Saar 24 — Yeneen waxi-kanam yu mat

GSAM 376.1“XALAATAL leegi, dale ci bés bii ba ci kanam, dale ci ñaar-fukkeelu bés ak ñeent ci weeru juróom-ñeenteel bi, ba ci bés bi ñu tegee ponkukaayu këru Yàlla gi, xalaatal ko. Ndax jiwu gi nekk na ba léegi ci néegu mbay mi? Waaw, ba léegi reseñ bi, garabu fig bi, garabu romañ bi, ak garabu oliw bi, meññuñu: dale ci bés bii dinaa leen barkeel.”¹

GSAM 376.2Jëm-kanam gu wóor te sax gu bataaxalu malaaka mu ñetteel mi, li mu tambalee ba léegi, mën nañu koo méngale ak wërsëg gi àndoon ak Serubabaal, dale ci bés ba mu tegee xeeru cëslaayu kër Yàlla gi.

GSAM 376Gis-gis bu Jaaxal

GSAM 376.3Bi ñu woo waa Yawut yi, te seeni mbuus ak seeni sàq neen, ngir ñu tabax kër Yàlla ji, ci gis-gisu nit ñi, dafa meloon ne liggéey bu jafe la woon. Bi ñu déggee woote gi ci ngëm, te jàpp ci liggéey bi ak seen coobare, loxol Yàlla ji leen di jàppale feeñ na leen. Bu ñu toppatoo jaar-jaari yéegug ñetteelu bataaxal bii, danuy gis loxo ju leen di gindi ci ñi tànn yoonam. Donte naqar ak coono ñoo leen dal, waaye yërmande Yàlla ci askanam ak liggéeyam day leer nàññ saa su nekk ci ñi ko wóolu.

GSAM 376Seede buy Leerale Jikko

GSAM 376.4Ci 24 Nowàmbar 1862, amoon na ñaari ndaje ci benn waxtu ca kër William Wilson, bu Greenville, Mich., ngir samp ñaari eglis ngir ñi nangu woon dëggu Sàbat bi ca gox booba. Ndaje eglisu Greenville bi, Pasteur White ak jabaram ñoo ko jiite woon ci benn néeg, fekk Pasteur Byington ak man, nu jiite woon benn ndaje ci beneen néeg ngir eglisu West Plains. Bi ñu nekkee ci liggéey bu njëkk bi ci benn néeg bi, danu doon dégg baatu Soxna White bi muy joxe seedeem ci beneen néeg bi. Danu doon am ay jafe-jafe ci sunu liggéey bi, la ca waxtu wu mu gëna yelloo Soxna White ubbi bunt bi, ne: “Mbokk Loughborough, bi ma xoolée mbooloo mii, gis naa ne am naa ay seede yu ma leen war a jox ñenn ci ñi fi nekk. Bu ngeen paree, dinaa ñëw dugg wax.” Bi ñu ko gëna soxlawoon ndimbal la ñëwee. Bu ñu ci génnee Pasteur Byington ak man, ñetti nit rekk la xamoon seeni tur ci ñi nekkoon ci néeg bi. Ñi ci des ay doxandéem lañu woon, mu musu leen a gis, lu dul rekk ni leen gise woon ci gis-gis.

GSAM 377Dundug Sëñ Pratt gu ñu nettali

GSAM 377.1Bi mu jógée ngir wax, mu ne: “Baal leen ma ci li ma leen di wax, te it baal leen ma ci ni ma leen di melale, ndaxte xamuma seeni tur. Bi ma gisee seeni kanam, li Boroom bi bëggoon a wone ci yéen a ngi ma feeñ. Góor googu nekk ci koñ bi, am benn bët [kenn wax na ne, ‘Pratt la tudd’] dafa ciy wax ay wax yu réy, di wone boppam ni ku jàpp ci diine, waaye musul soppiku. Buleen ko nangu ci jàngu bi ci ni mu mel nii, ndaxte du Kiristeen. Dafa di yàgg ci bitik yi ak ja yi di werante ci njàngalem dëgg gi, fekk jabaram moom ci kër gi war a dagg matt, toppatoo tool bi, ak yeneen. Dafa di dige ci ay jaayanteem te du ko mottali. Ay dëkkandoom amunu benn yaakaar ci waxi diineem yooyu. Ngir diine bi, ak ngir boppam ci nekkinam bii, moo gën mu bañ cee wax dara.”

GSAM 378Mbokk Barr Kontaan na

GSAM 378.1Mu daldi weyal di wax ne, “Mbokk googu màggat gi [bi mu ko wongee, kenn nee na, ‘Mbokk Barr’] ñu won ma ko mu wuute lool ak beneen góor bi. Dafa nekk royukaay bu mag ci dundam, dafa fonk ay kaddugam yépp, te dafa toppatoo njabootam bu baax. Lu néew la wax ak dëkkandoom yi ci dëgg gi, ndax dafa ragal ne dina yàq liggéey bi te indi ay jafe-jafe. Gisul nu Boroom bi manee am yërmande ba baal li mu tooñ, te jàpp ne sax yeyewul bokk ci jàngu bi.” Ci noonu mu ne ko, “Mbokk Barr, Boroom bi sant na ma ma wax la ne nangu nga bàkkaar yépp yi nga xamoon, te baal na la say bàkkaar yàgg na, su fekkee da nga ko gëm rekk.” Melow naqar wi nekkoon ci kanamu mbokk bi gaaw na dem. Mu yëkkati bëtam ak muus, nee ci xelam bu set bi, “Ndax def na ko?” “Waaw,” la Soxna White tontu, “te ñu ne ma wax la ne, ‘Kaay, booloo ak jàngu bi; te saa su amee fursé, waxal wax ci wàllu dëgg gi; dina am njariñ lu baax, ndaxte sa dëkkandoo yi wóolu nañu la.’” Mu tontu ne, “Dinaa ko def.”

GSAM 378.2Ci noonu mu ne, “Su fekkoon ne Sëñ Pratt mën na, ci diir bu gàtt, jël benn taxawaay bu nirook bi Mbokk Barr jàppoon, dina ko jariñ lool.”

GSAM 378.3Noonu la benn ci sabab yi waraloon sunu jafe-jafe ci wàllu nos gi dindiwoo. Laata muy seede, manuñu woon a tax Sëñ Barr nangu bokk ci jàngu gi; ci beneen wàll bi, gis nanu ne daanaka ñépp dañoo bañoon a nangu Sëñ Pratt; teewul kenn yëgu woon ne mën na wax li tax mu bañoon ko.

GSAM 378Fiir gu amoon ci biir njaboot, faj nañu ko

GSAM 378.4Ginnaaw loolu, mu jàllale waxam ci benn góor bu am der bu xawa xonq, ku toogoon ci benn wetu néeg bi; daldi wone benn jigéen ju sew jëmm ci wet gi janook moom, ca cat ga, di leen woowe jëkkër ak soxna. Mu nettali yenn mbir yu xewoon ci seen dundin gu njëkk, laata kenn ci ñoom ku ci ñaar di seede ci dëgg gi. Mu nee mbir yooyu Seytaane da leen yokk ci xelu jigéen ji ba tax mu dof. “Gis naa,” la Soxna White wax, “jigéen jii dafa nekkoon atam ci kër ñi dof; waaye bi mu wératee ci xelam, dafa bàyyi yëg-yëgi fiir yooyu di sonal xelam, loolu di metti lool jëkkëram, mi def lépp lu mu mën ngir won jabaram ne ku wóor la ci moom, te amul benn sabab bu tax mu war koo sorele ni mu koy defee.”

GSAM 379.1Ci saa si, jabar ja dafa daw jaar ci biir néeg bi, daldi sukk di ko ñaan mu baal ko. Waa gox boobu xamuñu woon ñoom ñaar bu baax, te seen jaar-jaar bu njëkk kenn xamu ko woon. Waaye ñi leen gënoon a xam, xamoon nañu ne amoon na ay jafe-jafe ci seen diggante, waaye sabab bi xamuñu woon ko.

GSAM 379Ni Elisa ak Hazael

GSAM 379.2Ginnaaw bi Soxna White seedee, liggéeyu samp jàngu bi gaaw na jeex. Sëñ Barr bokk na ci ak xolam bépp, waaye Sëñ Pratt moom, bàyyi nañu ko ci wet. Bi ndaje mi jeexee rekk, ki ñu bàyyi woon, mu daldi wax ak kàttan gu réy ne, “Maa leen di wax ne, amul njariñ ngeen di jéem ànd ak nit ñii di def ni ku leen di nax; mënuleen ko.”

GSAM 379.3Njàññale jikko ji, ni mu demee ci misaal bii ci kaw, daf ñuy fàttali bu baax beneen mbir bu niroo ak lii, bu ñu bindoon ci jamonoy Elisa yonent bi:² Buurub Siri bii di Benhadad, yónne woon na jaamam Hazael ca Elisa ngir mu laaj ko ndax dina wér ci feebar bi mu amoon. Elisa gisoon na lu nar a dal Hazael, te bi kii agsee ca kanamam, mu seet kanamam, lépp daldi dellusi ci xelam ci saa si.

GSAM 379Pasteur White dafa dal ak paralisi

GSAM 379.4Ci àllarba, 16 Ut 1865, Pasteur White, ndax liggéey bu ëpp ak ñàkk nelaw, dafa daloon paralisi. Ndaxte amul woon ay kër faju ci sunu biir askan wi, dañu ko yóbbu Dansville, N.Y., ci benn kër faju bu tudd “Sunu Kër ci Kaw Tundu bi.” Jabaram ak kii di bind àndoon nañu ak moom foofu, la dale 14 Sàttumbar ba 7 Desàmbar. Ndaxte faj yi ñu ko doon defal ci bérab boobu joxuñu ko woon ndimbal lu bari, ñu dem ca kër gu teranga gu Bradley Lamson, ca Lake View, Rochester, N.Y., foofu lañu des lu tollu ci ñetti ayu-bés. Foofu lañu béggee gis Pasteur J. N. Andrews, mi doog a dellusi ca dëkk booba, ginnaaw bi mu fa defee ay weer yu bari ca Maine.

GSAM 380Ñaanal ngir Pasteur White

GSAM 380.1Njabootu Pasteur Andrews ak bu Sëñ Orton ñoo daan bokk ak ñun ngoon gu nekk ci waxtu ñaan ngir ak ak Pasteur White. Lii wéyoon na ba bisu 25 Desàmbar. Ci biir bisu Nowel boobu, bi àddina sépp neexoon tey lekk reer, jàngu Rochester jàppe woon nañu ko niki bisu woor ak ñaan ngir Pasteur White. Dañu amoon ay ndaje ci suba si ak ci ngoon si, ca kër Pasteur Andrews, ci Mbeddu New Main, te ci guddi gi, ñi daan ñaan ak Pasteur White, daje nañu ak moom waat ca kër Sëñ Lamson.

GSAM 380Gis-gis biñ joxe ci guddig Nowel

GSAM 380.2Ndaje ma amoon ci ngoon soosu amoon na doole lool. Pasteur White amoon na barke ju réy, te Soxna White amoon na gis-gis bu yéeme, bu ñu ko woné lu bare. Ci biir loolu, amoon na ay ndigal ñu jox Pasteur White ci nan la war a doxale ngir mu man a jëfe ngëm-ngëmam ci Yàlla, mi ko leeraloon lool ni mu ko jàppalee ci loxoom ngir mu wér.

GSAM 380Feeñal nañu songu Seytaane

GSAM 380.3Ñi doon ñaanal Pasteur White, Soxna White nee na leen:

GSAM 380.3“Seytaane dafa bëggoon a yàq sama jëkkër, te dugal ko ci bàmmeel. Ci ñaan yu dëgër yii, dooleem dafa tojj. Wone nañu ma ne Seytaane mer na ak mbooloo mii ñu wéy di ñaan ak yéene gu dëgër ñetti ayu-bés ngir jaamub Yàlla bii, te léegi mu fas yéenee song leen ak doole. Ñu ne ma wax leen ne, ‘Dundleen lu jege Yàlla, ngir ngeen waajal seen bopp ngir li leen man a dal.’”

GSAM 381Yëg-yëgi J. T. Orton ci li nar a am

GSAM 381.1Ci bisu njëkk ci weeru Saŋwiyee atum 1866, Pasteur White ak njabootam jël nañu saxaar dem Battle Creek, Mich. Man ma des ca sowu New York ci li desoon ci jamonoy sedd ji. Ba ci ngoon soosu ñu ko joxee gis-gis bi, Sëñ J. T. Orton yëg na ne dundam am na luy ko xuppe, waaye xamul woon fu mu jóge. Yëg-yëg boobu, wax na ko ay nit ñu bare. Ci ngoonu Dibéer, 4 Maars, mu dellusi Rochester juge Parma, fa mu nekkoon di bokk ci ndaje mu amoon ñaari fan, mu àndoon ak Sëñ E. B. Sanders (léegi, ci atum 1905, mi ngi dëkk San Jose, Kaliforni), mu laaj ko ñu jaar ci mbedd mu gën a leer bi ñuy dox ci biir dëkk bi, “ndaxte,” la wax, “dama yëg saa su nekk ni am na ku bëgg a jéem a rey ma.” Teewul, melul woon ni xamoon na kan moom ki ko bëggoon a rey.

GSAM 381.2Delloosi naa Rochester juge Parma, ci 7 Maars, te daldi teeru ca kër Sëñ Lamson, goro Sëñ Orton. Ci 8 bi, moom ak Soxna Orton ñëw nañu seeti ñu, foofu lañu waxtaanee dem ci suba gi ci saxaar dem Lancaster, ci Erie Co., fa ma waroon a takkal doomam ju góor ji kenn. Bés bi neexoon na ci ñun, waaye bés bu diis la woon.

GSAM 381Reyu J. T. Orton

GSAM 381.3Ñu jóge kër Sëñ Lamson ci juróomi waxtu ci ngoon, te ci juróom-ñaari waxtu ak genn-wàll ci guddi, am na kiy yëgle ñëw, xamal ñu ne am na ku ñu xamul ku song Sëñ Orton bu metti, ci hangaaram, bi mu nekkee di toppatoo fasam yi. Ñu gaawantu dem foofu, te fekk ko ñu door ko bu metti ci boppam ak bantu sareet bu ñu wër weñ, te mu ñàkk xel. Faatu na ci guddi googu ci 12:35. Ba tey jii, xameesagul kan moo def jëf ju ñaaw jooju. Ci lu wóor, du ngir xaalis lañu ko defee, ndaxte montaram bi nekkoon ci poosam laaluñu ko, ak portofelam itam, bi amoon 45 dolaar. Lii yëngal na bu baax Soxna Orton, te loolu tax mu muccul ci feebar. Wérgu-yaramam dafa daldi wàññeeku bu gaaw, te yàggul gannaaw jëkkëram la faatu.

GSAM 382Waxi-kanam bu ñu defoon ci Nowel boobu mat na

GSAM 382.1Ci biir ay weer yu néew ginnaaw guddi Nowel gu fàttaliku googu, juróom-benn ci juróom-ñeent ñi bokkoon ci ñetti ayu-bés yu ñu doon ñaan, ñu ngi woon ci seeni bàmmeel. Te noonu la beneen wax ju ñu waxoon amee ci anam gu yéeme.

GSAM 382Ndimbal ngir ñi ñàkk yaakaar

GSAM 382.2Ci suba teel bu 12 Desàmbar 1866, Elias Stiles, mi dëkk North Liberty, Indiana, ñëw na sama kër, di ma laaj ma ànd ak moom dem foofu ngir jappale James Harvey, su manee nekk, moom mi nekkoon ci njàqare te gis ne amul benn yaakaar ci mbiram. Ndaxte xamoon naa ne Soxna White gis na lu yaatu lool ci gis-gis bu mujj bi ñu ko joxoon, te itam ay mbir yu bare won nañu ko ci mayu yonent, ma ne ko, “Mën na nekk Soxna White gis na dara ci mbiram, te bu fekkee loolu la, te bu ko bindee, dina gën a am doole lépp lu ma ko mën a wax.”

GSAM 382.3Ci saa si lañu dem seeti ko, te kenn waxu ko dara ci nekkinu Sëñ Harvey, ma laaj ko, “Soxna White, ndax am nga leer ci benn ci gis-gis yi ñu la jox ci mbirum Mbokk James Harvey?” Mu tontu, “Waaw, am naa ko, te yàgg naa yëg ci biir ay fan ni war naa ko bind yónnee ko.” Ci la daldi tàmbalee nettali nu li mu gisoon. Ma ne ko, “Suba dinaa dem seeti ko, te boo bindee li ñu la won, dinaa ko yóbbu.” Ci déggoo googu lañu ko bàyyee, te ci ngoon si ñu dellusi seeti ko. Noppi na bind bi, te jàppale nu ci jàng ko ci baat yu kawe.

GSAM 383Seede ngir James Harvey ci ñàkk yaakaar

GSAM 383.1Seede gi leer na ne Sëñ Harvey dina am wérgu-yaram wu doyadi, te Seytaan dina wut nu mu ko dugal ci njàqare, te jéem a def ba mu xalaat ne amul yërmande ngir moom, te amul benn yaakaar ci mbiram; waaye gis na ne def na lépp lu mu mën ngir jubanti njuumtey dundam gu weesu, te Yàlla baal na ko; te itam, bu ñu koy fiir ngir mu rey boppam, won nañu ko ne malaaka yu Yàlla ñoo ngi doon wër ci wetam di ko won yaakaar ci Yàlla ak asamaan. Am na ci seede gi ay kàddu yu bare yu mel nii yu doon dëfal te di jàppale.

GSAM 383.2Bi ma yoree këyit gii, suba sa ca lañu dem North Liberty. Ci yoon wi, Sëñ Stiles waxoon na ma ne Sëñ Harvey bëggoon na ma gis, waaye nee na duma am benn kàddu kuy joxe yaakaar; ne, bu ma ko dajeek, dinaa ànd ak moom ci ne mbiram amul benn yaakaar, ne ku sànku la; te noonu, ni Eli bu yàgg ba, bi ñu ko waxee ne yóbbu nañu Gaalu Yàlla gi, dina daanu ginnaaw te dee.

GSAM 383.3Ñu agsi ca kër Sëñ Harvey ci lu jege ñetti waxtu ci ngoon. Bi ma ko gisee, ma ne ko, “Mbokk Harvey, naka nga def?” Ci baat bu naqari lool, mu tontu ne, “Réer naa! réer naa!! RÉER NAA!!!” “Déedéet! Réeroo. Am na yaakaar ci sa mbir!” laa wax. Bi mu gisee ni ma ko tontu nii, mu nee, ci baat bu dal, “Ñetti ayu-bés laa xalaat ne amul benn yaakaar ngir man, te réer naa; te tey, bi may jóge tool bi di ñëw ci dëkk bi, di jàll ci pon bu wetu déegu moulin bi, am na lu mel ni dafa ma wax ne, ‘Réer nga! Amul benn yaakaar ngir yaw! Saaw ci biir ndoxum déegu moulin bi, labal sa bopp ci!’ Dama xalaat ne bu ma ko defee dina yàq turu diiney Kirist, moo tax ma bañ a rey sama bopp.”

GSAM 384Mucc gi gaaw na ñëw

GSAM 384.1“Waaw, Mbokk Harvey, réeroo!” laa wax. “Am naa fi seede bu jóge ci asamaan, di wax ne réeroo!” Mu tontu ne, “Kon dinaa ko dégg.” Ma daldi ko jàngal seede bi, ginnaaw bi ma waxee ne amul benn kàddu bu ñu ma teg ci sama loxo. Bi ma paree jàng, kanamam leer na ak muus, mu ne, “Kon am na yaakaar ci sama mbir. Gëm naa Boroom bi.”

GSAM 384.2Gannaaw bi ma ko jàngee, ñu daldi ñaan, mu jóge fa nit ku soppiku te bég. Mu ne nu mbind mi dafa leeral bu baax doxalinu xelam ci ñetti ayu-bés yi weesu, ci anam gu gën a jub ni moom ci boppam ko mënoon a waxe. Nii la mbëggeelu Yàlla feeñee ci ni mu jëlee mbokk mii ci ñàkk yaakaar, ci anam gii.

GSAM 384Yaatal nañu Toolu Liggéey bi

GSAM 384.3Ba atum 1868, liggéeyu Adventist yu Bésu Juróom-ñaareel bi dafa yamoon ci Etaasini, ak ci wàll wi nekk ci bëj-gànnaaru diggante gu suufu Missouri ak penku dexu Missouri. Ci benn ndaje ngir waxtaane barabi liggéey yi ak ni ñu ko war a séddalee, ci biir benn waxtaanu Konferans Seneraal bi ñu amaloon ca Battle Creek, Mich., bisu 28 mee, lañu dogaloon ñu yónni ñaari liggéeykat ak benn tant bu guddu juroom-benn fukki tànk ca California. Pasteur D. T. Bourdeau ak kii di bind agsi nañu San Francisco ci bisu 18 sulet ci at mooma.

GSAM 384Ubiteg Misiyoŋu Kaliforni

GSAM 384.4Benn mbir laa bëgg a fësal ci lu jëm ci ubbitig misiyoŋu Kaliforni, te loolu di wone bu baax njariñu mayu yonent bi ci jëf. Pawlos, bi muy wax ci mayi Xel mu Sell mi, boole ci mayu yonent bi, nee na ñoo ngi “ngir matal ñi sell, ngir liggéeyu sàrwis bi, ngir tabax yaramu Kirist.”³ Ci dëgg-dëgg, yoon wi gën a wóor ngir matal ñi sell mooy won leen seeni njuumte, ngir ñu mën leen a bàyyi, te ñu raxasoo seeni bàkkaar ci deret bu am solo bi sunu Boroom bii di Yeesu Kirist. Ci loolu, ndimbal li jóge ci mayu yonent ci liggéeyu sàrwis bi, lépp jamono feeñ na ci anam gu ànd ak mbirum dëgg gu teew gi, di won njaami Boroom bi seeni njuumte ci seen anamu liggéey, ak naka lañu mënee gën a jëriñ ci soppil ay nit ngir ñu gëm ci beneen anam.

GSAM 385Seede ci ni ñu war a liggéeyee ca California

GSAM 385.1Gannaaw tuuti bi ñu agsee Kaliforni, jot nanu ab bataaxal bu jóge ci Soxna White, mu nettali ci biir ab gis-gis bu ñu ko joxoon ca Battle Creek ci ngoonu àjjuma 12 Suwe,—bés boobu ñu fa defoon Lancaster, N. Y., laata ñuy dem Kaliforni. Mësul a dem Kaliforni, te amul woon benn xam-xam ci jikko walla aada wu waa dëkk booba. Dëgg-dëgg, ca jamono jooju, mësul a jaar dexu Missouri dem sowu. Xam-xam bu mu amoon ci mbirum foofu, ci li Boroom bi bëggoon a feeñal ko la jóge woon.

GSAM 385.2Ci ndigal li nekkoon ci bataaxal bi, dafa leeral doxalin bu yaatu bi waa Kaliforni am, ak li liggéey bi di jur suñu ko defe ci doxalin bu tëju te di wàññi-wàññi. Ci waare waa Kaliforni, war nañu leen a jege ci doxalin bu yaatu bi ñuy liggéeye, waaye teewul du doxalin buy yàq xaalis.

GSAM 385Ndam li ñu waxoon ñëw ñëw na

GSAM 385.3Léegi nag, bu ma xalaatee fanweeri at ak juróom-ñaar yi weesu, ba liggéey bi tàmbalee ca Kaliforni, te seetlu ni mbir yi teeree woon ca jamono jooju, ak nekkinu askan wi, ak ni nu waroon a doxalee sunu liggéey su fekkoon ne amunu woon seede gi nu jot, ak itam bu ma gisee li juddoo ci topp ndigal li nu joxoon, Mën naa wax ne sunu mbir jëm na kanam lu ëpp ci ñetti weer lu mu jëm ci benn at bu fekkoon ne dimbaliwuñu ñu ci “liggéeyu sarwiis bi” ndimbal li ñu jot ci maye gu yonent gi. Ba ci jamonoy printemps atum 1871, ci li juddoo ci jéego yi ñu defoon ca Diiwaanu Sonoma, juróomi eglis yu ay sàmmkati Sàbat ñoo fi sampu woon.

GSAM 386Ndaje mu Njëkk ci Tant bi ca San Francisco

GSAM 386.1Ci weeru Suwe ci at moomu, ñu taxawal sunu tant bi ngir jëkk ci San Francisco. Bi Pasteur Bourdeau dellusee Penku, ñu yónni beneen liggéeykat bu jóge Michigan ngir mu wuutu ko. Mu agsi ci fukki fan ak juróom-ñaar ci weeru Suwe, te ci saa si mu booloo ak man ci liggéey bi ci biir dëkk bi. Ginnaaw ay ayu-bés yu néew yu ñu liggéeyee ci tant bi, ñu wéyal sunuy ndaje ba bisu 1 Desàmbar 1871, ci ay saal yu ñu luwe. Ci liggéey boobu, lu ëpp juróom-fukki nit nangu nañu bataaxal bi ca San Francisco.

GSAM 386Nattu yu biir ca California

GSAM 386.2Ba keroog, sunuy nattu ci California lu ëpp ci bitim xeex la jóge woon, waaye léegi am na nattu ngëm gu ñu doonul xaar te wuteek loolu, gu dal sunu waa yi. Benn liggéeykat bu ma àndaloon dafa saxoon ci jëf ju ma wóoroon ne dina tax mu jiiñal boppam ak mbir mi. Amoon nanu ay noon yu metti ci dëkk bi, ñu doon fuglu sunuy jéego yépp, te paré woon ngir jëfandikoo bépp jëf ju ñàkk xel ngir lor ñu. Looloo tax, dafa doonoon lu am solo lool ñu topp ndigalu ndaw li ne “ñu moytu lépp lu mel ni lu bon.”

GSAM 386Moom sa bopp bu am loraange

GSAM 386.3Waxuma woon ne mbokk mi def na bàkkaar bu wér ci jëfam jooju, waaye xalaat naa ne sunuy noon dinañu jëfandikoo li mu wax ne amul bàkkaar ngir jiiñ ko. Moom dafa taxaw ne am na sañ-sañu “def li ko neex” ci mbir mi, rawatina bi ñu nanguwoon ne amul bàkkaar ci li muy def. Noonu la mbir yi demee ba bisu 23 Saŋwiyee atum 1872, ma jóge Sonoma County dem San Francisco ngir seet li ñu manoon a def ngir taxawal mbir yi fa.

GSAM 387.1Ci jamono jooju, sunuy noon ñu ngi doon jëfandikoo doxaliinam bi ni ma ko ragale woon, te moom mi ngi doon wax ne “loolu soxalu leen,” te dafa leen bëggoon a won ne am na xalaatam bu bopp, te mën na dox ci mbedd mi ni ko neexee ak ki ko neex, te kenn mënuko ci wax dara. Dama jéemoon, ci biir, di ko won ne jëf ju mel noonu du jariñ dara, te xel mu temb moomu dina mujje ci lu bon. Am na ay xaritam yu ko doon jàppale bu baax, te ñenn ci ñoom ñi tàmbali woon di jël ay taxawaay yu ko waroon a indil ñàkk-kersa gu gën a réy. Lu bare ci jàngu bi gisoon nañu bon-bon bi ci jëfam ju jubul ja, te waajoon nañu ngir jàppale ci jéego yi ma doon def ngir musal mbir mi ci ñàkk-kersa.

GSAM 387Ñu taxawal ndaje ngir lanket bi

GSAM 387.2Nii la mbir mi tegee woon ci bésu Sàbat, 27 Saŋwiyee, bi ñu dogalee ne war na am lanket ci mbir mi, te jàngu bi jël ay matuwaay yu leer ngir musal leen ci gàcce gi xel mu bañ-daan moomu mënoon a jur. Dañoo dogal am ndaje, mu door Dibéer, 28 Saŋwiyee, ci juroom-ñeenti waxtu ci suba, ngir waxtaane mbir mi, ak sunu warugar ci mbir mi, ñun mbooloom jàngu bi. Ci lépp luy feeñ, xàjjiku jàngu boobu lu waroon a am la woon. Guddi googu, ma ngi ko yàgg ci ñaan Yàlla, mu liggéeyal ñu.

GSAM 387Nangu gu ñu Bind

GSAM 387.3Ci subag 28 bi, bi ma doon dem ci ndaje mi, ma daje ak sama ànd-liggéeykat bi ci trottoir bi, ci wetu sama kër gi ma daan dal, mu doon jooy. Mu ne ma, “Mbokk Loughborough, demuma ci ndaje mi tey.”

GSAM 387.4“Du nga dem ci ndaje mi?” laa wax; “ndaje mi ci sa mbir la jëm.”

GSAM 388.1“Loolu xam naa ko,” la wax, “waaye man, damaa juum ci mbir mi mépp. Yaw dëgg nga ci li nga wax ci man. Am na bataaxal bu ma bind ngir nangu sama njuumte, jox ko jàngu bi; nga jël ko, jàngal ko fa. Dina gën ci yaw, te gën itam ci ñi bëggoon a yërëm ma, su ma fa nekku.”

GSAM 388.2“Lan moo waral soppiku gu réy gii ci yaw, dale démb?” laa laaj.

GSAM 388Gis-gis bu Ràññeeku bu Mu Am

GSAM 388.3Mu tontu ne, “Démb ci guddi laa dem ca post bi, gannaaw bésu Sàbat bi, te jot fa ab bataaxal bu jóge ci Soxna White, ca Battle Creek, Mich. Seede la bu mu ma bindal.” Bi mu ma ko joxee, mu ne ma, “Jàngal lii, te dinga gis naka la Boroom bi gise sama mbir.”

GSAM 388.4Dafa ma laaj ma wax jàngu bi ne jot na ab seede bu jóge ci Soxna White, buy ko yedd ci jikkoom, te nangu na ko, ndaxte dëgg la woon.

GSAM 388Dëgg-dëgg gu Leer gu Gis-gis bi

GSAM 388.5Lii ab xaaj la woon ci gis-gis bu ñu joxoon Soxna White ca Bordoville, Vt., ci 10 Desàmbar 1871. Dafa tàmbali bind xaaj bi jëm ci mbirum mbokk moomu ci 27 Desàmbar 1871, waaye am na lu ko waral ba mbir mi yàgg a jeex, ba keroog 18 Saŋwiyee 1872 lañu ko mottali te yónnee ko jóge Battle Creek. Ci noonu, lu tollu ci juróom-ñeenti fan la jël ngir bataaxal yi jaar ci suuf jóge Michigan ba California.

GSAM 388.6Ci gis-gis, lu bare lañu ko won ci anamum wax lu nar a am. Nii la deme woon ci misaal bii. Ci jamono ju gis-gis bi amee, amoon na rekk ab kéewal ci li mujj am bi seede gi agsee San Francisco. Suñu xoolee bés yi, dinañu gis ne li mbir mi mujjee San Francisco, ginnaaw la seede gi ñu bindoon jóge fa njëkk. Sunuy mbokk ca San Francisco gis nañu ci saa si ne kenn manu ko woon bind Battle Creek yëgalal Soxna White xibaar bi ci waxtu wu mu man a bind bataaxal bii, ndaxte li xewoon amagul woon ca jamono jooju.

GSAM 389.1Lii amoon na solo lool ci gëm-gëmu mbokk ya fa nekkoon, ba tax ñu gëm ne kàttan gu sell a ngi ci gis-gis boobu. Man, binduma woon benn rëdd Pasteur White mbaa jabaram ci mbirum li xewoon San Francisco, te ki ñu bokkaloon liggéey bi waxoon na ne moom itam bindul dara; te mbokk ya ne, “Su fekkoon ne bind na, du woon wax mbir yi feeñoon ci jëmmam.”

GSAM 389Naka la Gis-gis biñu ko Bindee

GSAM 389.2Bi ñu gannaaw loolu xamee, ci beneen boru yoon wi, lu jëm ci mbindum seede gi ak yónneem, gën na leer ne Boroom bi joxe gis-gis bi yoroon na waxtu wi ñu ko waroon a bind ak yónnee, ba mu agsi foofu ci waxtu wi mu ware.

GSAM 389.3Ci suba gu teel lool ci bisu 18 Saŋwiyee atum 1872, lañu yee Soxna White, te seede gii ñu wax ci kaw dafa feeñ lool ci xelam. Xalaat bi leer na ci moom ni dafa mel ni ku ko waxee ci baat, mu naan: “Bindal léegi-léegi seede googu ngir Kaliforni, te dugal ko ci yónneeg bataaxal gi ci topp; soxla nañu ko.” Bi loolu amee ñaareelu yoon, mu jóg, solu gaaw, te jeexal mbind mi. Ci lu jiitu ndékki tuuti, mu jox ko doomam bu góor bii di Willie, ne ko: “Yóbbu léttar bii ca biro post ba, waaye bul ko dugal ci boyet bi. Jox ko kilifag post bi, te seetal ba mu dugal ko ci saaku post bi ñuy yóbbu tey ci suba.” Gannaaw loolu, mu nee xalaatam ndigali yaayam yi dafa doy waar tuuti, waaye laajul benn laaj, def na li ñu ko santoon, te “gis na bataaxal bi dugg ci saaku bataaxal yi.”

GSAM 389Firnde ci ni Yàlla di gindee

GSAM 389.4Su ngeen xamee sunu nekkin ca San Francisco ca jamono jooju, dingeen gis ci lu yomb solo si amoon ngir bataaxal boobu dugg ci saaku post bu bés boobu. Ci jamono jooju, benn post rekk lañu doon am ci bis bu nekk, bu jaar ci suuf. Su fekkoon ne bataaxal bi Dibéer ci guddi, 28eel bi, la agsi, te du Gaawu ci guddi, 27eel bi, ci lu amul sikk-sàkk, dafa doon am xàcc-xàccoo bu metti ci jàngu bi. Su fekkoon ne ay ayu-bés laata loolu la agsi, sax ginnaaw bi ñu amee gis-gis bi, jàngu bi du woon gis dooleem ci lu yomb noonu.

GSAM 390.1Fi amoon na seede gu leer nàññ ne loxo Boroom bi moo ko def, du rekk ndaxte agsi na ci waxtu wu war ngir jubanti ci anam gu am solo njuumte yi amoon, waaye itam, bi ko mbokk mi nanguwoo ak xol bu suufe te jëfe ko, am na solo lool ci indi bennoo ak dëgëraay ci jàngu ju ndaw jooju.

GSAM 390Ni ñuy Binde Gis-gis yi

GSAM 390.2Misal mii di na itam firndeel waxam ci ni mu daan binde li mu gisoon. Ci loolu, mu ne: “Dañu ma yee ci sama nelaw ak xel mu leer ci ay mbir yu ñu ma njëkk a won; te bind naa, ci diggu-guddi, ay bataaxal yu jàll kontinaa bi, te bi ñu agsee ci jamono ju metti, muccal na mbooloo mi ci musiba mu réy.”⁴