Bo 28 — Ahy hmahta khaw thei leipa ochhi
GSAM 462.1“Na hmiakô liata ochhi pahypa ei sopa a châ ta, ahy hmahta a khaw thei aw vei; thatlôna chyhta na hnei ta, ei bie na zyh ta, ei moh na paphasai leipa vâta a châ.”1
GSAM 462.2He biezy he thâtihpha awnanopa liata Philadelphia duahmo liata a ypazy hnohta reipa a châ. He awnanopa he Krista vy awpa a hnaih haw tahpa phuahna tawhta a vaw pua ta, cha thâtih ama theipa khâchâ ta a patupazy a châ. Philadelphia hmia liata a ypa Sadisâ awnanopa kyh liata, “Chavâta kheihawh ta ma na to ta na thei tahpa kha a thei la, khâchâ ta patu la, ro teh. Na hrah vei khiahta cha parutuhpa hawhta na hnohta a vy aw na ta, kheihawhpa daihti liata ma na hnohta ei vy aw tahpa na pahno aw vei.”2 a tah.
GSAM 462.3Chavâta Sadisâ awnanopa chata Abeipa vy awpa a hnaih haw tahpa pachuna cha a thei. Ama theipa khâchâ ta a patupazy cha “meikhai sona” kha a thlypa nota biehmeiseihpa liata hmâh lâ sie lymâ ei ta, Philadelphia awnanopa ama vaw châ. Ama hnohta, “Tao hualuana kyh liata ei bie na zyhpa vâta, alei liata a pahrâpazy pasia awpa ta khizaw zydua chô liata a vaw tlô awpa pasiana daihti tawhta kei chhao ei cha vao aw. Moh teh, a vy châ aw na; ahy hmahta na lakho ama la lei nawpa ta na hneipa kha khâchâ ta patu teh.”3 a tah. He Philadelphia awnanopa hnohta tlai, “Na hmiakô liata ochhi pahypa ei sopa a châ ta, ahy hmahta a khaw thei aw vei.” a tahpa a châ.
GSAM 462.4Chavâta Khazohpa chhihthana ta, Abeipa vy awpa kyh khizaw a pahra awpa nata Khazohpa to awpa ta a pachhuahchhih awpa ta chyhsazy a hia awpa ta a pualâhpazy cha, ama raihria liata Khazohpa ngiachhiena a hleikhôpa ama to tahpa Biehrai Pathaihpa ta a chhih kawpa ta a reih. Chyhsazy ta ama hmâhlana pakhâ awpa, pahnie awpa, “bie reina ochhi” khaw awpa ta ama tei thei. Châhrasala, ao tluh zydua chô liata Khazohpa ao cha a thâ thlâh ha ta, “Na hmiakô liata ochhi pahypa ei sopa a châ.” a tah.
GSAM 463Kô 74 chhôh hmâhsiena
GSAM 463.1He châbu hmia lâ châhnazy liata kô 1831 tawhta 1905 taihta, kô 74 chhôh kyh chyhta eima rei haw. Zisu vy heihna bietapazy, a hleikhô ta Vâlyuhchâpa pathôhna bietapa âthaona nata a hmâhsiena eima chhui haw. Pahnopa a châ leina nata dyhchhiena tawhta he Bietapa he kô to liata thatlôna nata hmotaotheina pôh via lymâpa ta hmâh lâ a siezie, atahmâ cha thâtihpha chhona raihriazy ta aleilô a chheipa taihta eima pamosa haw. He Bietapa he sapa lâ palôh a palytuhpa a châpa vâta he hawhta a hlaotlohpa a châ hra vei. A hmia chaipa liata Abeipa Pahânoh a phao ta, cha noh zyhpa chata Kraws a rih kawpa a tlôkhei. Hâta khâ liata khizaw raihria liata hmo tao hluh chaina noh liata khizaw nata chaleina nata zuana raihria tawhta athluah awpa a byuh. Adyuhna a y leipa vâta hmâh lâ a siepa chhao a châ hra vei. Athaona tawh adyuhna a to haw; alâ tawhta adyuhna pahnai ngaitapazy nata, daihti chyhta a hlao vâpa, Khazohpa hnohta ama hro a hlâ leipazy ta ama taopa rairunazy chhao a to haw. Alâ râhchâpazy pachâna nata ama teina ta a pua sakheipa duahmo kyh liata Hla rohtuhpa Dâvi bie ta, “Abeipa eima lâchhâh ta a y leipa khiah cha—Isarel ta atahmâ rei mawh sy—chyhsazy eima chô liata ama tho nota Abeipa eima lâchhâh ta a y leipa khiah cha, eima chô liata ama pathi a i nota, eima hroh thlâhpa ta miah a daw khai aw ei. Tizy ta miah a lie aw ta, tiva cha eima hro chô liata a loh aw; tizy thylôhpa cha eima hro chô liata a loh aw. Ama hathlie nie awpa ta miah pie leipa Abeipa cha reithai mawh sy. Sava hmetuhpazy hmui tawhta sava a taihpa hawhta eima thlahpa a taih haw; hmui cha a tah ta, keimo cha eima taih haw. Eima baona cha avâ nata alei a taopa Abeipa moh liata a y.”4 eima tah thei.
GSAM 464Abeipa liata baona
GSAM 464.1Abeipa ta a chyhsazy hmiakô liata “ochhi pahypa, ahy hmahta khaw thei leipa” a so haw tahpa a phuah. Chavâta Bietapa he chiepadâh leipa ta hmâh lâ a siepa cha noâhchhihpa a châ vei. He he chyhsazy hnohta Khazohpa Bietapa a châ ta, hlaotloh cheingei awpa a châ. Biephuahpa 7:2 liata Khazohpa pathi-iana noh rôhnahpa a vaw tlô nota a duah thei awpa chyhsa pachhuahchhihna raihria cha, “nohchhô lâ tawhta a chôpa” vâlyuhchâpa ta pamosapa a châ; mo hropazy ta ama leipa hawhta, “noh a chôpa hawhta” tahpa a châ. Noh a vaw chhôpa kha mo teh u—athaona liata nohchhô lâ khaihna zyhzy a vaw lâh; kha zy cha â pazao ta a khaih via lymâ, a hnôh liata nohmai a kawhpa, a sia kawpa cha a vaw lâh. “Noh Beipa” cha avâ lai lâ a chô lymâ nota, a khaihna, a sahna nata a hmotaotheina cha a chhih via lymâ.
GSAM 464.2Kô 1848 liata Vâlyuhchâpa pathôhna bietapa liata a hlaopa biehmeiseihpazy cha a sia kawpa ta pahnosapa a châ tawhta a hmâhsiena cha cha hawhna tlai a châ. Cha daihti tawhta chiepadâh leipa ta a laiseihpa, noâhchhihpa eima pamosa haw. Abeipa ta a bie a patlôsa tahpa hleikhô ta cha he kyh he eima chhopasia thei vei. A pachhana a vaw tlô châ awpa he daihti liata, “Pahânoh kha a papuapa lei nawpa ta a zyhpa,”5 Khazohpa noh pathaihpa liata ama palôh khopa tao awpa tawhta ama phei a pahleipazy hnohta a bie cha a patlôsa. Cha hawhta Biephuahpa 14 liata Vâlyuhchâpa pathôhna bietapa ta a reipa hawhta “Zisu ngiapâna” zawhzi ta “Khazohpa biepiepazy” zydua ama zyh. Cha hawhpa chyhsazy kyh liata Abeipa ta hrohsopa Isai tawhta, “Chatanachata na khaihna cha noh a chhôpa hawhta a vaw lâ aw ta, na tlâhna cha a châ ngaitapa ta a vaw pua aw; na siana [‘Abeipa, eima siana.’ Zeremiah 23:6] cha na hmia lâ a sie aw ta; Abeipa rôhnahna ta na hnôh lâ a vao aw.”6 a tah. He hawhpa bietainazy eima hneipa ta, raihria a hlaotloh aw tahpa hleikhô khâpa ma eima hnabeiseih aw? “Khazohpa eima lâchhâh ta a y khiahta cha ahy ma eima chô liata a duah thei aw?”
GSAM 464Hezy he kheihawhta ma a hlaotloh thei aw?
GSAM 464.3Kô 1846 liata Pastor Joseph Bates ta a châbu hmiatuapa a roh athao nota a duahmo kha mo teh u. Cha châbu cha Noh sarina Adventist zy ta Pahânoh kyh liata ama papuapa châbu hmiatuapa a châ. Khizaw liata a hneipa zydua cha senti 12½ dei a châ ta, a châ roh athaona noh a paki hlâta cha ngiapha cha a hmâh awpa a byuh haw. Pastor James White ta siapasa lo liata siapasa a reipa hlâ ta a châno hmiatuapa, Tahmâ Biehmeiseihpa, a chhuhpa kha mo heih teh u. Reih khohtuhpa zydua hnohta châno cha mâ la leipa ta a patôh, cha Bietapa cha aleilô moh taihta a sie awpa a châ tahpa a reih. He hawhpa âthaona chyhpazy eima mo khiahta cha, Amosa daihti liata chyhsazy bie hawhta, “Zako cha ahy ta ma a patho aw? Ano cha a chyhpapa a châ.”7 tahpa ta eima hia thei. Cha duahmo nata kô 1905 duahmo kha pakhopangâh teh u. Atahmâ cha khizaw su hropazy liata a ypa Châbu papuana o 20 liata Bietapa biehmeiseihpazy cha papuapa a châ. Reih awpa châbu a hiapazy hnohta pie thei nawpa ta, ama tao thei chhôh zydua ta a hria thlâhpazy a châ tyh. Chavâta moh teh, ahy hmahta atahmâ taihta a khaw lei vâpa “ochhi pahypa” cha a châ tahpa eima rei thei.
GSAM 465.1Hlâno liata he raihria he hlaotloh thei beih aw vei tahpa ta a pachâpazy kyh liata cha, Zerusale taopathi heihna liata Khazohpa raihria a pakhâ awpa ta a pachâpazy kha hrohsopa Zakaria ta a chhoreina bie, “Hmo chyhpazy noh cha ahy ma a pahniena?”8 tahpa ta eima rei thei. Ama lâpi liata rairuna tlâh hawhta a lâhpazy kyh liata Abeipa ta hrohsopa tawhta he hawhta a tah:—
GSAM 465Tlâh kha phailai ta taopa
GSAM 465.2“Hy tlâh rôhnahpa y, nama cha ahy ma na châ? Zerubabel hmiakô liata phailai na vaw châ aw; ano ta a chôh alô cha a tlôkhei aw ta, ‘Ngiachhiena, a chô liata ngiachhiena y mawh sy,’ tahpa ta awpa ama châ aw.”9 Vâlyuhchâpa pathôhna bietapa raihria liata cha hawhta a châ haw, “a chôh alô” tlôkheipa a châ taihta, bie hropa ta cha, raihria paki a châ taihta cha hawhta a châ lymâ aw.
GSAM 465.3Kô 1846 liata chyhsa a chypazy kha mo teh u. Khazohpa ngiapâna nata biehmeiseihpa a hneipa liata deita a dyhchhie leipa ta, ngiapha liata nata hmo hropa zydua liata ama dyhchhie. Ama raihria cha kheihawh tluta ma a laiseih haw tahpa mo teh u. Atahmâ ama hneipa raihriana hmozy kha pachâ teh u. Châbuzy cha pachhuahchhih khai, alei chhôh reih hropazy lâta lei khai, chhuh khai hapa a châ ta, Châbu zuahtuhpa za hluhpizy ta kô to liata dâla $400,000 tlâhpa châbuzy cha chyhsazy o chhôh liata ama tlôkhei. He raihria chô liata Khazohpa byhnâ a y lymâ khiahta cha hlaotlohna eima hnabeiseih thei. He hawhta thla to liata a pôh via lymâpa raihriana hmozy nata raihriatuhpazy eima hneipa ta, Krista eima ngiapâpa ta, Solomon ta Khazohpa awnanopa kyh liata a sapa hla hawhpa tlai eima hnabeiseih awpa a châ. Awnanopa cha thlalerâ duahmo tawhta “a Kyhpachâpa ban a bohpâpa ta” a vaw pua nota, ano ta a mo thôpa kha, “thla hawhta ngia ta, noh hawhta a sia ta, ala chhupa râpasaih rôh hawhta chichhihpa a châ.”10 a tah.
GSAM 466Hrohsona hmopiepa ta baopa
GSAM 466.1Abeipa chhihthana ta biehmeiseihpa pachhaw lâpi a pahy haw tahpa nata a chhihthana lâpizy liata charei awpa ta ama teinazy chô liata a byhnâ a hleikhôpa a y haw tahpa dei eima hmôpa a châ vei. Vâlyuhchâpa pathôhna bietapa âthaona nata a hmâhsiena liata Hrohsona hmopiepa zawhzi ta a chyhsazy nata bie a rei haw hra. He he Biehrai Pathaihpa vyuh liata so awpa hmophua thiehpa ta a vypa a châ vei; Biehrai pachunazy pachakhyh awpa ta chhao a vypa a châ hra vei. He chhâ liata Krista thâtihpha a papheipa tawhta pialo awpa chichhihna a yna su, chyhsazy ta he chhâ khizie ama zyhpa ta, hmotaotheina a hnei leipa Khazohpa reingiana hmel deita ama pahâhpa chichhihna a yna su kha pamosa awpa ta a vypa a châ.
GSAM 466.2Abeipa ta he hawhpa palâsanazy pasia awpa dâh pakha ta eima hnohta a piepa, hlâno hrohsopazy hnierôh11 tawhta he kyh he eima mo khiahta cha, hlâno liata ama byuhpa hawhna tlai ta atahmâ chhao ama byuh tahpa eima hmô. Cha cha chhâ to liata, cha chhâ liata a hlao chaipa pachunazy nata khiziezy ta biehmeiseihpa lâpi tawhta hrua hla theipa chichhihna a yna vâta a châ. Lyuhchâpa Pawla ta Abeipa ta awnanopa liata a sopa hmopiepazy palâsana kyh a rei nota, ama cha “chyhsa pathaihpazy paki awpa ta, chakaona raihria châta, Krista pôhpa padua awpa ta a châ; keimo zydua cha ngiapâna nata Khazohpa Sawchapawpa pahnona liata pakha ta eima châ taihta, chyhsa pakipa eima vaw châ taihta, Krista bi nata kipana lai tuana taihta eima vaw tlô awpa ta a châ. Chyhsazy dôna nata vaihnôna ta miah dô awpa ta ama rieh lyna vâta pachuna thli maih ta thli a khei, he lâ cha lâ a seipa hawhta, hawti eima châ khao lei nawpa ta a châ. Châhrasala kyhpachâna liata biehmeiseihpa reipa ta, hmo to liata lutôhpa Krista liata eima laiseih awpa a châ. Ano tawhta pôhpa zydua cha pôh atuhna to ta a piepa ta pha kawpa ta pazao ta, apykhai ta, a pakhai chyu ta a hria thei tuana hawhta a hriapa ta, kyhpachâna liata ano tlai a padua nawpa ta pôhpa a palaisah.”12 a tah.
GSAM 467.1Atahmâ Hrohsona hmopiepa palâsana ama adyuhna bie hawhpazy cha hlâno liata chhao thatlôna âlyu tlai ta rei theipa a châ aw. Cha cha Biehrai Pathaihpa eima hnei hawpa vâta he hawhpa hmopiepazy eima byuh vei tahpa a châ. Châhrasala, cha Biehrai Pathaihpa tlai ta Krista ta he hmopiepazy he awnanopa liata, “a pakipa [duahmo pakipa] a vaw tlô” taihta ama raihria tao awpa ta a so haw tahpa nata, awnanopa cha “eima Beipa Zisu Krista vy awpa a hâ thlâh nota hmopiepa khâpa hmah liata hnôh a chhôh awpa a châ vei.”13 tahpa miah a chho.
GSAM 467Hrohsopazy khâpa vâta ma eima byuh?
GSAM 467.2Hlâno chyhsazy ta Khazohpa ta a chadei tlai ta alô phehzy chô liata a ropa, tao awpa dâh kha ama hnei; Khazohpa pakah tawhta Mosi hnohta reipa, pha kawpa ta roh chiehpa ryhpazy, pachianazy nata pachunazy ama hnei haw; chatawhcha khâpa ma a byuh via aw? tahpa ta ama pachâ thei aw. Châhrasala, cha biehmeiseihpa phapazy zydua ama hnei thlâh nota, Khazohpa cha “a hrohsopa pathaihpazy zawhzi ta daihti hropazy nata dâh hropazy ta” ama hnohta bie rei awpa ta a ly.
GSAM 467.3Isai, Zeremiah, Ezekiel, Daniel, Hosia nata hrohsopa hropazy ta ama phaoa Pahnokheina biezy cha zydua ta Khazohpa reingiana kyh liata thabypa biepipa âlyupa tlai ama pachu tahpa eima hmô. Châhrasala hrohsopa to ta ama daihti liata chyhsazy chhoreina bie ama hnei chyu. Hrohsona bie piepa a châna daihti khizie hlaopazy ta chyhsazy cha siana thabypa, a pathaihpa nata Khazohpa châta a hlaipa tawhta hrua hla awpa a châna vâta a châ.
GSAM 468Hmopiepazy eima byuhna
GSAM 468.1Biehrai Parohpa pachuna phapazy dei châ leipa ta, eima Pachhatuhpa tlai biezy nata lyuhchâpazy biezy chhao eima hnei haw; khaihna hropa khâpa vâta ma eima byuh via? tahpa ta bie a phuah thei aw. Châhrasala, cha lyuhchâpa pathaihpazy tlai ta a hnôh chaipa nohzy lâ ama ku a chhy. Cha nohzy liata “chichhihpa daihtizy a vaw tlô aw,” chyhsazy cha “Khazohpa reingiana hmel ama hnei aw ta, châhrasala a hmotaotheina ama paphasai aw” tahpa nata, “chyhsa chypazy cha dôna thlahpazy nata râkha pachunazy a nahthliepa ta, ngiapâna tawhta ama pialo aw.” tahpa miah ama chho haw.
GSAM 468.2He zydua vâta, Pawla ta Thysalawnika Mozy hnohta a ropa liata a reipa chyhsazy—Krista noh ta parutuhpa hawhta a pachhai awpazy châ leipa ta, zohna liata y leipa ta khaihna sawzy a châ awpazy—cha “hrohsonazy” kyh liata “hmo zydua pasia” awpa nata “a phapa kha khâchâ ta patu awpa” ta chhosiepa ama châ.14 He he Abeipa Zisu Krista vy awpa a hâpazy, a hnôh chaipa liata cha noh châta pachhuahchhih chiehpa ta hmôpa a châ awpazy hry liata Hrohsona hmopiepa palâsana “a phapa,” a hmeiseihpa ama hnei aw tahpa ama hnohta chhona nata a lyu.
GSAM 468A chhâna ngianazy
GSAM 468.3Abeipa noh cha a hnaih haw tahpa pamosana ngianazy lâpi to liata hluh ngaitapa ta a yna daihti liata eima y. Biepiepazy zydua a zyh awpazy nata “Zisu Pahnokheina bie a hnei awpazy”15—cha cha “Hrohsona Thlahpa.”16—chyhsa sahlao kha a vaw pua awpa daihti tlai liata eima y. Khâpa ma eima hmô? A vaw paki hawpa kô 60 chhôh liata cha hawhpa chyhsa sahlao a vaw pua haw. Cha hawhpa Bietapa tlai ama phao ta, ama hry liata Hrohsona hmopiepa palâsapa a châ haw. Pihno E. G. White zawhzi ta palâsapa a châpa hmopiepa kha Biehrai Pathaihpa dâhzy ta eima pasia ta, a pakhai to liata pasiana kha a pahnie tahpa eima hmô haw. Athaona tawhta a chhâna taihta, Pihno White châ ropa zydua liata moleina chyhta rai tlôh awpa ta a piepa, Khazohpa bie tawhta pialona chyhta rai a ly sakheipa châ chyhpa pakha hmah hmôpa a châ vei. He châ ropazy heta Biehrai Pathaihpa chô lâta ama hmotaopa ta ama so beih leipa ta, Khazohpa bie pha kawpa ta chu awpa ta a chhosie thlâh tyh. A hnôh chaipa pachiana liata eima kyhzy mopasia a châ awpa dâhchawh rôhnahpa cha Biehrai Pathaihpa a châ tahpa a pamosa. A châ ropazy liata Krista cha keimo ta zi awpa hnierôh pakha deipa ta eima hmiakô liata chôchâhpa a châ. He su liata pahniena eima hmô theina hnabeiseihna pakha deipa, a vaw tlô awpa pathi-iana tawhta eima bohna pakha deipa, pachhapa eima châ theina moh nata lâpi pakha deipa cha ano a châ tahpa a sia chaipa ta phuahpa a châ.
GSAM 469Chyhsa pakha ta palyupalihna
GSAM 469.1Pihno White nata a raihria ydâh kyh liata, ano a pahno ta, kô hluhpi chhôh a raihria a chupa chyhsa pakha ta kô 1877 liata a ropa he ary liata piepa a châ. Atahmâ cha kô 53 tluk a pasia, pha kawpa ta a mopasia tawhta, cha châ ropa liata pachâna zydua kha khâpa hmah pha leipa y leipa ta kei ta ei py:—
GSAM 469.2“Sietanô White cha Krista zituhpa a châna saina kyh liata, chyhta ei pahno tahpa ei pachâ tahna bie reihna ei hia. Kô 18 chhôh ano nata eima pahnopâ haw—eima chyhsazy thâtih kô châh via a châ haw. Ama chhôhkha liata daihti hluhpi ei y haw, daihti chypa liata cha hâta hluhpi chhôh pakha ta ei y tyh. Eima o nata eima chhôhkha hnohta âmo chhao daihti hluhpi ama y haw. Ama hnohta su zydua tih ta eima charei haw. Ano deita nata zawpi hmiakô liata, apakhyna liata nata apakhyna alâ liata ama hnohta ei y haw. Chavâta Unawhpa nata Sietanô White ama hrozie, ama saina nata ama thlahpa kyh chyhta pahno awpa ta âryh chaipa daihti ei hnei haw. Awnanopa chakaotuhpa ta chyhsa hro to, saina hro to hnei chyhsazy nata raihria ei tao haw. Chavâta, hnei phâpa ta kô hluhpi apahnopâ tawhta cha, chyhsa pakha kheihawhpa ma a châ tahpa chyhta ei pahno thei tahpa ei pachâ.
GSAM 470.1“Sietanô White cha âpachôchâh leipa, anano kawpa, palôh phapa a hneipa, chanô palyupalih tlâhpa a châ tahpa ei pahno. A saina liata he hmo phapazy he pachhuah ta ama palaisahpa dei a châ vei. Ano hrozie tawhta tlai ngia kawpa ta, khâpa raihchaihna y leipa ta, a vaw puapazy a châ. Pachâhpadyna a chhiepalâhpazy hawhta ano cha ama a châhna a pachâ ngaita, ama a siana a pachâ, ama a peimawhna a pachâpa a châ vei. Pachâhpadyna a chhiepalâh chyhsazy nata daihti hluhpi eima apahnopâ haw. Ama cha rei lyhna bi ta, âpachôchâhna bi ta, ama pachâna reih awpa ta pachhuahpa chieh, ama pathaihna kyh liata âpachôchâhpazy nata cha hawhpa hmozy a hneipa ta ei hmô tyh. Châhrasala Sietanô White cha hezy zydua nata âlyu lei kawpa ta ei hmô thlâh tyh.
GSAM 470Dyhchhiepazy viasa
GSAM 470.2“Ahy rai, a dyhchhie chaipa nata anano chaipa hmahta, chhosiena nata pasaona hia awpa ta a hnohta a sie thlâh thei; hnawpa a châ aw vei. A byuhpa a hneipazy, hmo khâpa hmah a hnei leipazy nata a reipahpazy kha a mo thlâh tyh, ama byuhpazy a pie ta, ama châta bie a reih tyh.
GSAM 470.3“Khazohpa china a hmiakô liata he hawhta a so thlâh tyhpa chyhsa hropa nata ei pahnopâ beih vei. Khazohpa hnohta phahnai angiah kawpa ta thlahchhâ leipa ta khâpa hmah a tao athao vei. Khazohpa bie pha kawpa ta, a chu thlâh tyh. Sietanô White bie a reipa cha za hluhpi ei thei haw, a Pahnokheina biezy zydua cha âthaona tawhta a chhâna taihta ei reih khai haw, a hluh chaipa cha daihti hluhpi ei reih heih haw. Cha zydua liata siana nata a hmie leipa bie khâ rai, pathaih tlôh leipa nata Krista zi dâh nata a hmie tlôh leipa hmo khâ rai, Biehrai Pathaihpa nata Krista tawhta a hrua hla awpa hmo khâ rai ei hmô beih vei. Khazohpa reingai awpa, Zisu kyh pachâ awpa, Biehrai Pathaihpa ngiapâ awpa nata a chu thlâh awpa ta a pahnai chaipa hiana biezy tlao a liata ei hmô. Pahnokheina biezy tawhta chhâ thei lei khawpa ta thlahpa lâ athôhna rôhnahpa ei to haw. A hmeiseihpa ta cha, cha biezy ei reih maih liata, Khazohpa ngiapâna ei phahlana, Ano hnohta ei hro ei hlâ leina nata, chyhsazy pachhana châta phahnai ei ngiah leina vâta chhoreipa ei châ tahpa ei thei tyh. Pachâ theina khâ rai nata thlahpa lâ pahnopasia theina khâ rai ei hnei khiahta cha, Pahnokheina biezy he Biehrai Pathaihpa nata thlahpa âlyupa nata bie âlyupa ama châ tahpa ta ei phuah.
GSAM 470.4“Kô 30 chhôh [atah ma kô 60 tah thei pi ta] he Pahnokheina biezy he eima chyhsazy hry liata ngiapâpa nata reihpa ama châ haw. He biezy ta kheihawhta ma ama chô liata hmo a tao? Khazohpa ryhpa tawhta ama hrua hla ma? Krista ngiapâna kha ama pahlei sapa ma? Biehrai Pathaihpa kha ama thlah sapa ma? Chyhsazy kha puapa ta, siana hnei leipa ta ama tao ma? Krista ngiapâ awnanopa hropa rai nata ama pakhopangâh khiahta cha, eima chyhsazy he palyupalih tlâhpa ta ama y aw tahpa ei pahno.
GSAM 471.1“Hmo pakha ei hmô hawpa cha he he a châ: Sietanô White Aluahnazy a dyuh ngaita chaipazy hmahta ano cha Krista zituhpa a châ tahpa ama py. Kheihawhta ma he bie he ama py thei tahpa cha ei pahno chhâh vei. Ano cha dôpa a châ tahpa ta rei thai ta ama taopasia tei. A hrona zydua liata hmopua pakha hmah, a châ ropa zydua liata siana nata a hmie leipa bie khâ pakha hmah ama pamosa thei vei. A châ ropa hluhpi cha a pha ngaita tahpa nata, a reipa zydua a zyhpa ta a hropa chyhsa cha Krista zituhpa phapa, vârâh tlô awpa a chhihpa a châ aw tahpa ama py awpa a byuh. Ano cha râkha hmâhpa, Sâtâ ta hruapa a châ khiahta cha, a châ ropazy cha siana hnei leipa khâpa ma, ano palôhrupa pachâna ruarâpa deipa khâpa ma a châ khiahta cha, he he noâh ngaita awpa a châ.”
GSAM 471Eima pahnopâ leipa chyhsazy ta châ ropazy kyh pahnokheina
GSAM 471.2Pihno White châ ropazy a hlaona eima chânozy cha patôhpa a châ nota, ananopa, Khazohpa a chipa nata ama hro Khazohpa hnohta a hlâ ngaitapazy ta ama tlua tyh. Ama reihpa kyh ama chho nota, ‘Pihno White châ ropazy kyh eima ngiah a tlia ngaita. Châ ropazy cha hro liata zyh thei kawpa, chyhsa cha Abeipa kiapâh lâ a hrua via awpa nata, anano viapa, Khazohpa a chi viapa, Ano hnohta ama hro a hlâ viapa ta a tao awpa pachuna ta a bi ngaita. He châ ropazy he Biehrai Pathaihpa bie nata âlyu kawpa vâta, eima reih nota Pihno White he a roh dâh hawhta roh thei awpa ta Khazohpa hruapa a châ cheingei aw tahpa ta a lâ,’ ama tah tyh. Eima thâtihpha chhona raihriatuhpazy hnohta châ a roh tyhpazy hry liata chyhsa sawm hluhpizy ta he hawhta Pahnokheina bie ama pie tyh. Cha chyhsazy cha Pihno White pachânazy he Aluahna pathaihpa liata a topa a châ tahpa chyhta hmah a pahno leipazy chhao ama châ hra.
GSAM 471Adyuhna âthaona
GSAM 471.3He hmopiepa ta chyhsazy palôh liata hmo a taopa eima hmôpa ta, he hmopiepa palâsana adyuhna cha khâ tawhta ma, khâpa vâta ma a vaw pua? Adyuhtuhpazy châta khâpa ma a vaw pua? tahpa biehiana a vaw pua. Kô 1852 tawhta he kyh he pha kawpa ta ei mo haw ta, he palâsana adyuhna cha a hluh chaipa ta saina a hnei leina, khizie chhiepa, ama hro dâh liata a do leipa lâpi khâpa ma vâta chhoreipa a châpazy tawhta a vaw pua tahpa ei hmô haw. Chhoreipa a châpazy hluhpi ta Pahnokheina bie ta a reipa tluk eima chhie vei tahpa ta ama adyuh tyh. Ama hnohta chhoreina bie piepa kha ama zyh vei chhao ta biehmeiseihpa ama patu thlâh thei tahpa pamosa awpa ta ama tei. Daihti ta a pamosapa cha, cha hawhpa chyhsazy a hluh chaipa ta ama ngiapâna ama paphasai ta, sahlao kha ama chhôh khai haw tahpa a châ. Chyhta cha ama chhiehna ama hmô haw ta, biehmeiseihpa cha a khâchâ viapa ta ama patu haw. He hmopiepa adyuhtuhpazy he Abeipa ta a hruapa ama châ khiahta cha, khâpa vâta ma thlahpa lâ ama thatlôna ama pahlei ta, Khazohpa tawhta hnôh lâ ama pahnyh? tahpa biehiana a vaw pua. Eima Pachhatuhpa dâh cha thing pakha he a thei tawhta pahno awpa a châ tahpa a châ. “Thing chhiepa ta thei phapa a pathei thei vei,” tahpa a chhih ngaitapa ta a reih.
GSAM 472Adyuhna a hlaotloh leina
GSAM 472.1Pihno White Pahnokheina biezy a dyuh awpa ta apôhkha ta ama tho daihtizy kha eima thei heih. Pahnokheina biezy kha ama pahlei khai tawhta, ama raihria cha a hlaotloh ngaita aw tahpa ama phuah. Châhrasala ama hnabeiseihpa cha ama patlôsa thei leipa ta ama hlaotloh lei khai haw. Kô hluhpi ama adyuh tawhta, kô 49 a vaw paki hawpa liata ama hawhpa chyhsazy ta ama taopa hlâta, khizaw hmiakô liata Pahânoh biehmeiseihpa pachhawna a hluh viapa pahnokheina khâpa hmah ama pamosa thei vei. Ama raihria cha Abeipa raihria a hleikhôpa a châ khiahta cha, khâpa vâta ma ama Bietapa cha a hlaotloh via leipa?
GSAM 472Hlaotlohna cha hana liata ma a y?
GSAM 472.2Lâ hropa tawhta, Khazohpa biepiepazy nata Zisu ngiapâna kha khizaw liata phuahna Bietapa eima mo khiahta cha—Hrohsona hmopiepa palâsana, a chhosienazy, a pachunazy nata a chhoreinazy nata a pazaoa Bietapa cha—âthaona tawhta atahmâ taihta a chhihpa nata chiepadâh leipa ta hmâh lâ a sie haw tahpa eima hmô. Cha hmopiepa zawhzi ta Abeipa chhosiena bie nahthliepa ta, Abeipa thatlôna liata hmâh lâ a siepa ta, eima pamosa hawpa hawhta Bietapa chata aleilô a chhei haw. “Râh to, pho to, reih to nata chyhsa to” hnohta a châ ngaitapa ta a sie lymâ thlâh ha.
GSAM 473.1A paki hawpa daihti liata a hmâhsiena kyh liata, “Na chô liata hmâh awpa ta taopa hriamrei khâpa hmah a hlaotloh aw vei.” a tahpa liata Khazohpa bie cha patlôsapa a châ haw tahpa eima rei thei. A hmeiseihpa ta cha, he Zisu vy heihna hmâhlana rôhnahpa âthaona nata a hmâhsiena liata atahmâ taihta a hlaotlohna châta Khazohpa ku cha palâsapa a châ haw. A vaw tlô awpa daihti châta chhao a bie, “Na hmiakô liata ochhi pahypa ei sopa a châ ta, ahy hmahta a khaw thei aw vei.” a tahpa he patlôsapa a châ cheingei aw tahpa eima ngiapâ. He hnabeiseihna liata a chhih kawpa ta he hawhta hla eima sa thei:—