Mataupu 27 — Isi Molimau ua Fa'amaonia
GSAM 442.1“Ona tula'i lea o Iosefatu ma fa'apea atu, Fa'alogo mai ia te a'u, Iuta e, ma outou o ē nonofo i Ierusalema; ia outou fa'atuatua i le Ali'i lo outou Atua, ona fa'atumauina lea o outou; ia outou talitonu i ana perofeta, ona manuia ai lea o outou.”1
GSAM 442.2I tausaga ua mavae sa tu'uina mai ai se molimau e ala i le meaalofa o valoaga, e fa'apea, a o le'i o'o mai le i'uga, o le a “salalau solo e pei o lau o la'au i le tau e to'ulu ai lau” itulau ua lomia o lenei upu moni. Na tula'i mai i mafaufau o le to'atele le fesili, pe fa'apefea ona fa'ataunu'uina lenei mea pe afai e le fa'atulagaina pe fa'apotopotoina i se auala tagata ua talitonu i le upu moni ina ia faia le galuega. I le tausiga a le Atua, e masani ona maua i'uga tetele mai amataga e sili ona fa'atauva'a; sa fa'apena fo'i le tuputupu a'e o se faiga o le galuega na amata i lo tatou lotolotoi.
GSAM 442Le Sosaiete o Tusi ma Misionare
GSAM 442.3Pe tusa o le tausaga e 1870, na mua'i tupu ai le manatu i se Sosaiete o Tusi ma Misionare ona o mea na faia e ni nai tuafafine fa'amaoni i South Lancaster, Massachusetts. Sa fa'ata'ita'i e nei tuafafine mo sina taimi le fuafuaga e lafo atu i le meli a tatou nusipepa fa'alelotu ma pepa fa'asalalau i tagata eseese e le auai i lo tatou fa'atuatuaga, ona tusi atu ai lea o tusi ia i latou mulimuli ane. O le i'uga, na talia e nisi le upu moni, ma ua tupu ai i le mafaufau o Toeaina S. N. Haskell le fesili, “Aiseā e le mafai ai e o tatou tagata uma ona auai i le faia o mea ua faia e ni nai tuafafine?” Aemaise lava i le tausaga e 1871, sa talanoaina ai pea lenei mataupu i itulau o le Iloiloga ma le Avefe'au. I le tauaofiaga fa'apitoa a le Fonotaga Aoao na faia i le aso 29 o Tesema, 1871, sa i ai Toeaina Haskell ma fa'ailoa atu le aogā o lenei gaoioiga i le faiga o le galuega, ma na talia ai se i'ugafono e fautuaina le fa'atūina o sosaiete o tusi. Na tofia Toeaina S. N. Haskell, W. H. Littlejohn, J. N. Andrews, J. H. Waggoner, ma I. D. Van Horn e avea ma komiti e fa'aatoatoaina fuafuaga mo le fa'atūina o ia sosaiete.
GSAM 443.1O lenei gaoioiga na amata ai se vaitaimi fou i le fa'agasoloina o le galuega o le fe'au. E o'o mai i lena taimi, na toetoe lava a na o taumafaiga a le failauga lava ia na a'oa'oina ai le upu moni. Mo ni tausaga sa galue ai ma le matuā filigā Toeaina Haskell e su'esu'e ma fa'ata'atia fuafuaga ina ia manuia ai le Sosaiete o Tusi ma Misionare. E tatau lava ona fa'ailoa atu, ina ia avatu ia te ia le vi'iga e tatau ai, o ia moni lava o le tagata na ta'imua i lea galuega. E le gata ina moni lenei mea i le tulaga o Sosaiete o Tusi ma Misionare a setete, ae o ia fo'i lea na fa'ailoa atu i le Fonotaga Aoao na potopoto i Battle Creek i le 1878 le fuafuaga mo se Sosaiete Aoao o Tusi, lea na ta'ua mulimuli ane o le Sosaiete Fa'avaomalo o Tusi. O lona fanua e galue ai o laufanua i tua atu o a tatou fono, i Amerika fa'apea fo'i ma atunu'u ese.
GSAM 443Failautusi Mataalia—Maria Huntley
GSAM 443.2I lana tausiga na fa'atula'i mai ai e le Ali'i ni failautusi mataalia, o ē na fesoasoani tele ia Toeaina Haskell i lenei gaoioiga. O Tuafafine Maria Huntley o se tasi sa galue ma le lē fa'avaivai, e oo lava ina tigāina tele lona tino i tausaga mulimuli ane, ma sa maliu a o tumau i lana galuega pe tusa o le sefulufa tausaga ua mavae. O ana taumafaiga na mua'i maua ai le tele o avanoa o loo i ai nei i fanua o galuega i atunu'u ese. Ua auai fo'i isi failautusi i lea lava galuega, ma a o fa'alauteleina le fanua e galulue ai, ua mana'omia ai ni failautusi mo gagana eseese.
GSAM 444Le A'afiaga i Ekalesia i Nu'u Ta'itasi
GSAM 444.1Peita'i, o le i'uga e sili ona tāua o le fa'atūina o le galuega a le sosaiete o tusi i lo tatou lotolotoi, o lona a'afiaga lea i le fa'atupuina ma le fa'ateleina o le agaga misionare i fa'alapotopotoga a le ekalesia i nu'u ta'itasi. Ua maua ai e tagata ta'ito'atasi le avanoa e faia ai se galuega e ala i fetusia'iga ma le tufatufaina o mea e faitau ai, ma lagona ai le fa'amalosiau e maua i le galue tu'usa'o mo le fa'aolaina o agaga.
GSAM 444Molimau e Faatatau i le Galuega o Tusi
GSAM 444.2Ina ia fa'aalia le uiga o fa'atonuga na tu'uina mai e ala i le Agaga o Valoaga e uiga i le galuega o tusi ma misionare, matou te sii maia ai upu nei mai le Molimau mo le Ekalesia, Numera 29 ma le 30:—
GSAM 444.3“Afai e i ai se galuega e sili ona tāua i se isi galuega, o le tu'uina atu lea o a tatou lomiga i luma o tagata lautele, ina ia ta'ita'iina ai i latou e su'esu'e i Tusitusiga Paia. O le galuega misionare—o le avatu o a tatou lomiga i aiga, talatalanoa ma tatalo fa'atasi ma i latou ma tatalo fo'i mo i latou—o se galuega lelei lea, ma o se galuega e a'oa'oina ai tane ma fafine e faia le galuega a le leoleo mamoe.
GSAM 444.4“E le agavaa tagata uma mo lenei galuega. O ē e sili ona lelei a latou taleni ma tomai, o ē o le a latou faia le galuega ma le malamalama ma le maopoopo, ma fa'aauauina ma le malosi tumau, o i latou ia e tatau ona filifilia. E tatau ona i ai se fuafuaga ua matuā fa'atulaga lelei; ma e tatau ona fa'ataunu'uina ma le fa'amaoni. E tatau i ekalesia i nofoaga uma ona matuā naunau i le galuega o tusi ma misionare.”
GSAM 444.5“O le galuega o tusi ma misionare o se galuega lelei. O le galuega lea a le Atua. E lē tatau lava ona manatu fa'atauva'a i ai; ae e i ai pea le lamatiaga o le liliu ese o lea galuega mai lona sini moni. E mana'omia tagata tufatufa tusi e galulue i le fanua misionare. O tagata e le fa'aaloalo a latou amio e le agavaa mo lenei galuega. O tane ma fafine e iloa le ala poto e feutaga'i ai ma tagata, e lelei a latou tautalaga, e ma'ai la latou va'ai i mea o le a tutupu, e iloa ona fa'avasega lelei mea i o latou mafaufau, ma e lagona le tāua o agaga, o i latou ia e mafai ona manuia.”
GSAM 445.1O le fa'atauina atu e a tatou ekalesia ma tagata tufatufa tusi o tusi, tamaitusi, ma pepa fa'asalalau e silia ma le $8,000,000 lo latou tau, i totonu o tausaga e sefululua, o se fa'amaoniga malosi lea o le aogā moni o le galuega a le Sosaiete o Tusi ma Misionare.
GSAM 445Valoaga e Fa'asaga i le Poto Faalelalolagi
GSAM 445.2Sa tu'uina mai se upu o valoaga e fesoota'i ma le galuega i le fanua o Europa. Ua matuā fa'ataunu'uina lava e pei ona fetalai mai ai, o lea e tatau ai ona ta'ua i lenei vaega. Sa fai mai le 'aufaigaluega ma tagata e lē mafai ona fa'agasolo ai le galuega, aemaise i Scandinavia, e pei ona faia i Amerika. Na fa'ate'ia i latou ina ua fai mai Mrs. White, e lē gata ina mafai ona fa'agasolo ma le manuia, ae mafai fo'i ona tausia i le auala lava lea e tasi na faia ai i Amerika. Na ia fai mai fo'i ua fa'aali mai e le Ali'i ia te ia, afai latou te amata ona totogi a latou sefulua'i, e oo lava mai i nai tupe itiiti latou te maua, o le a fa'amanuiaina i latou e le Atua e sili mamao atu i mea sa latou fa'atalitalia. Sa ia ta'u atu fo'i ia i latou e mafai e tagata tufatufa tusi ona fa'atau atu tusi i Scandinavia e ala i le mua'i faia o oka, ma o le a manuia lea galuega. Sa fai mai pule o fale lomitusi i na atunu'u, “E lē mafai ona faia;” ma “e le'i fa'atauina lava ni tusi i lena auala.” O mea na tutupu mulimuli ane ua fa'aalia ai, o le mea na tu'uina atu ia te ia e le agelu a le Ali'i i lenei mataupu, e sili mamao atu i le poto o ē fa'atau tusi ma ē lomia tusi o le lalolagi. Ua manuia le galuega a tagata tufatufa tusi i inā talu lava lona amataga. O nisi o ē na amata ona tu'uina atu i le galuega le tasi vaesefulu o a latou tupe maua itiiti ua avea ma tagata tufatufa tusi. E lē gata ina tausia ai i latou lava, ae ua sili atu a latou tupe maua nai lo se isi taimi muamua, ma ua mafai ai ona latou totogiina se sefulua'i e sili atu ona tele.
GSAM 445.3I le tausaga e 1895, na fa'atau atu ai e tagata tufatufa tusi ni tusi e silia ma le $40,000 lo latou tau, mai galuega na lomia i la tatou fale lomitusi i Christiana, Nouei. Ia matauina lenei mea o se isi valoaga ua fa'ataunu'uina, e ui lava ina sa fai mai ma le malosi tagata i itu uma, i totonu o le ekalesia ma fafo atu fo'i, e lē mafai ona faia.
GSAM 445.4E uiga i le galuega a sosaiete o tusi na fa'atūina i le 1871 ma tausaga na mulimuli mai, e mafai ona ta'ua ma le mautinoa, ua toetoe lava a tutusa le aofa'i o tagata ua aumaia i le upu moni e ala i taumafaiga a ia tagata faigaluega ma le aofa'i ua aumaia e ala i taumafaiga totino a faife'au. O lenei auala ua fa'asalalauina ai le fe'au i atunuu uma ma gagana uma o le lalolagi.
GSAM 446Mea Teuteu ma le Galuega o Tusi
GSAM 446.1Na lipotia mai e le Sosaiete o Tusi ma Misionare i Kalefonia se mea mata'ina ia Aperila, 1873. E oo mai i lena taimi, o mea teuteu na foa'i atu i le sosaiete e i latou sa talia le upu moni i lea Setete, ua uma ona fa'aliusuavai, tofotofoina le mamā o u'amea, ma fa'atau atu e tusa ma lo latou tau moni o le auro ma le ario, i le aofa'iga e $200. O nei tupe uma na fa'aaogāina e fa'atau ai pepa fa'asalalau, tamaitusi, ma lomiga fa'avaitaimi, ma ua uma ona tufatufaina atu. Ua iloa fo'i ma le mautinoa e le sosaiete ni tagata e to'alua sefulu ua talia le upu moni ona o tusi na fa'atauina i tupe na maua mai i mea teuteu. O se tasi o ē na iloa le upu moni e ala i le faitau, o John I. Tay, o Oakland, California.
GSAM 446O San Francisco o se Nofoaga mo le Galuega Misionare
GSAM 446.2I le 1875 na tu'uina atu ai se molimau tāua i le ekalesia i San Francisco, ma ua taula'i atu nei i ai ona ua matuā manino lona fa'ataunu'uina. Talu mai le amataga, sa tatau ai i lenei ekalesia ona totogi ni fale tetele e faia ai sauniga. Sa tele fo'i le tau ma ni fa'alavelave, auā sa lē mafai ona faia ai ni sauniga sosoo ona sa mana'omia pea ia fale mo isi mea i le tele o taimi.
GSAM 446.3I afiafi o le aso 14 ma le 20 o Aperila, 1875, na vala'auina ai tagata ta'ita'i o le ekalesia i San Francisco e potopoto i le fale o le faletua o J. L. James, i le Ala Lona Lima, e lata i le Ala o Market. O inā na ta'u mai ai e Mrs. White ia i matou mea sa fa'aali ia te ia i se fa'aaliga e uiga i le tulaga sa i ai. O San Francisco o le a avea pea ma nofoaga mo le galuega misionare, e mafai ona fa'agasolo ai le galuega; ma afai e fa'afoeina ma le poto, o le a talia pea e agaga le upu moni. Afai e fa'atūina se fale tapua'i e mafai ona vala'aulia i ai tagata ma faia ai le galuega, o le a fa'aopoopoina agaga i lo latou aofa'i, ma o i latou fo'i, i lo latou taimi, o le a fesoasoani e totogi mea e mana'omia ma fa'amamā le aitalafu e tatau ona faia mo le saunia o se fale e potopoto ai.
GSAM 447.1Na faaauau ona fai mai Mrs. White, sa ia vaaia, pe a ia fa'amamafa atu i le ekalesia i San Francisco le tāua o le fa'atūina o se fale tapua'i, o le a foliga mai i lena ekalesia matitiva e pei o se la'asaga i le pogisa. Peita'i, sa fa'atonuina o ia e fai atu, a latou aga'i atu, o le a latou iloa le tausiga a le Atua o tatalaina le ala i o latou luma, i lea la'asaga ma lea la'asaga, ma o le a fa'atula'i mai ni uō e fesoasoani i le ala atoa, se'ia oo ina uma ona totogi le aitalafu.
GSAM 447.2Talu ai o a'u o se tasi o nai tagata na auai i fonotaga ua uma ona ta'ua, e mafai ona ou fai atu, o le manatu e amata e lena fa'apotopotoga, e toetoe lava o i latou uma o ni tagata matitiva i lenei lalolagi, ona fa'atū se fale e potopoto ai e 35 x 80 futu, i se aai fo'i na foliga mai e lē itiiti ifo i le $6,000 le tau aupito maualalo e mana'omia mo se fasi fanua, sa foliga moni lava e pei o “se la'asaga i le pogisa.” Na pau le mea na fa'amalosia ai i latou e faia lea la'asaga, o lo latou talitonuga atoatoa e faapea, o le molimau na tu'uina atu ia i latou e Mrs. White e mai le Ali'i, ma o le a fa'ataunu'uina lava.
GSAM 447.3Talu ai sa ou auai i lenei galuega i se tulaga mai lava i lona amataga e oo mai i le taimi nei, ou te fia ta'ua ai i inei, ua fa'ataunu'uina le molimau ua ta'ua i luga i ona itu uma. Ina ua amata ona matou sa'ili ni fasi fanua, sa matou maua ai se fanua e $6,000 lona tau mo le $4,000. Na fai mai se tasi tuafafine o le a ia foa'i le $1,000 pe afai e mafai ona ia fa'atau atu lona fanua ma lona fale. Na vave ona ia tu'uina atu lea meatotino i se sui e fa'atauina fanua ma fale, ma sa fai mai lea sui ia te ia e maualalo tele le tau. E le'i atoa le lua vaiaso ae ua fa'atau atu lona fanua ma lona fale i se tau e $1,000 e sili atu nai lo le tau na ia manatu muamua i ai, ma sa totogi lana foa'i na folafola. O le isi, o se uso mativa sa lē iloa pe mafai fa'apefea ona fausia le falesa, ae sa ia fai mai, “Afai ua fetalai mai le Ali'i e tatau ona faia, o le a ia tatalaina se ala,” na matuā ofo ina ua ia iloa ua mae'a ona tufatufa le tofi o se tasi o lona aiga, ma ua ia maua ai le $20,000. Na ia foa'i atu le $1,000 mo le fale, ma fa'atau le tasi vaetolu o le fanua o le falesa e fa'atū ai lona lava fale e nofo ai, ma ua fa'apea ona ia fesoasoani i le sosaiete i ni auala se lua.
GSAM 448Se Fesoasoani Mata'ina mo San Francisco
GSAM 448.1E fa'apena fo'i ona mafai ona matou ta'ua le tele o foa'i ma fesoasoani na maua e le komiti a o latou fa'aauauina le fausiaina o le fale. Ua lava ona ta'ua, na fa'atūina le falesa, fa'atasi ma le fanua, i se tau pe tusa ma le $14,000, ma e sili atu i le afa o lena tupe na totogi i foa'i a o le'i mae'a le fale. O le Ala o Laguna, lea na fa'atūina ai le fale, o se vaega o le aai sa lē lava ni fale mo a'oga. O lea na o mai ai le komiti o a'oga e totogi potu i lalo e faia ai se a'oga, a o le'i oo lava ina fa'apipi'i le taualuga o le fale. O le fitusefululima tala na maua i masina ta'itasi o le totogi o potu mo le toetoe lua tausaga, na totogi ai le tului ma tupe e fa'aauau ai le tausiga o le fale, ma ua mafai ai e le sosaiete ona fa'aaogā tupe e mafai ona aoina mo le aitalafu na totoe.
GSAM 448Se Fale e Togafitia ai Ma'i i le Vai
GSAM 448.2I le taimi nei, ua na o se vaega itiiti o le aitalafu na faia i lena taimi o loo totoe. I le fogāfale i lalo ifo o le falesa ua i ai se fale e togafitia ai ma'i i le vai, ua atoatoa ona meafaigaluega ma ua leai lava se fa'afitauli tau tupe. E sili mamao atu lona tau nai lo le aitalafu o totoe, lea ua toeitiiti ona uma lea.
GSAM 448.3O le vaega o le molimau e uiga i agaga o le a talia le upu moni ua matuā ofoofogia lona fa'ataunu'uina. E lē na o le faitau sefulu, ae ua faitau selau tagata ua maua le malamalama o le upu moni i lena aai, ma ua salalau solo nei i vaega eseese o le lalolagi. Mai lea taimi i lea taimi pe a ou asiasi i San Francisco, ou te vaai ai i ni tagata e mai le to'alua i le to'asefulu ua talia le upu moni talu ona ou toe feiloa'i mulimuli ma i latou; ma e le'i oo mai lava le i'uga.
GSAM 449Le Maliu o Toeaina White
GSAM 449.1Pe tusa o le tausaga e 1880, na fa'atonuina ai Mrs. White e ala i le Agaga o Valoaga e fai atu i lana tane, o Toeaina James White, ia tu'u ese le tele o popolega ma tiute sa ia tauaveina, ma tu'u atu i lima o isi e laiti ifo, a o ia “sauni mo lona suiga mulimuli”—o lona uiga, ua toeitiiti ona muta lea o lana tamo'ega i le lalolagi. Na amata ona ia usita'i i lenei fa'atonuga, ma sa lē vave tele, auā i le tausaga e 1881 na muta ai ana galuega, ma sa moe o ia ia Iesu. I le aso 31 o Iulai na maua ai o ia i le fiva malaria. I le aso 3 o Aokuso na aveese ai o ia mai lona fale i le Fale mo le Tausiga o le Soifua Maloloina i Battle Creek, ma sa ia maua ai tausiga uma ma fesoasoani uma sa mafai ona tu'uina atu, ae sa lē aogā. Sa fa'aauau pea ona fa'ateteleina lona ma'i. Talu mai le amataga o lona ma'i sa ia mua'i lagonaina ua oo mai lona “suiga mulimuli.”
GSAM 449Le Fa'amatalaga a Toeaina Smith
GSAM 449.2A o tautala e uiga i lenei mea na tupu, na fai mai Toeaina Uriah Smith: “E toetoe lava a lē mafai ona sili atu le lelei o tulaga na si'omia ai lona maliu. A o ia iloa pea mea i aso mulimuli e tolu o lona ma'i, sa ia molimau mai e leai sona tiga. Sa tutū i totonu ma fafo o le fale se vaega to'atele o ana uō fa'amaoni ma loimata, a o faasolosolo mālie ona mou atu lona ola i lena aoauli matagofie o le aso Sapati. E pei lava o le goto ifo i se moe filemu, sa fa'apena ona alu ifo o ia i le oti; ma ina ua uma mea uma, sa foliga mai ua mapu tumau i ona fofoga uma se filemu mālie. Sa peisea'ī ua taliina lenei tatalo:
GSAM 449.4I le taimi o lona maliu, sa onosefulu tausaga ma aso e lua lona matua. Na fa'aalia le faaaloalo sa tu'uina atu ia te ia i Battle Creek i le auai o tagata e lē itiiti ifo i le lua afe lima selau i lona falelauasiga i le aso 13 o Aokuso. Sa mulimuli atu fo'i ia te ia i lona nofoaga mulimuli e mālōlō ai i le Fanuatanu o Oak Hill se solo e ivasefululima ta'avale solofanua ma le to'atele o tagata na savavali.
GSAM 450.1Mai le tele o molimau na tu'uina mai ina ua mavae lona maliu, ma lomia i le Iloiloga ma le Avefe'au, matou te sii maia ai upu nei na tusia e Toeaina S. N. Haskell:—
GSAM 450.2“Pe a ou mafaufau i lona fa'autauta lelei i le toetoe o tulaga fa'afuase'i uma, lona loto alofa ma lona agaga mamalu na fa'aalia i ē sa sese, e oo lava fo'i ia i latou sa agaleaga ia te ia, i so o se taimi na ia iloa ai ni fa'ailoga o lo latou salamō, ma lona alofa i mea sa ia talitonu e tonu, e mafai ona ou fai atu ma le faamaoni, Ua pa'ū se tamā i Isaraelu. Ma a o mālōlō o ia, o le a lagona e le galuega, fa'apea fo'i le to'atele o tagata ta'ito'atasi, le lē toe i ai o lana va'ai mamao ma lana tausiga fa'atamā.”
GSAM 450.3Ina ua maliu o ia, na fai mai o tatou fili ua tatau nei ona taofia le fe'au. E le'i fa'apena; o fa'alapotopotoga na ia fa'atūina i lalo o le aao o le Atua sa fuafuaina e tutupu ma sili atu lo latou tetele, e avea e pei o “la'au na totōina e le Ali'i,” e sosolo atu ai lālā e tele ma fua tele mai.
GSAM 450Ua Valo'ia Tulafono e Faatatau i Tapua'iga
GSAM 450.4Ua mavae tausaga e limasefuluvalu talu ona fai mai ē na tu'uina atu le fe'au a le agelu lona tolu, o le a oo mai le taimi, e tusa ma le valoaga i le Fa'aaliga 13, o le a sauāina ai tagata i le Iunaite Setete ma isi nofoaga ona o le tausia o poloa'iga a le Atua. I se tusi na tusia e Mrs. White, ua fa'aigoaina o Ulua'i Tusitusiga, tatou te faitau ai i upu nei e uiga i lenei a'oa'oga:—
GSAM 450.5“Na fai mai le agelu, ‘Ia outou va'ai!’ Ona liliu atu lea o la'u va'ai i ē amio leaga, po o ē lē talitonu. Sa matuā femoumoua'i i latou uma. O le maelega ma le mana sa i le nu'u o le Atua na fa'aosoina ma fa'atupuina ai lo latou ita. Sa i ai le fenuminumia'i, le fenuminumia'i i itu uma. Na ou vaaia ni fuafuaga ua faia e tetee atu ai i le vaega sa i ai le malamalama ma le mana o le Atua. Sa fa'ateteleina le pogisa na si'omia ai i latou; ae sa latou tutumau pea, ua talia e le Atua, ma fa'atuatua ia te ia. Na ou vaaia lo latou atuatuvale; ona ou fa'alogo lea o latou vala'au atu ma le faatauanau i le Atua. E le'i mapu lo latou alaga i le ao ma le po: ‘Le Atua e, ia faia lou finagalo! Afai e mafai ona vi'ia ai lou suafa, ia e faia se ala e sao ai lou nu'u! Ia e lavea'i mai ia i matou mai tagata fa'apaupau o si'omia i matou. Ua latou tofia i matou ia oti; ae o lou aao e mafai ona aumaia le faaolataga.’”2
GSAM 451.1“Ona ou vaaia lea o ta'ita'i o le lalolagi o fefa'atalanoa'i, ma Satani ma ana agelu o pisi solo i o latou tafatafa. Na ou vaaia se tusitusiga, o ona kopi ua fa'asalalauina i vaega eseese o le atunuu, e avatu ai fa'atonuga e fa'apea, afai e lē lafoa'ia e le 'au paia lo latou fa'atuatuaga e ese ai i latou, tu'u ese le aso Sapati, ma tausi le aso muamua o le vaiaso, o le a sa'oloto tagata, pe a mavae se taimi ua fa'atulagaina, e fasioti i latou.”3
GSAM 451Sauāga i Amerika
GSAM 451.2Ua fai mai o ē tetee mai ia i tatou e lē mafai lava ona oo mai sauāga i lenei atunuu, auā o loo ta'utino mai le Fa'avae o le Iunaite Setete e faapea: “E lē faia e le Konekeresi se tulafono e fa'atūina ai se lotu, pe fa'asāina ai le sa'olotoga e fa'atino ai.” E lē gata i lea, ua fa'asāina fo'i e le “Tulafono o Aiā Tatau” a le tele o Setete le faia o tulafono tau lotu. E ui i nei ta'utinoga, ua fa'aauau pea ona folafola atu e o tatou tagata le fe'au o le lapata'iga ma le sauniuniga e tatau ai e fetaia'i ma le fete'ena'iga.
GSAM 451.3I le 1863 na fa'atūina ai se fa'alapotopotoga ma le fa'amoemoe e suia le Fa'avae o le Iunaite Setete ma tulafono o le atunuu, ina ia avea ma auala aogā e fa'amalosia ai le lotu. Ua matuā vave ona maua e nei manatu tagata e mulimuli i ai, ma ua salalau le manatu e fa'amalosia tagata e fai le mea sa'o, aemaise lava i le tausiga o le Aso Sa, o lea ua amata ai sauāga ogaoga i le tele o Setete, e oo lava i Setete ua iai aiaiga i a latou tulafono o le Aso Sa mo ē tausia ma le loto fuatiaifo se isi aso; ma ua fa'afalepuipuiina tagata ona o le lē tausia o le Aso Sa.
GSAM 452E Selau Sefulu Ono Pu'ega
GSAM 452.1O loo i o'u luma se lisi o pu'ega e selau sefulu ono o Adventist Aso Fitu i Amerika, mai le tausaga e 1878 e oo ia Mati, 1896. O i latou nei, e selau ma le iva na fa'asalaina. E to'atele i latou na fa'afalepuipuiina mai le luasefulu e oo i le onosefulu aso, ma e tusa ma le to'asefulu ma le lua na fa'amalosia e galulue i le “vaega o pagota ua saisai fa'atasi i filifili,” fa'atasi ma tagata fasioti tagata, gaoi, ma tagata solitulafono e sili ona leaga. I mataupu ta'itasi, na ta'utino ai lava ē na tu'uina atu fa'asalaga ia i latou, o i latou o ni tagatanuu e sili ona lelei.
GSAM 452Le Asosi mo le Sa'olotoga o Lotu
GSAM 452.2I le aso 21 o Iulai, 1889, na fa'atūina ai i Battle Creek, Michigan, se asosi ua ta'ua o le Asosi a le Atunuu mo le Sa'olotoga o Lotu. O lona fa'amoemoe o le tetee atu lea i tulafono tau lotu, ia fa'asalalau atu i le lautele o tagata le malamalama i le sootaga moni o le lotu ma le pulega fa'ale-malo, ma ia fesoasoani atu i ē ua sauāina ona o le loto fuatiaifo. Sa matuā tele le galuega na faia e lenei asosi i le tufatufaina atu o tusitusiga, ma le fa'amalamalamaina o tagata i tiute ma lamatiaga o na ona po i lo tatou lava atunuu. O le mea moni, sa telē lana galuega i le fa'alauteleina o lapata'iga o loo i le fe'au o le Fa'aaliga 14:9-12.
GSAM 452Le Fesoasoani a Nusipepa e Lē Faalelotu
GSAM 452.3O sauāga sa matuā faia i lena taimi i Adventist Aso Fitu na talanoaina i mataupu a fa'atonu o nusipepa e pei o le New York Sun, le New York World, le Chicago Inter Ocean, ma isi. Sa lomia mataupu na tautala sa'oloto e uiga i faiga lē tonu na faia i se tagatanuu o le Iunaite Setete ona o lona usiusita'i i lona lava loto fuatiaifo, ma lona tausia o le aso tonu ua fa'atonuina i le poloa'iga. E ala i mataupu fa'apena i nusipepa, na tu'uina atu ai lenei mataupu i luma o le faitau miliona o tagata faitau. I totonu o le masina e tasi, na fa'ailoa atu ai le upu moni autū o le fe'au a le agelu lona tolu i tagata e sili atu lo latou to'atele i ē na mafai ona matou oo atu i ai i tausaga e silia ma le luasefulu.
GSAM 453Ua Avea le Ita o Tagata ma Vi'iga i le Ali'i
GSAM 453.1Ua fa'apena ona iloa, o taumafaiga a tagata e taofia le galuega a le Atua, ma ia maua tulafono e lagolago ai se isi aso Sapati e fa'atautavā ma le aso ua poloaiina i le poloa'iga lona fa, ua avea ma auala e tatalaina ai le ala mo le alualu vave i luma o le upu moni.
GSAM 453.2Pe a mafaufau i mea ua fa'ataunu'uina i ni masina itiiti e ala i nei auala, e lua mau o le Tusi Paia ua matuā manatua ai. Ua fa'apea mai le tasi, “Auā matou te lē mafaia se mea e tetee i le upu moni, a o mea e lagolago ai le upu moni;”4 A o le isi, “E moni, e vi'ia oe i le ita o tagata; o le ita ua totoe e te taofia lea.”5
GSAM 453Valo'aga e Uiga i Tulafono o le Aso Sa
GSAM 453.3I le Molimau Numera 32, na lomia i le 1885, o loo iai se fa'amatalaga i le auala e pasia ai tulafono o le Aso Sa i le Iunaite Setete. E faapea ona faitauina: “Ina ia maua le ta'uleleia ma le lagolago, o le a lolo atu ai le 'au fai tulafono i le mana'oga mo se tulafono o le Aso Sa.”6 Se'i o tatou iloiloina mo sina taimi le auala ua uma ona fa'ataunu'uina ai lenei mea.
GSAM 453Tulafono mo le Fa'aaliga a le Lalolagi
GSAM 453.4I le 1892 na tu'uina atu ai se mana'oga i le Konekeresi ina ia fa'asā ona tatala i le Aso Sa le Fa'aaliga a le Lalolagi, lea sa fuafua e faia i Chicago, Illinois, mai ia Me e oo ia Oketopa o lena tausaga. Na pasia se tulafono fa'apena i le aso 19 o Iulai, 1892, i lalo o le uuna'iga tonu lava lea na valo'ia i luga. Ia manatua fo'i, o le taimi muamua lenei na faia ai e le Konekeresi o le Iunaite Setete o Amerika i Matu se tulafono e uiga i le mataupu o le aso Sapati.
GSAM 453.5Na auina atu e ekalesia ni lisi tetele o igoa, ma talosaga, ma fe'au fa'auaealesi. E lē gata ina latou talosagaina le Konekeresi, ae sa latou fa'ailoa atu fo'i ma le agalelei (?) i sui o le Konekeresi, “matou te tautō atu ai nei mo i matou lava ma le tasi i le isi, e amata atu i le taimi nei, matou te mumusu e palota mo se sui o le Konekeresi, po o se senatoa po o se sui o le maota o sui, pe lagolagoina o ia mo so o se tofiga po o se tulaga e fa'atuatuaina ai, pe afai e palota o ia mo se isi fesoasoani o so o se ituaiga mo le Fa'aaliga a le Lalolagi, se'i vaganā ua usita'ia tuutuuga ua ta'ua i nei i'ugāfono.” O tuutuuga ia, ia tapunia le Fa'aaliga i le Aso Sa.
GSAM 454Lauga i le Konekeresi, 1892
GSAM 454.1Mo se fa'ata'ita'iga o saunoaga i totonu o maota o le Konekeresi i le taimi na pasia ai le tulafono taufa'aofi, faitau le mea lenei:
GSAM 454.1“Ou te fia vaai ua tusia manino le ta'utinoga e teena ai, ma ua tu'uina atu e le Konekeresi o le Iunaite Setete. Tusi mai. E fa'apefea ona outou tusia? ... Fa'aupu mai, pe afai tou te loto tetele; lagolago mai, pe afai tou te loto tetele; e to'afia ea i ē na palota e lagolagoina lea mea e toe fo'i mai i inei? Ou te fa'amoemoe e leai se tasi. Ua outou lamatia outou lava i le tetee i ai.”
GSAM 454Le Mitamita a le Ekalesia
GSAM 454.2O ē na mana'omia ma maua mai i le Konekeresi le pasia o lenei tulafono taufa'aofi, sa latou manatu o se manumalo tāua lea mo la latou fuafuaga o tulafono tau lotu. Ua manino lenei mea i le saunoaga a se tasi o nei faife'au ta'uta'ua, i se lauga i Pittsburg, Pennsylvania, ina ua fa'ato'ā uma lea mea:—
GSAM 454.3“O le aafiaga malosi o le ekalesia i fa'alapotopotoga tetele fa'apolotiki po o fa'alapotopotoga e pulea le malo, ua matuā fa'aalia i le mataupu lata mai o le Fa'aaliga a le Lalolagi. Na fa'alogo ai le Senate o le Iunaite Setete, le fa'alapotopotoga aupito maualuga i le atunuu, i le leo o le lotu, ma pasia ai le tulafono taufa'aofi e fa'atatau ai le $5,000,000 mo le Fa'aaliga a le Lalolagi, fa'atasi ma le tuutuuga na fa'atū e le ekalesia, ia lē tatalaina faitoto'a o le fa'aaliga tele i le Aso Sa. O lenei mea moni matagofie ma le lelei e fa'amanatu atu i le mafaufau o le Kerisiano, afai e mafai ona faia lenei mea, e mafai fo'i ona faia isi faiga e tutusa lo latou aogā. Ua fa'aauau pea ona fa'atupula'ia le malosi o le ekalesia, ma o le a sili atu ona fa'alogoina lona leo i le lumana'i nai lo aso ua mavae.”
GSAM 454.3Ua fa'apena ona tatou vaai i le fa'ataunu'uina o lena molimau na tu'uina mai i le 1885, ma o loo fa'aauau pea ona fa'ataunu'uina.
GSAM 455Le Lotogatasi o Katoliko ma Porotesano
GSAM 455.1I lenei sootaga, o le a tatou ta'ua ai se isi valo'aga na faia i le 1885, o loo maua fo'i i le Molimau Numera 32:—
GSAM 455.2“Pe a fa'aloaloa atu e le lotu Porotesano lona lima i le isi itu o le vanu e uu le lima o le pule a Roma; pe a aapa atu o ia i luga a'e o le to e lululima ma le talitonuga i le feso'ota'i ma agaga o ē ua oti; pe a teena e lo tatou atunuu, i lalo o le uuna'iga a lenei aufaatasiga e tolu, mataupu fa'avae uma o lona Fa'avae o se malo Porotesano ma se malo fa'arepupelika, ma faia aiaiga mo le fa'asalalauina o pepelo ma fa'aseseega a le pope, ona tatou iloa lea ua oo mai le taimi mo galuega ofoofogia a Satani, ma ua latalata mai le i'uga.”7
GSAM 455.3Ina ia fa'aalia le fa'ataunu'uina o le vaega muamua o lenei valo'aga, e na o le fa'asino atu lava i mea o loo tutupu si'omia ai i tatou. Vaai i Porotesano, o faife'au atoa ma tagata lotu, o loo sa'ili le fiafia o Katoliko, ma vala'aulia i latou e auai i a latou asosi, ma isi mea. Ia manatua, e toetoe lava leai se fa'ailoga o mea ua vaaia nei i lenei itu na aliali mai i le 1885, ina ua tu'uina mai le molimau ua ta'ua i luga.
GSAM 455.4Ina ia fa'ata'ita'i atu le auala o loo aapa atu ai Porotesano mo le lima ma le fesoasoani a ē mulimuli i le pope, ou te sii mai ai i le Kansas City (Missouri) Star, o le aso 18 o Mati, 1896.
GSAM 455O Metotisi ma le Aso o Sagato Patrick
GSAM 455.5Na faia se lauga i le Maota o Tala Fa'amusika a Coates, i Kansas City, Missouri, i le Aso o Sagato Patrick, le aso 17 o Mati, 1896, e Dr. Mitchell, le faife'au o le ekalesia Metotisi ta'ita'i o Kansas City. Ua ta'ua e le Star se vaega o le lauga o se “vaaiga itiiti e pei o se tala fa'atino.” Sa patipati leotele tagata ia Dr. Mitchell ina ua ia fai mai:—
GSAM 455.6“O le fa'aitu'au ma le ma'a'a o le loto o le fanau lea a le lē iloa. Ua tatou fa'aitu'au ma ma'a'a o tatou loto ona e lē lava lo tatou iloa o o tatou tuaoi. O i tatou o Porotesano ua a'oa'oina e talitonu i mea e matuā lē mafai ona ta'u atu e uiga i Katoliko. Ua a'oa'oina fo'i Katoliko e talitonu i mea e matuā lē mafai ona ta'u atu e uiga i Porotesano. O lenei ua tatou iloa o tatou manatu sesē o le tasi i le isi pe a tatou latalata atu e feva'ai i mata o le tasi ma le isi ma uulima fa'atasi; pe ana sili atu lo tatou iloa o le tasi i le isi, po ua sili atu fo'i lo tatou fealofani. Ua tatou tutū eseese ma faitio. E mā ai ē mulimuli i le Keriso ua fa'amanuiaina. Ua togiolaina Kerisiano uma i le toto tāua lava e tasi; ua tausia i tatou i le alofa tunoa lava e tasi o le Atua, ma ua tatou fa'amoemoe e oo atu i le lagi lava e tasi. Fa'alogo mai, uso e, e sili ona amata ona tatou fa'amasani le tasi i le isi i lalo nei.”
GSAM 456.1Ua fa'aauau mai le Star:—
GSAM 456.2“Ona liliu lea o Dr. Mitchell ia Patele Dalton [ositaulaga Katoliko], o lē sa nofo tonu i ona tua, ma fa'aloaloa atu lona lima ma faapea atu, ‘Uso Dalton, o lo'u lima lenei.’ Na tū a'e Patele Dalton ma uu le lima ua fa'aloaloa atu, ma a o lululima Dr. Mitchell ma ia, sa ia fai atu, ‘O se mea e matuā mā ai pe afai, ina ua leva ona tatou nonofo i le aai e tasi i le lalolagi, e tatau ai ona tatou maua se agelu e fa'afeiloa'i i tatou o le tasi i le isi i le lagi. Ia tatou fa'amasani i inei i le lalolagi.’ Na patipati le 'au fa'alogologo, ma ina ua nofo i lalo Patele Dalton, sa fa'aauau le lauga a Dr. Mitchell.”
GSAM 456Se Mea Tele e Fa'amautinoa ai le I'uga
GSAM 456.3Matou te sii mai se isi fe'au na tusia i Melbourne, Ausetalia, i le aso 18 o Fepuari, 1892:
GSAM 456.3“Ua fa'aalia mai ia te a'u le lagi atoa o loo mata'ituina le fa'asolosolo mai o mea e tutupu. O le a fa'aalia se taimi faigatā i le finauga tele ma le umi e uiga i le pulega a le Atua i le lalolagi. O le a tupu se mea tele e fa'amautinoa ai le i'uga, ma e lē pine lava.”
GSAM 456Le “Atunuu Kerisiano” a Fa'amasino Brewer
GSAM 456.4I le sefulu ma le tasi aso talu ona tusia lenei pepa, ma a o le'i taunuu i le Iunaite Setete, na tupu ai se mea ua ta'ua e Porotesano ma Katoliko o se mea e fa'amautinoa ai le taunuuga o lenei atunuu. O loo ou fa'asino i le fa'ai'uga a le Fa'amasinoga Maualuga o le Iunaite Setete, e faapea, “O le atunuu Kerisiano lenei,” na tu'uina mai i le aso 29 o Fepuari e le Fa'amasino Sili Brewer. E pei ona uma ona fa'aalia, na pasia i le aso 19 o Iulai o le tausaga lava lea le Tulafono Taufa'aofi e Tapunia ai le Fa'aaliga a le Lalolagi i le Aso Sa. O faife'au na matuā augani mo lona pasia, na latou talosaga ma le fa'atauanau e fa'apea, talu ai ua ta'utino mai le Fa'amasinoga Maualuga o le atunuu Kerisiano lenei, e tatau ai lava ona puipuia le aso Sapati Kerisiano mai le fa'aleagaina. Sa fa'apea fo'i le finauga a le vaega o le Toe Fuata'iga a le Atunuu. Talu ai o le atunuu Kerisiano lenei, e tatau ona ia amana'ia le Atua ma ana tulafono o le fa'avae o le malo, ma isi mea. E moni na tupu se mea tele e fa'amautinoa ai le i'uga i lenei finauga fa'ai'u, “ma e le'i pine lava.”
GSAM 457Perofeta Anamua
GSAM 457.1O fa'aaliga na tu'uina atu i auauna a le Atua, o perofeta, e foliga mai e lua ituaiga—o le tasi ua ta'ua o “fa'aaliga matala,” po o fa'aaliga na tu'uina mai a o mafai ona vaaia le tagata o loo iai i le fa'aaliga; a o le isi ua ta'ua o “fa'aaliga i le po.” O loo ta'ua le ituaiga muamua o fa'aaliga i le 1 Samuelu 3:1, o loo maua ai le mea na tupu i le tama o Samuelu, i nei upu: “Sa seāseā oo mai le afioga a le Ali'i i ia ona aso; sa leai se fa'aaliga matala.”
GSAM 457Fa'aaliga Matala
GSAM 457.2O se fa'aaliga o lenei ituaiga (o se fa'aaliga matala) na iai le lima o le Ali'i i luga o le perofeta o Esekielu. A o nonofo toeaina o Iuta i ona luma, sa latou vaai atu ia te ia o loo iai i le fa'aaliga matala.8 I se isi taimi, na aveina atu le perofeta o Tanielu i se fa'aaliga a o iai fa'atasi ma ta'ita'i Kaletaia. Pe ana latou nonofo pea, po ua latou iloa atu o ia i le fa'aaliga, ae peita'i, “na oo ifo ia te i latou le gatete tele, o lea na latou sosola ai e lalafi.”9
GSAM 457Fa'aaliga i le Po a Mrs. White
GSAM 457.3O fa'aaliga muamua a Mrs. White o fa'aaliga matala uma ia. Talu mai le 1884, ua suia le uiga o fa'aaliga i lenei itu, auā o fa'aaliga nei ua ta'ua i Tusitusiga Paia o “fa'aaliga i le po.” E lē na o ni miti, a e aliali mai le agelu pupula lava e tasi, ma a'oa'o atu ia te ia, e pei o tausaga muamua i fa'aaliga matala. E tele fa'ata'ita'iga o “fa'aaliga i le po” o loo tusia i le Tusi Paia, e pei ona faigofie ona iloa pe a faitau i le Kenese 46:2; Tanielu 2:19; 7:13; Galuega 16:9; 18:9; 23:11; 27:23-25.
GSAM 458.1I nei fa'aaliga i le po a Mrs. White, e tele valo'aga tāua na faia, ma ua fa'ataunu'uina ma le matuā sa'o, e pei ona ta'ua muamua. O le a ou ta'ua nei nisi o fa'aaliga na maua i se taimi mulimuli ane.
GSAM 458Le Siitia atu i Washington
GSAM 458.2I le 1893, na fai mai ai Mrs. White:
GSAM 458.2“Ua tele nauā galuega eseese ua fa'aputuina nei i Battle Creek. Pe ana vaevaeina na galuega ma fa'atūina i isi aai, ina ia manuia ai isi nofoaga i le malamalama ma le poto, po ua tusa lea ma le fa'atonuga a le Atua. E lē finagalo le Ali'i i se Ierusalema lona lua i Battle Creek. E tatau ona iai ni toe fuata'iga malolosi, ma ni suiga tetele, ma le siitia atu o mea e fa'atino ai galuega ma fa'alapotopotoga, pe afai e faia le finagalo o le Atua.”
GSAM 458.3I le Fonotaga Aoao i Oakland, California, ia Mati, 1903, na ia fai mai ai:
GSAM 458.3“Ua tele tausaga o tu'uina atu le lapata'iga i o tatou tagata, Ia outou ō ese mai Battle Creek. Ae talu ai le tele o galuega ua fa'atūina i inā, sa faigofie ai ona nonofo pea, ma sa lē iloa e tagata le pogai e tatau ai ona latou siitia ese.”
GSAM 458.4“I le tali atu i le fesili ua fesiligia e uiga i le fa'amautū i se isi nofoaga, ou te tali atu, Ioe. Ia siitia ese ofisa o le Fonotaga Aoao ma le galuega lomitusi mai Battle Creek. Ou te lē iloa po o fea le nofoaga o le a iai, pe i le Talafatai o le Atalani po o se isi mea. Ae o le mea lenei ou te fai atu ai, Aua lava ne'i tu'uina se maa po o se piliki i Battle Creek e toe fausia ai i inā le ofisa o le Review. Ua iai se nofoaga e sili atu ona lelei ua saunia e le Atua mo lea ofisa.”
GSAM 458.5Ina ua fa'alogo i lenei fa'atonuga, na palota ai le fono a le 'au talitonu “ina ia siitia ese ofisa o le Fonotaga Aoao mai Battle Creek, Michigan, i se nofoaga i le Talafatai o le Atalani.”
GSAM 459.1I le fono a le pulega o le Fonotaga Aoao na faia i Battle Creek, ina ua mae'a le tauaofiaga o le Fonotaga Aoao, na palota ai “matou te lagolagoina le fa'atūina o le nofoaga autū o le ofisa o le Fonotaga Aoao i le vaipanoa o le Aai o New York.” O lea na filifilia ai se komiti to'atele e sa'ili se nofoaga talafeagai. Na fa'ailoa atu e le komiti la latou fuafuaga ia Mrs. White, ma fesili atu pe iai se isi malamalama ua ia maua mo i latou. Na ia tali mai e faapea:—
GSAM 459.2“Ia fesoasoani mai le Ali'i ia i tatou e gaoioi ma le malamalama ma le tatalo. Ua ou mautinoa e finagalo o ia ia tatou iloa, ma ia vave lava, le nofoaga e tatau ona fa'atū ai lo tatou fale lomitusi. Ua ou talitonu o lo tatou ala saogalemu e tasi, o le nofo sauni lea e siitia pe a siitia le ao. Ia tatou tatalo ina ia ta'ita'iina i tatou e ia. Ua ia fa'ailoa mai e ala i lana tausiga, e finagalo o ia ia tatou tu'ua Battle Creek....
GSAM 459.3“E mana'omia ona faia le galuega i New York, ae ou te lē mafai ona fai atu pe tatau ona fa'atūina lo tatou fale lomitusi i inā. Ou te lē manatu o le malamalama ua ou maua ua lava lona manino e lagolagoina ai lea siitaga.”
GSAM 459.4Ina ua toeitiiti atoa le lua vaiaso o sa'ili solo i le Aai o New York ma taulaga o loo si'omia ai, sa lē maua e le komiti se nofoaga talafeagai mo le fale lomitusi. I lea taimi na taunuu mai ai se tusi na tusia i le aso 30 o Me, na fai mai ai Mrs. White:—
GSAM 459.5“A o sa'ili e o tatou uso se nofoaga mo le fale lomitusi o le Review and Herald, e tatau ona latou sa'ili ma le fa'amaoni i le Ali'i. E tatau ona latou gaoioi ma le matuā faaeteete, mataala, ma le tatalo, ma ia lagona pea lo latou lava vaivai. E lē tatau ona tatou fa'alagolago i le fa'autauta o tagata. E tatau ona tatou sa'ili i le poto e foa'i mai e le Atua....
GSAM 459.6“E uiga i le fa'atūina o le fa'alapotopotoga i New York, e tatau ona ou fai atu, Ia faaeteete. Ou te lē lagolagoina lona latalata i New York. E lē mafai ona ou tu'uina atu nei o'u mafuaaga uma, ae ua ou mautinoa o so o se nofoaga i totonu o le tolusefulu maila mai lena aai o le a latalata tele. Ia su'esu'e i si'osi'omaga o isi nofoaga. Ua ou mautinoa e tatau ona su'esu'e toto'a i tulaga lelei o Washington, D.C.
GSAM 460.1“E lē tatau ona tatou fa'atūina lenei fa'alapotopotoga i se aai po o tuaoi o se aai. E tatau ona fa'atūina i se itumalo i tua, e mafai ona si'omia ai i fanua.”
GSAM 460Valo'aga i se Ofo Lelei
GSAM 460.2O lenei fa'amatalaga na amata ai ona sa'ili ma le tatalo le komiti i le vaipanoa o Washington, ona taunuu mai lea o le tusi lona tolu o loo iai lenei fa'atonuga:
GSAM 460.2“Ua matou tatalo mo se malamalama e uiga i le nofoaga o la tatou galuega i Sasa'e, ma ua oo mai le malamalama ia i matou i se auala e matuā manino. Ua tu'uina mai ia te a'u le malamalama mautinoa, o le a ofoina mai ia i tatou e fa'atau ni nofoaga ua tele tupe na fa'aalu ai e tagata sa iai a latou tupe e fa'aaogā sa'oloto. E maliliu ē ana nei maota, pe liliu atu o latou manatu i se isi mea, ona ofoina atu lea o le fanua ma mea o iai e fa'atau i se tau e matuā maualalo....
GSAM 460.3“Mai le malamalama ua tu'uina mai ia te a'u, ua ou iloa ai, mo le taimi nei, e tatau ona iai le nofoaga autū o le Review and Herald e latalata i Washington.”
GSAM 460Ua Maua le Nofoaga na Valo'ia
GSAM 460.4Ina ua maua lenei fe'au, na amata ona sa'ili e le komiti se fanua i le Itumalo o Columbia, ae sa leai se fanua na maua i se tau e itiiti ifo i le tasi afe tālā i le eka. Mulimuli ane, na fa'asinoina atu i latou i Takoma Park. O le lipoti lenei a le komiti:—
GSAM 460.5“Na matou maua se fanua pe tusa ma le limasefulu eka i tua tonu atu o le Itumalo, ae o loo i totonu o tuaoi o le aai o Takoma Park, e mafai ona matou fa'atauina i le ono afe tālā, po o le selau ma le luasefulu tālā i le eka. Na matou su'esu'eina mae'ae'a lenei nofoaga. Na matou iloa, i ni tausaga ua mavae, sa filifilia e se foma'i mai Boston e avea ma nofoaga mo se falema'i e toe fa'aleleia ai le soifua maloloina. Ua fai mai sa ia fa'aaluina pe tusa ma le onosefulu afe tālā i le tau o le fanua ma le fa'amamāina o la'au iti, ogālaau, ma otaota uma. O faigatā tau tupe na taofia ai o ia mai le fa'ataunu'uina o ana fuafuaga, ma na oo ai le fanua i le pule a se alii o lē sa ia umia le mokesi i lea fanua, ma o le tau na ia maua ai e sefululima afe tālā.
GSAM 461.1“O tagatanuu o Takoma Park, o ē na fai ma o latou sui le pulenuu ma nisi o ta'ita'i, na fa'afeiloa'i ma le fiafia tele i matou i lea nofoaga, ma fa'amautinoa mai o le a latou galulue fa'atasi ma i matou ma le agalelei i le fa'ataunu'uina o a matou fuafuaga.
GSAM 461.2“I a matou malaga ma sa'iliga uma, e leai se isi nofoaga na matou maua na matuā fetaui ma fa'amatalaga tonu o molimau e pei o lenei nofoaga. Matou te talitonu o le tausiga a le Atua ua ta'ita'iina ai i matou i le nofoaga ua ia finagalo matou te nonofo ai.”
GSAM 461.3Ona o le tele o fa'ataunu'uga o molimau ua tu'uina atu i lenei mataupu ma mataupu ua mavae, ia tatou “talitonu i le Ali'i lo tatou Atua, ona fa'amautūina lea o i tatou; ma talitonu i lana perofeta, ona manuia lea o i tatou,” ina ia saunia ai i tatou mo mea o loo lumana'i pea, ma ia lē maua fa'afuase'i i tatou e ia mea.