Adventist Pioneer
Library
aplib.orgLibrary
Table of Contents
13 / 31
13 / 31

Mataupu 10 — Le Alaga i le Vaeluaga o le Po

John Norton Loughborough

GSAM 160.1“A o le vaeluaga o le po, sa i ai le alaga, Fa'auta, ua sau le fa'ato'āfaiavā; inā o atu ia outou e fa'afetaia'i ia te ia. Ona tutū lea i luga o ia taupou uma, ma teuteu a latou lamepa.”1

GSAM 160.2Ua uma ona tatou ta'ua le taimi o le fa'atuai o lo'o fa'aalia i lenei fa'ata'oto i “taupou e to'asefulu,” ma o le a tatou matuā ua'i atu nei i le vaega o lea fa'ata'oto ua fa'aofi mai i le mau o lo'o i luga, lea na ta'ua e tagata Adventist o le “alaga i le vaeluaga o le po.” Na fa'apea mai se tusitala ta'uta'ua i lenei mataupu, i se nusipepa e igoa o le Alaga i le Vaeluaga o le Po, i le aso 3 o Oketopa, 1844:—

GSAM 160.3“Ae na fa'apefea ona tatou oo mai i lenei po o le fa'atuai? Auā na tatou amata faitauina le fa'aaliga [le fa'aaliga i aso e 2300] i le tautotogo, ae lē o le tautoulu, o le 457 a o le'i afio mai Keriso. E ono masina ma ni nai aso sa totoe ae tatou te le'i taunuu i le uafu na fuafuaina. O lea na tatou oo ai i le po o le fa'atuai, e ono masina.”

GSAM 160.4O le isi tusitala, o S. S. Snow, na tautala e uiga i aso e 2300 i le Alaga o le aso 22 o Aokuso, 1844, ma fa'apea mai:—

GSAM 160.5“Na amata i le tuuina atu o le poloa'iga e toe fa'atū ma fausia Ierusalema. Na muamua tuuina atu le poloa'iga e Kuresa, toe fa'afou e Tariu, ma fa'amae'aina e Aretaseta Longimanus i le tausaga lona fitu o lana nofoaiga. Na fa'asalalauina ma amata fa'amamaluina i le tautoulu o le tausaga 457 a o le'i afio mai Keriso, ina ua taunuu Esera i Ierusalema ona o le aao lelei o le Ali'i, ma toe fa'atū ai le pulega o tagata Iutaia, tofia faipule ma fa'amasino, ma amata le fausiaina o le pā.”2

GSAM 160.6Talu ai o le umi o le fa'aaliga e 2300 tausaga atoatoa, e mana'omia le 457 atoa ma le 1843 atoa ina ia maua ai le 2300; afai fo'i e le'i tuuina atu le poloa'iga se'ia oo i le masina lona fitu o le 457 a o le'i afio mai Keriso, o le a lē uma lea vaitaimi se'ia oo i le masina lona fitu o le 1844, e pei ona a'oa'oina ai. Ona sa foliga mai o le tausia o le aso lona sefulu o le masina lona fitu o le mea lea na fa'ailogaina ai le amataga o lea vaitaimi, na fa'aalia ai fo'i ma le maumaututū e faapea, i le aso lona sefulu o le masina lona fitu (e tusa ma le faitauga a Iutaia), o le aso 22 o Oketopa, 1844, o le a uma ai aso e 2300, ma oo mai ai le taimi e fa'amamāina ai le malumalu. O fa'amaoniga uma na fa'aaogā mo le fa'ai'uga o lea vaitaimi i le 1843, sa tutusa lava lo latou malosi pe a fa'atatau i le faitauga mo le 1844, ma na maua ai fo'i le mautinoa ua latou iloa se tali e foliga mai e maumaututū i le mafuaaga o lo latou fa'anoanoa. E leai se auala e sili ona lelei e fa'ailoa ai le auala na folafola atu ai e tagata Adventist le “alaga moni i le vaeluaga o le po,” e pei ona ta'ua ai i lea taimi, nai lo le sii mai o tusitusiga a ē sa matuā auai i le galuega i ona pō na.

GSAM 161“Inā O Atu ia Outou e Fa'afetaia'i ia te Ia”

GSAM 161.1I le Alaga o le aso 3 o Oketopa, 1844, sa i ai se tusitusiga na tusia e George Storrs, i lalo o le ulutala, “Inā O Atu ia Outou e Fa'afetaia'i ia te Ia,” lea na ia fa'apea mai ai:—

GSAM 161.2“Ou te tago nei i la'u peni ma lagona ou te le'i lagonaina muamua. E leai lava so'u masalosalo, o le aso lona sefulu o le masina lona fitu o le a iloa ai le fa'aali mai o lo tatou Ali'i o Iesu Keriso i ao o le lagi. Ua na o ni nai aso o totoe ona oo lea i lea mea—o se taimi mata'utia mo ē e le'i saunia, ae mamalu mo ē ua nofo sauni.

GSAM 161.3“‘Fa'auta, ua sau le Fa'ato'āfaiavā’ i lenei tausaga; ‘inā o atu ia outou e fa'afetaia'i ia te ia.’ Ua uma la tatou galuega i ekalesia e na o le igoa ma tagata amioleaga uma, se'i vaganā ai le aafiaga e ono oo iā i latou ona o lenei alaga. O la tatou galuega i le taimi nei o le fafagu lea o ‘taupou o ē na ave a latou lamepa ma o atu e fa'afetaia'i i le fa'ato'āfaiavā.’ O fea ua tatou i ai nei? ‘Afai e tuai mai le fa'aaliga, ia e fa'atali i ai.’ E lē o la tatou tali ea lea talu mai Mati po o Aperila na te'a nei?—Ioe. O le ā na tupu a o tuai mai le Fa'ato'āfaiavā?—Sa tulemomoe ma momoe taupou uma, a ea? E le'i i'uvale afioga a Keriso; ma ‘e lē mafai ona fa'aleaogāina le Tusi.’ E leai se aogā o lo tatou fa'afoliga atu sa tatou mataala; sa tatou tulemomoe, e lē i le mea moni o le afio mai o Keriso, a o le taimi e afio mai ai. Na tatou oo i le taimi o le fa'atuai; tatou te le'i iloa ‘po o le ā le umi’ o le a tuai ai, ma o le mea lea sa tatou tulemomoe ai. O nisi o i tatou na fai mai a o tatou momoe, ‘Aua le toe fa'atūina se isi taimi!’ ma sa tatou momoe ai pea. O lenei, o le faigatā o le fafagu lea o i tatou. Le Ali'i e, ia e fesoasoani mai, auā e lē aogā le fesoasoani a le tagata. Ia e fetalai mai lava oe, le Ali'i e. E, se'i ‘fa'ailoa’ mai nei e le ‘Tamā’ le taimi.

GSAM 162Le Vaeluaga o le Po o le Fe'au

GSAM 162.1“O le ā le umi o le taimi o le fa'atuai?—O le afa tausaga. E fa'apefea ona outou iloa?—Auā ua fetalai mai lo tatou Ali'i, ‘i le vaeluaga o le po,’ a o tuai mai le Fa'ato'āfaiavā. O le fa'aaliga sa mo ‘afiafi ma taeao e 2300,’ po o aso. O le ‘afiafi,’ po o le po, o le afa lea o se tasi o ia aso fa'avaloaga, o lona uiga la, e ono masina. O le umi atoa lea o le taimi o le fa'atuai. O le alaga malosi o lo'o faia nei e uiga i le taimi na amata pe tusa o le ogatotonu o Iulai, ma ua salalau ma le saoasaoa tele ma le mana, ma o lo'o fa'atasi ai ma se fa'aaliga o le Agaga ou te le'i molimauina a o fa'apea le alaga, ‘1843.’ O lenei ua moni lava, ‘Inā o atu ia outou e fa'afetaia'i ia te ia.’ Ua i ai se tuua o mea uma ou te le'i mafaufauina e mafai ona vaaia. Pe a pā'ia le loto e lenei alaga, e tuua e faifa'ato'aga a latou fa'ato'aga, fa'atasi ma a latou fua. Ua i ai le alaga malosi ma loimata, ma le tuuina atu o mea uma i le Atua, ou te le'i molimauina muamua. Ua i ai le mautinoa i lenei upu moni e le'i lagonaina i se tulaga fa'apenei i le alaga muamua, ma ua i ai fo'i se mamalu e afua ai loimata ma fa'amalūina ai loto, e silisili i mea e malamalama i ai se tasi vaganā ai ē ua lagonaina.

GSAM 162.2“O lenei upu moni o le taimi nei, ona o le alofa tunoa, ou te lototele ai e tuuina atu mea uma i ai; ma ou te lagona o le fa'ataga o so'u masalosalo i ai, o le fa'atigā lea i le Atua ma aumaia ai iā te a'u le ‘fano fa'afuase'i.’ Ua ou talitonu mautinoa, o lenei, ‘ai sē saili e fa'asaoina lona ola,’ i se mea ua folafolaina lelei ai lenei alaga, i lona fa'ataga o le manatu ‘afai e lē oo mai,’ po o le fefe e fa'alagolago atu i lenei upu moni, ‘e maumau lona ola.’ E mana'omia ai le fa'atuatua lava lea na ta'ita'iina ai Aperaamo e fai taulaga iā Isaako, po o Noa e fausia le vaa, po o Lota e alu ese mai Sotoma, po o le fanauga a Isaraelu e tutū i le po atoa ma fa'atali mo lo latou ō ese mai Aikupito, po o Tanielu e alu i le lua o leona, po o Eperu e to'atolu e ō i le ogaumu aasa. Sa tatou manatu o le a tatou ulu atu i le malo e aunoa ma se tofotofoga fa'apea o le fa'atuatua, ae ua ou mautinoa e lē fa'apena. O lenei upu moni mulimuli e aumaia ai se tofotofoga fa'apea, ma e leai se tasi e lototele e fa'alagolago i ai vaganā ai ē e lototele e ta'ua o vale, o tagata vālea, po o so o se isi lava igoa e loto i ai tagata Sotoma o aso a o le'i oo le lolo, se ekalesia fa'aleogalua, po o taupou o lo'o momoe, e lafo atu iā i latou. Ou te toe alaga atu, ‘Sola ia e te ola ai;’ ‘Aua le tepa i tua;’ ‘Manatua le avā a Lota.’”

GSAM 163Le Papa Mafolafola a Storrs

GSAM 163.1I le Alaga i le Vaeluaga o le Po o le aso 10 o Oketopa, 1844, na lomia ai le tusitusiga lenei mai le peni a George Storrs, i lalo o le ulutala, “Le Fa'ai'uga,” ae na ta'ua e tagata Adventist o le “Papa Mafolafola a Storrs”:—

GSAM 163.2“E fa'apefea ona tatou sauni mo lea aso?—Ia talitonu i le upu moni a le Atua, ma ia lototele e fa'alagolago i ai, i le fa'atuatua malosi e avatu ai le viiga i le Atua. E tatau ona tutusa le tulaga o o tatou loto ma le tulaga e oo i ai pe ana tatou iloa o le a tatou oti i lea aso, ia tutusa le tuuina atu atoatoa o i tatou i le Atua ma le oti i mea a le lalolagi.

GSAM 163.3“E leai se fa'amatalaga e sili ona lelei e fa'ailoa ai lo'u manatu nai lo le mafaufau i se papa tele mafolafola i le ogatotonu o le vasa. Ua folafola mai e se aloali'i mamalu ma le malosi, e oo i se taimi ua atofaina, o le a ia auina mai ai se vaa ausa matagofie e ave i se nu'u mamalu tagata uma e maua e ia i lea papa, o ē ua i ai le fa'amaoniga sa latou talitonu atoatoa i lana upu. E to'atele ua lototele e ō atu i le papa. O nisi, ina ua taunuu ma le saogalemu i le papa, ua tipi le maea, ma ua tafetafea ese mai iā i latou o latou vaa na ō mai ai, ma ua lē toe tepa i ai, ae ua latou fa'atalitali mo le taunuu mai o le vaa ausa. E leai so latou masalosalo i le moni o le folafolaga, ma ua latou tuuina atu mea uma e fa'alagolago i ai. O isi ua ō mai i inā ua manatu ua lava lo latou i ai i le papa. Ae ua latou fia ‘atamamai’ ma lē tuuina atu mea uma i se tulaga e ono lamatia ai.

GSAM 164.1“‘E tusa ma lou fa'atuatua, ia fa'apea ona faia iā te oe,’ sa fa'alogoina a o le'i oo i le taimi na fa'atalitalia ai le vaa ausa. Ua oo mai le aso. Atonu ua manatu ē fa'aeteete e tipi ma tatala o latou vaa, ma tuu ia tafetafea ese, pe a latou iloa atu ua sau le vaa ausa. Ua aliali mai le vaa; ae o lenei ua tuai ona tatala o latou vaa e aunoa ma le iloa mai o i latou; e lē gata i lea, o lea lava fa'aeteete e fa'atonu ai nei i latou e aua ne'i tuu o latou vaa e tafetafea ese se'ia latou mautinoa e lē o sesē lo latou manatu i le vaa o lo'o aga'i mai. O lenei ua latalata mai, ma ua matuā lē mafai ona latou tipi ma tatala o latou vaa e aunoa ma le iloa mai o i latou.

GSAM 164.2“Ua taunuu le vaa ausa i le papa. ‘O le ā le fa'amaoniga sa outou fa'atuatua atoatoa i le folafolaga o le taunuu mai o le vaa ausa?’—‘Ua tipi ma tatala o matou vaa, ma ua tafetafea ese mai iā i matou, o lea sa matuā lē mafai ai ona matou toe oo atu i le laueleele, ma semanū ua matou fano pe ana lē taunuu mai le vaa ausa, auā o se papa e lē ui ane ai se isi lava vaa.’ ‘Ua lava lea,’ ua alaga mai ai le kapeteni o le vaa ausa; ‘inā feosofi mai ia i le vaa; e lē fa'anoanoaina se fa'atuatua fa'apea.’

GSAM 164.3“O ē sa taofia pea o latou vaa e saisai i le papa ua lolofi mai nei ma taumafai e feosofi i le vaa ausa. Ua fesili le kapeteni, ‘O le ā le uiga o na vaa ou te iloa atu o saisai i papa i ō, po o na maea fa'ato'ā tipi talu ona ou aliali mai?’ Ua latou tali mai, ‘Sa matou manatu o le a matou fa'aeteete, ina ia i ai se mea matou te toe fo'i atu ai i le laueleele pe afai e lē taunuu mai le vaa ausa.’ ‘O lona uiga la, sa outou saunia mea mo le tino,’ ua alaga mai ai le kapeteni, ‘a ea, ma ua fa'apea ona outou masalosalo i a'u upu? E tusa ma lou fa'atuatua, ia fa'apea ona faia iā te oe. Ua molimau fa'asaga iā te outou le fa'amaoniga. Sa outou saunia se auala e toe fo'i atu ai, ma o lenei e tatau ona outou selesele i le fua o lo outou lē talitonu.’ ‘O lea na lē mafai ai ona latou ulu atu ona o le lē talitonu.’ Auē, o se tulaga mata'utia o le leai o se fa'amoemoe!

GSAM 164.4“Tipi nei a outou maea, le au uso e; tuu o outou vaa ia tafetafea ese se'ia lē toe iloa atu; ioe, ia fa'anatinati a o le'i ‘aliali mai le fa'ailoga o le Atalii o le tagata.’ Ona tuai ai lea. Ia lototele nei, ma ia tuuina atu mea uma. Auē, ua tigā lo'u loto ona o outou; aua tou te fa'atuai; tulei ese lena vaa, ne'i outou fano; auā ‘ai sē saili e fa'asaoina lona ola e maumau ai iā te ia,’ ua fa'apea ona fetalai mai Iesu Keriso, lo tatou Ali'i ma le Fa'amasino. Ia fa'anatinati la, ou te toe aioi atu iā te outou, ia outou fa'anatinati! Tatala ese vaa uma o lo'o outou fuafua nei e sosola atu ai i le laueleele ‘afai e lē oo mai.’ O lena ‘afai’ o le a faaumatia ai outou. O le tofotofoga ma le fa'aosoosoga mulimuli lenei. Ia faia e pei ona faia e lo tatou Ali'i i le fa'aosoosoga mulimuli a le tiapolo—‘Inā alu ese ia oe, Satani,’ na fetalai atu ai o ia. Ona tuua ai lea o ia e le tiapolo, ma ‘fa'auta, ua o mai agelu ma auauna iā te ia.’ O le a fa'apena fo'i iā te outou pe a outou maua lenei manumalo.”

GSAM 165Le Galuega Vave a le Alaga i le Vaeluaga o le Po

GSAM 165.1E uiga i le saoasaoa, le mana, ma le aafiaga o le fe'au o le “alaga i le vaeluaga o le po,” tatou te maua se manatu sa'o mai upu a N. Southard, le fa'atonu o le nusipepa sa tatou sii mai ai muamua—le Alaga i le Vaeluaga o le Po. I le lomiga o le aso 31 o Oketopa, 1844, ua ia fa'apea mai:—

GSAM 165.2“I le amataga, sa masani ona teena le taimi ua mautinoa; ae na foliga mai sa fa'atasi ma lona folafolaina se mana e lē mafai ona tetee i ai, lea na fa'apa'ū ai mea uma i ona luma. Na sosolo atu i le atunuu ma le saoasaoa o se asiosio, ma na pā'ia loto i nofoaga eseese ma mamao toetoe lava i le taimi e tasi, ma i se auala e na o le manatu sa i ai le Atua i lea galuega e mafai ona fa'amatalaina ai. Na afua ai i so o se mea le matuā su'esu'eina o loto ma le fa'amaualaloina o agaga i luma o le Lagi Silisili. Na afua ai le liliu ese o mana'oga mai mea a lenei lalolagi, le fa'amutaina o finauga ma feitaga'i, le ta'uta'uina o mea sesē, le loto nutimomoia i luma o le Atua, ma le aioi atu iā te ia ma le salamō ma loto nutimomoia mo le fa'amagaloina ma le taliaina. Na afua ai le fa'amaualaloina o le tagata lava ia ma le ifo to'ele o le agaga, i se tulaga tatou te le'i molimauina muamua. E pei ona poloai mai le Atua e ala iā Ioelu, pe a lata mai le aso tele o le Atua, na afua ai le saeia o loto ae lē o ofu, ma le liliu atu i le Ali'i ma le anapogi, ma le fetagisi, ma le fa'anoanoa. E pei ona fetalai mai le Atua e ala iā Sakaria, na liligi ifo i luga o lana fanau le agaga o le alofa tunoa ma le aioi atu; sa latou vaai atu iā te ia o lē na latou tu'ia, ma sa i ai le fa'anoanoa tele i le atunuu, o aiga ta'itasi e tuu ese, ma a latou avā e tuu ese; ma o ē sa fa'atalitali i le Ali'i sa fa'amaualaloina o latou agaga i ona luma.”

GSAM 166Ua Uuna'ia Tagata e se Mana e Sili i le Mana Faaletagata

GSAM 166.1Ua ia toe fa'apea mai e uiga i lenei folafolaga na fa'aosoina ai loto:—

GSAM 166.2“Na foliga mai iā i matou e matuā tuto'atasi lenei galuega mai gaoioiga a tagata, o lea sa na o le manatu ai o le fa'ataunu'uga lea o le ‘alaga i le vaeluaga o le po,’ ina ua mavae le fa'atuai o le Fa'ato'āfaiavā, ma le tulemomoe ma le momoe o taupou, i le taimi e tatau ai ona tutū uma i latou i luga ma teuteu a latou lamepa. Ma e foliga mai ua mae'a le galuega mulimuli; auā e le'i i ai lava muamua se taimi na matuā sauni lelei ai vaega ta'itasi o ē fa'atalitali i le toe afio mai mo le afio mai o le Ali'i.”

GSAM 166Ua Fa'amatuu Ese Meatotino Faalelalolagi

GSAM 166.3I lalo o le folafolaga na fa'aosoina ai loto e uiga i le a'oa'oga o le toe afio mai, e to'atele na fa'amatuu ese a latou meatotino faalelalolagi, ma fa'aaogā a latou 'oa e tausi ai ē sa lauga atu i tagata a o latou galulue, po o le tufatufaina o nusipepa ma tusi ninii ua lomia, po o le fesoasoani i ē na matitiva. O lea na latou avatu ai i le lalolagi le fa'amaoniga sili o lo latou fa'amaoni ma lo latou naunauta'i; a o ē na pipii mau i a latou meatotino faalelalolagi, ma e le'i faia se taulaga fa'apitoa mo le galuega, sa fa'ailogaina e tagata o le lalolagi o ni tagata e lē talitonu moni i mea sa latou ta'utino mai ai. Ina ia fa'amalamalama lea mea, o le a ou avatu ni fa'ata'ita'iga se lua, o le tasi mai itu ta'itasi o le mataupu.

GSAM 166Se Fa'ato'aga Pateta

GSAM 166.4O le mea muamua o le tala i se tagata talitonu sa nofo i New Ipswich, N.H., e igoa iā Hastings, o lē sa i ai se fa'ato'aga tele o pateta lelei, na ia tuua e le'i eliina. Sa popole ona tuaoi i pateta, ma na ō mai iā te ia ma ofo atu e eli ma teu i lona potu i lalo o le fale e aunoa ma se totogi, pe afai na te fa'ataga i latou, “auā,” na latou fai mai ai, “atonu e te mana'omia.” “Leai!” na fai atu ai le susuga iā Hastings, “o le a ou tuu lena fa'ato'aga pateta e tala'i atu lo'u fa'atuatua i le fa'aali lata mai o le Ali'i.”

GSAM 167.1I lea tautoulu, e pei ona mafai ona iloa mai le Aeto o Claremont (N.H.), le La Moni o New York, ma isi nusipepa eseese mo tagata lautele, na toetoe lava a maumau atoa le fua o pateta ona o le “pala o pateta.” E pei ona ta'ua i le La, “E matuā tigā le iloa ua faaumatia e le pala fua uma o lenei laau tāua e 'aina. Ua fai mai se tagata e auina atu tala i se nusipepa i Philadelphia, ua fa'aleagaina le fua o pateta i lea Setete. E na o Maine le itulagi e itiiti ai fa'aseā o lo'o fa'alogoina, ae e oo lava i inā e le'i sao ai le fua mai le ma'i.”

GSAM 167.2Ona sa tau mālū le tautoulu, ma sa tuua pateta a le susuga iā Hastings i le eleele se'ia oo iā Novema, e leai se pateta na pala. O lea sa tele ai ana pateta mo ia lava ma ona tuaoi na pagatia, o ē sa matuā popole i lona manuia iā Oketopa na muamua atu, ma o ē na tatau ona fa'atau mai iā te ia pateta e totō i le tautotogo, ma sa fiafia e totogi se tau lelei mo ia pateta. O le mea sa latou manatu o le a avea ma mala tele i le susuga iā Hastings, na liliu e le Atua e fai ma fa'amanuiaga mo le olaga nei, e lē gata iā te ia, a o ona tuaoi fo'i.

GSAM 167Na Ia Fa'afitia Lona Fa'atuatua

GSAM 167.3O le mea lona lua na tupu i le mea sa ou nofo ai. O le tala lea i se tagata lotu sa tele ana tala i sauniga e uiga i le afio mai o le Ali'i i le tautoulu o le 1844. O ia o se tagata e tele ana meatotino, ma fa'atasi ma isi mea, sa i ai ana puaa e tele ua fetaui lelei lo latou matutua e tausia ai se'ia oo i le maketi o le tautotogo. O se uso o se tasi o o'u mātua, o lē sa lē fa'apea mai o ia o se tagata lotu, ma o lana galuega o le fa'atau mai ma fa'atau atu o manu, na alu atu i lenei tagata sa ta'utino mai o ia o se Adventist, e fa'atau mai ana puaa; ae na ia iloa mai iā te ia e le'i mana'o e fa'atau atu, auā o le a ia tausia pea se'ia oo i le tautotogo e sosoo ai e fai ma “puaa e toe fafaga.” Na sau lea uso o se tasi o o'u mātua i lo'u tamāmatua, o se tagata talitonu Adventist, ma fai mai, “E lē talitonu lena tagata i mea o lo'o ia ta'utino mai ai.” “Aiseā?” na fesili ai lo'u tamāmatua. “Auā,” na fai mai ai o ia, “ua ia fai mai o le a afio mai le Ali'i, ma o le a uma le lalolagi i lenei tautoulu, ae e mana'o e tausia pea ana puaa se'ia oo i le tautotogo e sosoo ai. E lē aogā ona tautala mai iā te a'u; e leai se upu o na mea e talitonu i ai o ia.”

GSAM 168Ua Tuai Ona Ofo Mai Tupe

GSAM 168.1Sa i ai tagata na pipii mau i a latou tupe, ma tauivi pea ma le talitonuga i o latou loto e tatau ona latou fa'aaogāina e fa'alautele ai le galuega, se'ia oo ina tuai ona tuu atu i ai. Na ō mai tagata fa'apea i ē sa lomia le fe'au, ma augani mai ma loimata ia talia a latou tupe, ae o le tali, “Ua outou tuai mai! Ua uma ona matou totogiina mea uma e lomia e mafai ona matou tufatufaina a o le'i oo i le i'uga. Ua matou totogiina ni masini lomitusi e fa'aola i le malosi o masini ina ia galulue i le po ma le ao; matou te lē toe mana'omia nisi tupe.” Na molimau mai iā te a'u se tasi na vaai i ai, sa ia iloa tagata ua tuu le faitau afe o tālā i luga o le kesi i luma o lē sa lomia le Leo o le Upu Moni, ma aioi atu ma le tigā o le agaga ia talia ma fa'aaogā. O le tali, “Ua outou tuai mai! Matou te lē mana'omia a outou tupe i le taimi nei! Matou te lē mafai ona fa'aaogāina!” Ona latou fesili mai lea, “Pe lē mafai ea ona avatu i ē matitiva?” E fa'apena fo'i le tali, “Ua uma ona matou saunia mea mo mana'oga o lenei taimi mo i latou uma fa'apea e mafai ona matou oo atu i ai.” Ona ave ese lea e ia tagata a latou tupe ma loto mafatia, ma ta'utino atu ua i luga iā i latou le to'asā o le Atua ona o le leai o so latou fa'atuatua, ma le matape'ape'a na mafua ai ona latou taofia tupe mai le galuega a le Atua i le taimi na mana'omia ai ma semanū e fa'aaogā ai ma le fiafia.

GSAM 168Ua Tofia Ē e Vaavaaia i Latou

GSAM 168.2O amio ma mataupu fa'avae a ē na tuua a latou fua e tutū e le'i seleseleina ma a latou fale faigaluega e tuufua, ina ia tufatufa atu itulau ua lomia, pe talanoa ma tatalo fa'atasi ma tagata mai lea fale i lea fale, sa lē mafai ona ta'uleagaina. E le'i masalomia e tagata sa talitonu nei tane ma fafine i upu uma na latou tautatala ai; e lē gata i lea, sa fa'atasi ma i latou se mana tele, o lea sa lē mafai ai e ē loto fa'amaoni ona fa'afitia pe tetee atu i a latou upu. O lenei auala na ta'ita'iina ai le faitau afe e talitonu i le upu moni, ma latou saili ma maua ai le alofa mutimutivale o le Atua.

GSAM 169.1Peita'i, na tonu i tagata agasala fa'atauemu ma ē na ta'utino mai e talitonu ae pipii i le lalolagi, e tatau ona taofia lenei galuega o le tufatufaina o lomiga o le toe afio mai. Na latou fai mai, o nei tagata sa filifilia se itumalo itiiti po o se itumalo atoa, ma ō atu mai lea fale i lea fale ma lenei a'oa'oga o le toe afio mai, ma lē amana'ia a latou galuega ma aiga, e mautinoa ua vālea i latou, ma o lea e tatau ai ona tofia ni tagata e vaavaaia i latou. O mea na fai mai ai o ni fa'amaoniga o le lē lelei o mafaufau o le au talitonu (ua na o lo latou galulue mo le faaolataga o o latou uso a tagata, e aunoa ma se molimau sa pagatia o latou aiga ona o le tuua o a latou galuega), sa lē lava e fa'amaonia ai lo latou vālea; o lea sa na o ni nai tagata na tuuina i lalo o le vaavaaiga a nisi. Pe a fua i le sologa lelei o tala a ē tetee i aso nei e uiga i lea mea, e ono manatu se tasi sa tele ni mea fa'apea na tutupu; ae i a'u galuega uma o se faife'au Adventist, ua silia ma le limasefulu ono tausaga, e na o ni mataupu se lua o tagata “Millerite” ua ou iloa na tuuina i lalo o le vaavaaiga a nisi. Atonu e talafeagai se fa'amatalaga puupuu i nei mea.

GSAM 169O Ia Lava na Tofia e Vaavaaia o Ia

GSAM 169.2O le mea muamua na tupu i le Setete o New York, e itiiti ifo i le tolusefulu maila mai le mea sa ou nofo ai. Sa talia le a'oa'oga o le toe afio mai e se tagata e tusa ma le $100,000 le tau o ana meatotino. Na ia avatu pe tusa ma le afa o lea aofa'iga i lana avā ma lana fanau, o ē sa lē fa'atasi ma ia i le fa'atuatua. O le vaega na totoe sa ia manatu o lana lava lea e fa'aaogā e tusa ma lona loto; ma ina ua alu se vaega o lea tupe i le galuega o le toe afio mai, na tetee ai lana fanau, ma talanoa i se fa'amasino, ma talosaga ia tofia se tasi e vaavaaia lo latou tamā. Ina ua uma ona fa'amatalaina e le fa'amasino iā i latou tiute ma le pule a lē e vaavaaia i le puleaina o meatotino, na ia fai atu iā i latou e ta'u mai po o ai latou te manana'o e na te tofia. Ina ua latou talatalanoa mo sina taimi, na latou tonu ai e leai se tagata latou te iloa e mafai ona latou fa'atuatuaina i ai meatotino, ma na latou ta'u atu i le fa'amasino ua latou filifilia lo latou tamā e fai ma lē e vaavaaia o ia lava. Na liliu atu le fa'amasino i lea tagata ma fai atu, “Le susuga iā _____, ua filifilia oe e lau fanau o le tagata e tatau ona pulea au lava meatotino. Ua tutusa lelei lava le tulaga o au mataupu ma le tulaga sa i ai a o le'i aumaia oe i le fa'amasinoga.”3

GSAM 170Se Tulaga Fa'atalie

GSAM 170.1O le isi mataupu o le tala iā Stockbridge Howland, mai Topsham, Me. O ia o se tasi o tufuga sili ona lelei i lea itu atoa o le atunuu, o se matai tufuga i le fausiaina o fale olo ma alalaupapa. I lenei gaoioiga o le “alaga i le vaeluaga o le po,” na ti'eti'e ai le susuga iā Howland i lana solofanua i ni itumalo itiiti eseese, ma tufatufa nusipepa ma tusi ninii o le toe afio mai mai lea fale i lea fale, ma sa matuā lē fiafia ai ē tetee ma ē fa'atauemu, o ē na faitio e faapea, o lona tufatufaina o nei tusi ninii ua ia lē amana'ia ai lana galuega. O lea na latou vave maua ai le tofiaina o se tasi e vaavaaia o ia, ma na iloa e lea tagata e sili atu le tele o ana galuega nai lo le mea sa ia mafaufauina, auā na auina atu e le susuga iā Howland iā te ia tagata ao lafoga uma, ma o le mea moni, o tagata uma na ō mai ma ni pili e tatau ona totogi; “auā,” na ia fai mai ai, “ua manatu e lē o ia te a'u le tomai e fai ai so o se pisinisi.” E le'i umi mulimuli ane, sa mana'o le itumalo e fausia se alalaupapa i luga o le Vaitafe o Kennebec—o se alalaupapa e mafai ona tūmau i le tafe malosi o vai sousou ma aisa tafetafea i le taimi o lologa o le tautotogo. Na tonu i komesina o le itumalo ma sui filifilia o le taulaga, o Stockbridge Howland le tagata mo lea galuega. Ina ua latou ō mai ma fa'amatalaga o le galuega ma se maliega mo ia e fausia le alalaupapa, na ia fai atu ma le tauemu, “Alii e, e tatau ona outou ō i lē o lo'o vaavaaia a'u. Ua outou iloa ua manatu e leai so'u tomai e tausi ai la'u lava pisinisi, ae ua outou ō mai ea iā te a'u e fausia se alalaupapa!” Sa fai si tele o le mālie o lea tulaga mo ni tagata mafaufau lelei, ma na fa'amuta fa'afuase'i ai le vaavaaiga. Ua lava le faapea atu, mulimuli ane na matuā ta'utino ma le lotomaulalo e ē na sauāina o ia le sesē o a latou faiga lē tonu ma le lē tatau.

Notes

  1. Mataio 25:6, 7. ↩
  2. Taga'i i le Tanielu 9:25; Esera 7:21-26; 9:9; Neemia 1:3; 2:12-17. ↩
  3. E ui ina ou iloa lelei lea tagata ma mea na tutupu, e lē fa'atagaina a'u e ta'u atu lona igoa. ↩

Note

Back