Bo 8 — Mietakutaw myuh hneina zâpati
GSAM 134.1“Chyhsa ta zâpati pakhy ngaitapa a taopa nata, chyhsa hluhpi a hrua ta, a sawchapawpa tuah ta zâpati daihti liata, vaw hruapazy hnohta, ‘Vaw u; ato cha â mâ haw,’ tah ta kei chho teh.”1
GSAM 134.2“Mietakutaw myuh hneina zâpati liata vaw hruapazy cha a pahâsai.”2
GSAM 134.3Zâpati cha ni khawpa a ei khâhpa a châ. Pakhona bie liata zâpati pakhyna pathôh a châ. Pakhona bie hi Mathai 22:1-7 liata a chhôpa “ei khâh” pakhyna biezy nata khâ veih leipa. “Ei khâh” cha ni khawpa hmaida a ei khâhpa a châ. Ei khâh pakhyna bie liata, hrua hmiatuapa cha “hiehâh ta patu” nata thie, nata abei a sawchapawpa chhao thie ta hmôh. Hruana a tuahtuhpa abei chata, “cha liany cheituhpazy pahleipadia ta, ama khih chhao rao ta.”
GSAM 134.4“Ei khâh” pakhyna bie, pakhyna bie hmiatuapa a ngiatuh leipazy a tlôleina a palâsapa cha, Khazohpa biehmeiseihpa vaw ngiatuh leipazy, Zisu nata a lyuhchâpazy a thiepa a châpa ta hmâh. Abeipa cha cha phopi a dyuh awpa ta pheisaih hlaozy tuah ta, “cha liany cheituhpazy pahleipadia ei ta, ama khih chhao rao ei ta”—Jerusalem ta.
GSAM 134Zâpati Hruana
GSAM 134.5Pakhona bie liata zâpati hruana hi “Mietakutaw myuh hneina zâpati” kyh a reipa a châ tahpa a hmeiseih ngaita. “Myuh hneina zâpati” liata vaw hruapazy cha a pahâsai tah ta. Myuh hneina a taopa hnuhta zâpati a châ. Mietakutaw myuh hneina cha ama vaw tlôh hma a châ; eima hmô hawpa hawhta, Zisu a vaw tlôh tita, “myuh hneina tawhta vaw kî” awpa ta.3
GSAM 135.1Chavâta, myuh hneina zâpati hruana hi Biephuah 14 liata Vâlyuhchâpa hmiatuapa bietapa nata Bo 10 liata a hmâhpa daihti bietapa ama châ. Luka ta a chhôpa hmiatuapa hruana cha “vaw hruapazy” hnohta a tlô. Vaw hruapazy cha, Zisu biehmeiseihpa a thei nata a ngiatuhpazy ama châ. Ama cha Zisu ngiatuhpa nata a vy heihna a hmâhsieipa a châ. Chavâta hmiatuapa hruana cha ama hnohta a tlôhpa a tlak. Khazohpa biehmeiseihpa cha a hneipa Juda hmiapazy hnohta hmiatuapa a chhôhpa a châpa, Messiah vaw tlô awpa a hnoi hneipa pazy hnohta chhôpa a châpa hawhta, Zisu vy heihna bietapa chhao ama hnohta a vy ngiatuhpazy, ama vy heihna a hmâhsietuhpazy hnohta chhôpa a châ.4
GSAM 135Vaw Hruapazy Hnohta Hruana
GSAM 135.2Zâpati hmiatuapa hruana cha vaw hruapazy hnohta a tlôhpa a châ avâta Awnanopazy hnohta a tlô awpa a châ. A châhrasala, 1833 tawhta 1844 thopaw paw daihti taihta, Zisu a vaw tlôhpa a chhôpa bietapa cha Awnanopazy liata a phuah ta, châhrasala Awnanopazy Pastor pakhypi ta cha bie a hmâh. William Miller cha Zisu a vaw tlôhpa a chhôhpa a hmâhsiena cha Brandon, Vt. liata Baptist châbu liata a phuah hma. 1844 Thla 4 hma ama nata a châhtuhpazy a chhôpa rai cha Awnanopazy khih o nata khih apâh liata a taopa a châ.
GSAM 135.3Pastor Himes ta Pastor Miller a rai 1844 thopaw paw daihti taihta hi tah ta:
GSAM 135.3“Ano cha awnanopa nata bie pakhypi hropazy karâh liata a rai ta, ama apôhkhana nata daidâina liata a chhihkhâ leipa, Awnanopa chi hropazy liata a hlaopazy cha ama awnanopa liata ama duahmo pyh thlâh ha thei ei ta, cha daihti liata ama Beipa vaw tlô awpa châta â mâ thei hra ei tahpa ngiapâ ta.”
GSAM 135.4Pastor Himes ta ama rai nata Pastor Miller rai pakhawpa châpa châta cha tah heih ta: “Awnanopa Pastor pakhypi nata Awnanopa hropazy ta ama ochhizy a pahypa, kei nata keimâ châhtuhpazy Zisu vaw heihna bietapa a phuahpa pakhaw ta, kum hnôh chaipa taihta keimâ nata rai ama hria pakhaw ta”—1844 châna a châ.
GSAM 136Bietapa Châta Ochhi Pahypa
GSAM 136.1Ama rai nata rai a châpa châta William Miller ta hi tah ta:
GSAM 136.1“Zisu vy heihna bie hi awnanopa chi chyhta deita pahlypa ta zydua karâh liata phuah awpa ta kei châta ochhizy pahypa a châ, chavâta hruanazy hry liata chyhta deita ei pazi thei. Kei a pua vawpa maih liata Awnanopa liata Khazohpa a chipa chai, â hlâpa chai nata a hroh chaipa hlaozy ta ei phuahpa bie cha thlai ama ngiapâ; khawta hneipa, Pharisee, chhih ngaitapa, a rônahpa nata a siekhêipa ta Zisu vy heihna bie cha pahneisawh ei ta, pasipasawh ei ta.”
GSAM 136.2Zisu vy heihna bietapa a châpa châta, D’Aubigné ta Reformation châta a tahpa hawhta tah thei aw: “Thlahpa kyh biepi miakha moh ta taopa a châ. A hmâhtuhpa cha Khazohpa bie; a pachhana cha ngiapâna; a chariah chhaichhi cha Thlahpa Pathaihpa; he hmâna zy tlai hmâpa ta khizaw hmo zydua a dytha haw.”
GSAM 136Hmâhsiena Chhih Ngaitapa Hmâh
GSAM 136.3Zisu vy heihna bietapa a phuah hnuhta hmâhsiena a châpa cha Portland, Maine liata Casco râh Kristian Awnanopa Pastor L. D. Fleming ta hi tah ta:
GSAM 136.4“William Miller a bie hmâhna ta a hneituhpa biehmeiseihpa cha daihti pakhawpa nata ngiana khawpa a châ, kei a hmâhpa ta hmâhsiena chhih ngaitapa a châ ei ta, châhrasala hmâhsiena awhna chhih leipa. Cha khih liata chapawzy palôh a patu ngaita chaipa hawhta a lâ. A taopa châpa cha hi: Unawhpa Miller ta Thlahpa zaozi, a paih tawhta phia chiehpa nata thluahruapa cha la ta, palôh thluahruapa chô liata a hâh tiahpa cha a soh ta, a pathai! Cha deita a châ. Cha zaozi thatlôpa a hâh hmiakô liata ngiapâ leina a pao ta, chyhsa zydua pachhapa châ aw tahpa bie a chawh ta, biehmei a ngâipa tlôleita, Babel zuahtuhpazy ta chheina a hneipa. Keimâ ta hi hmâh: ato daihti liata hmâhpa a châpa, lyuhchâpazy daihti liata hmâhsiena hawhta a châhpa a châ.”
GSAM 137Richmond, Me. Liata Hmâhsiena Rai
GSAM 137.1Zisu vy heihna bie a phuahpa nata hmâhsiena rai a châpa palâsana ta, cha hmâhlana liata rai ngâpa châhtuhpa bie tawhta chhô aw. Richmond, Me. liata thla pathôh pakhypi a taopa, Freewill Baptist Awnanopa 30 lyuhchâpazy ama hlaona châta ano ta hi tah ta:
GSAM 137.2“Kei hneina khih liata vaw pua ta, Pastor Rollins cha khih tawtâna liata bie hmâhna hmun hmiata a châpa ta, a tho ta, ‘Unawhpa White, ato keimâ hmiata â ta,’ tah ta. Bie hmâh hnuhta, bie tah awpa khawhpa a châ ta, kei ta Kristian byuhzie nata Zisu vy heihna liata châhtuhpazy a chhih ngaitapa châta tah ta. Mipazy ta, ‘Amen! amen!’ tah ta, cha pakhyna lai ngaitapa liata chyhsa a hluh via cha cha ei ta. pakhypi a châna liata, keimâ ngia hnuhta, Pastor Rollins ta tho ta hi tah ta: ‘Unawhpa White, keimâ vawchâna liata a châpa, ato savâ Reed bie châna khih liata Abeipa Zisu vy heihna châta bie hmâh awpa a châ. Unawhpa, vaw u la, nama hmâh ei. Nama zydua pahrâsa thei nawpa su eima hnei. Vaw u la, Unawhpa, he bie he nama theipa ta nama hry liata ahy hmah parao aw vei.... A châhtuhpazy ta ama khih liata pakhypi a châpa chhôh ta, me 3 Reed bie châna khih liata kei hmâh awpa a châpa ano ta a pahno. Ama ta ama khih liata a chhihkhâhpa chhôna a châ awpa ta. Chavâta châ ei ta. Pastorzy 3/4 nata pakhypi lyuhchâpazy chyhta deita pahlypa ta zydua cha pua ei ta, Reed bie châna khih cha a daihti hlâta bie ha ta. Kei biehmeiseihpa cha Mathai 24 a châ. Khazohpa Thlahpa ta kei bie hmâh awpa khawh ngaitapa a pe ta. A hneina cha hmâh ngaitapa a châ.”
GSAM 137.3“Kei ta Kristian pazy hnohta amâ zydua Khazohpa hnohta â hlâ hualua awpa, ama vaw tlô awpa châta ama hmâhchhô awpa; seina hneituhpazy hnohta Zisu hnohta vaw u la, Chyhsa Sawchapawpa a vaw tlô awpa châta hmâhchhô awpa tah ta bie hmâh hneih. Khazohpa khawhpa kei châta vaw tlô ta, bie hmâhna hmun a hrawhpa keimâ kut pahnih ta chhihkhâ awpa a châ. Daihti ngaitapa a châ. Zisu leipa ta tlôleipa seina hneituhpazy a châpa hmâh ta, kei ta cha ta, ‘Seina hneipa, Zisu hnohta vaw u la, ama rônahpa liata a vaw tlôhpa ta pachhapa na châ aw. Seina hneipa, vaw u, daihti a châna hma vaw u. Seina hneipa, vaw u,’ tah ta.”
GSAM 138.1“Khih cha hneina ngaitapa a châ. Pastor pazy nata mipazy cha cha ei ta, thokhazy ao paro ngaitapa ta ama cha. Seina hneipa hruana paohpa hnuhta awhna ngaitapa khih hropazy liata thei ta. Kei ta bie hmâh nata pahnokheina hmâh ta, dâi 2 hlâta rei via ta, ei ao a chhie pathao ha ta. Kei a bie ta a khâh ta, cha mipazy châta ao paro ngaitapa ta ei cha. Seina hneituhpazy hnohta a biehmeiseihpa chho awpa ta Khazohpa a hruapazy deita ama pahno theipa palôh pasa ngaitana chôta ei cha. Dâi 9 a châ ta, chyhsa hropazy bie rei awpa ei pasai khiahta cha pakhypi he zâ dâi 12 taihta a chhôh awpa a châ. Tahmâ palôh pasa ngaitana chôta pakhypi khâhpa a pha chai, châhrasala chyhsa zydua ta Abeipa chhâh lâ amâ y khohpa palâsa theina hmô khai hlâlei cha khâh awpa châ vei. Chatawhcha kei nata thlahchhâ a khohpazy nata, Pachhatuhpa a vy heihna liata alyna chôta ama tyh thei nawpa ta zawngiahna beidyuchhai hmiakô liata hlâpa a khohpazy zydua cha tho awpa ta ei aw. Khih ngaitapa liata ama paohpa tho ta, ahropa châta kei hnuhta a chhôhpa hropazy ta tah. Thlahchhâna chyhta hnuhta pakhypi a châna ta.”
GSAM 138.2“Nawhna ta kei khih lâ vaw kî ta, Freewill Baptist thla pathôh pakhypi liata a hlaopazy hry liata 7/8 hlâta chyh leipa ta eina zi ei ta. Ama paohpa ta mipa, ‘Nawh zâcho pakhypi ta hmâhpa cha rônah ngaitapa a châ,’ tah ta.”
GSAM 138Hmiata Hropazy Bietapa Hrua
GSAM 138.3“Bie hma khâhpa liata pakhypi hruatuhpazy nata Pastor pazy ta kei hnohta vaw u ta, thla pathôh pakhypi liata khih o hneipa Awnanopa hropazy hnohta kei bie hmâh awpa daihti hneih awpa a châta. Thla 2 a laih liata a châ ta, dâhaw a i thlâhpa chô liata tiaki hnei leipa talailih keihpa ta a sie theina daihti cha hâta 6 hlâta rei khao lei awpa ta pahno ta, mipazy pakhypi liata vaw awpa khawhpa a châ. Khih peimawh chaipa 12 cha hâta 6 chhôh ei raihriana châta tlyhpa a châ. Kei ta bie hmâh 10 awpa a châ, chavâta hâta paoh ta 20 vei bie hmâh awpa a châ. He heta hâta paoh ta noh khophie deita na pie ta, cha daihti cha pakhypi hropa su lâ me 15 tlyma me 20 sie nawpa ta, a tlâhpipa ta ei peimawh ngaita.”5
GSAM 139Chyhsa Za Hluhpi Khazohpa Lâ Ama Kua
GSAM 139.1Hmâhsiena nata chyhsa za hluhpi Khazohpa lâ a kuana cha Zisu vy heihna bie a phuah hnuhta paoh liata a châ, châhrasala Juda kum 1843 (Thla 3 21, 1844) a châna a hnawh hma hmâh ngaitapa a châ. Cha chasipaw liata kei a hnohta a vaw châpa khih—Victor, N.Y.—liata kei ta bietapa châta hmiata thei hma, kei kum 12 châna ei ta, kei a theipa châta Zisu vy heihna ngiapâna kei hneih ta. Mipazy palôh a pachârôh ngaita ta, pakhypi liata deita châ leipa ta, su to liata a châ. Victor cha cha daihti liata chyhsa 200 hawhta khih a châ, châhrasala khih vawchâna ta pakhaw ngaitapa a châ. Cha khih tei liata pakhypi hropazy a taopa a châna, Khazohpa lâ a kuapa chyhsa 500 a ypa chhopa a châ.
GSAM 139Methodist Kum Bie Pahnokheina
GSAM 139.2Zisu vy heihna bietapa hruana hnuhta a châpa hmâhsiena awhna chhih ngaitapa châta, Methodist Kum Bie liata hi hmôh: “1840 tawhta 1844 kum 4 liata America khaw liata chyhsa 256,000 Khazohpa lâ ama kua.” America liata a châpa hawhta, bietapa hruana a châpa khaw hropazy liata chhao a châ. “Khazohpa khawhpa bie hmâhna nata a châ, chyhsa thlahpazy su to liata Khazohpa lâ ama kua.” Myuh hneina zâpati hmiatuapa hruana cha Awnanopazy—“vaw hruapazy”—hnohta a tlô ta, ama tawhta Khazohpa chyhsazy châta a y chiehpa pachhana liata a hlao awpa ta a vaw khohpa zydua hnohta a chhôh. Bietapa cha phuah, thlahchhâna ta, nata “vy heihna hla” ta hla thei ta, Khazohpa Thlahpa khawhpa ta rai a hrua.
GSAM 140Sweden Liata Chyhsa Nângpazy Bie Phuah
GSAM 140.1Cha châta Sweden khaw liata Awnanopa biehmei leipa bie phuah awpa daidâina ta khawh leipa hneihpa liata, Abeipa ta bietapa hrua awpa a taopa hmâh aw. Sweden cha chazy karâh liata a châ. Chata Abeipa ta chyhsa nângpazy hmâh ta rai a taopa a châ. Cha hmâhsiena a hmiatuapa cha 1843 thla hmi liata, Sweden khaw chhâna Eksjö liata a châ. Chyhsa nâng chanô kum 5 ei ta, châbu chhôh nata hla hla thei leipa, ni khat ta hla Lutheran a hla ngaitapa a hla, nata khawh ngaitapa ta “a pachiana daihti a vaw tlô haw” tahpa a phuah ta, chhâkhy liata Abeipa a vaw tlô awpa châta hmâhchhô awpa a tah. Chhâkhy liata Zisu leipa mipazy ta zawngiahna châta Khazohpa hnohta aw ta, ngiahthaina a hmô ei ta. Cha hmâhlana cha khih tawhta khih lâ a pakhyna, chyhsa nâng pazy ta bietapa a phuah. Chyhsa nâng hmâhlana cha Norway nata Germany liata chhao hneih thei ta.
GSAM 140“Aw! Kei Bie pachuna tyhpa”
GSAM 140.21896 liata, Sweden châta hmiatuapa hneipa liata apakhyna zy 17 ta hmâhlana chhih, kei ta 1843 liata hawtizy ta Bietapa ama pachuna su thokha chahryh ei na ta, cha pachuna a theipazy nata hawti ama châ nota bie a pachupa, tahmâ chapaw pitloh hawpazy nata bie eimâ reih theina ei hnei. Kei ta ahyrai hnohta, “Hawti chapawpa na châ nota Zisu vy heihna Bietapa na pachuna ma?” A ta, “Pachuna? Aw, pachuna tyh. Khâpa ta keima tao leipa. Thlahpa châzaw a vaw tyh ei ta, a thlahpa ta ei pachuna tyhpa pachuna ei.”
GSAM 140Sweden liata Örebro Län châta Boquist nata Walbom
GSAM 140.3Örebro Län liata hneipa a chyhsa ta hmâhlana ta Bietapa pachuna tyhpa vaw chhih. Chatawhcha “apôhkhana awnanopa” mohôhtuhpazy ta ama pasyu vâta, râh ryureituhpazy ta satlia pano, Walbom, a kum 18, nata Ole Boquist, a kum 15, cha patu ei ta, vâtlâh mohmô liata âmo cha mohropazy châta pachuna pakhona ta tao awpa a châ tahpa ta ama reih. Ama ky thluahruapazy cha birch tho sôsizy ta chhei ei ta, ama hmahzy tawhta thisaih a lo thlâh ha nota Örebro thlâkhu o liata ama khô. Ama hmahzy a tlâh khai nahta, patâhna o tawhta papua ei ta, ama hnohta, “He pachuna bie he pachuna nama chalih aw ma?” tahpa ta bie ama hiahri. Sôsizy ta a einona ta chhei ei ta, ama hmahzy a vaw pahy heihpa chhao ta, ama topa chhyna bie cha, “Abeipa ta ei pachuna tyh awpa bietapa pachuna ei tyh aw.” Örebro liata châzaw chhihthana Sietanô chhoreina vâta, King Oscar I. ta awnanopa hnohta chyhsa tlyma patâhna o tawhta papua u, a châta khawpa chhihthana tao leipa u, a tah. Châna ta Sweden liata bietapa châta a tlôna.
GSAM 141Boquist a Pahnokheina Bie
GSAM 141.1Review and Herald liata 1890 thla 10 ni 7, chyhsa tlyma Bietapa pachuna châta bietapa pahneisa, O. Boquist ama chhôsa, a y. A ta—
GSAM 141.2“1843 kum liata, Örebro Län, Karlskoga Awnanopa liata chyhsa hneipi châta rônah hmâhlana vaw chhih. Rônah hmâhlana a pahnopazy ta chyhsa tlyma nata chyhsa thahpazy, ‘rapare’ a kohpazy. Âmo ta thlahpa hmopiepa ta pachuna tyh, chyhsa hmahta liata bie hropazy ta, Khazohpa pachiana hna a châ ta, pachiana a daihti vaw tlô ta, a tahpazy.”
GSAM 141.3“Cha kum vê liata tho hna tlana daihti ta, kei O. Boquist, kum 15 châ, nata chyhsa thahpa Erik Walbom, kum 18 châ, mo ta hmô thei leipa he hmotaotheina ta keimo miah a vaohlu hapa vâta, kheihta hmah eima dyuh thei leipa. Heih awh ta, thlahpa hmopiepa ta ei chyhsa liata pachuna tyh, ao paro ngaitapa ta, “Khazohpa pachiana daihti vaw tlô haw,” eima tah, Joel 2:28-32 nata Biephuah 14:6, 7 ta a pahnokheisa.”
GSAM 141Aluahna liata chyhsa tlyma
GSAM 141.4Chyhsazy ta ei hnohta, he vârâh hmotaotheina ta ama vaohlu nota, ama kiapâh liata a ypa zydua pahno khao veih ei tahpa eina chho ei ta. Âmo cha Khazohpa tawhta aluahna liata y ei ta, ama bie reipa hmotaotheina ta a theituhpazy ama thaileina pahnosa ngaita. Âmo ta chyhsa tlyma, thlahpa hmopiepa liata y, chyhsa hneipa hawhta pachuna, chyhsa vaipa nata sietano hawhta ngiana nata chhihthana ta pachuna a tah. Cha cha a hmôpazy ta, he biehmeiseih zachhihpazy chho nawpa ta Abeipa ta hrohso hawhta âmo a hmâhpa a châ tahpa ama pahno haw. Bie chhopapa ta a y—
GSAM 142.1“Chyhsa ta ei hmâhlana liata pakhypi vaw chhih, ei apakhyna ta ni nata zâcho zydua chhih, nata rônah chhihthana vaw tlô. Chyhsa thahpa nata hneipa ta Khazohpa Thlahpa ta a chhô, Abeipa lâ ngiachhiena hiahpa ta ama awh, Khazohpa nata chyhsa hmahta liata a chhiena a pahneisa.”
GSAM 142.2“Awnanopa apôhkhana mohôhtuhpa ta hei châta hno vaw y, ei pahneisa ta a hno, rônah chhihthana daihti khôna ta a nâ chhih; mahawh ta chhiena ta dâi leipa. Bia chhihthatuhpa ta ei pado awpa a hno, nata hâta 6 chhôh, eima râpa ta eima byuhna râhmâhpa chhôh liata keimo miah tlua ei ta, châhrasala miah hmô veih ei.”
GSAM 142.3“A hnua ta, apôhkhana mohôhtuhpa hmahta liata ei y awpa hno. Eima hluh via lymâ hapa vâta, satlia nata laihsa 40 zy apakhypa ta mohôhtuhpa o liata eimâ palâsa. Ei nata Walbom pahnih châta a hropa zydua ta a o liata khaih awh; ei pahnih ta a pado, ni khatâ hnu ta Örebro thlâkhu liata chhihthatuh awh, o 14 liata chyhsa chhôpazy nata ei chhih, ryhpa paraona lianpi eima tao hawhta.”
GSAM 142Boquist a Sietanô a Pahnokheina Bie
GSAM 142.41896 thla 9 ni 22, Boquist a Sietanô, kum 72 châ, Örebro liata ei apakhyna hmahta vaw y, a unawhpa a y châta ei hno. A unawhpa ta hryhrawh chô, patâhna o liata khôpa ta y, patâhna o tawhta papuapa ta y cha ama hmô. Boquist nata Walbom ta patâhna o tawhta ama pua ta, kum za 16-na liata sapa, 1843 liata patâhna o ta hmâpa, thokhy ta vaohpa abei o cha a chadôpa tikhaoh chô liata tlykaw chô lâ ama sie nota he biesona he ama sa. Ama ta ei châta biesona châpuna; biesona ta 1843 hmâhlana thlahpa nata vaw tyh. Biesona Bie liata pahnokheisa ta hei hawhta—
GSAM 143Boquist nata Walbom ta châpuna biesona
GSAM 144Karlskoga liata chyhsa thahpa Bie pachutuhpa
GSAM 144.4Örebro liata chyhsa khatâ ta 1843 kum liata ama yna Karlskoga liata a vaw tlôpa hmo kyh ei hnohta a chho. A ta—
GSAM 144.5“Kum 8 châ chyhsa thahpa khatâ, a châbu chhih leipa, ama ta Bietapa pachuna tyh, Bie hropazy a hno. Chyhsa ta a tah, ‘Chyhsa thahpa ta Bie ta a pahnokheina zydua y.’ Hei châna ta King Oscar ta taolana a tyhpazy châta bie a reih hnu ta vaw chhih, châta apôhkhana mohôhtuhpa ta chyhsa thahpa pado thei leipa; mahawh ta chyhsa thahpa ama hmahta vaw pado u, kei ta ama Bie pahnoleipa pahnokheisa aw, a tah.”
GSAM 144.6“Chyhsa pakhypi hmahta liata apôhkhana mohôhtuhpa ta biesona châbu chhô, chyhsa thahpa ta a châbu chhô awpa hno. A ta, ‘Kei châbu chhô thei leipa’; châhrasala apôhkhana mohôhtuhpa lâ a ky pangaipa ta, biesona cha athaona tawhta achhâna taihta â dopa ta a sa khai; cha nota apôhkhana mohôhtuhpa cha a noâhna chôta châbu cha a mo thlâh haw. Apôhkhana mohôhtuhpa ta chyhsa thahpa hno, ‘Na ta a zydua pahnosa hawhta na châ.’ Chyhsa thahpa ta a ta, ‘Châ vei, ei pahnosa zydua hno awpa ei châ leipa.’”
GSAM 145.1“Apôhkhana mohôhtuhpa ta Biehrai Thiehpa chhô, chyhsa thahpa hno, ‘Hei liata châbu chhô u.’ A ta, ‘Kei châbu chhô thei leipa.’ Apôhkhana mohôhtuhpa ta hno, ‘Bie châta na pahnokheina khâpa y?’ A ta, ‘Bie liata “nata” a chhihna 14 ypa bietapa khatâ y, ei pahnosa.’ Apôhkhana mohôhtuhpa ta, ‘Châ vei, Bie liata hei hawhta y leipa,’ a tah. Chyhsa thahpa ta, ‘Biephuah 18:13 ei châta chhô u,’ a tah. Apôhkhana mohôhtuhpa ta chhô, chyhsa ta a chhihna a khâ; “nata” a chhihna 14, a châzaw liata ‘chyhsa thlahpazy chhihthatuhna’ a y. Chyhsa ta awh, ‘Hei liata! Hei liata! Chyhsa thahpa ta apôhkhana mohôhtuhpa hlâta Bie a pahno via!’ a tah. Apôhkhana mohôhtuhpa cha a noza ngaita ta, cha bie cha siesai ta, cha hnôhlâ chyhsazy cha patypamâ khao leipa ta a ryhpa ta a paysa haw ei.”
GSAM 145.2Hei hawhta chyhsa thahpazy pakah tawhta Abeipa ta a bie pahneisa, nata he hmonoâhpa dâh hmâpa ta, “apôhkhana sakhaw” bie deileipa pachuna zydua ama ryhpa ta a khapazy, cha chyhsazy nakhaoh taihta a biehmeiseihpa cha a tlôkhei haw.
GSAM 145Bietapa châta Thlahpa hmopiepazy
GSAM 145.3Zisu vy heihna hmâhlana nata a zaopa ta, Abeipa ta ama Thlahpa hmopiepazy hmâpa ta a chyhsazy hnohta bie a reihna su cha Sweden deita châ vei. Scotland liata, England liata, nata America liata chhao, Abeipa ta a chyhsa châta aluahna thahpazy ta pahnokheisa.
GSAM 145William Foy a Aluahnapazy
GSAM 145.41842 kum liata Boston, Mass. liata William Foy a koh chyhsa khatâ a y; ama ta châbu pahnosa, bie pachuna ta ngiana a y. Ama ta Baptist châ, mahawh Episcopal mohôhtuhpa châ awpa châbu chhih. 1842 kum liata Abeipa ta ama châta aluahna pahnih hmopie, khatâ thla 1 ni 18, khatâ thla 2 ni 4. Hei aluahnapazy ta Khazohpa Thlahpa a hmopiepa châzaw a y ta pahnokheisa. Su khatâ tawhta su hropa lâta, apôhkhana biechhona su liata bie chho awpa ta ama hrua tyh; Episcopal zy deita châ leipa ta Baptist nata sakhaw hropazy ta chhao ama hrua hra. Bie a chho tita, Episcopal awnanopa mohôhtuhpazy ta ama chakaona liata ama bupa hawhpa mohôhtuhpa poh cha a bu tyh.
GSAM 146.1Foy a aluahnapazy ta Zisu a hnai hawpa vy heihna, Khazohpa chyhsa ta hrona khawpa lâ sie, alei thiehpa, nata châzaw chyhsa hrona châta a ypa châta. Bie pahnosa ta, a hmôpa châta a pahneisa ta, a siehna zydua liata chyhsa pakhypi a hmâhlana. A kohna ta khawpa ta khawpa a sie, a hmôpa ngiana chyhsa hmahta liata a hno; chyhsa pakhypi vaw chhih awpa châta apakhyna o vaipa a hman. A hno ta hrona khawpa, Jerusalem Thiehpa a ngiana, nata vâlyuhchâpazy châta a hmôpa. Zisu a ngiapâna nata chhiena chyhsa châta a hno ta, Khazohpa lâ pahno awpa hno; chyhsa kih hluhpi ta a hawna noâhpata cha ama chhy.
GSAM 146A kaina chô pathôh aluahna
GSAM 146.2A hmâhlana cha noh 2300 daihti achhâna a hnai hawpa, 1844 kum taihta a pazao. Châna ta Khazohpa Thlahpa hmopiepa pathôhna—ama ta a pahnoleipa aluahna khatâ. Ama ta Khazohpa chyhsa ta hrona khawpa lâ siehna lâ a hmô. Ano ta pakhypi pakhypi ypa chô liata chô pakhypi khatâ a hmô; khachâ chareih ta chyhsa pakha cha chô pakhypi cha a chahryh tlahpa ta hmô thei khao lei awpa ta a tla tyh ta, cha hawhpa kyh cha, ‘Ngiapâna a siesai haw,’ tahpa ta a hnohta reipa a châ. Hnu ta chyhsa ta chô pakhypi panona chô liata vaw tlô; a hropazy chhao cha chô pakhypi cha chahryhpa ta a tla ei ta, hmô thei khao leipa ta ama y. Hnu ta chô pakhypi pathôhna vaw chhih, Khazohpa khawpa pathaihpa a chhikaozy taihta a tlô. Cha chô pakhypi chô lâ a kai hawpazy nata chyhsa sahlao lianpi a vaw pakhy hra. A chhihthana ta châzaw, Zisu vaw heih awpa vâta, Biephuah 14 liata bietapa hmiatuapa nata panona hnu ta pathôhna bietapa vaw chhih awpa ama pahnoleipa. Hei vâta he aluahna he ama châta a yzie pahno thei leipa châ ta, vâtlâh hmiakô liata bie reina a chalih haw. 1845 kum liata hrohsona daihti a hnu ta, chyhsa hropa ta hei aluahna chhih, a hno ta, “Bietapa hmiatuapa nata panona vaw pie awh, pathôhna ta hnu liata vaw chhih aw.” Cha hnôhlâ chyhta ta Foy cha a tlâh khao leipa ta a thi haw.
GSAM 147.1Hei hawhta Khazohpa hmopiepa ta a heihna ‘dawta vaw chhih’ châta bietapa pachuna nata, moleina siesai ta Abeipa a chakaopa nata â vy heihna a nghâhpazy, chyhsa sâh hluhpi ama lyna chhaota, chyhsazy cha he he khizaw châta Abeipa Bietapa a châ hmeiseih tahpa ta a lie no ta ngâchhihna ama hnei haw.
GSAM 147.21844 thla 3 ni 21 vaw tlô, a tlô hnu ta Abeipa vaw heih leipa. Mahawh, ngiapâna châzaw nata pahnosa chyhsa ta, âmo ta Abeipa duahna nata châta sie, nata daihti paduahna liata zydua pahnokheisa awpa a châ, a tah.