Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
17 / 31

Bo 14 — Ochhi khawpa

John Norton Loughborough

GSAM 214.1Hâna an va zuahtuh an va châta, châpa chuata; châpa chuata ta châhmiapazy chuata châna o liata lutliazy; ochhi khawpa.1

GSAM 214.2Hmiapazi liata châpa chuanina chuata anopa Zisu alei chôta heihna hi leipa, châna châta chuata. Châna hi Bawipa heihna maima hmâhlana a châta. Luka lehkha liata chuti hna: “Nangni hmiatazy chhihkhaina ta chhih, nangni chahnaona chhih; nangni chu nama Bawipa ahneina tawhta a vaw kua heih awpa a hâpa chyhsazy hawhta y teh u; a vaw tlô ta ochhi a chakhy nahta a châta thlai ochhi nama pahypa thei nawpa ta.”2

GSAM 214Châna o liata Râja Chhâpa chuata

GSAM 214.3Châpa châna o liata chuata hi Daniel 7:13, 14 liata hmôpa, Zisu chu Pipa hmaipa chuata, Râja a zuahtuhpa. Hmâh leina liata râja chu a khawpi liata a râja nata a khawpi zuahtuhpa châna tiah hmâh. He hi—khawpi chu lahpinô thiehpa ta zuahtuhpa—châna chhâna nata hmôna ta châna châta. Tuchu Zisu chu vân liata Pipa hna Râja a zuahtuhpa, a lahpinô thiehpa, Jerusalem chhâpa (Revelation 21:9) ta châna tiah; hmiapazi châta “châna” tiah.

GSAM 214.4Noh 2300 tlôna hnu, Oct. 22, 1844, Zisu vy heihna hmâhlana chhâpa, anopa hmâh leina chhâna châta hmâpa nata heihna chuata anopa tiah, “Zisu châna o liata lut.” Noh 2300 tlôna châta a châna hmâhlana chuata hmôna, anopa ngiapâna Zisu hna a châna chuata; ngiapâna liata anopa “châna o liata lut.”

GSAM 215“Ka Hmâhna”

GSAM 215.11845 liata Harmon Sietanô hna hmôpa, Zisu chu vân su pathaihpa liata hmiatuapa o tawhta panona o liata va lut hmâpa, hna hi: “Hmaihi ta hni; Ka Pipa hna Râja zuahtuhpa ka va; nangni chhihkhaina chu pahnokheileipa ta chhih, daihti tê liata châna o liata ka hmâhna, nangni hna ka zuahtuhpa.” Chhiah châpa, chhiah a hmiatuapa ta hmâpa, vâlyuhpazy ta chhih, Zisu hna a châta châpa va; châpa liata lut, su pathaihpa panona liata, Pipa chuata hmaipa.”3

GSAM 215Ochhi khawpa hnu liata hmopiepa

GSAM 215.2Hmiapazi hmiapazy hmiata ochhi khawpa chuata hi, Mipa chu chhiah liata heihna hmaipa hmâhlana maima a châta tiah hmôpa; ochhi hnu liata hmiapazy leipa chuata châna, ochhi liata aw, “hni” tiah, anopa a heihna noh nata daihti an pahno leipa. Hemi ochhi hi, ngiapâna hmiapazy châna o liata Lut hnu, ochhi khawpa.

GSAM 215.3Hmiapazi hmiapazy hmiata hmiapazi châna o liata lut hnu liata, “ngâipa” hmiapazy ta Bawipa hmaipa châna châta chhihkhaina pahnokheina thei hmâpa tiah hmô. Anopa “hni” tiah biepiena. Hnina nata hmanina chu Bawipa hmaipa châna châta chhihkhaina a châta. Tuchu, hmiapazi hmiata ochhi a khaw tawhta chhao hmopiepa a y thlâh ha tiah hmô.

GSAM 215Luke 13:25-28 liata ochhi hi leipa

GSAM 215.4Hmaileina liata, hmiapazi hmiata ochhi hi Luke 13:25-28 liata ochhi ta chhâta tiah khawh khô. Hemi hi: “Chhâpa chuata a tho, ochhi a khawpata, nangni châta a dâipa chhih, ochhi a awh, ‘Bawipa, Bawipa, nangni hna ochhi khâh!’ tiah; anopa chuata, ‘Nangni khataih tawhta nama vypa ka pahno leipa.’ tiah. ‘Nangni khawchhia hmâhtuhpazy, ka hna ta pa’ tiah. Abraham, Isaac, Jacob nata hrohsona hropazy Khazohpa Râja liata nangni hmôna, nangni chu a pâipa; hmanina nata hna chhâna a châta.” Hemi bie liata a hmâpa, ochhi a khawpa ta pâipa hmaipa a chhih. Khazohpa Râja chu a châta, anopa chhihhmâpa chu Râja liata hmôna. Hmiapazi hmiata Mipa chu a Râja liata lut leipa, a Pipa hna a Râja zuahtuhpa ta va.

GSAM 216Chhâna hmâhlana liata ochhi khawpa

GSAM 216.1Noh 2300 tlôna hnu, Oct. 22, 1844, ngiapâna ta Zisu hna a hmâhlana châta hmâpa, chhâna hmâhlana liata chhâna noh a châta, Theihthai Beichaipa chu su pathaihpa hmiatuapa ochhi a khawpa, su pathaihpa panona ochhi a khâhpa, su pathaihpa liata chhihpazy khawpata chhâna pahnokheina a châta; chuti ta Zisu, eima Theihthai Beichaipa, vân châna o liata ochhi a khawpa, ochhi chuata “a biehrai byh” hmôpa.4

GSAM 216Awhnazy chu khawh khôpa?

GSAM 216.2Hemi daihti liata Adventist ngiapâna tithlai chu Zisu su pathaihpa chhihna châta pahnokheina chhih leipa, pathôhna vâlyuhpa bietapa a hna hmô leipa. Anopa hemi su pathaihpa hmiatuapa ochhi nata Luke 13:25-28 liata ochhi chuata tiah khawh khô. Anopa hi Noh sarina Adventist chu leipa. Anopa chu awh an châta, chuti bietapa a tho nata chuti ngiatapa a châta, chu chu hmâhpa ka chhih.

GSAM 217.1Adventist bietapa hna chhâta nomina awnanopa hna an va chhâpa, nata an hna va chhâpa, Revelation liata awnanopa sari hry liata papangawhna nata pacharuna liata chhâta. Papangawhna, Sardis awnanopa hna hi: “Nangni hna pahnokheina zuahtuhpa nata hna, hni, chhih; nangni hni leipa chuata, chhiah ta hmâhna anopa hna chhiah chhih leipa, nangni heihna daihti a pahno leipa.”5 Hemi bie liata a hmâpa, anopa chu Bawipa heihna bietapa hna hmâpa. Anopa chu an zuahtuhpa tiah chhihpa, tuchu hna a chhâhpa.

GSAM 217Philadelphia awnanopa

GSAM 217.2Philadelphia awnanopa, Bietapa awnanopa pacharuna hmâhlana, hnu liata chhâta. Hemi awnanopa hi Vâlyuhchâpa hmiatuapa nata panona bietapa Revelation 14 liata hmâpa hna chhâta. Hemi awnanopa hna Bawipa hna: “Ka va hmaipa. Nangni zuahtuhpa ta zuahtuh, nangni chhâpa awhpa ta nangni lakho zuahtuhpa chhih leipa.”6 Hna hi tithlai hna: “Hemi bie hi chhihpa, tahmeiseihpa, David châbi zuahtuhpa, ochhi a pahypa, ahyhmah ta khaw leipa; ochhi a khawpa, ahyhmah ta pahy leipa; ka nangni hmâhlana hmôpa: moh teh, nangni hmiakô liata ochhi pahy chiehpa ka patyu ta, ahyhmah ta khaw thei leipa; nangni hmâh chu tê, ka bie zuahtuhpa, ka hming chhih leipa.”7

GSAM 217Hmiapazi hmiata hemi hmiata ochhi khawpa awhpa?

GSAM 217.3Hmiata bie liata ochhi hmâhlana nata ochhi khawpa châta chuti awhpa? Hemi hna ta pahnokheina a châta: Adventist châta hmâhlana hmâpa hna, Zisu chu su pathaihpa hmiatuapa hna su pathaihpa panona liata a hmâhlana thlâhna hmâpa tiah hna bietapa hmâpa; anopa ta ochhi hmâhlana hmâpa hmâhlana a khawpa nata ochhi khawpa a hmâhlana ta ngiapâna zuahtuhpa chhâta. Hemi ta Bawipa hna chhihna hna chhâta, hna chhâna hna khâhpa ta hna hna hmâhlana chhih leipa. Vân su pathaihpa ochhi chu Zisu hmâhtuhpa ta khâh nata khawh—“ochhi a pahypa, ahyhmah ta khaw leipa.” Philadelphia awnanopa hna bie zuahtuhpa nata a hming chhih leipa hna pahniena ama hmô ta, cha chata ochhi pahy ta, ahyhmah ta khaw thei leipa. Hemi hi mipa hna lutna ochhi châta; mipa hna khawh khôpa tiah hmô, tuchu Bawipa hna hna zuahtuhpa chhihna châta “ochhi hmâhlana” hna hmôpa, ahyhmah ta khaw thei leipa.

GSAM 218Bie hna chhâta ochhi

GSAM 218.1Hrohsona lehkha liata ochhi hi hemi awhpa ta hmâpa tiah hmôna. Paul hna Corinthians liata lehkha chhihpa: “Ochhi pakhypi nata phahnai ngaitapa ka hna pahypa a châ ta, ka dyuhtuhpazy hluhpi ama y.”8 A dang lehkha liata hna: “Troas liata Zisu bietapa ka chhihna ta va, Bawipa hna ochhi ka hna khâhpa; ka thlah liata hmanina a chhih leipa, ka unawhpa Titus ka hmô leipa châta.”9 Colossians hna hi hna: “Pahnokheina liata chhih, hmanina ta hni; keimo châta chhao thlahchhâ teh u, Zisu bieparu ka chho thei nawpa ta Khazohpa ta bie chhona ochhi maniah a pahypa thei nawpa ta; cha bie vâta kei chhao patâhna o liata khôpa ka châ.”10

GSAM 218.2Hemi hrohsona liata hmâpa chu, tahmâ biehmeiseihpa bietapa hmâhlana châta ochhi hmôpa; Philadelphia awnanopa hna bie nata hming zuahtuhpa ta daihti khôna liata chhihpa, mipa hna ama dyuhna ta bie chhona ochhi khaw awpa ta thata ama chhuah. Anopa ta a bie nata a hming chhihpa chu hmâhlana liata chhihna, ahyhmah ta khaw thei leipa ochhi Bawipa hna hna hmôpa.

GSAM 219Oct. 22, 1844 hnu liata chhihpa

GSAM 219.1Hrohsona bie liata chhihpa châta, chhihpa châta hmâhlana hmâna. April 1844 tlô hma, awnanopa hna Advent bietapa chho nawpa ta ama ochhi pahy ei ta, raihriatuhpazy ama awhna cha a hroh haipa biechhotuhpazy ta ama tlôh theipa hlâta a hluh via. 1844 chasipaw hnôh lâta khih a vaw lalôh pathaona daihti liata hneina tlô hnu, bietapa ngiapâna chhih leipa hna anopa khawh khôpa. 1844 khih a lalôhna daihti liata Vâlyuhchâpa panona bietapa Revelation 14 nata Zâcho awhna (Matthew 25) hmâpa ta, Bawipa heihna a chhâta tiah ngiapâna zuahtuhpa anopa chhâta hna hna khawh khôpa. Hemi awhpa hna hemi bie khâhpa, anopa ta “a pachiana daihti a tlô” tiah bietapa hmâhtuhpa hna chhihna khâhpa. William Miller hna hemi hmâhlana châta: “Hemi chu mipa nâna nata pahno leina.” Noh 2300 tlôna a hnia haw nota dyuhna a pakhypi châta, Geo. Storrs hna: “Hemi awhna ta âmo a hria theina dei khô lâta, nomina awnanopa nata khawchhia zydua châta eima raihria cha a chhâ haw.”

GSAM 219.2Daihti tlô hnu liata, khawchhia hna hmâhlana nata hmâkheina pahnih nata pathôhna ta pakhypi châta, William Miller hna chuti tiah: “Khâna hna khawchhia hna chhihna bie ka hmâhpa, nomina awnanopa chhâta ka hna tho; Khazohpa ta a mohôhna nata chhihthana liata ochhi a khawpa.”11

GSAM 219Khawchhia hna chhihna pakhypi

GSAM 219.3Hemi hmâkheina khawchhia hna ta Advent bietapa chhihna chhih, nomina awnanopa hna chhihna hi: “Tahmâ liata chhihna pahnokheina a tê nata tê, hmiapazi hna pahnokheina chhih leipa châta, ka hna ta awhpa: ‘Khazohpa hna hmopiepa pahno leipa aw? mipa châta hmopiepa ochhi a khawpa aw?’”12

GSAM 220.1Dâipa hna châta, hrohsona daihti tlô hnu liata chuti hna: “Cha nota ngiapâ leipazy hnohta bie chho theina lâpi hmôpa cha a thei lei deuhpa a châ; 1844 liata tlô leina ta mipa hna thlah a khawh khôpa, hemi bie châta hna awh leipa.”13

GSAM 220Ngiapâna chhih leipa hna hmaipa ochhi pakhypi khawpa

GSAM 220.2Hemi chhihna hi daihti tê liata, Zisu heihna chhâta ngiapâna nata hmâhlana zuahtuhpa maima hna mipa lutna ochhi khawpa tiah hmôpa. Bie hna chhâta ochhi a khawpa, Adventist hna hmiapazi hmiata ochhi a khawpa hmâpa ta, anopa hna ta mipa hna châta hmopiepa a chhih leipa tiah ngiapâna hmâpa; anopa tiah, “hmopiepa ochhi a khawpa,” khawh khôpa, hemi hmiata ochhi nata Luke 13 liata ochhi chuata tiah hmâpa ta. Mipa hna awhpa ta bie hna awh leipa, hna a khawh khôpa; chuti ta anopa awhpa ta chhihna chhih?

GSAM 220Awhpa hna chhâta ochhi khawpa a hmaipa hmâpa?

GSAM 220.3Tuchu bie a chhâta: “mipa hna hmopiepa leipa” bietapa awhpa hna chhâta hmâpa? awhpa hna ngiapâpa? awhpa hna chhihpa? Hmaipa châta, J. V. Himes hna 1845 chasipaw hnôh lâta khih a vaw lalôh pathaona daihti liata Maine liata a va hmâpa pahnokheina bie hna ta ka hmôna. Hna hi:—

GSAM 220.4“Unawhpa Joseph Turner nata chyhsa hropazy ta Pahânoh pakhypi liata eima y haw tiah an tâh, kô 6000 tlôpa tiah; hemi châta Adventist hna khawh chhihna hmâh leipa. Hemi hmâhpa ta anopa a tlôna chhâta tlôhchhihna.”

GSAM 220.5“Hemi khawh chhihna liata, raihria hmâh leipa ta chhihna, Unawhpa Turner thlah liata ‘tahmâ hmâhlana’ hmâpa: châpa chu a va—Yuda thla sarina noh 10 liata a chhâpa—châna chuata—hmiapazi chhâta anopa hna châna o liata lut—ochhi a khawpa! A chhôh liata a ypazy hryta ahyhmah leidia thei leipa ta, a pâipa liata a ypazy hryta ahyhmah pachhapa ta y thei leipa. Hemi khawpi pakhypi thlahpazy chhâta tlôna.”14

GSAM 221Awhpa hna Hmâhlana leipa chu khawh khôpa?

GSAM 221.1Awnanopa machâ Turner hna Paris, Maine liata “hmopiepa leipa” bietapa hmâpa, daihti tê liata hemi ram liata hna a chhâta. Adventist hna châta mipa hna mipa lutna ochhi pakhypi khawpa châta, ngiapâna a palâsapa nata ngiapâna a palâsa leipazy hna ta Turner hmâhlana chuata tiah hmâpa.

GSAM 221.2Adventist tiah biehmeiseihpa châta hmanina awh leipa ta, hemi hna hi Hâta noh hmiatuapa Adventist tiah ka chhih. Hemi chhâta mipa hna Turner hmâhlana chhihpa. Anopa Pahânoh bietapa hmâpa leipa, pathôhna vâlyuhchâpa bietapa hna hmâpa leipa. Pihno White hna a lehkha pakhat liata hemi hna châta chuti hna tiah:—

GSAM 221.3“1844 liata hmâhlana hmanina tlô hnu, Adventist hna Zisu heihna tê liata a chhihpa; chhâna pakhypi a tlôpa nata Zisu hna mipa châta a chhihna chhihpa tiah hmâpa. Pachiana a chhâta tiah bietapa hna hmâpa hnu, anopa khawpi châta a chhihna tlôpa, khawchhia hna hmâkheina nata hmâna hi Khazohpa Thlahpa khawchhia hna hna chhâta tiah hmâpa. Hemi pakhypi ta anopa hna hmâpa, hmâhlana a tlôpa, anopa tiah “hmopiepa ochhi a khawpa.” Adventist hna daihti tê liata hemi ngiapâna chhihpa.”15

GSAM 222.1Hemi chhâta Pihno White hna Hâta noh hmiatuapa Adventist hna hmâhlana hmâpa tiah hna. Amah chu hemi hmâhlana ngiapâpa tiah hna leipa. Hmaipa hmâpa ta, Joseph Turner hna hemi bietapa Paris, Maine liata a hmaipa hmâpa. Pihno White, Harmon Sietanô tiah hmâhpa, 1845 chasipaw hnôh lâta khih a vaw lalôh pathaona daihti a thaona liata hemi khawpi liata Joseph Turner hmâpa hmô, “Adventist hna raihria hmâh leipa, mipa hna hmopiepa leipa” tiah; amah hna chu “bietapa leipa hmâpa; mipa hna hmopiepa a chhihpa, tahmâ biehmeiseihpa pahnokheipa hna châta hmopiepa chhihpa” tiah a hna.

GSAM 222“Hmopiepa leipa” hmâhlana chhih leipa

GSAM 222.2J. N. Andrews, 1844 nata 1845 liata Paris, Maine liata chhihpa, hemi mipa hna nata Joseph Turner hna hmâhlana pahno pakhypi, Turner hna mipa hna hmopiepa leipa tiah hmâpa, Harmon Sietanô hmâhlana châta chuti hna: “Aluahna hna hemi hmâhlana hna zuahtuhpa ta leipa; aluahna ta hemi hmâhlana zuahtuhpa hna hmanina hmâpa.”16

GSAM 222.3Harmon Sietanô chu 1845 khih a lalôhna daihti liata Paris, Maine liata voihnihna a va. Hemi va hna châta Paris liata chhihpa Pihno Truesdail hna bie ka chhihpa. Hna hi:—

GSAM 222.4“Harmon Sietanô 1845 khih a lalôhna daihti liata Paris, Maine liata a va hna, kyh ka pachâ ngaitapa ka viasa chanô pakha kyh ka chho; a pa ta eima pakhynazy a hlao awpa a pasai leipa tahpa, tuchu hemi hna tahmâ biehmeiseihpa hmâpa leipa. Amah hna hmanina ta hna: ‘Hemi hna châta hmopiepa chhih leipa tiah Khazohpa hna ka hmôpa leipa. Tahmâ biehmeiseihpa hna hmôpa, pahno ta hmâpa leipa hna maima chhih leipa.’”17

GSAM 222.5Amah hna 1846 liata Paris liata ei thôhna va hna châta chuti hna:—

GSAM 222Hmâhlana leipa châta dang hmanina

GSAM 222.6“1846 liata Paris, Maine liata aluahna chhihpa hi chhâta. Satan hna mipa hna chhihna hmâhpa hna a pakhypi hmâh leipa ta, anopa hna a chhihna hmaipa hmâhlana ta khâhpa tiah hmâpa. Sietanô pakhat hna awnanopa hna ta Khazohpa hna chhih leipa, vân hna chhâta bietapa hmâpa tiah bie hmâpa. Sietanô Harmon hna hmôpa, hemi bie liata tahmâ biehmeiseihpa a chhih leipa; awnanopa liata mipa hna tahmâ biehmeiseihpa hna zuahtuhpa chhihpa; khâhpa vâlyuhpazy hna anopa mipa hna hna châta chhihna hmâpa, tuchu anopa [vâlyuhpazy] hi Sietanô nata a bie [a “hmopiepa leipa” bie a reipa], ochhi pâipa liata a chhihpa.”18

GSAM 223Khawh khôpa leipa

GSAM 223.1Mipa hna Pihno White hna hmaileina liata “mipa hna hmopiepa leipa” hmâhlana hmâpa tiah hmâhlana hmâhtuhpa chhihpa; tuchu ngiatapa hmâpa tiah hmâpa. 1845 hnu liata amah hna mipa hna chhihna châta hmâpa hna hna Pahnokheina Bie ka chhihpa. Brookfield, Madison Bia, New York, Ira Abbey hna bie hi:—

GSAM 223.2“1846 nata 1850 châta, Unawhpa nata Sietanô White ka in liata a va, chhâpa nata tahmâ biehmeiseihpa hmâpa leipa hna châta ngiatapa hmâpa. Anopa hna mipa hna chhâta hna tho, ka Sietanô White hna hmâna ta chhih leipa hna hmopiepa leipa, ngiatapa hmâpa leipa hna châta hmopiepa a chhih leipa tiah ka hna aw leipa.”19

GSAM 223Hâta noh hmiatuapa Adventist Pahnokheina Bie

GSAM 223.3New England liata Hâta noh hmiatuapa Adventist zy Ochhi khawpa bie a nasa tuapa châta a pahno awpa cha, hihpa châbu cha pahnokheina châ aw.

GSAM 223.4“August 5 ta 9, 1891, Brookston, miphona 30,000 vahna kho liata Pastor Miles Grant nata kei cha bie hria ei. Bie hria cha poh o liata apakhyna pakhypi liata châ, nata kho council president châ tawhpa Mipa John Barbour chata a hria aw. Kho cha Boston tawhta 20 miles vêta a y. Bie hria cha Pahânoh bie châ, chata Mipa Grant chata Sietanô White a châta hihna châta a châpa bie cha bie hria liata padu awpa a zâ aw. Ano chata ‘1844 liata a hmuopa chata hrona hneina daihti a chha haw ta, châmoâh châta zahna leipa a y’ tiin a pachhat aw.”

GSAM 224.1“A chhâna liata, Hâta noh hmiatuapa Adventist zy ama zydua deuh ta, eima âmo tawhta eima achhaih hlâna, daihti pakhat liata cha bie cha ama pawm tawh tahpa ano hnohta ei chho aw. Pihno White chata hihna bie hneipa châ vei; ano hnohta a hmiatuapa ta pahmôpa hmozy hry liata pakhat cha, cha bie cha ‘hai’ a châ tahpa kha a châ, nata châmoâh châta zahna hneipa a y tiin kei chata ei ti aw. ‘Hihpa cha a châ, nata Pastor Grant chata hihpa a châpa a pahno aw,’ tiin kei chata ei ti aw. Kei chata hihpa ei ti lai, kei hma liata Hâta noh hmiatuapa Adventist miphopazy [poh o laipa a pabietuhpa miphopazy hry liata hih sahlao cha hluh ngaitapa ama châ] chata a luzy cha bie ngaitapa nata biehmâta chhâ aw. Hihpa vêta Pastor Grant chata bie hria liata hihpa bie cha a padu nawn vei.” A hming: “Geo. E. Fifield, South Lancaster, Mass., Dec. 6, 1895.”

GSAM 224Pihno White chata châmoâh châta hrona a châ awpa ngaina châta a daihti ngaita aw

GSAM 224.3Pihno White chata 1844 tawhta tahmâ tûli châmoâhzy Khazohpa lâta ama heih nawpa ta a raihria tawhpa cha hih hmozy ta a pahnosa via: Anopa nata Pastor White chata Albert Belden in Rocky Hill, Conn., April 20, 1848 liata pakhypi a châ aw. Hih pakhypi liata raihria châmoâh châta a châ aw. Pastor White nata a nu chata hrohzy châta hneina ngaita a hmopiena aw. Hih bie châta hih hrohzy cha pahnokheina hneipa, Pastor White kut tawhta baptisma a châpa pakhat chata a pahnokheina ei pe aw. John Y. Wilcox, Kensington, Conn. tawhta Feb. 22, 1891 liata a ziah aw:—

GSAM 224.4“Unawhpa A. Belden a hmunhmo o liata Rocky Hill, Conn. a pakhypi châ lapa liata kei cha biehmeiseihpa liata ei chhâ aw. Tahmâ biehmeiseihpa hmuopa cha Unawhpa nata Sietanô White raihria tawhta a châ aw. Hmaih leipa ta Unawhpa White chata baptisma ei châ aw. Ama tawhta hneina nata sâhning ei hmopa leipa ta, kei chata Khazohpa chata ei pawm aw tiin ei hneipa leipa ding. Ama chata kei châta hneina ngaita hnei aw, nata kei châta hneina pe awpa raihria aw.”

GSAM 225.1Pastor White chata Stockbridge Howland, Topsham, Maine châta a ziahna liata hih pakhypi châta hihpa a ti aw: “Unawhpa Bates chata Khazohpa biepiepazy cha biehmeiseihpa liata a hmopiena aw, nata ama pahnokheina cha hneina ngaitapa ta miphopazy châta a pahnokheina aw. Bie chata biehmeiseihpa liata châpazy châta a sâhning aw, nata a pawmna ngaitaleipa châpazy cha a thouh aw.”

GSAM 225Oswego, N.Y. liata châmoâh châta raihria

GSAM 225.21849 liata Pastor James White nata a nu chata Oswego, N.Y. liata raihria aw. Hih pakhypi liata Hiram Patch nata Miss Benson, châna awpa châta chhihpa, chata Khazohpa nata tahmâ biehmeiseihpa liata a hrona aw.

GSAM 225.3March 1850 liata Oswego liata pakhypi a châ nawn aw. Tahmâ Biehmeiseihpa April châbu liata Pastor White chata hih pakhypi châta hihpa a ziah aw:

GSAM 225.3“Hih kho liata A laibâhpazy chhôhkha liata raihria ngaita ngâi a y. Anopa châna cha Pahânoh pahnih a châta eima pakhypi liata bie ngaitapa a châ aw, nata Khazohpa chata hneina nasa ngaita eima châta a hmopiena aw. Biehmeiseihpa chata eima nata eima thyutliazy châta hneina pha a châ aw. A chha hawpa hâta noh hmiatuapa hnunga zâlâ liata, anopa châta pakhypi châ aw, nata Khazohpa hrohpa eima chhôhkhazy liata a tlâ aw. Thyutliazy ngaitapa chata Khazohpa hma liata a khup aw, nata biepiepazy zâpati ngaina, ngâi cha biepiepa 5-na, nata Zisu Christa vâta châna cha a ngaina aw tiin a hmo aw. Kei chata ei hmuopa liata hih pakhypi cha ngaitapa hneina ei hmopa a châ.”

GSAM 225.4Tahmâ Biehmeiseihpa November 1849 châbu liata Pastor White chata hrona châpazy nata baptisma châpazy châta ziah aw; nata 1850 liata hih châbu a hnunga liata Waitsfield, Vt. liata pakhypi châna nata Heman Churchill, khizaw tawhta Khazohpa lâta a heih pathi chai ngâhpa, cha pakhypi liata a ypa châta a châ aw. Hih ziahna liata ano cha “Unawhpa” tiin a kâ aw. Châmoâh châta zahna lei nawn aw ti ta, ano cha Unawhpa châ thei aw maw?

GSAM 226Rônah pahnokheina châta mipho 21 châta pahnokheina

GSAM 226.1Hih bie châta, 1888 liata miphopho 21 chata hming a ziahpa pahnokheina eima pe aw; hming ziahpazy ngaitapa 1844 liata Zisu vy heihna hmâhlana liata a ypa nata vâlyuhchâpa pathôhna bietapa a padu tûli a pahno. Ngaitapa Bietapa liata 1851 hma chhih aw, nata ngaitapa Noh sarina Adventist zy nata Bietapa a padu lapa tawhta a châ aw:—

GSAM 226.2“Eima, hming ziahpazy, 1844 liata daihti a tlô lapa Zisu vy heihna hmâhlana cha pahno ngaita nata, 1850 liata Vâlyuhchâpa pathôhna bietapa biehmeiseihpa châta eima pawm aw. Hihpa vâta Ochhi khawpa bie cha, Vâlyuhchâpa pathôhna bietapa a padu lapa tawhta a chô liata reipa 1850 taihta nata cha hnunga chhao ama pawm thlâhpa châta, lunglû ngaita ta eima hming ziah aw.

GSAM 226.3“Ama chata Khazohpa châbu liata Biephuahpa 3:7, 8 nata biezy dâpa vâta, Daniel 8:14 a noh 2300 a tlôna liata Christa chata vâta Su pathaihpa liata a raihria khatupa a khaw aw, nata a raihria cha Su pathaihpa hmâhsiena liata a chhâ aw, pachiana raihria cha a pathao aw, hih hawhta pachhana parona nata a apahniena cha he lâ liata a palie aw. Hih liata ochhi pakhat châta a pado aw, nata ochhi pakhat châta a khaw aw.

GSAM 226.4“Ama chata Vâlyuhchâpa hmiatuapa bietapa biehmeiseihpa hmopa nata a paduopa, chata a hmaipa a dâpa, chata Khazohpa tawhta a pacha aw tiin a pawm aw. Châmoâh châta hih biehmeiseihpa hmopa leipa, 1844 hma liata ama hmotaopa châta ama chhâ awpa nawh a tloh hlâ leipazy chata palôh a dopa ta Khazohpa ama tlua khiahtala, chata Khazohpa tawhta a pacha aw tiin a pawm vei aw.

GSAM 226.5“Ama chata William Miller nata Adventist miphopho ngaitapa nata daihti a tlô lapa hnunga, raihria châta khizaw châta a tâwp ta, nata Khazohpa chata vaw tlô hrâi aw tiin a pawm aw. Chata Su pathaihpa nata Vâlyuhchâpa pathôhna bietapa vâta ama hnabeiseih a tlô leina chhâpa ama pahno hnunga, khaihna a pahnawh hawpazy châta dei leipa ta, zahna daihti a chha haw tahpa ama pawm vei aw.”

GSAM 227.1Hming ziahpazy: “J. B. Sweet, South Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; Pihno R. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Pihno Diana Abbey, North Brookfield, N.Y.; Pihno L. B. Abbey, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; William Gifford, Memphis, Mich.; Pihno Mary S. Chase, Battle Creek, Mich.; S. M. Howland, Battle Creek, Mich.; Pihno F. H. Lunt, Battle Creek, Mich.; Pihno Melora A. Ashley, Battle Creek, Mich.; Pihno Caroline A. Dodge, Battle Creek, Mich.; Pihno Sarah B. Whipple, Battle Creek, Mich.; Pihno Uriah Smith, Battle Creek, Mich.; Pihno Paulina R. Heligass, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Pihno R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; Pihno Belinda Loveland, North Hyde Park, Vt.”

GSAM 227Aluahna pakhat a hmaihna

GSAM 227.2Miphopazy chata Pihno White Topsham, Maine liata March 24, 1849 a hmopa Aluahna cha Ochhi khawpa bie, châmoâh châta zahna leipa, a pahno awpa hneina a châ tiin a pachia awpa ngâi a y. Hih Aluahna cha “Rochester khawhmo awnazy” (thlahpa hmâhlana) a padu lapa liata a châ aw. Pihno White chata birupa chhinchhiahna zy nata noâhchhihpa hmozy nata hmâhlana haipazy cha pôh via lymâ aw ei ta, a phuah via lymâ aw tahpa a hmô aw. Hih hmâhlanazy cha pacha tawhta biehmeiseihpa liata chhâna hmâhlana châ vei (hih hmâhlana châpa châvei a ti leipa; miphona hmopiena hmoh châpa hmâhlana châ aw tiin a ti aw), chata sia tawhta sia ngaitapa liata châ aw; ama palôh a lie haw tahpa a reipazy chata Khazohpa pachâna poh hawhpa dei ama achâsai ta, cha poh chata palôh siepa liata moleina cha a khu aw. Miphopazy châta chhihna ngaita hneipa châpa ta hmô aw, Khazohpa miphopazy pachâsa awpa theipa châ aw; chata ama palôhzy hmô theipa châ sala, hlâno hawhta a vonah thlâhpa ta a lâ aw.

GSAM 227.3Ano chata hihpa a ti aw: “Kei nata a siepa vâlyuhchâpa chata hlâno hawhta châmoâh châta thlahpa nôpona cha tlua awpa ta kei châta a ti aw. Kei chata ei zâ aw, chata hmô thei vei; anopa pachhana daihti a chha hawpa vâta a châ.”20

GSAM 228.1Hih Aluahna chata châmoâh châta zahna leipa bie a padu tiin a ti aw. Chata eima chata, Joseph Turner chata hih bie a hmaipa 1845 liata chasipaw hnunga pawpi a pawhna daihti liata a pachutuh lapa tawhta Pihno White chata hih bie a dâpa châ aw, nata châmoâh châta hrona awpa ngaita a raihria lapa a châ ta, hihpa châ thei aw maw tiin eima chata eima pahnaw aw.

GSAM 228.21854 liata pahpa Hmâhsiena nata Hmôlina châta Baichhana liata Pihno White chata hihpa a ti aw: “Hih ‘pachahtuh hmâhlanazy’ cha hnunga ngaitapa hmô awpa a châ. Hih Aluahna cha advent bie khaihna a thei tawh ta, a pahnawh hawpazy châta a châ chai. Ama chata pachahtuh ngaitapa liata a chhâ aw. Hih châpazy chata hlâno hawhta ‘châmoâh châta thlahpa nôpona’ ama hnei khao aw vei.”21

GSAM 228.3Adyuhtuhpazy chata Pihno White hih Aluahna liata a hmôpa kyh cha ano tlai hlâta ama pahno via tahpa ama ti aw. Ama reih dâh nata a pahlypa ta chyupa ta eima laichadai aw: ano chata hroh hneina hmâhlana raihriatuhpazy châ leipa ta, châmoâhzy yzie cha a hmôpa a châ tahpa ama ti aw. Chatawhcha châmoâhzy cha moh ta, “châmoâh châta thlahpa nôpona” tlua ta, hmô thei vei. Châmoâhzy moh dei ta châmoâh châta thlahpa nôpona ahy ta e a hmô tawh? Châhrasala a chô liata pahnokheina liata reipa, chyhsapa hneina nata mesmerism hmâpa ta palôh a liepazy hmô awpa a teipazy cha kheihawhta e? Ama chata cha cha Khazohpa Hrohpa raihria a châ tahpa ama ti aw. Pihno White chata Ochhi khawpa bie a nasa tuapa a pachu tahpa pahmô khoh kawpa adyuhtuhpazy chata, he hroh hneina hmâhlana raihriatuhpazy cha chyhsa pathaihpazy châ ei ta, ama palôh a lie hmeiseihpazy ama hmô tahpa ama pawm khoh aw ma?

GSAM 228.4Hih bie liata reipa miphopazy cha châmoâh châta thlahpa nôpona hnei tahpa a reipazy, khaihna nata biehmeiseihpa a pahnawh hawpazy, nata mesmerism hmâpa ta palôh a liepazy hmô awpa a teipazy ama châ tahpa palôh a dopa zydua ta ama hmô thei aw. Châmoâh châta thlahpa nôpona hmeiseihpa ama hnei thei vei, ama ngâi chata pachiaopa châ aw; “anopa [âmo tlai] pachhana daihti a chha haw.”

GSAM 229.1Pihno White chata March 24, 1849 a hmopa Aluahna tawhta miphopazy chata châmoâh châta zahna leipa a châ tiin a chhâ aw. Chata eima chata hmaita 1845 liata Paris, Maine liata ano chata pahnokheina a pe lapa, a pahno pasia ta, a novâ pasia ta khaihna nata biehmeiseihpa a pahnawh leipazy zydua châta zahna a y tiin a hmopiena lapa ei pahnokheina aw. 1846 liata hih kho ngâi liata Aluahna a pe lapa liata, “chhôhkhazy liata biehmeiseihpa a pahnawh leipazy” Khazohpa miphopazy a y tiin a hmopiena aw. Hihpa dâpa pahnopazy châta pahnokheina pe aw, Khazohpa vâlyuhchâpazy chata hihpa châta raihria aw, chata hihpa dâpa hmopiena pazy cha hmaih liata a châ aw tiin a ti aw.

GSAM 229.2April 1848 liata Pastor White nata a nu chata Rocky Hill, Conn. liata châmoâh châta hrona châna raihria aw. Hih ngaitapa chata March 24, 1849 Aluahna cha Paris, Maine liata 1846 a pe lapa Aluahna nata, hih Khazohpa chahnaona pazy chata April 1848 liata a paduopa raihria nata a dâpa a châ tiin a pahnokheina aw.

GSAM 229Pachahtuh hroh hneina hmâhlana raihria pakhat a tlô leina

GSAM 229.3Hih Aluahna cha Connecticut liata 1849 liata a hmaipa padu aw. Pastor pakhat chata hrona châpazy hmô awpa ngaitapa raihria aw, ngâi cha reih hropazy ta reih theina hmosaipiepa a hnei tiin a ti aw. Ano chata Rocky Hill liata Pahânoh a zyhtuhpa chhôhkhâpa miphopazy châta a hmopiena zâ aw. Ama hry liata pihno pakhat châta “Abeipa mopathaihnô kho ngaitapa” tiin a kâ aw. Ano hma liata Pihno White chata a raihria pachahtuhna nata hih “mopathaihnô kho ngaitapa” cha Biepiepa sarina nata a hmaih a châ tiin Aluahna a hmopiena aw. Hih “mopathaihnô” chata hih bie a dâ aw, nata Pastor chata “Abeipa mopathaihnô ngiachhie chhihpa” tiin hih pihno châta lunglû hneina a zâ aw. Hih zâna hnunga zâna liata hih pihno chata cholera morbus hneipa ta thih awpa châ tiin a hmo aw. Ano chata Pihno White hmô awpa a sûn aw, nata hihpa a pawm aw: a châta a hmopiena ngaitapa a châ; ano cha hihpa ngâi a châ. Hih pachahtuh raihria chata hih miphopazy pachâsa thei leipa ta, a raihria a châna cha phuahpa ta a y aw, chavâta hih kho liata a raihria cha sôkha ta a chha aw.

GSAM 230Oswego, N.Y. liata pachahtuh hroh hneina hmâhlana raihria pakhat a y nawn

GSAM 230.1Hih pahnokheina liata a hmopiena bie cha, Pastor White nata a nu chata 1849-50 liata châmoâh châta hrona awpa raihria lapa a châ tiin hmopiena awpa, hihpa hneina cha Elias Goodwin nata Oswego chhôhkhâpa a hmaipa miphopazy chata kei châta a pahnokheina pe lapa a châ:—

GSAM 230.2Hih daihti (1849) liata kho liata Hiram Patch tiin hming a ypa mipa pakhat a y aw. Ano cha pihno pakhat nata chhihpa châ aw, chata a hnunga ano nupa châ aw. Ama pahnih chata hrona leipa miphopazy a châ, chata Pastor White nata a nu pakhypi a zâpazy ta, Christa châ awpa a pawm hmaa châ aw. Hih daihti liata Oswego chhôhkha pakhat liata hroh hneina hmâhlana a padu aw; pastor pazy chata châ vei, chhôhkhâpa mipa pakhat, bia sum sum chhihpa chata a padu aw. Hih mipa chata hneina ngaita hmopiena ta, châmoâh châta thlahpa nôpona ngaita hnei tiin a ti aw. Hrona leipa miphopazy châta a thlâhpa ta a kutzy a pakhai aw, anopa châna vâta ngâita hrohsâh tiin a hmopiena aw.

GSAM 230.3Mipa Patch nata a chhihpa châna pihno chata hih hroh hneina hmâhlana pakhypi liata a châ aw, nata kheihawhta ama atlyh awpa cha ama pahno leipa ta ama tymâ aw. Pihno White chata Aluahna a hmopa lapa liata, ano hnohta Hosia 5:6, 7 cha pahmôpa a châ aw, cha chata hihpa a ti aw: “Ama mietaku zaw nata ama viahchao hrizy chhaota sie aw ei ta, Abeipa cha ama tlua aw; Châhrasala hmô aw veih ei, Âmo tawhta â chhei haw. Abeipa châta ngâchhih leipa ei ta. Chihropa sawzy ama sa. Atahmâ thla pakhat ta âmo nata ama lyuzy chhaota a palâ khai aw.” Ano chata hih hroh hneina hmâhlana raihria pazy Khazohpa hma liata a dâpa châ vei, nata châmoâh châta thlahpa nôpona hmeiseihpa a hnei vei tiin a hmopiena aw.

GSAM 231Pachahtuhna a tlô leipa a pahnokheina

GSAM 231.1Chata ano chata Mipa Patch châta, “Hih châna liata Biehrai bie a tiopa cha a reipa lymâ hawh tlaita a tlô aw tahpa na hnohta chho awpa ta kei châta reipa a châ aw. Thla pakhat dai aw, chata hih hroh hneina hmâhlana raihria pazy a châna nata châmoâh châta thlahpa nôpona ngaita hnei tiin a tiopa miphopazy a châna na ngâi na pahno aw.” Mipa Patch chata, “Kei chata ei dai aw,” tiin a ti aw.

GSAM 231.2Hih Aluahna a pe lapa tawhta hâta pahnih chhôh liata, hih sum chhihpa chata châmoâh châta thlahpa nôpona ngaita hnei tiin a tiopa, a pachahtuh hrohsâh liata a paveo liata thisaih a lona hri pakhat a pa aw, nata thisaih hluhpi a lo vâta a khuh liata a mô awpa a byuh aw. sum chhihpa raihria in raihria cha bia sâhtuhpa chata a khâ aw; ano nata khaw sâhtuhpa pakhat chata sum chhihpa châbu liata sum tlâwpa hmu aw, nata sum a châpazy a chhâ awpa châta sum a chhih lapa liata, lo, sum cha $1,000 tlâw leipa a y aw.

GSAM 231.3bia sâhtuhpa nata khaw sâhtuhpa chata hroh hneina hmâhlana liata hneina ngaita hmopiena hneipa mipa chata sum a lopa châ thei aw tiin a pahnaw aw. Sum a pe tawhpa, châbu liata ziah leipa, ahy sum in liata a chhihpa, sum khâna liata hmô leipa châ thei aw tiin a pahnaw aw. Ngâita, ano tawhta sum châta hneina pahnokheina a zâ aw; chata a sum hneipa châta, a thupa awpa hneina a hnei ding tiin a hmâ aw. Chata ama pahnih liata pakhat cha hmaita a kal awpa, in hnunga khâchhôh liata a thupa awpa, hnunga ochhi a hmopa awpa; bia sâhtuhpa chata in hmaipa liata a lut awpa tiin a hneina aw. bia sâhtuhpa chata in hmaipa liata a hneipa liata, pihno thâi khâta hnunga ochhi tawhta a chhâ awpa a hmô aw. Khâchhôh liata mipa chata pihno cha khâpâ khuhna liata hmaih a zâ aw, khâpâ liata khuh a pû aw, hmo pakhat cha a chhih aw, khâpâ vâta a phuh aw, nata in liata a kir aw.

GSAM 232.1bia sâhtuhpa chata sum chhihpa a châna khuh liata a châ aw, a tlâhna châta a pahnaw hnunga raihria in liata hneina châta a ti aw, ano chata a pachâsa thei aw tiin a ti aw. Mipa chata hneina ngaita hnei ta a kut avâ lâta a chhâ aw, Khazohpa châta a hmo aw, nata sum châta pahno leipa tiin a ti aw. Hih daihti liata a nu chata a lut aw, a pasâh awpa nata a pasâh châta a chhâna a zâ aw. Mipa chata, “Ama chata eima sum hnei tiin a pahnaw aw,” a ti aw. Pihno chata châpya ta a kut a chhâ aw, Khazohpa châta a hmo aw, sum cha eima hnei leipa, nata hih sum châta pahno leipa tiin a ti aw. Ano chata hih bie a tâwp lapa liata khaw sâhtuhpa, a thupa tawhta khâpâ khuhna lâta a kal lapa, a lut aw, nata hihpa a ti aw: “Pihno, hihpa cha a châ? Kei chata na in tawhta na kalpa nata hihpa khâpâ liata na chhihpa ei hmô aw. Hih liata sum hneipa, $1,000 tiin châbu a ypa, hihpa a y aw.”

GSAM 232.2A hmâ awpa tâpa ta hih hroh hneina hmâhlana raihria cha a tlô leina aw. Mipa Patch nata a chhihpa chata hih hroh hneina hmâhlana raihria a hneituhpa a châna a pahno lapa hnunga, biehmeiseihpa châta a chhâ aw, nata Noh sarina Adventist zy liata a chhôhkhâ aw; hih chhôhkhâna liata a thih tûli a pâh châ aw.

GSAM 232.3Hih Aluahna cha hmo awpa ta, hrona leipa miphopazy châta hneina nata anopa châna châta hneina a châ aw, chata châmoâh châpazy châta hrona a padu aw; ama ngâi châta châmoâh châpazy a châ, ama pachahtuhna vâta Khazohpa tawhta a pachaopa a châ aw. Ama chata Abeipa châta ngâchhih leipa ei ta; châmoâh châta thlahpa nôpona ngaita hnei tiin a ti aw, chata “Chihropa sawzy” a hneipa a châ aw.

GSAM 232Camden, N.Y. liata pachahtuh raihria pakhat

GSAM 232.41849-50 khawhâta Pastor White nata Pihno White chata a kalpa khozy chhôhkhâpa pakhat Camden, N.Y. cha Oswego tawhta 40 miles vêta a y, anopa hria y lapa. Hih pakhypi châta Pihno White chata hihpa a ti aw:

GSAM 232.4“Kei kal hmaita, hih liata biehmeiseihpa tiin a tiopa sahlao chyupa cha Aluahna liata kei hnohta pahmôpa a châ aw; ama chhôhkhâpa liata pihno pakhat, pahnokheina ngaita hnei tiin a tiopa, chata Khazohpa miphopazy pachâsa tiin a pachahtuhpa a châ aw.”22

GSAM 233.1January 1884 liata New York State liata raihria lai, hih biezy cha Mipa Preston tawhta ei pahnokheina aw; ano cha hih pakhypi daihti Camden liata a ypa, nata Pastor White nata a nu chata pakhypi daihti liata ano in liata a y aw:—

GSAM 233.2“Hih pihno chata pathaihna bie liata dâpa hmopiena a pe aw, mipa pakhat chata Khazohpa biepiepazy ngaitapa tawhta tlâipa châ awpa hneipa tiin a ti aw; nata ano chata hih pathaihna hneipa a tlâipa tiin a ti aw. Hih pathaihna bie vâta Camden liata eima miphopazy pahnokheina a chhih aw. Sietanô White chata hih pihno pathaihna pachahtuhpa ngaitapa a châ ta, a lunghmopa châta sihrina a chhâ aw, nata a hrona liata a châ sia tiin a hmopiena aw.”

GSAM 233.3“Hih kho liata, hih pihno hma liata Sietanô White châta Aluahna pakhat a pe aw; pihno cha châmoâh châta thlahpa nôpona ngaita hnei tiin a hmopiena aw. Chata Sietanô White chata ano châta hih châmoâh châta thlahpa nôpona cha a hmeiseih leipa, ano ngâi a hrona châta Khazohpa hma liata a ding thei leipa tiin a ti aw. Mipa Preston chata, ‘Hih vâta Camden Aluahna tiopa cha hih pihno châta padu aw, châmoâh ngaitapa châta châ vei; eima chata hih daihti liata hihpa ngâi hmopiena a châ,’ tiin a ti aw.”

GSAM 233.4Pihno White chata a Aluahna a pahnokheina pe lapa hnunga, pihno chata a ding aw, nata “Khazohpa chata kei lunghmopa a pahno aw; na hmu thei châta thianghlim nata a thâipa na hmô aw,” tiin a ti aw. Hih pakhypi cha hihpa ta a tâwp aw. Daihti rei leipa hnunga pihno cha nawhna ngaita hneipa aw, nata a thih awpa tiin a hmo aw. Ano chata, “Kei chata Sietanô White hmô awpa ngâi a châ; ano châta pahnokheina ei pe awpa a y. Kei chata kei ngâi pihno pha, thianghlim tiin ei ti aw. Hihpa cha a châ vei. Kei cha pihno sia ei châ. Hih mipa kei hria hneipa chata kei nupa a châ vei. England liata nupa pha nata thyutlia pakhat ei chhih lapa ta, hih mipa châta ei kal aw. Ama pahnih chata nupa hneipa leipa. Kei chata tlâhna hmopuhpa ei châ tiin ei ti aw, nata thohna ei zuahpa cha chhihranghaw miakha ei lei mâ $1 a châ tiin pachiana in hma liata ei chhisa aw; a châta 12 cents ngâi a châ. Nata kei chata mipa sipasapa pakhat hnohta eima zuahpa bawng cha $30 tiin ei ti aw, a châta $20 ngâi a châ.”23

GSAM 234.1Hih pachahtuhpazy châta Pihno White “châmoâh châta thlahpa nôpona” tiin a tiopa bie cha a châ, châmoâh ngaitapa châta châ vei. Hmaipa biezy hih hmopiena liata, 1845 liata chasipaw hnunga pawpi a pawhna daihti tawhta “châmoâh châta zahna lei nawn aw” tiin a pachutuh lapa a pachiaopa nata, hih tûli Pihno White chata châmoâh châta hrona awpa ngaitapa raihria lapa a châ ta, 1851 liata ama châbu Hmâhsiena nata Hmôlina a chhuah lapa liata “châmoâh châta châna leipa” tiin a zâ awpa tiin mipa pakhat chata a pawm thei ding maw?

GSAM 234Zahna leipa mipa pakhat

GSAM 234.21848 tûli ngâi, hih hmaih liata hmaih thâi pakhat pakhat chata châmoâh châta zahna hneipa leipa tiin a pawm aw. Hih miphopazy cha Noh sarina Adventist zy châ vei. Hih châna mipa pakhat Sweet tiin hming a ypa cha Rochester, N.Y. liata a y aw. Kei chata biehmeiseihpa bie a paduopa liata hmaita, nata Hâta noh hmiatuapa Adventist zy kut tawhta baptisma ei châ lapa hnunga, Canandaigua, N.Y. liata Pastor J. C. Bywater nata Pastor Geo. W. Burnham chata Poh o liata apakhyna a hneipa liata ei châ aw. Hih Sweet mipa chata hih liata a y aw, nata kei biehmeiseihpa châna hihpâ ngâi a châ tiin a pahnaw aw, “châmoâh châpazy châna châ thei nawn vei” tiin a pawm vâta.

Notes

  1. Matthew 25:10. ↩
  2. Luke 12:35, 36. ↩
  3. Early Writings, p. 55. ↩
  4. Revelation 11:19. ↩
  5. Revelation 3:3. ↩
  6. Revelation 3:11. ↩
  7. Revelation 3:7, 8. ↩
  8. 1 Corinthians 16:9. ↩
  9. 2 Corinthians 2:12, 13. ↩
  10. Colossians 4:2, 3. ↩
  11. Vy Heihna Bietapa, Dec. 11, 1844. ↩
  12. Circleville, Ohio, Sahrâhpa Hmôna, 1844. ↩
  13. Pihno E. G. White, Vy Heihna Mopasiana, Nov. 20, 1883. ↩
  14. Awnanopa machâ Himes hna pahnokheina bie, Maine, Hnina Hmâhlana, New York City, June 6, 1845. ↩
  15. Hrohsona Thlahpa, châbu 4, pp. 268, 271. ↩
  16. J. N. Andrews lehkha, September 1874. ↩
  17. Pihno Truesdail lehkha, Aug. 17, 1875. ↩
  18. Pihno Truesdail lehkha, Jan. 27, 1891. ↩
  19. Ira Abbey lehkha, March 1885, Mopasiana nata Bietapa Phuahtuhpa, April 7, 1885 liata chhihpa. ↩
  20. Early Writings, p. 45. ↩
  21. Early Writings, p. 45 liata bie pahnopasiana cha moh teh. ↩
  22. Ellen G. White Rônah Hmâhsiena, p. 129. ↩
  23. Mipa Preston chata Camden pakhypi châta a pahnokheina a peopa, Ellen G. White Rônah Hmâhsiena pp. 129-130 liata a ziahpa cha a pawm aw, nata hih liata a ypa biezy châta hih châbu liata a ziah leipa hneina a pe aw. ↩

Note

Back