak Yàlla”, ma dem ca kër Cyrenius Smith ngir fanaan fa.

GSAM 329.1Ci lu jege fukki waxtu, ñun ñépp jaaxle nañu lool bi ñu déggee Pasteur White, mi ñu foogoon ne mu ngi woon ci yoon wi jëm Chicago, muy dóor ci bunt bi ngir ñu ubbi ko. Nee na saxaar bi génn na ci yoonam ci lu tollu ci ñetti miil ci sowu Jackson; ne li ci ëppoon ci saxaar bi, ak motër bi, yàqu nañu takk; waaye donte am na ñu ci faatu, moom ak Soxna White ñoom kenn gaañuñu. Gaaw na am fas ak saret, mu ànd ak Abram Dodge dem jëli Soxna White, mi pasteur ba yóbbu woon tuuti ci ay loxoom, jaarale ko ci suuf su tooy te am poto-poto, ak ci biir ab dex bu ndaw, ba ci bërëb bu wóor, fu sore bërëbu musiba ba.

GSAM 329.2Ci suba teel gi, ma dem ak Sëñ Dodge ngir seeti fa aksidaŋ bi amee. Ci benn barab bu yoon wi jàll ci raay bi ci wàll, benn nag tëddoon fa ngir noppalu ci kaw raay bi. Lokomotif bi amul woon jumtukaay bu daan fank nag yi, kon bi mu laalee rab bi, lokomotif bi dafa sànniku génn ci raay bi dem ci càmmooñ. Ci njëlbéenu lokomotif bi bi mu njëkkee laal suuf si, wagon bu yoroon bagaas yi, bi amoon màllu téerey Pasteur White, dafa tàbbi génn ci raay bi te dara jotu ko; ci jamono jooju itam, wagon bu nit ñi nekkoon bi nekkoon ca ginnaawu saxaar bi dafa dagg ci yeneen wagon yi te kenn jàppalewu ko, daldi taxaw ci anam gu dal ci kaw raay bi. Masin bi ak tender bi daw nañu ci suuf, génn yoon wi, lu tollu ci juróom-benn walla juróom-ñetti rod, ba masin bi daldi dal ci benn ronqu garab gu ñuy wax chêne bu am lu tollu ci ñetti tànk ci yaatuwaay. Dooleelu saxaar bi dafa magoon lool ba tax masin bi daanu, suufam jëm kaw, te tender bi, ginnaaw gi, wëlbëtiku ba jàll ci kaw yoon wi. Yaramu saxaar bi, di daw ak dooleem gépp, dafa laal ci mberum masin bi, looloo waral ñaareelu dóor. Wagon bu njëkk bi laal masin bi, benn wagonu ekspres la woon, bu ñu mbaxx ba mu mel ni ay matt. Moom ak li mu yoroon, lépp mujj di benn mberum mbalit bu ñu tëral ci kaw ak ci wetu tender bi. Bi ci toppoon, benn wagon bu ñaareelu klas la woon, bu amoon fukki nit ak juróom-ñett, ci ñoom benn faatu na te ñi des ñépp am nañu ay gaanu-gaanu yu bare walla yu néew. Wagon bii, wagon-lit bi jaar ci biir moo ko xar ba mu doon ñaari xaaj. Boppu wagon-lit bi dafa tojj ay dog-dog, te toogu-kaay bi Soxna White yëguwul woon ne mën na fa toog, dafa yàqu takk.

GSAM 330Firnde ci wallug Yàlla

GSAM 330.1Bi ñu doon seet li des ci aksidaŋ bi, ak itam woto bi Pasteur White ak jabaram nekkoon ca jamono jooju, mu taxaw di dal ci boppam, lu tollu ci fukki rods ak juróom ci wetu li desoon, ñu yëg ci sunu xol ne Yàlla dégg na ñaan, te xanaa yónni na malaakaam ngir dagg woto boobu, ngir ay jaamam mucc ci lu laalul? Xalaat boobu gën nañoo dal bi ki yoroon fereŋ bi waxee ne moom du ko tàqalikoo, te itam, amul kenn ku nekkoon ci peron bi bi loolu amee, te loolu doon na mbóot ci moom ak ci mboolem liggéeykati saxaar bi naka la amee; Te li leen gënoon a jaaxal mooy, lëkkalekaay bi ak buloŋ bi, kenn ci ñaar yi tojewuñu woon, te buloŋ bi ak sàqam dafa tëddoon ci platformu wagoŋ bu yàqu bi, ni mel ni loxo bu maandu moo ko fa teg.

GSAM 330.2Ci ngoonu 24 bi, yoon wi setoon na ba saxaar yi di dox ni mu ware, te Pasteur ak Soxna White dellu nañu ci seen oto yi te dem ci jàmm ba ca seen diggante ca Wisconsin.

GSAM 330Ñi leen di xeex ñu leen a jiiñ

GSAM 330.3Du lépp doon “yomb” ci Israyil bu yàgg ba. Am nañu noon yu leen di wër, ñu doon wut lépp lu ñu mën ngir tee leen ñu dem. “Mbooloo mu jaxasoo” mi ak ñi sellul woon ci biir camp bi ay jumtukaay yu waaj lañu woon, yu Seytaane jëfandikoo woon ngir taxawal mer, xuloo, ñuññi, ak weddi. Li Yàlla doon jàppale ñi ko wóolu te ndam di ànd ak seeni jéego, firnde la woon ne askan woowu am nañu yërmande ci kanamam—te loxo Boroom bi moo leen doon jiite.

GSAM 331.1Kon, ci yéeg ak doxalinu bataaxalu malaaka bu ñetteel bi, doxalinam du ndax dëgg yi ñu ciy jottali dañoo neex xolu nit ku nekk. Ci safaan, dëgg gi gën a fës ci bataaxal bi—di Sàbat bu Boroom bi—dafa juuyoo ak njariñi bopp ak mbiri àdduna, di tàggalikoo ñi ko dégg ci liggéeyu àdduna bi ñaari fan ci ayu-bés bi. Li tax dëggu jamono jii am na ay noon yu biti, ñu fas yéene tey sax ci seeni jéego ngir daaneel liggéey bi. Ci ñoom, mën nañu wax, ci kàdduy ki bind Sabóor bi, “Su dul woon Yàlla mi nekkoon ci sunu wet, kon léegi Israyel na wax; su dul woon Yàlla mi nekkoon ci sunu wet, bi nit ñi jóggee ci sunu kaw; kon ñu wonn nu woon nuy dund, bi seen mer tàqlee ci sunu kaw.”²

GSAM 331.2Ay nit ñu bopp-seen-bopp te bégul ci sunu biir, feeñ nañu léeg-léeg, di wax ay mbir yu réy yu ñu bëggoon a def bu seeni pas-pas mattee; waaye ni mel ni lamp bu lay nax, seen leer gaa ngi fey bu yàgg. Ci biir loolu, dëggu jamono jii dafa doon wër àddina si ci jàmm ak teey, di gën a dëgër te di gën a am doole ci jéego bu nekk bu mu jëm kanam.

GSAM 331Pasteur Stephenson ak Pasteur Hall

GSAM 331.3Ci nawet atum 1855, Pasteur yi Stephenson ak Hall jéemoon nañu taxawal ab fipp ci Etaa bu Wisconsin. Mag ñi jiite woon mbir mi xamoon nañu bu baax ne dañoo bëggoon natt yeneen wàlli sunu ngëm-ngëm ak seen njàngalem “Jamono ju Ñëw”. Te it, dañoo amoon yitte ju réy ci ñu jàngal Adventist yu Bésu Juróom-ñaareel njàngalem nattu gi gannaaw ñaareelu dikkug Kirist.

GSAM 331Liñu waxoon ci ñoom

GSAM 331.420 Nowàmbar 1855, Soxna White gis na doxaliinu ñoom, ak wax ju firndeel li ci mujj, ci kàddu yii: “Ndax yeen, nit ku ñàkk doole, xalaat ngeen ne mën ngeen a taxawal liggéeyu Yàlla? Nit ku ñàkk doole, benn laal rekk ci baaraamu Yàlla mën na la daaneel. Dina la bàyyi rekk ab diir bu gàtt.”

GSAM 332.1Ñi ñu jàkkaarlool wax nañu ne gis-gis la woon bu waxoon ne góor ñooñu dinañu gaaw a dee, te gannaaw bi ñu dundee ay at yu bare, gis-gis bi matul woon. Amul dara ci gis-gis bi lu wax ci seen dee. Wonees na leen ñuy góor ñu bëgg a taxawal liggéeyu bataaxalu malaaka bu ñetteel bi. Bi ñu leen xamalee ni yomb na Yàlla mu taxawal leen, ñu yokk ci ne, “Dina leen bàyyi rekk ab diir bu gàtt.” Lan lañu def?—Ci palàsu ñu am ndam ci seen xare bi, ni koñu ko yaakaare woon, dafa mel ni dañu leen bàyyi ñu di wut seen yoon ci lëndëm gi. Ci ay simen yu néew, dañoo bàyyi bépp Sàbat, daldi wëlbatiku di ko xeex. Dañoo yaakaaroon ne dinañu sos mbooloo mu tudd “Jamono ju Ñëw”, te ñoom ñoo ciy njiit. Waaye, ci bàyyi Sàbat gi, dañoo ñàkk bépp kàttan ci sunu nit ñi. Noonu lañu, ci seen jëf-jëf yu bopp, yàqee lépp li ñu njëkk a fasoon yéene def. Sunu nit ñi nee nañu, “Dëgg la, Yàlla ‘may na leen tuuti waxtu rekk.’”

GSAM 332Jeexital gu naqari ci dund gi

GSAM 332.2Ci lu jëm ci mujug ñaari nit ñooñu, baax na ñu joxe ay kàddu yu jëm ci seen mujug metti, yu seeni mbokk, ñi gëm “Jamono ju Ñëw”, waxoon, ñoom ñi ñu àndaloon ginnaaw bi ñu bàyyee Sàbat bi. Am na fanweeri at ak juróom-ñaar ñu weesu, Sëñ Hall dafa tàmbalee dof tuuti (li ko waraloon mooy yàqu-yàqu ci xelam), te li ko waraloon mooy ñàkk alal ju bare ci ay naxe yu keneen defoon ci moom. Dafa doon jàpp ne su génnee biti, dina tàllal ba tàbbi ci suuf. Ku amul lor la woon, waaye nag, ci at yu bare yooyu, mënul woon def benn liggéeyu pasteur ci anam gu mu mën a doon.³

GSAM 332.3Pasteur Stephenson am na lu tollu ci fukki at ak juróom-benn mu faatu. Ay at yu bari laata muy faatu, xelam dafa jaxasoo woon (doññ), waaye loolu taxul woon mu lor kenn. Laata muy mel nii, ci biir àq-àq bi mu foogoon ne am na ko ci gis-gisam bu ñàkk yoon bi mu jàppoon, dafa bàyyi jabaram, jigéen ju kenn tuumaaluwul woon ci lu bon (dafa mënoon a fase ak moom ci jëfandikoo rekk ab awokaa bu jubadi), daldi séy ak beneen jigéen bu ko gën a ndaw lool. Jëf jooju, jalgati gu réy-a-réy la woon ci teggin, ba tax mbokkam yi bokkoon ci “Age-to-Come” bañoon nañu doxalinam, te bañ koo may mu doon waareeti ngir ñoom.

GSAM 333.1Wax yu seeni mbokk yu bokk ci gëm gi defoon ci lu jëm ci bis yu mujj yu góor ñooñu, dañuy wone yërmande ju xóot; waaye dëgg-dëgg la yu ñu waxee ni mu mel, te amul benn yéene ju bon mbaa njublaŋ. Ci lii lañuy bàyyil sunuy jàngkat ñu jël seen bopp dogal ci ni seede gi di àndee ak dundug nit ñi.

GSAM 333Pasteur J. H. Waggoner Nangu Na Bataaxal Bi

GSAM 333.2Ci atum 1852, Pasteur J. H. Waggoner, mi daan doxal ab jurnaal bu diwaan ci Wisconsin, nangu na dëgg gu jamono jii, te ci at mi ci topp, joxe na boppam bépp ci liggéeyu pasteur. Ci atum 1857, bind na ñaari téere yu tuuti yu am solo lool, bu nekk lu tollu ci ñaari téeméeri xët. Bu njëkk bi, turam di woon, The Nature and Tendency of Modern Spiritualism, te bu ñaareel bi di, A Refutation of the Age-to-Come. Bu njëkk bi, du rekk ab jumtukaay bu muccal ñu bare ci daanu ci paxu Seytaane boobu, waaye, ak ndimbalu Yàlla, ubbi na bët ñu bare ñu xamuloon lan lañu war a jàpp ci ay firnde yu bees yii.

GSAM 333.3Téereem bi tuddu A Refutation of the Age-to-Come mooy firndeel gu mat sëkk ci xalaat yu dëggul yi jëm ci nattu gu bàkkaarkat yi di jaar ginnaaw ñaareelu dikkug sunu Boroom. Dafa weddi njàngale moomu ci anam gu mat sëkk ba tax du rekk ñu ko tontuwul, waaye sax kenn mësul a jéem a tontu ci li nu gis. Téere bi dafa leeral, ci anam gu leer te gàtt, taxawaayu Kirist niki saraxalekat ci nguurug Baayam (saraxalekaayam gu melni bu Melkisedek) ci jamono jii nu nekk, ak taxawaay bi mu nar a am ci nguuram gu boppam, ci nguuram gu sax ga di ñëw,—nguur gu saraxalekaay bu diggale kenn du fa nekk.

GSAM 334.1Gannaaw loolu, Pasteur Waggoner bind na ñetteelu téere bu tuuti bu tollook moom ci dayo, ñu tudde ko, The Atonement in the Light of Reason and Revelation. Ci lu jege atum 1884, ñu defaraat ko te yokk ko ba mu doon benn téere bu am lu tollu ci ñeenti-téeméeri xët. Téere la bu leer te gàtt ci mbir mi turam di wone.

GSAM 334.2Dale ci jamono jooju, mu jàpp ci liggéeyu siiwal gi, muy bindkat ak njiitu mbind mi. Mu wéyoon itam ci liggéeyu pasteuram, te atam yu mujj yi ci Tugal la leen def.

GSAM 334.3Ci 17 awiril 1889, dafa faatu ci lu bette ca Basel, ci réewum Siwis, ginnaaw bi mu paree bind téereem bu mujj bi, tuddoon From Eden to Eden. Ci bisu 16 bi, defoon na liggéeyu bind bu metti bés bi yépp, te bind ci kayeem, “Def naa liggéey bu metti bés bi.” Ci li ay mbokkam yu nekk Tugal nettali ci mbiram, lañu jële xibaar yii di topp:—

GSAM 334.4“Ci subag 17 bi, ci lu jege juróomi waxtu ak genn-wàll, dafa daanu dee ci kusiinam, ci lu bette, ndax xolam doxatul. Dafa doon liggéey bu metti ngir jeexal téereem bu bees bi ñu doon bind ci Angale, te dafa naroon a dem Londres ci dibéer bi ci topp, ngir liggéeyandoo ak ñi fa nekk, laata muy dellu Amerig ci nawet bi di ñëw.”

GSAM 334.5Ba dale atum 1854, Pasteur Waggoner dafa nekkoon ci kanamu mbooloo mi di àar dëgg gi, ci biir jàngu bi ak ci mbind mi. Bi mu faatoo, amoon na lu jege juróom-benn fukki at ak juróom-ñeent. Suul nañu ko ca Basel, ci ñaar-fukki fan ci weeru Awril. Noonu la beneen ci ñi njëkk a liggéey ci mbir mi daanoo ci seen barabu liggéey.

GSAM 334Faj ci Ngëm

GSAM 334.6Ci ndoorteelu jamonoy printemps ci atum 1858, Soxna White feebar na lool ay fan, te tëddoon na ci lalam di lu jege ku mënta yëngatu. Benn ngoon, ci wetu digg-guddi, dafa xëm; njaboot gi jéem nañu lépp lu ñu xamoon ngir mu yewwu, waaye manuñu ko. Mu des noonu lu ëpp genn-wàllu waxtu, la Pasteur Andrews ak man Pasteur White woo ñu ci lu gaaw ngir ñu bokk ci ñaan. Ci tontu ñaan yu dëgër yi ñu doon def ci wetu lal bi, Boroom bi, ci yërmandeem, yee na ko, delloosi ko ci xelam, te wéral ko ba mu dellu ni mu meloon. Bi muy màggal Yàlla, gis na ay gis-gis, te mu ngi tëdd ci lal bi. Yenn ci li ñu ko won ci gis-gis boobu, mën ngeen koo jàng ci téere bi tudd “Testimony for the Church,” No. 5.

GSAM 335Wone gu Yéeme ci Yaram

GSAM 335.1Am na wone gu jëmm gu am solo gu àndoon ak gis-gis boobu, te loolu lañu bëgg a fësal bu baax. Man ak Pasteur White ñu ngi woon toog ci benn wetu lal bi, Pasteur Andrews di toog ci beneen wet bi. Ay loxoom daan nañu takku ci dënn bi walla mu yëngal ay loxoom ci anam gu neex te sawar, ni mu ko baaxoo defee, di leen jëme ci bérab yu wuute yi mu doon gis. Kàwwu yaramam dafa yéegoon ci kaw laal bi, ba taxoon am lu tollu ci juróom-ñetti walla juróom-ñeenti pus ci diggante ay mbaggam ak li mu daan teg boppam ci kaw. Ci beneen waxin, yaramam bi dale ci ndiggam ba ci kaw dafa dëngoon ci anam gu tollu ci fanweeri dogere. Te ci taxawaay boobu la desoon ba gis-gis bi jeex, loolu di fanweeri simili. Kenn manu ko woon def taxawaay boobu ci anam gu naturel, te jàppalewul yaramam ak ay loxoom, ba fàntu sax nekk fa noonu diirub jamono jooju. Lii mooy firnde bu wóor ne am na doole ju mu mënta kontorole ànd ak gis-gis bi.

GSAM 335Beneen Xibaar bu ñëw

GSAM 335.2Ci bisu njëkk ci weeru Oktoobar atum 1858, amoon na ndaje mu mag mu Pasteur White ak Soxna White ak kii di bind, defoon ca Rochester, N.Y. Gannaaw ndaje moomu, kii di bind àndoon na ak ñoom ci seen tukki ci biir Etaa bu New York ak Etaa yu New England yi. Benn bésu Sàbat, Soxna White am na gis-gis bu ñu ko ci wonnee, ci biir yeneen mbir, ne ci benn bërëb ci tukki bi nu nar a def, Seytaane dina ko song bu metti, te Man ak Pasteur White war nanoo jàpp ci ngëm ngir taxawu ko, te Boroom bi dina ko muccal.

GSAM 336Feebaru Soxna White

GSAM 336.1Fii itam, amoon na waxu yonent ci li nar a xew. Li ci topp dina wone ni mu amee dëgg-dëgg. Sàbat bu njëkk bi toppoon ndajem Rochester, ñu ngi woon Roosevelt, te Sàbat bi ci toppoon, ñu ngi woon Brookfield, ci goxu Madison. Ci ayu-bés bi ci topp, def nanu ay ndaje ci kusiin bu yaatu bu Sëñ Ballou, ca Mannsville, ci goxu Jefferson. Bi ñuy tukki ci saxaar jóge Brookfield jëm Mannsville, kanamu Soxna White dafa tàng lool ci suufu bët yi. Loolu metti na lool ba bi ñu agsee Mannsville, dafa waroon a tëdd. Tàngoor gi yokku na ci ñaari fan, loolu tax mu mënul a nelaw, te itam tax mu mënul a bokk ci ndaje yi. Boppam dafa funkoon ba ñaari bëtam yépp tëju, te kanamam soppiku woon na ba melatul woon ni kanamu nit. Ci biir mettit bu metti boobu lépp, ak tiitaange gu réy gi ko ñakk nelaw indil, noon bi dafa doon goor-goorlu bu baax ngir mu ñuññi Yàlla. Nii la mbir yi deme woon ba ndaje yi ñu waajal jeex.

GSAM 336.2Bi ndajé yi jeexee, Pasteur White ne ma,

GSAM 336.2“Mbokk John, lii mooy sax songu Sataane ci sama soxna bi ñu nu artu woon ca Rochester. Fàttaliku nga ne dige bi fa amoon mooy ne su nu boolee sunu loxo te jàppale ko ci ngëm, te bañ a bàyyi dara ci benn waxtu bu jàmbaat gi ñëwee, dooley noon bi dina tojj, te dinañu ko muccale. Nañu dugg léegi ñu am ab waxtu ngir ñaan.”

GSAM 336Mucc gi niñu ko waxe woon

GSAM 336.3Ñu dem ca saa sa ca néeg ba fa Soxna White tëdde woon ci lal bi, ñu daldi koy ñaanal ak yéene, ci jamono jooju mag yi nekkoon ca néeg ba ñu doon amal ndaje ya ñoom ñu des di ñaan ci seen biir. Lu mat fukki simili ginnaaw bi ñu tàmbalee ñaan, dooley Boroom bi wàcc na te feesal néeg bi. Ci saa si, Soxna White mucc na ci mettit yépp, te daldi laaj ñam. Loolu ci lu jege juróomi waxtu ci ngoon la woon. Bi juroom-ñaari waxtu jotee, dënk gi gépp ci kanamam tas na, te teew na ndaje ma ci ngoon soosu, mu mel ni ku wér wér.

GSAM 337.1Ci laaj gu waa dëkk bi, amoon na waxtaan ci ngoon si ci “Doneelu Sell yi,” te bi mu jeexee, Soxna White joxe na ay ndigal. Bi Pasteur White nekkee ca biti ak doomam ju góor ju ndaw ja, W. C., gis na gis-gis ci kanamu mbooloo mu mag ma. Yenn ci li ñu ko wonoon ca jamono jooju, mën nañu ko jàng ci jukki bu mujj bi ci Testimony Number 5, bi ñu bindee ca Mannsville, N.Y., ci 21 Oktoobar 1858.

GSAM 337.2Noppalu gi Soxna White amoon ci mbir mi ñu wax ci kaw, amoon na njariñ lool ni ñu ko waxe woon ci gis-gis bi ñu joxe woon ca Rochester. Benn jafe-jafe bu ni mel amatu ci tukki boobu, te amoon nanu ndam lu tedd ngir dëgg gi ci bërëb bu nekk.

GSAM 337Xibaaru Xareb Sibil bu Amerig

GSAM 337.3Ci bésu Sàbat, 12 Saŋwiyee 1861, ñetti weer yu mat laata ñuy taal fital bu njëkk bi ca Fort Sumter (lii mooy ndorteelu xare bi taxoon ñu goreel ñeenti milyoŋi jaami Afrig ca Amerig), lañu jox Yàlla kër-dajeb Adventist yu Bésu Juróom-ñaareel yi bu Parkville, Mich. Ci ndaje mi, Pasteur White ak jabaram, Pasteur yi Waggoner, Smith, ak kii di bind, ñoo fa teewoon. Bi waxtaanu Pasteur White jeexee, Soxna White wax na fa ay kàddu yu sawar ngir ñu gën a dëgër ci ngëm, ginnaaw loolu mu toog ci ab siis. Ci toog googu la amee gis-gis. Kër gi feesoon na dell ak nit, te dëgg-dëgg bërëb bu am solo la woon. Bi mu génnee ci gis-gis bi, mu jóg, te di xool ci biir kër gi, ne:—

GSAM 338.1“Amul kenn ci kër gii ku gis ci gént sax jafe-jafe yi nar a dal réew mii. Nit ñi ñu ngiy reetaanlu yoonu tàggalikoo gu South Carolina, waaye léegi rekk lañu ma won ne ay Etaa yu bare dinañu bokk ak Etaa boobu, te ab xare bu metti lool dina am. Ci gis-gis bii, gis naa ay mbooloom xarekat yu mag yu ñaari wàll yépp ñu dajaloo ci toolu xare bi. Dégg naa coowu kanon yi, te gis ñi faatu ak ñi doon dee ci fépp. Ci noonu, gis naa leen ñuy daw di xexee loxo ak loxo [di bayoneteente]. Gannaaw loolu, gis naa barabu xare bi, mu fees dell ak ñi faatu ak ñi doon dee. Ci noonu, ñu yóbbu ma ci kaso yi, te gis naqarug ñi nekkoon ci soxla, ñu doon jeex ndax xiif. Gannaaw loolu, ñu yóbbu ma ca kër ñi ñu faatoon seeni jëkkër, seeni doom, walla seeni rakk ci xare bi. Gis naa seen naqar ak seen mettitu xol.”

GSAM 338.2Ginnaaw loolu, mu xool wet yi ci kër gi ndànk-ndànk, ne: “Am na ñu ci kër gii dinañu ñàkk doom yu góor ci xare boobu.”

GSAM 338Seede bu Soxna Ensign ci Gisiin yi

GSAM 338.3Ngir dëggël li ñu wax ci kaw, te firndeel ne wax ji amoon na ci bés bi ñu wax, te itam ngir wone nu mbooloo mi déggee te tasaare ko, seede bii lañu joxe:—

GSAM 338.4“Lii day seede ne dëkkoon naa ca St. Joseph County, Michigan, ci weeru Saŋwiyee atum 1861, lu tollook juróom-benn miil ci Parkville. Nekkoonuma Adventist. Ci fukkeelu fan ak ñaar ci weer woowu, ay dëkkandoo yu bare dem nañu Parkville ngir teew ay ndaje. Bi ñu dellusee, ñu nettali ma ne amoon na jigéen ca ndaje ma, mu nekkoon ci gis-gis, te waxoon ne am na xare bu metti buy ñëw ci Etaasini; ne dinañu taxawal ay xarekat yu bare ci ñaari wet yépp, ci Bëj-saalum ak ci Bëj-gànnaar, te dina am ñu bare ñuy sonn ci kaso yi; te ñàkk gu metti dina am ci njaboot yu bare ndax ñu ñàkk seeni jëkkër, seeni doom, ak seeni rakk ci xare bi; te amoon na ay góor ci kër gi ñu nar a ñàkk ay doom yu góor ci xare boobu.” Ki ko bind, “Martha V. Ensign, Wild Flower, Fresno County, California, 30 Saŋwiyee 1891.”

GSAM 339.1Ci lu jëm ci wax ju jëkk jooju ci xare bu raglu boobu, Soxna White yokk na ci ne Adventist yu Bésu Juróom-ñaareel yi “dinañu leen dugal ci ay barab yu jafe ndax xare bi, te warugaru ñépp la ñu ñaan ak yéene ju dëgër ngir ñu am xel mu leen xamal li ñu war a def ci jamono ju metti jiy ñëw.”

GSAM 339Maggaayu Xareb Sibil bi

GSAM 339.2Ci jamono ji ñu joxe gis-gis bi, waa Bëj-gànnaar ci lu ëpp amul woon xalaat bu mat, walla sax amul woon benn xalaat, ci xare bi doon ñëw. Ba ci Piresidan Lincoln sax, ñetti weer ginnaaw loolu (12 Awril 1861), bi ay Etaa yu bare bokkee ak South Carolina ci dogalam bu jëm ci tàggalikoo, te ñu taal fital bu njëkk ca Fort Sumter, laaj na rekk 75,000 góor, te loolu itam ngir ñetti weer rekk la woon.

GSAM 339.3Limu soldaar yu ñu bindoon ci wetu Union bi ci biir xare bi tollu woon na ci 2,859,132. Téereb xam-xam bu tudd Encyclopedia Britannica nee na “armeb Konfedere bi, ci ndoorteelu atum 1863, amoon na lu tollu ci 700,000 góor,” waaye jafe na a xam bu wóor ñata lañu bindoon ci mbooleem. Dafa natt ne limu ñi faatoon ci seen wet tollu na ci “lu jege 300,000 góor.” Amna yenn ci ensiklopeedi yu mujj yi di tek ñàkk gi ci wetu Union (ci ñi ñu rey ci xare bi, walla ñi faatu ci ay gaan-gaan walla feebar yu ñu amoon ca toolu xare ba walla ca kaso ya) ci 359,528. Ci bor bi ci wetu Union, Britannica nee na:—

GSAM 339.4Bor bi yeg na ci catam bi 31 Ut 1865, tollu ci $2,845,907,626.56. Lu tollu ci 800 milyoŋ dolaar ci alal yi dugg itam ñu jëfandikoo ko, li ci ëpp ci xare bi la woon; Etaa yi, dëkk yi, diiwaan yi, ak dëkk-dëkkaan yi jëfandikoo nañu seeni galag te dajale seeni bor ngir xare bi; xeyna feyug pansoŋ yi dina mat lu tollu ci 1,500,000,000 dolaar ci muj gi. Xaalis bi Konfederasi bi depanse mënul a xamee mukk, alal ji xarekat yu Federal yi ak yu Konfederasi bi yàq, mënul a natt bu baax; te itam njëgu xaalis (2,000,000,000 dolaar) bu jaami ñi nekkoon ci Bëj-saalum bi, xare bi far na ko lépp. Ci mbooleem, donte mënul a natt njëgu xare bi ci anam gu wóor, 8,000,000,000 dolaar mooy natt bu yem ci digg bi.⁴

GSAM 340Beneen Firndeel ci Gis-gis bi

GSAM 340.1Ci li jëm ci wax ji naan góor ñi nekkoon ca jàngu Parkville dinañu ñàkk doom yu góor ci xare bi, li ma mën a wax rekk mooy ne ci lolli atum 1883, gis naa njiitu jàngu Parkville, mi nekkoon itam njiit ca weeru Saŋwiyee atum 1861, bi gis-gis bi amee; te laaj ko ndax fàttaliku na wax ji Soxna White waxoon bi muy nettali gis-gis bi ci xare bi. Mu ne, “Waaw, fàttaliku naa ko.” “Ndax mën nga ma wax ñata nit nga xam ñu nekkoon ci kër gi bés boobu te ñàkk doom yu góor ci xare bi?” Ci saa si la fattaliku juróomi nit, ne ko, “Xam naa ne ñooñu ñi ngi fa nekkoon, te ñàkk nañu doom yu góor ci xare bi; te bu ma nekkee sama kër, fa ma mënee waxtaan ak sama waa kër, mën naa la jox yeneen tur. Xalaat naa ne,” la yokk, “am na juróom ñu fa nekkoon itam, ñu bokkul ci ñi ma tudd.”

GSAM 340.2Ñeenti at ak lu ko ëpp ci xare bu sax bu Bëj-saalum, ba lu jege genn-wàllu xarekat ya ñu dajale faatu ci xare bi walla ci feebar, loolu mooy wone bu leer ni wax ji ñu waxoon ci kaw mat na sëkk.

GSAM 340Njaam ak Xare bi

GSAM 340.3Bi muy nettali gis-gis bu ñu ko joxoon ci 4 Saŋwiyee 1862, Soxna White nee na:—

GSAM 340.4“Ay junni-junni lañu dénk ci xare bi ci xalaat ne xare bi ngir dindi njaam la woon; waaye léegi bi ñu taxawee, lañu gis ne nax nañu leen, ne jubluwaayu xare bi du dindi njaam, waaye ngir sàmm ko ni mu meloon.”

GSAM 341.1Liñu wax ci kaw, ci jamono lañu ko waxee bi ñu laajoon soldaar yi ñu jàppale ci liggéeyu delloowaat seeni boroom jaam yépp ñi rawoon dem ci barabu Union, te ñu ngi wanne soldaar yi di wax ne, “Su nu daanee fitna bii, lan lañu ci jëriñoo?” Ñu tontu ak ñàkk yaakaar ne, “Dara. Li waraloon fitna bi dindiwuñu ko. Nosteg jaam gi, gi yàq sunu réew, dañu ko bàyyi mu dund te di taxawal beneen fitna.” Kàddu yooyu, ñu jële leen ci Testimony No. 7, fa ñu nettalee lépp lu jëm ci xare bi ci anam gu yéemee, ci ron bopp bi ñu tudde “Njaam ak Xare bi,” waxuñu ne njaam duñu ko dindi mukk, waaye dañuy wone ni xarekat ya gise woon mbir mi ca jamono jooju. Tuuti gannaaw loolu ci seede boobu, am na fa ab wax ju jëm kanam ju mel nii:—

GSAM 341Waxi-kanam ci ndam li ngir Bëj-gànnaar bi

GSAM 341.2“Teewul ñu ngi yëggal koor gu réew mi! Yàlla nee na, ‘Ndax du koor gii laa tànn, ngir dagg ay takkukaayu njublaŋ, dindi yen yu diis yi, te bàyyi ñi ñuy noot ñu dem, ak ngeen damm lëkk bu nekk?’ Bu sunu réew defee koor gi Yàlla tànn, foofu dina nangu seen ñaan ci lu jëm ci xare bi; waaye léegi, seen kàddu agguñu ci noppam.”

GSAM 341.3Ñi xam jaar-jaaru xare bi xam nañu ay ñàkk ndam, ay musiba, ay yéex-yéex, ak yeneen yu àndoon ak jéego yi Bëj-gànnaar bi doon def ngir daan dooley Bëj-saalum ba keroog ñu génne ndigalu goreel gi—1e Saŋwiyee 1863. Kon, na daan yi gaawee ci jamono jooju ba ca njeextalu xare bi! Naka la leerale woon, ci ñi doon topp doxalinu liggéey bi, matug wax jooju ñu waxoon ca 4 Saŋwiyee 1862. Bi ñu jëlee yen yi, njaam gi daldi woyof te lëkk bi damm ci jaam bi! Naka la leerale woon ne Yàlla dégg na ñaanu askanam, te jàppale na jéem gi ngir jeexal xare bi, bi ñu tànnee koor gi ko neexoon!

GSAM 342Seede bu St. John, mi nekkoon governeer

GSAM 342.1Ci biir ab wax bu John P. St. John, mi nekkoon governeer, bu Kansas, defoon ca Ottawa, Ill., bi ma dégloon ci ngoonu 29 Suwe 1891, dafa wax lii di topp:—

GSAM 342.2“Musumaa am naqar ni ma amoon bés ba [Confederates] yi daaneelee ñu ca Bull Run. Waaye loolu lépp ci naalub Yàlla la bokkoon. Su fekkoon ne ñun ñoo daan [Confederates] yi, politisiyen yi dinañu taxawaloon jàmm, te Union bi ak njaam gi dina wéy, te ba tey dinañu ko am. Ci diirub ñaari at, [Confederates] yi ñoo nu daan; waaye bi Lincoln génnee ndigalu goreel gu siiw ga, danoo wéeru ci wetu Yàlla, te manuñu woon a ñàkk.”