Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
27 / 31

Bo 24 — Chhochhieliena bie hropazy pitlohna

John Norton Loughborough

GSAM 376.1“Atahmâ tanoh tawhta ahmâ lâ he pakhâta ta pachâ teh u; thla chakina noh kih nata palihna, Abeipa achhyna o lôbô ama bô noh tawhta pachâ teh u. Chi cha sawvâ liata a la y ma? Hmeiseihta, kre zôh nata theiku kô nata pawmikarânâ nata ôli kô zy cha atahmâ taihta pathei mâh vei ei; tanoh tawhta nâmo byhnâ ei cha pie aw ei.”1

GSAM 376.2Vâlyuhchâpa pathôhna bietapa he a thaona tawhta â hmasie chakhyhpa nata a hâ leipa he, Zerubâbe ta achhyna o lôbô alô a bô noh tawhta a hnohta a vaw ypa hmâhsiena nata a pateh awpa ta a tlâ kaw.

GSAM 376Hnabeiseihna a pie leipa hmâlâ

GSAM 376.3Zu chyhsazy cha ama tâkâ py nata ama sawvâ liata khâpa hmah a y leina nota Abeipa achhyna o sa awpa ta awpa ama châ nahta, chyhsa mo hmâpa ta moh khiahta cha hnabeiseihna a pie leipa raihria hawhta a lâ. Ngiapâna ta cha awhna cha zyh ei ta, palôh a tlôpa ta rai ama hria thaona nata, hmâhsiena a pietuhpa Khazohpa ku cha ama hnohta palâsapa a châ. He Vâlyuhchâpa pathôhna bietapa â thaona liata ama tyhpa zy eima mopasia nota, Ano lâthlôh a tlypazy nata a ypa chhihthana ku cha eima hmô. Rietheina cha ama tovyuh châ hrasala, Ano angiapâpazy hnohta cha, a chyhsazy nata a raihria châta Khazohpa mohôhna cha a sia thlâh ha tyh.

GSAM 376Chyhsa hrozie a palâsatuhpa Pahnokheina bie

GSAM 376.41862 kô, thla 11 noh 24 liata, Greenville, Michigan liata William Wilson o liata daihti miakhapa ta apakhyna hno tao a châ. Cha chheipâh liata Pahânoh biehmeiseihpa a pyhpazy châta awnanopa hno paduapa apôhkha awpa vâta a châ. Pastor White nata a lapinô ta o chhôh kha liata Greenville awnanopa apakhyna cha ama chhihtha; o chhôh hropa liata Pastor Byington nata kei ta West Plains awnanopa apakhyna cha eima mohôh. O chhôh kha liata eima thaona rai eima hria hai nota, o chhôh hropa liata Pahnokheina bie a reipa Pihno White ao cha eima thei thei. Eima raihria liata rairuna a vaw y nota, a tlâ ngaitapa daihti ta Pihno White cha ochhi pahy ta, “Unawhpa Loughborough, he sahlao he ei mo pachâ nota, he liata a ypazy hry liata a tlâhpâh châta Pahnokheina bie ei hnei tahpa ei hmô. Nama pachhuah khiahta cha vaw lu aw na ta, bie ei reih aw,” tah ta. Baona eima ngiah ngaitapa daihti a châpa vâta ano cha a vaw lu. Pastor Byington nata kei leipa ta cha o chhôh liata chyhsa pathôh moh deita a pahno. A hropazy cha a pahno leipazy châ ei ta, Aluahna liata ano pahmôsapa ama châna tawh leipa ta cha a hmô beih leipazy ama châ.

GSAM 377Puhpa Pratt hrozie palâsana

GSAM 377.1Bie reih awpa ta a duah nahta, hetana heta a tah: “Nama mohzy ei pahno leipa vâta, ei reih awpa biezy ei reih nota nama duahmo hmâpa ta ei cha palâsa ei khiahta cha, ei na ngiahthaina awpa ei cha hia ei. Nama hmiazy ei hmô nota, nama kyh liata Abeipa ta eina pahmôsa a khohpa zy cha ei hmia liata a vaw lâ heih tyh. O chhôh ki liata mo kha deita a hneipa cha chapaw [chyhsa pakha ta, ‘A moh cha Pratt a châ,’ tah ta] ta cha bie laipa ta â reithai ta, Khazohpa ngiapâna kyh liata â pahnothai ngaitapa ta a tao; châhrasala a pathipalôh cha hei beih mâh vei. Atahmâ a duahmo hawhta heta awnanopa liata la khah u, Krizyhpa châ vei. Raihria ozy nata hmozuahna ozy chheipâh liata daihti hluhpi raihria leipa ta hmâ ta, biehmeiseihpa pachuna kyh a chareih tyh; o liata a lapinô deikua ta cha thingthu a chhei awpa, sadô a mohôh awpa nata a hropazy a tao awpa a byuh. Hmo a châ a zuah nota bietai tao ta, châhrasala patlôsa tyh vei. A o rihpazy ta Khazohpa ngiapâna kyh liata a pahnokheina cha ngâ chhihpa ta ama pahno vei. Atahmâ a duahmo liata cha, Khazohpa ngiapâna raihria châta a pha via nawpa ta, cha kyh liata khâpa hmah a reih leipa awpa a châ.”

GSAM 378Unawhpa Barr palyusapa a châ

GSAM 378.1Ano ta bie a reih lymâ ta, “He unawhpa machâpa he [a ku ta a chho nota, chyhsa pakha ta, ‘Unawhpa Barr,’ tah ta] cha chapaw hropa cha nata a lyu ngiah leipa ta eina pahmôsapa a châ. A hrozie cha hmotaohlynô châ awpa ta a pha kaw ta, a bietaipazy zydua patlôsa awpa ta a pahrua kaw, a chhôhkha châta a byuhpa zy a pha kawpa ta a pie. Biehmeiseihpa raihria a parao pathlei aw, a pachheisa pathlei aw tahpa chi ta, a o rihpazy hnohta biehmeiseihpa kyh reih a ngam lei deita a châ. A moleinazy ngiahthai awpa ta Abeipa cha cha tlaita a ngiachhie thei aw tahpa hmô pasia thei vei; awnanopa liata y awpa chhao â tlâ leipa ta â pachâ,” tah ta. Chatawhcha ano hnohta, “Unawhpa Barr, Abeipa ta, na pahno maih moleinazy zydua cha na phuah haw ta, na ngiapâ deita khiahta cha hlâpi ta na moleinazy cha a ngiahthai haw tahpa cha chho awpa ta eina pie,” tah ta. Cha unawhpa hmia liata pachârôhna a lâpa cha a diathlâh ha. A chô lâ mo ta, a chho kawpa ta, “A ngiahthai haw ma?” tah ta. Pihno White ta, “A châ, ‘Vaw la, awnanopa liata a pazao teh; daihti na hnei chyu ta biehmeiseihpa châta bie phapa reih la; na o rihpazy ta ama cha ngiapâpa vâta, a phana a vaw pua aw,’ tahpa cha nâ lâ reih awpa ta eina chho,” tahpa ta a chhy. Ano ta, “Ei tao aw,” tah ta.

GSAM 378.2Chatawhcha ano ta, “Puhpa Pratt ta daihti tlâh chhôh Unawhpa Barr ta a y ha tyhpa hawhpa duahmo he a la thei khiahta cha, ano châta a pha aw,” tah ta.

GSAM 378.3Chatanachata eima apôhkhana liata rairuna chhâpa kha cha pahleipa a châ haw. A Pahnokheina bie a reih hlâta cha, Puhpa Barr cha awnanopa liata a pazao awpa ta a pyhsa thei leipa pi ta; a lâ hropa liata deikua cha Puhpa Pratt la awpa he chyhsa zydua deita ta ama ei tahpa eima hmô. Châhrasala ahy hmah ta ama ei tahna chhâpa reih ngam vei ei.

GSAM 378Chhôhkha liata hiatliana pahleipa a châ

GSAM 378.4Chatawhcha o chhôh a lâ kha liata a tyuhpa, a hmia sawsierôpa hawhta a saih-âhpa chapaw pakha hnohta bie a reih; a lâ hropa hmâpi liata a tyuhpa, a hmia a pa kawpa chanô pakha cha a ku ta chho ta, âmo cha nôva ta bie a chho. Ama pano ta biehmeiseihpa pyh pi tahpa ta ama pahnokhei hlâta, ama hro hlâno liata a vaw châpa hmo a tlâhpâh cha a palâsa. Sâtâ ta cha hmozy cha chanô pachâna liata a parônahsa ngaitapa vâta, a pachâna dopa cha a hloh taihta a châ tahpa a chho. Pihno White ta, “He chanô he pachâna dopa a hlohpazy mohôhna o liata kô kha a y tahpa ei hmô. A pachâna dopa a hnei heih tawhta chhao, cha a vahpa chôta hiatliana pachâna hawhpa cha a palôhrupa pabuasa awpa ta a paysa heih. Cha vâta a vahpa cha a pachârôh ngaita. A vahpa ta ano chôta a hmeiseihzie nata, atahmâ a tao hawhta hlâpi ta a ykhei awpa chhâpa a hnei leizie pahmôsa awpa ta a tao thei to a tao haw,” tah ta.

GSAM 379.1Daihti chhytu chhôh ta lapinô cha o chhôh sâhryh ta râ ta, a vahpa hnohta a pakhuzy alei liata a pahniepa ta ano ngiahthai awpa ta a hia. Cha chyhsa pano cha cha râh piah liata chyhsa pahno leipa hawh tlâ ama châ; ama hro hlâno thâtih cha pahno a châ vei. Châhrasala âmo a pahno chai kawpazy ta cha, ama hry liata a panano achhuahna a y tahpa ama pahno, chhâpa deikua cha pahno vei ei.

GSAM 379Elaisâh nata Hâze nata a lyupa

GSAM 379.2Pihno White ta a Pahnokheina bie a reih khai tawhta, awnanopa apôhkhana raihria cha châ leipa ta pahlohpa a châ haw. Puhpa Barr cha palôh tlôpa ta apôhkhana liata a vaw hlao; Puhpa Pratt deikua cha la a châ vei. Apakhyna a khai thlâh ha nata, Puhpa Pratt ta ao thatlô ngaitapa ta, “Ei cha chho ei, he chyhsazy nata hmaohkha ta ypa ta hmeiseih leipa hmia hno hneipa ta tao achhuahpa he phahnai vei; nama tao thei aw vei,” tah ta.

GSAM 379.3A chô liata thâtih eima chhopa hawhta chyhsa hrozie palâsana heta, hrohsopa Elaisâh daihti liata a lyupa thâtih ropa a ypa kha thata maniah a pahnosatyh:2 Suria bei Benhadâ ta a pasana tawhta a tlâh heih aw ma tahpa hiahri awpa ta a chakaotuhpa Hâze cha Elaisâh hnohta a tuah. Elaisâh ta Hâze kyh Aluahna a hmô chieh haw; cha chapaw cha a hmia liata a vaw duah ta, a hmia a mo nahta, ato zydua cha a pachâna liata sia kawpa ta a vaw lâ heih.

GSAM 379Pastor White ku nata phei a thi

GSAM 379.41865 kô, thla 8 noh 16, Hâta noh palihna liata, rai a hria hlei kawpa nata amôna a daih leipa vâta Pastor White ku nata phei cha a thi ha. Eima chyhsazy hry liata tlâhna châta mohôhna ozy paduapa a châ mâh leipa vâta, ano cha Dansville, New York liata, “Tlâh pâng liata eima o” tahpa tlâhna mohôhna o lâ chhihpa a châ. A lapinô nata he châ a rotuhpa kei cha thla 9 noh 14 tawhta thla 12 noh 7 taihta ano nata cha liata eima y. Cha mohôhna o liata tlâhna châta ama mohôhna zy ta ano achyhta deita a bao vâta, Bradley Lamson ta chyhsa daona phapa a hneipa o, Lake View, Rochester, New York lâ eima sie ta, cha liata hâta pathôh tlai eima y. Maine liata thla tlâh a y tawhta cha khihpi lâ a vaw kua heihpa Pastor J. N. Andrews cha he liata eima hmôpa vâta eima ly kaw.

GSAM 380Pastor White châta thlahchhâna

GSAM 380.1Pastor Andrews nata Puhpa Orton chhôhkhazy cha noh to nohchhô hnôh lâ Pastor White nata ano châta thlahchhâna daihti liata keimo nata a vaw hlao tyh ei. He he thla 12 noh 25 taihta a sie lymâ. Cha Krista piena noh liata a pâ lâ khizaw cha a lyna nata kyhchhi ta a bie nota, Rochester awnanopa ta cha noh cha Pastor White châta buaziehna nata thlahchhâna noh ta ama hmâh. Nohchhô hmâ lâ nata nohchhô hnôh lâ, New Main lâpi liata Pastor Andrews o liata eima pakhy; zâ lâta cha, Pastor White nata thlah a chhâ ha tyhpazy cha Puhpa Lamson o liata ano nata eima pakhy heih.

GSAM 380Krista piena zâ liata piepa Aluahna

GSAM 380.2Cha zâ apakhyna cha hmotaotheina a hneipa a châ. Pastor White cha byhnâ hluhpi piepa a châ ta, Pihno White hnohta cha Aluahna rônah ngaitapa piepa a châ; cha liata hmo hluhpi pahmôsapa a châ. Cha zy hry liata, a tlâh heih thei nawpa ta ano châta raihria awpa ta a ku a vaw pha haw tahpa sia kawpa ta a pahmôsapa Khazohpa liata a ngiapâna a tao puasa thei nawpa ta Pastor White ta kheihta a tao awpa a châ tahpa pachunazy chhao a hlao.

GSAM 380Sâtâ a vaw tona awpa hrohsona

GSAM 380.3Pastor White châta thlah a chhâ ha tyhpazy hnohta Pihno White ta hetana heta a tah:

GSAM 380.3“Sâtâ pachâna cha ei vahpa parao awpa nata thlâ lâ thlâh awpa a châ. He thlahchhâna palôh tlôpazy vâta a hmotaotheina cha thliepa a châ haw. Khazohpa chakaotuhpa châta hâta pathôh chhôh palôh tlôpa ta thlah a chhâ lymâpa he sahlao he Sâtâ ta a thoh ngaita tahpa eina pahmôsa; atahmâ cha âmo chôta thatlô ngaitapa ta vaw to awpa ta a pachâ a pahni ngaita haw. ‘Nama chôta a vaw tlô theipa châta a pachhuahpa ta nama y thei nawpa ta, Khazohpa nata a hnia ngaitapa ta y teh u,’ tahpa nâmo hnohta reih awpa ta eina chho.”

GSAM 381J. T. Orton ta a chhiatuhpa a vaw tlô aw tahpa a pahno chhielie

GSAM 381.11866 kô, thla 1 noh hmiatuapa liata Pastor White nata a chhôhkha cha thua lâpi talailih ta Battle Creek, Michigan lâ ama sie thao. Cha kô thlasipaw a laibâhpa chhôh kei cha New York a tlâh lâta ei y lymâ. Aluahna piepa a châna zâ tawhta tlai Puhpa J. T. Orton ta a hro cha thlalôh leina liata a y tahpa palôh ta a pahno; châhrasala khâpa lâ tawhta ma tahpa pahno vei. He a palôh pachâna he chyhsa a tlâhpâh hnohta a chho. Thla 3 noh 4, Hâta noh hmiatuapa zâ lâta, Puhpa E. B. Sanders (atahmâ 1905 kô ta San Jose, California liata a pahrâpa) nata noh hno apakhyna a kei hlaona su Parma tawhta Rochester lâ a vaw kua. Khihpi liata phei ta ama sie nota, a khaih chai kawpa lâpi liata sie awpa ta Puhpa Sanders a hia, “Chyhsa ahy tlyma ta eina thie a chhuah aw hawhta, a thlâh leipa ta ei palôh ta ei pahno vâta a châ,” tah ta. Châhrasala ahy ma ano thie a khohpa tahpa kyh liata pahno a hnei awpa hawhta a lâ vei.

GSAM 381.2Thla 3 noh 7 liata Parma tawhta Rochester lâ ei vaw kua ta, Puhpa Orton sawchanô vahpa Puhpa Lamson nata ei y. Noh 8 liata ano nata Pihno Orton cha keimo hnohta ama vaw awh; cha nota a mylâ âsô ta thua lâpi talailih ta Erie bia Lancaster lâ sie awpa ta eima pachhuah. Cha su liata a sawchapawpa miakha deipa nôvah pazaona raihria ei chhihtha awpa a châ. Cha noh cha eima hmâh aly kawpa châ hrasala, eima pachâ a thuh kawpa noh chhao a châ.

GSAM 381J. T. Orton thiepa a châ

GSAM 381.3Nohchhô hnôh lâ dawh 5 liata Puhpa Lamson o tawhta ama pua; zâ lâ dawh 7:30 liata bietapa phao pakha vaw tlô ta, Puhpa Orton cha ama arâzy a mohôh nota, ano eih hmo khôna o liata chyhsa pahno leipa pakha ta tlyma, a khokhie kawpa ta a vaw to tahpa maniah a chho. Cha su lâ châtlipa ta eima sie ta, talailih kô thua ta a chahpa ta a lu a chô chheipa vâta, a palôh a pahno leipa ta a y tahpa eima hmô. Cha zâ dawh 12:35 liata a thi. Cha hmo khokhie kawpa a taotuhpa cha tanoh taihta pahno a châ mâh vei. A tâkâ la khohna vâta châ ngiah vei, a sahria liata nohla cha lahpa a châ leipa ta, $45 a ypa a tâkâ py chhao a y chieh ha. He hmo heta Pihno Orton palôh cha a parih ngaita; cha tawhta tlô heih beih khao vei. A hro tlâhna cha châtlipa ta a tlâ lymâ ta, a vahpa a thi tawhta châ leipa ta ano chhao a thi hra.

GSAM 382Cha Krista piena noh liata hrohsona pitlohpa a châ

GSAM 382.1Cha pahno a chhihpa Krista piena zâ tawhta thla tlâh chhôh liata, cha hâta pathôh thlahchhâna liata a hlaopa chyhsa 9 hry tawhta 6 cha ama thlâ liata a y haw ei. Chatanachata hrohsona hropa kha chhao rônah ngaitapa ta patlôhpa a châ heih.

GSAM 382Hnabeiseihna a hnei leipa châta baona

GSAM 382.21866 kô, thla 12 noh 12 âsôpi liata North Liberty, Indiana liata a ypa Elias Stiles cha ei o lâ a vaw; hnabeiseihna a hnei khao leipa ta ano châta hnabeiseihna khâpa hmah y khao vei tahpa ta a palôh a chhiepa James Harvey cha, a châ thei khiahta bao awpa ta, ano nata cha su lâ ei sie awpa ta eina hia. Pihno White hnohta piepa Aluahna hnôh chaipa liata hmo ahluhpi pahmôsapa a châ tahpa nata chyhsa hluhpi duahmo hrohsona ta pahmôsapa a châ tahpa ei pahno vâta, a hnohta, “Sietanô White ta ano kyh hmo tlyma a hmô a châ thei; cha hawhta a châ ta, ano ta a roh pie khiahta cha, kei ta a hnohta ei reih theipa to hlâta a hmotaotheina a hnei via aw,” ei tah.

GSAM 382.3A hnohta eima sie thlâh ha ta, Puhpa Harvey duahmo kyh bie kha chhao a hnohta reih leipa ta, “Sietanô White, na hnohta piepa Aluahna zy liata Unawhpa James Harvey kyh liata khaihna tlyma na hmô mâh ma?” tahpa ta ei hiahri. Ano ta, “Ei hmô, noh tlâh chhôh ano lâ ei roh ta ei paphao awpa a châ hawhta ei palôh ta ei pahno haw,” tah ta. Chatawhcha a hmôpa zy cha maniah a chho thao. Kei ta, “Âsô ta ano ei kei hmô aw; na hnohta pahmôsapa zy kha na roh khiahta cha, ano hnohta ei phao aw,” ei tah. Cha hawhta eima pahno hmaoh tawhta ano eima pua sai ta, zâ lâta eima vaw heih. Ano ta cha ropa cha a pahloh haw ta, ao a lâpa ta maniah a rei piepa ta eima chôta phana a tao.

GSAM 383Kinepna a hnei leipa James Harvey châta Pahnokheina bie

GSAM 383.1Pahnokheina bie ta Harvey chyhsa ta tlâhna a châ tlai awpa, nata Setan ta ano achhôh liata hnabeiseihna a pua awpa, ano châta zawngiahna a y leipa nata hnabeiseihna a y leipa tahpa a pachâ awpa tahpa reipata a palâsa ei ta. Châhrasala ano ta a hmo theipa zydua ta a hniapa chyhsa parohpa taopa a pachâ hapa, Khazohpa ta ano a ngiahthai hapa tahpa ei ta; cha hlâta, ano ta ama hro a pahluh awpa a chhyna khiahta, Khazohpa vâna nata avâ lâta ano a kinep nawpa ta Khazohpa vâlyuhchâpazy ta ano a kyh liata a ypa nata ano a kinepna Khazohpa nata avâ lâ a hru awpa Aluahna ta ei hmô na ta. Pahnokheina nata palôh pasaina bie hluhpi chhao pahnokheina bie liata a y hra.

GSAM 383.2He châbu he keima ku liata a ypa ta, nôpa North Liberty lâ eima sie ei chi ta. Râh liata Stiles ta Harvey ta kei a hmô khohpa, pi kei lâta kinepna bie a y aw vei tahpa a reih. Ano hmô tita, ano châta hnabeiseihna a y leipa nata ano chyhsa laibâhpa a châ tahpa kei chhao a reih aw ei chi; chatawhcha, rai kahpa Eli hawhta, Khazohpa châ chatypa la hruapa tahpa a theih tita, a chhôh lâ a vaw khy ta thina a tlô aw tahpa reih.

GSAM 383.33 P.M. Harvey châta eima vaw tlô ei chi ta. Ano hmô ta kei ta, “Unawhpa Harvey, kheihta y na?” tah ei. Ano ta pachâna bie rei ngaitapata, “Laibâhpa! laibâhpa!! LAIBÂHPA!!!” tah ta. “Aw vei! Na laibâhpa châ vei. Na pachâta kinepna a y!” tah ei. Kei hawhta ei chhopa hmô tita, ano ta bie hmeiseihpa ta, “Noh sari ei thôh khô ei ta kei châta kinepna a y leipa nata kei laibâhpa a châ tahpa ei pachhô. Tahmâ khua lâ raihria râh tawhta vaw sie ta dawh khô bôh chôta bôh vaw khy ta, ‘Na laibâhpa châ! Na châta kinepna a y leipa! dawh khô liata khy la, na chhôh thih teh!’ tahpa bie pakha hawhta ei thei ta. Cha hawhta tao sala Krista rai châta paphôhna a tlô aw tahpa ei pachhô ta, ei chhôh pahluh leipa.”

GSAM 384Chhôhkhaihna vaw tlô chieh ta

GSAM 384.1“Chaw, Unawhpa Harvey, na laibâhpa châ vei!” tah ei. “He liata vâna tawhta Pahnokheina bie pakha y ta, na laibâhpa châ leipa tahpa a reih!” Ano ta, “Cha tita ei thei aw,” tah ta. Chatawhcha, bie pakha hmah keima ku liata a y leipa tahpa reih hnohta, Pahnokheina bie ano lâ ei reih ta. Bie reih tlôh ta, ano hmia cha alâh ta, “Chavâta keima châta kinepna a y. Beipa liata ei ngiapâ!” tah ta.

GSAM 384.2Bie reih hnohta eima thlâh ei chi ta, ano ta chyhsa thiehpa nata palôh alâhpa ta a vaw duah ta. He châbu ta noh sari ei thôh khô ano palôh liata a vaw ypa cha ano ta a reih thei aw hlâta a hmeiseih deita a palâsa. He hawhta Khazohpa kyhpachâna ta he Unawhpa he achhôh liata hnabeiseihna tawhta a vaw hrua ta.

GSAM 384Raihria hmâhthlâh châ

GSAM 384.31868 khô lâta, Noh sarina Adventist zy raihria râh cha United States liata deita a y ta, Missouri râhri chho lâpa maw lâta nata Missouri River nochhi lâta a ypa râh a châ. Khizaw Awnanopa Pakhypi liata Battle Creek, Mich., May 28, raihria râh nata raihria pazy pakhyna châta a vaw pakhypa liata, California lâ raihria pano nata poh o 60 ft pakha patô awpa ta pachhô ta. Pastor D. T. Bourdeau nata châbu reituhpa kei cha khô liata San Francisco lâ July 18 ta eima vaw tlô ei chi.

GSAM 384California raihria o achhôhna

GSAM 384.4California raihria o achhôhna châta hmo pakha ei palâsa khoh, Hrohsona hmopiepa a rai châta chakaona a hneipa cha hmeiseih kawpa a châ. Paul ta Hrohsona hmopiepa chhao hnei cha, “Chazy cha chakaona rai hria awpa ta mopathaihpazy pachhuahpanoh ta, Krista pôhpa pipatlohsa nawpa ta piepa a châ.”3 Mopathaihpazy pitloh nawpa ta, ama moleipazy ama palâsa ta pahluh awpa, eima Beipa Zisu Krista thisaih sôhpa liata ama moleipazy ama pathaisana nawpa, he lâ hlâta hmeiseih kawpa râh a y leipa. Chatanachata chakaona rai hria liata Hrohsona hmopiepa tawhta pahnokheina nata hruaina ta tahmâ biehmeiseihpa rai châta a vaw y tyh ta, Beipa chakaotuhpazy lâta ama raihria pachâna zy ama palâsa ta, raihria dâh hropa ta chyhsa pasasa nawpa ama tao thei awpa ama hrohsosa.

GSAM 385California liata raihria dâh

GSAM 385.1California liata eima vaw tlô hnohta daihti tlai leipa liata, Pihno White tawhta châbu pakha eima vaw hmô. Ano ta June 12, Chutyhnoh zâna, Battle Creek liata a hnei Aluahna cha a reipa châbu liata a palâsa; cha noh cha California lâ vaw sie hmahta Lancaster, N. Y. liata eima vaw ypa noh a châ. Ano California liata vaw y hma veih, chyhsa dâhzy pahno leipa. Cha daihti liata Missouri River chô lâ ano vaw y hma veih. Khazohpa ta ano lâ a pahnosapa tawhta deita cha râh châta a pahno.

GSAM 385.2Ano châbu liata pahnokheina ta California chyhsa hneina taopa dâh, nata hneina leipa, “siekheizie hneipa” dâh ta raihria tao sala khâpa a vaw châ aw tahpa cha a palâsa. California chyhsa lâ bie reipa liata ama raihria dâh hawhta hneina ta raihria tao aw; pi hneina zydua hmâhthlâh leipa.

GSAM 385Pahnokheina ta vaw reipa hawhta a vaw châ

GSAM 385.3Tahmâ California liata rai vaw chhôhpa tawhta khô 37 eima hmô tyh ta, cha daihti liata a ypa chyhsa dâh nata, pahnokheina bie eima hmô leipa châ sala eima rai tao awpa dâh nata, pahnokheina a vaw piepa a hriapa zy hmô ta, keimo rai ta thla pathôh liata hmiala a siepa cha, Hrohsona hmopiepa tawhta eima hmôpa pachuna ta chakaona rai hria liata bao eima châ leipa châ sala khô pakha liata hmiala a sie awpa hlâta a hluh via tahpa ei reih thei. 1871 khô chasipaw hnohta pawpi a vaw lâna daihti taihta Sonoma County raihria vâta Pahânoh a zyhpa Awnanopa papangawh vaw tly.

GSAM 386San Francisco liata Poh o liata apakhyna hmiatua

GSAM 386.1He khô June liata San Francisco liata eima poh o liata apakhyna hmiatua vaw tao ei chi. Pastor Bourdeau nochhi lâ vaw sie hapa vâta, Michigan tawhta raihria hropa pakha ano kâta vaw tly. June 17 ta ano vaw tlô ta, khua liata keima nata raihria eima vaw pakhy ei chi. Poh o liata raihria vaw tao thla tlâh hnohta, pakhypi o liata Dec. 1, 1871 tlâh eima vaw pakhy tyh. He raihria vâta San Francisco liata chyhsa 50 hlâta biehmeiseihpa a ngia ta.

GSAM 386California liata chhôh lâ ahlâna

GSAM 386.2He daihti lâta California liata eima ahlâna cha hnohta tawhta leihna deita a châ ta, tahmâ deikua eima chyhsa châta dâ hropa ta ngiapâna achhâhpa a vaw tlô. Eima raihria hneipa pakha ta a tao tyhpa rai dâ cha ano nata rai châta paphôhna a vaw pua aw tahpa kei ta ngiapâ. Khua liata eima châta leihsatuhpa ngaitapa a y ta, eima tao zydua a hmô tyh ta, rai dâ hropa ta eima châta a pachâ awpa ama y. Chatanachata lyuhchâpa biepiepa, “molei a châ hawhta a hmô khuh vy,” tahpa, a zyh nawpa a peimawh ngaitapa a châ.

GSAM 386Aparaona a tlôsa theipa ama khohpa deita ta taozie

GSAM 386.3Unawhpa ta rai dâ a tao liata molei a tao hapa tahpa kei reih leipa; pi ano ta molei a tao leipa tahpa a reipa cha eima leihsatuhpazy ta ama hneina nawpa ama tao aw tahpa kei pachhô. Ano ta rai liata “kei khozie hawhta tao thei ei” tahpa hnei ta, a eih pachaipa ta ano ta a tao tyhpa liata molei a y leipa tahpa ngia chiehpa a châ nota. He hawhta hmo a y tyh ta Jan. 23, 1872 ta Sonoma County tawhta San Francisco lâ rai dâ a khôh nawpa ei vaw sie.

GSAM 387.1He daihti ta eima leihsatuhpazy ta ano rai dâ cha ama hneina châta a rei tyh ta, kei a ngâpa hawhta a vaw châ. Ano ta “ama rai châ vei” tah ta; ano ta ama lâta ama pachâna y leipa a palâsa aw, ano khozie hawhta khua râh liata a sie thei ta, ano ta a khohpa chyhsa maih nata a sie thei, ama bie reipa a zyh leipa tahpa hnei. Kei ta ano lâ arulâta bie chho ta, he rai dâ a pha leipa tahpa ei palâsa chhuah. Ano hneipa viahchaozy ta ano kyh ngiahna a hnei ngaita ta, ama tlyma ta ahlâna chaipa a vaw pua awpa dâ a hnei. Awnanopa hluhpi ta ano rai dâ molei a hmô ta, rai châta paphôhna a tlô lei nawpa ta ei hriapa rai cha bao awpa ta ama chhuahpanoh.

GSAM 387Pachâhna pakhypi rao

GSAM 387.2He hawhta hmo a y ta Pahânoh, January 27 ta, ano châta pachâhna tao awpa nata Awnanopa ta hmo ngaitapa tao awpa pachhô ta, he palôh kuhchha vâta ama châta paphôhna a pua awpa tawhta ama chhitha nawpa. January 28 Hâta noh hmiatuapa, 9 A.M. ta, he châpa nata Awnanopa châta eima rai tao awpa châta pachhô nawpa pakhypi rao ta. Ama hmô liata Awnanopa âphâh awpa a châ tahpa a chi. Cha zâna pakhô keima Khazohpa lâ thlâh ta, ano ta keimo châta rai tao aw tahpa ei khoh.

GSAM 387Ropa châta pachâna

GSAM 387.328 zâna nôpa pakhypi lâ vaw sie ta, keima duahna o kyh liata raihria Unawhpa hmô ta, ano ta ami ta a y. Ano ta, “Unawhpa Loughborough, tahmâ pakhypi lâ ei sie aw vei,” tah ta.

GSAM 387.4“Pakhypi lâ na sie aw vei?” tah ei. “He pakhypi cha na châta a châ.”

GSAM 388.1“Cha ei pahno,” tah ta, “pi kei cha dâ zydua liata moleipa ei châ. Na ta ei châta na chhopa dâ cha a hmeiseih a châ. He châbu châta Awnanopa lâ pachâna ropa ei tao hapa y ta; he he la la, ama lâ reih teh. Kei a y leipa khô ta na châta pha aw, nata kei châta ngiahna a hnei awpazy châta chhao pha aw.”

GSAM 388.2“Zâhnia tawhta na palôh a tlâhpa he khâpa vâta?” tah ei.

GSAM 388Aluahna hmeiseihpa vaw hmô

GSAM 388.3Ano ta, “Pahânoh hnohta zâna châbu rao o lâ sie ta, Battle Creek, Mich. tawhta Sietanô White châbu ei vaw hmô. He châbu cha ano ta kei châta a ropa Pahnokheina bie a châ.” He châbu keima ku liata pie ta, “Cha reih, Beipa ta kei châta a hmôpa kheihta a châ tahpa na hmô aw,” tah ta.

GSAM 388.4Ano ta Awnanopa lâ reih awpa kei khoh: Sietanô White ta ano rai dâ châta Pahnokheina bie a pie ta, ano ta cha bie a ngia, cha cha biehmeiseihpa a châ vâta.

GSAM 388Aluahna bie a hnei ngiapâna

GSAM 388.5He Aluahna cha Pihno White ta Bordoville, Vt., Dec. 10, 1871 ta a vaw hneipa a châ. Ano ta he Unawhpa kyh a reipa pachhu cha Dec. 27, 1871 ta ropa chhôh ta, pi khâpa vâta châbu tlôhna cha Jan. 18, 1872 lâ tlâh ta, Battle Creek tawhta châbu a vaw sie. Michigan tawhta California lâ rai liata châbu vaw tlô nawpa zâna 9 hawhta a châ.

GSAM 388.6Aluahna liata hmo hluhpi ano lâ sei ta, sei awpa hawhta. He châpa chhao hawhta a châ. Aluahna a vaw hneipa daihti liata, San Francisco liata Pahnokheina bie vaw tlô tita a vaw châpa hmo dâ pakha deita a y ta. Daihti pachhôh sala, San Francisco châpa châpa a tlôna cha, Pahnokheina bie ropa châbu cha Battle Creek tawhta vaw sie hapa hnohta a châ tahpa a hmô aw. San Francisco Unawhpa zy ta cha cha hmô chieh ei ta, cha daihti liata he hmozy he a y mâh leipa vâta ahyhma ta Battle Creek lâ châbu roh ta, Pihno White lâ he châbu a roh hman nawpa ta thâtih chho pha theipa châ leipa tahpa ama pahno.

GSAM 389.1He hmo he Unawhpa zy châta ngaitapa a hriapa a châ ta, Aluahna liata Khazohpa thaza a y tahpa ama ngiapâ. Keima ta Pastor White nata ano lahpinô lâ San Francisco châpa châta bie pakha hmah ei roh leipa, nata raihria Unawhpa ta chhao bie ropa a hnei leipa tah ta; Unawhpa zy ta, “Ano reih hapa châ sala, ano châta a palâsa hmozy cha reih aw vei,” tah ta.

GSAM 389Aluahna ropa dâ

GSAM 389.2Hnohta châbu rao nata a ropa dâ châta râh hropa tawhta eima pahnopa tita, Aluahna piepa Beipa ta châbu ropa nata a vaw sie awpa daihti châta miah châ aw tahpa ei pahno ngaita. He châbu cha daihti pha ngaitapa ta a tlô nawpa ta ama rao.

GSAM 389.3Jan. 18, 1872 nôpa daihti tahchâh liata, Pihno White ta he Pahnokheina bie cha ama palôh liata a vaw ypa hawhta a hmeiseihpa ta a chhôh vaw tyh. “California châta he Pahnokheina bie he châbu ropa tao chieh la, tahmâ châbu rao liata pua teh; peimawh a y,” tahpa bie hawhta a thei. He bie he ei no vaw reih tita, ano vaw dâ ta, châbu a vaw ropa tlâh chieh ta. nôpa nie hmahta ano ta sawchapaw Willie lâ châbu pie ta, “He châbu rao o lâ la teh, pua o liata pua khuh vy. châbu rao o raihria lâ pie ta, he tahmâ nôpa châbu pua ku lâ pua awpa ama mohôh naw,” tah ta. Willie ta ano biepiepa he dâ hropa a châ tahpa pachhô pi tita, khâpa hmah truyh leipa ta, ano ta a tahpa hawhta a tao, nata “châbu pua ku liata a vaw pua y ei” a hmô.

GSAM 389Khazohpa hruaina châta pahnokheina

GSAM 389.4Cha daihti San Francisco châpa a ypa na pahno tita, he châbu he he châbu rao liata tlô nawpa peimawh ngaitapa na hmô aw. Cha khôzy liata noh chareih ta alei lâpi hmâpa châbu rao pakha deita a y. Châbu cha Pachyhnoh zâna, 27, kâta Hâta noh hmiatuapa zâna, 28 ta a tlô sala, Awnanopa liata ahlâna ngaitapa a tlô awpa a châ. Hâta thokha hlâta a vaw tlô sala, Aluahna vaw hneipa khôhkhâh hnohta deita a vaw tlô sala, Awnanopa ta a hriapa hawhta a vaw ngia leipa aw.

GSAM 390.1He châbu cha Beipa ku a hnei tahpa hmâhthlâh a y ta, rai dâ a ypa a vaw tlâh nawpa daihti pha liata vaw tlôpa deita châ leipa, pi Unawhpa ta a ngia ta a hriapa vâta, Awnanopa thiehpa liata apôhkhana nata dâh a vaw pua ngaitapa.

GSAM 390Aluahna ropa dâ

GSAM 390.2He châpa ta ano ta a hmôpa kheihta ropa a tao tahpa a reipa cha chhao a palâsa. Ano ta, “Hmozy keima palôh liata a vaw palâsa hapa cha hmeiseih kawpa ta ei chhôh vaw tyh ta; zâna khô liata châbu ei ropa tyh ta, châbuzy khizaw liata a khy hapa, rai dâ a tlô tita, rai châta paphôhna ngaitapa tawhta a vaw chhitha,” tah ta.4

Notes

  1. Hâkai 2:18, 19. ↩
  2. 2 Abeizy 8:7-15. ↩
  3. Ephesi Mozy 4:12. ↩
  4. Awnanopa châta Pahnokheina Biezy, Bu. 5, p. 671. ↩

Note

Back