9-njy Bap — Gijikdirme Döwri

GSAM 148.1"Şonda asman patyşalygy on çyraly päk gyza meňzediler; olar çyralaryny alyp, gelin alyjyny garşylamaga çykdylar. Olaryň bäşisi akylly, bäşisi bolsa akylsyzdy. Akylsyzlar çyralaryny aldylar, ýöne ýag almadylar; akyllylar bolsa çyralary bilen birlikde gaplarynda ýag aldylar. Gelin alyjy gijikýän mahaly hemmesi ýatyp galdy."¹

GSAM 148.2Mesih bu meseliň gelin alyjysydyr.² Şonuň üçin gelin alyjyny garşylamaga çykmak, Rebbiň halkynyň Mesihiň gelmeginde Onuň bilen duşuşmak üçin hereketini aňladýar, sebäbi Matta 24 we 25-nji baplaryň temasy Rebbiň gelmegidir. Rebbiň sözi çyradyr.³ Ähli bakiralar çyralaryny aldylar. Bakiralaryň käbiriniň akmaklygy diňe hakykatyň nazaryýetini kabul edip, ynançlynyň ýüreginde Ruhuň merhemetlerini ösdürjek Rebbe çyn ýürekden bagyşlanmagy ýerine ýetirmezliklerinde boldy. Bu iş meselde "gaplarynda ýag" bilen görkezilýär. Gelin alyjynyň gijikmegi bolsa, öz Rebbi bilen duşuşjakdygyna umyt edip çykýanlaryň käbir umytlarynyň bozulmagyny aňladýar.

GSAM 148Meseliň Ulanylýan Wagty

GSAM 148.3Meseliň başynda ulanylýan "şonda" sözi onuň ulanylýan wagty barada bize bir işaradyr. Ol öňki bapda aýdylanlary derrew yzarlaýar; bu, Rebbiň ikinji gelmeginden soň däl-de, injir agajynyň meseliniň yglan edilmeginden soň bolýar. Injir agajynyň meseli Mesihiň gelmeginiň "gapylarda" ekenini we Mesih özü gök bulutlarda görünmänçe geçmejek nesliň gelendigini yglan edýär. Bu mesel, habary ýetirýän gullaryň käbiriniň ýüreklerinde "Rebbim gelmegini gijikdirýär" diýip pikir edip, ýoldaş gullaryny urup başlap, mastlar bilen bile iýip-içýän döwürde hem degişlidir.

GSAM 149Hyzmatdaşlaryny urmak

GSAM 149.1Olar öň "ýoldaş gullardyr", şol bir habary sazlaşykly ýaýradýardylar; emma indi olaryň käbiri öwredenlerinden ýüz öwürip, "wagtynda iýmit" berýän ýoldaş gullary "urýarlar" — ýakynda geljek Rebbi garşylamak üçin zerur taýýarlygy yglan edýänleri. Olar Ýeremiýany urmak teklip edilen ýaly "urýarlar". Adamlar şeýle diýdiler: "Geliň, ony dilimiz bilen uralyň we onuň sözleriniň hiç birine gulak asmaýalyň."⁴ Şeýlelik bilen bu gullar hem "dürüst" gullaryň işine päsgel bermek maksady bilen öwretmäge başladylar. Şol bir topar adamlara şeýle diýilýär: "Şonuň üçin nädip kabul edeniňi we eşideniňi ýadyňa sal, berk sakla we töwbekar bol. Eger gözegçilik etmez bolsaň, men ogurçy ýaly geljekdirin we haýsy sagat geljekdigimi bilmezsiň."⁵

GSAM 149.2Bakiralar meseli "hyzmatdaşlaryň" Rebbiň ýakyn wagtda geljekdigi baradaky habardan ýüz öwürýän we "urup başlamak" döwrüne degişlidir. Olar başga bir zady hem etmäge başlaýarlar — "mestler bilen iýip-içýärler." Olar açgözligini kanagatlandyrmak isleýänler bilen baýram etmäge goşulýarlar. Süleýman şeýle diýdi: "Şerap söýüjiler, eti hetdenaşa köp iýýänler bilen bile bolma; sebäbi mast bolýan we açgöz adam garyplyga düşer."⁶

GSAM 149Birinji Lapykeçlik

GSAM 149.3Indi sorag dörär: "Adwent tejribesinde bu beýanatlara gabat gelýän nämeler bardy?" Pygamberlik bilen doly gabat gelýän hereketler bardy. Habary 1844-nji ýylyň aprel aýyna çenli ýetirýänler jemagatlar arasynda zähmet çekdiler we dürli jemagatlaryň din gullukçylary olaryň tagallalaryna goşuldylar. Şonuň üçin olar "ýoldaş gullukçylar" boldular.

GSAM 150.1Habary ýetirýänler Daniýel 8:14-de agzalan 2300 günleriň 1843-nji ýahudi ýylynyň ahyrynda, ýagny biziň 1844-nji ýylymyzda gutarjakdygyny öwretdiler. Olar şol döwrüň ahyrynda Hudaýyň höküm sagadynyň geljekdigini yglan etdiler. Şol döwürde ýurtdaky her bir dini gurama höküm gününiň Rebbimiziň ikinji gelmegi bilen başlajakdygyna ynanýardy. Şeýlelik bilen Adwentistleriň şol pygamberlik döwrüniň ahyrynda Rebbiň geljekdigine ynanýandyklary aňsatlyk bilen görünýär. Olar şeýle diýdiler: "Bu döwür 1843-nji ýylyň tebigy iýewreý ýylynyň soňky aýy bolan 1844-nji ýylyň martyň 21-i bilen gutaryp biler." Şonuň üçin olar 1844-nji ýylyň martyň ahyryny ýa-da apreliň başyny Halasgäriň gelip biljek wagty hökmünde garaşdylar.

GSAM 150Erbet gullaryň ösüşi

GSAM 150.2Mart aýynyň ahyry gelip geçensoň we Reb gelmänsoň, öňki döwürde Rebbiň elçileri bilen bilelikde zähmet çeken, ýöne ýürekden doly durmuşyny bu habara bagyşlamadyk adamlar habara garşy öwrüldiler, işiň garşysyna çykdylar we Rebbiň ýakyn gelmegi we höküm sagady baradaky öwretmäni dowam etdirýänleriň ýoluny tosamak üçin elden gelen ähli zady etdiler. "Kalblerinde" diýdiler, "Meniň Rebbim gelmegini gijikdirýär." Diller bilen indi öwretmäge başladylar: dünýäniň hemmesi Reb gelmezden öň iman getirmeli; ýahudiler hemmesi Palestinä gaýdyp gelip, Iýerusalimde öz ybadathana gullugyny dikeltmeli Mesih gelmezden öň. Käbirleri Mesihiň gelmeginiň "ruhy gelmek"digini, onuň iman getirişde hem-de halkynyň ölümi bilen amala aşyrylýandygyny öwretdiler.

GSAM 151"Wagtynda iýmit" bermek

GSAM 151.1Bu adamlar şeýdip öz hyzmatdaşlaryna garşy öwrülen mahaly, ynançlaryny berk saklap galanlar ynançdaşlary zallarda we baglarda ýygnap, olara "wagtynda berilýän iýmit" berýärdiler — wagtyň alamatlarynyň we ýerine ýeten pygamberlikleriň umyt kesilmeginden öň bolşy ýaly, Mesihiň gelmeginiň "ýakyn, gapylaryň öňünde" bolandygyny görkezýändigini düşündirýärdiler.

GSAM 151Kilise dabaralary

GSAM 151.2Olar muny edýän mahaly protestant kiliselerinde ozal hiç wagt bolmadyk zat başlandy — adamlary kilisede dabaraly nahar etmäge we "oýun-şowhun" guramaga çagyrmak. Gelmek isleýänleriň hemmesi olar bilen bilelikde olaryň tagamly naharlaryndan paý almaga çagyrylýardy.

GSAM 151.3Amerikada buňa meňzeş bir zady ilkinji gezek eşidenimiz 1844-nji ýylyň maý aýynda, umyt kesilmeginden derrew soň boldy. Bu şeýle boldy: Wiliam Miller Nýu-Ýork ştatynyň Rochester şäherindäki bir zala ýygnanan birnäçe ýüz Adwentisti öwredip we ruhlandyryp, "Biz Matta 25-de agzalan garaşmak döwründediris; ynanjyňyzy berk saklaň; bu meseläniň üstünde ýakynda has köp ýagtylyk bolar" diýip gürrüň berende, Rochesterdäki iň uly ýygnanyşyk jaýlarynyň biriniň aşaky gatynda "baýram" gurnaldy. Kilise agzalary hem-de ynanmaýanlar jemlenip, teologiýa kollejiniň prezidenti Wiliam Milleri gülkünç edip, olara ustrisalar, muzly doňdurma, tatly naharlar we bu adamyň taýýarlan 25 sentlik kiçi broşýurasyny satdylar. Kitabyň ady "An Exposé of Millerism" diýilýärdi.

GSAM 151.4Şol wagtdan iki hepde geçmänkä, şol bir şäherde başga bir konfesiýa jemgyýetçilik zalynda "baýram" belläp, giriş üçin 25 sent aldy we isleg bildirýänleriň hemmesini olar bilen bilelikde oýsterlerden, muzgatdan, tortdan we şirniýetlerden iýmäge çagyrdy. Şol ýerde we şol pursatdan başlap kiliselerde häzirki zaman baýramçylyk däp-dessurlary başlandy, olar "geň-taň oturylyşyklar", "sowgatly haltalar", "balyk howuzlary", "öpüşmek oturylyşyklary" we ş.m. görnüşlerine öwrüldi. Kiliselerde baýramçylyk etmegiň bu aýratynlygy şonça ösdi welin, häzirki zaman kilise binasy aşhanasy, ammary we naharhanasy bolmazdan standartlara laýyk gelmeýär. Bu ýagdaý meselde görkezilen "garaşmak döwri"de başlanan zatdyr.

GSAM 152.1Wm. Miller özü Rochesterde bolup geçen wakany aşakdaky sözler bilen gürrüň berýär:

GSAM 152.1"Rochester şäherindäki D.D.-laryň biri, _____ kilisesinden jenap _____, Millerizme garşy bir broşýura ýazdy, ol öz jenaplaryny we hanymlaryny Rebbiň öýüne çagyrdy, ustritsalar we beýleki 'piknikler' bilen uly bir zyýapat gurnady, Belşassar ýaly, kofelerini we çaýyny içdiler, gymmat bahaly tagamlaryny iýdiler, doňdurmalaryny we tatly tagamlaryny satdylar, we onuň eziz Halasgäriň ikinji gelmegine garşy pamfletini hem satdylar.

GSAM 152.2"Men gitmezimden öňki gije, başga bir hormatly jenap hem jemagat öýünde ýa-da zalda piknik dabarasy gurnap, öňde agzalandygy ýaly, öz biletlerini, muzgat we tatlylyklaryny satdy. Men dürli sektalaryň käbir kiliseleriniň şeýle Babyl dabaralaryny tassyklamandygyny eşidip begendim; we ruhum bilen umyt edýärin, Mesih gelende bu sektant kiliseleriň hemmesi 'sarhoşlar bilen iýip-içýän' ýagdaýda tapylmaz. Men bu hormatly jenaplaryň Hudaýyň sözüniň aýnasynda özlerini görmeýänlerine geň galýaryn; olara Luka 14:12-14; Matta 24:48-51; Luka 13:25-28; 2 Petrus 2:13; Ýuda 10-21-i okamagy maslahat bererdim. Bu, şübhesiz, ahyr zamanlardyr."

GSAM 152.3Eger Pastor Miller soňky döwürde kiliseleriň sadaka dabaralarynda "içi ýüzükli tapmaça tortlary, on sentlik öpüşme dabaralary, eşek görkezmeleri, geň-taň jemagat dabaralary, mukaddes lotereýalar" we ş.m. şans oýunlarynyň guramaçylygyna girendigini görse, ol mukaddes elhençlikden çekinip galardy.

GSAM 152Gijikdiriş Döwri

GSAM 152.4Adwentistler Rebbiň ýakyn gelýändigi baradaky yglan bilen baglanyşykly "garaşmak döwri" bolar diýlen mukaddes ýazgy hakykatyndan rahatlyk tapdylar. Muny olar Matta 25:5, 6-daky Halasgärimiziň sözlerinde we Habakuk 2:1-3-de gördüler.

GSAM 153.11844-nji ýylyň baharyndaky garaýyşlaryna gelende, 1844-nji ýylyň 9-njy maýyndaky Midnight Cry neşirinden sitata alýarys:—

GSAM 153.2"Pygamberlik döwürleriniň göze ilýän gutarnyk nokadyndan geçip, biz Hudaýyň öz çagalarynyň bu wiziýanyň ahyrynda ýerleşdiriljekdigini öňünden görendigi ýagdaýyna gelip ýetdik; we şonuň üçin ol Habakuk pygamberiň dili bilen üpjün etdi, ol şeýle diýýär: 'Men gözegçilik nokadymda duraryn, galada ýerleşip, näme diýjekdigini diňlejek, we käýinç alanymda nähili jogap berjekdigimi biljek' ýa-da kenar ýazgyda 'dalaşylan' diýlipdir. 'Reb maňa jogap berdi we: Görnüşi ýazyň, ony plitalarda düşnükli ediň, okaýan adam ylgasyn diýdi. Çünki bu wiziýa henizem bellenen bir wagta degişlidir, emma ahyrynda [pygamberlik döwürleriniň ahyrynda] ol gürrüň eder we ýalan aýtmaz; eger-de ol [olaryň görünýän gutarşyndan soň] gijikse-de, garaş, sebäbi ol elbetde geler, [pygamberlik döwürleriniň dolulygynda, ondan soň] gijikmez.'⁷

GSAM 153.3"Bu duýduryşyň häzirki döwre degişli bolandygy, Pawlusyň Ýewreýler 10:36-39-da ony getirýän sözlerinden aýdyň görünýär: 'Çünki Hudaýyň islegini ýerine ýetireniňizden soň wada berleni alyp bilmegiňiz üçin size sabyr gerek. Çünki az wagt galanda geljek bolan geler we gijikmez. Indi adalatly ynanç bilen ýaşar; emma kim yzyna gaýtsa, ruhum ondan hoşal bolmaz. Biz bolsa heläkçilige yzyna gaýdanlardan däl, eýsem ruhuň halas bolmagyna eltýän imany bolanlardan.'

GSAM 153.4"Biz Halasgär tarapyndan gürrüňi edilen şol döwri eýeleýändigimize ynanýarys, gelin alyjynyň gijikýän döwri (Matta 25:5) — şol döwre asman patyşalygy meňzedilmeli —, şol ýaman gullukçy [wagtyň görünýän ýalňyşlygy sebäpli] ýüreginde şeýle diýer: Rebbim gelmegini gijikdirýär, we ýoldaş gullaryny urup, içgiçiler bilen iýip içmäge başlajak,' we Reb şol gullukçynyň oňa garaşmaýan gününde gelmelidir.'

GSAM 154.1"Biz häzir Petrusyň gürrüňini edýän şol döwürde ýaşaýandygymyza ynanýarys; ol döwürde olaryň 'hökümi uzak wagtlap gijikdirilmeýär we jezasy hem uklamaýar'; olar gizlinlikde heläk ediji bidatlary girizmelidiler.⁸ Petrusyň aýtmagyna görä, Mukaddes Ýazgylar ýazylan döwürde ýalan pygamberleriň bolşy ýaly, şeýle adamlar hem bolmalydy. Şonuň üçin Ysraýyl öýünden käbirleri: 'Günler uzady, we her bir wiziýa ýitýär' diýdikleri ýaly,⁹ wagt geçip barýan ýaly görünjek bir döwür hem bolmaly eken; şonda 2 Petrus 3:4-däki gülýänler: 'Onuň geljekdigi baradaky wada nirede?' diýip sorap, 'hemme zat dörediliş başyndan bäri şeýle galýar' diýip özlerini aldatmalydylar.

GSAM 154.2"Biz ynanýarys, wiziýanyň şeýle gijikmegini nazarda tutup, resul Ýakup şeýle diýdi: 'Şonuň üçin doganlar, Rebbiň gelmegine çenli sabyrly boluň; siz hem sabyrly boluň, ýürekleriňizi berkidip saklaň; sebäbi Rebbiň gelmegi golaýda.' We 'Gör, Kazy gapynyň öňünde durýar.'

GSAM 154.3"We biz garaşylan wagtyň geçmegini öňünden çaklap, Halasgärimiziň Luka Injiliniň on ikinji babynda bize şeýle maslahat berendigine ynanýarys: 'Billeriňiz guşalan bolsun, çyralaryňyz ýanyp dursun; özüňiz hem toýdan gaýdyp geljek Rebbiniň gelmegine garaşýan adamlar ýaly boluň; ol gelip gapyny uranda, derrew açyp bilsinler.'¹⁰ Garaşmak wagtyň geçmegini aňladýar, sebäbi şol pursata çenli biz garaşmaýarys. Şonuň üçin Rebbimiz goşýar: 'Reb gelende hüşgär ýagdaýda tapjak şol gullar bagtlydyr.'

GSAM 154.4"Biz, Hudaý islese, şeýle diýip yglan etmegi dowam etdireris: 'Garaň, gelin alyjy gelýär; ony garşylamaga çykmagyňyz gerek;' we 'Onuň höküm beriş sagady geldi.' Biz dünýäni we kilisäni özleriniň 'parahatçylyk' aýdymlaryndan oýanmaga we Hudaýyň merhemet tekliplerine gulak asmaga belent ses bilen çagyrmagy dowam etdireris diýip umyt edýäris. Biz Rebbiň gelmegine garaşmagy we gözegçilik etmegi dowam etdirmekçi, onuň gelmeginiň örän golaýdygyna ynanýarys."

GSAM 155Olaryň Işiniň Goranyşy

GSAM 155.11844-nji ýylyň 21-nji martyndan öň we şol seneden derrew soň Adwentistleriň öz işlerine nähili garandyklary barada gowy düşünje, J. V. Himes, S. Bliss we A. Hale tarapyndan neşir edilen Advent Herald žurnalynyň 1844-nji ýylyň 13-nji noýabryndaky "Goramak" atly makalasyndan alnan aşakdaky sitatany okaýarka alyp bolýar:—

GSAM 155.2"Biz pikirlerimizi kabul etmekde çalt hereket etmedik. Biz hakykaty gözleýän halal we samimi gözlegçiler bolandygymyza ynanýarys. Biz Halasgärimiziň Mukaddes Ýazgylary öwrenmegiň buýrugyna eýerdik. Öz akyl-paýhasymyza däl-de, ýol-ýörelge we ýol görkezmäge Hudaýa ýüz tutduk we ädimlerimizi dogry ugrukdyrjakdygyna ynanyp, özümizi onuň altaryna goýmaga çalyşdyk. Biziň garşymyzda öňe sürlen ähli delilleri hakykaty bilmek we ýalňyşlykdan gaça durmak baradaky samimi islegi bilen seljerdik; ýöne garşydaşlarymyzyň dürli we köp görnüşli pozisiýalarynyň diňe biziň garaýyşlarymyzy berkitendigini boýun almaly. Biz dogry ýa-da ýalňyş bolsak-da, garşydaşlarymyzyň dogry bolup bilmejekdigini gördük; olar özara ylalaşykda däldiler. Her biriniň argumentleri şonça gowşak we çagalyk derejesinde bolup, olar özleriniň eden işlerini yzygiderli ýatyrmaga mejbur boldular; we ters we bir-birine garşy garaýyşlary bilen olar näçe dürli görnüşde biziň pikirlerimize garasalar-da, biri-birleriniň pikirlerine ynamlarynyň ýokdugyny subut etdiler. Mundan başga-da, Rebbiň derrew geljekdigini inkär etmäge synanyşýanlaryň biri ýa-da birden köpüsi biziň tutumymyzyň esasy nokatlarynyň hemmesinde bizi goldady. Biz mukaddes ýazgylaryň sözme-söz terjimesine eýe bolup duran mahaly, garşydaşlarymyz mukaddes ýazgylara sözme-söz manyda düşünilmeli däldigini subut etmäge boşuna synanyşdylar; emma ýerine ýetirilen her bir pygamberlik iň kiçi jikme-jikliklerine çenli sözme-söz görnüşde boldy.

GSAM 156Umydyň Öçmeginiň düşündirişi

GSAM 156.1"Emma wagt — 1843-nji ýyl, ýahudi ýyly — geçdi, we biz Patyşany gözelliginde görmän umytdan düşdük. Biziň garşydaşlarymyz bolsa, ynanjymyzyň ähli aýratyn häsiýetleriniň ýalan bolandygyny subut edipdir diýip çyn ýürekden pikir etdiler; we biz hem, dogry adamlar hökmünde, tutumymyzyň hemmesinden ýüz öwüreris diýip garaşdylar. Şonuň üçin olar biziň umydymyza henizem berk ýapyşyp, Patyşamyza garaşýandygymyzy görüp haýran galdylar.

GSAM 156.2"Biz bolsa, gynançlyk duýan mahalymyzda-da ruhdan düşmegiň hiç bir sebäbini görmedik. Mukaddes ýazgylaryň görkezýändigini gördük: garaşmak döwri bolmaly, we wiziýa gijikýän mahaly biz oňa garaşmaly. Şeýle hem biz ýylyň ahyrynda, hatda kronologiýamyzyň dogrydygy çaklansa-da, şol döwrüň doly tamamlanmajakdygyny, onuň diňe şu ýylyň dowamynda ýerine ýetirilip biljekdigini gördük; emma biz dünýäniň öňünde aç-açan we doly ykrar etdik: uly ynam bilen garaşan takyk nokadymyzda ýalňyşdyk; ýöne şol ýalňyşlygymyza garamazdan, bu meseläniň içinde Hudaýyň elini görýäris. Biz onuň şol yglanaty dünýä üçin duýduryş, kilise üçin synag hökmünde ulanandygyny görýäris. Ol öz halkyny garaşmak pozisiýasyna getirdi. Ol ady üçin azap çekmäge taýyn bolanlary ýüze çykardy. Ol Rebbiň gelmeginiň habarynyň kimiň üçin uly şatlyk habary, kimiň üçin bolsa gulaklaryna ýakmajak ses bolandygyny görkezdi. Ol äleme kimleriň Rebbiň gaýdyp gelmegini hoşniýet bilen garşy aljakdygyny, kimleriň bolsa ony ikinji gezek gelende, ýahudylaryň ilkinji gelmeginde etdikleri ýaly ret edjekdigini görkezdi. Biz muny Hudaýyň maksadynyň ýerine ýetirilmeginiň bir ädimi hökmünde, bu 'onuň taýýarlyk gününde', diňe Rebbiň islegini gözlejek bir halky öňe sürmek üçin kabul edýäris, şonda olar onuň gelmegine taýýar bolarlar."

GSAM 1571844-nji ýylyň martyndan soňky hereketiň taryhy

GSAM 157.11844-nji ýylyň 21-nji martyndan soňky adwent hereketiniň gysgaça taryhy aşakdaky ýazgyda berilýär; ol Signs of the Times gazetiniň 1844-nji ýylyň 31-nji oktýabryndaky sanyndan alnan:—

GSAM 157.2"1843-nji ýylyň—ýahudi ýylynyň—geçip bolmagyndan soň, Adwentistleriň uly köpüsi indiki wagtda belli bir döwürleri hiç hili kesgitlilik bilen hasaplap bolmajakdygyna ynandy. Olar ynanýardylar, biz kronologiýamyz görkezýän ýerde, ähli pygamberlik döwürleriniň ahyrynda, şol döwürleriň tamamlanmagy bilen geljegi garaşylýan ýerde durýandygymyza; we diňe kronologiýamyzyň Hudaýyň wagtyndan mümkin bolan tapawudyna deň bolan az wagt garaşmaly bolsak-da, takyk wagty anyklamak üçin başga hiç bir alamatymyz ýokdugyna. Olaryň ählisi lampalaryny alyp gelin alyjy bilen duşuşmaga çykdylar; ýöne gelin alyjy garaşylan wagtyň (1843) geçip gitmegine garamazdan gelmedi. Bu wiziýanyň gijikmegi döwründe hemmeler onuň gijikdirilip bolmajakdygyna we her pursat garaşylýandygyna ynanyp, garaşmaga berk ygrarly ýaly görünýärdiler. Emma gysga wagtda köpçülikleýin adamlaryň geljek üçin planlar düzýändigi, eger olar Rebbiň şu ýyl geljekdigine ynananynda şeýle planlar düzmejekdigine we şonuň üçin Rebbiň derrew görünmegine bolan duýgynyň ýitip, olar bu barada ukyda galandyklaryna aýdyň boldy. Başgaça aýdylanda, olar onuň islendik gün gelip biljekdigini ýa-da biraz gijikdirilip biljekdigini, şol aralykda bolsa olar dynç alyp biljekdigini pikir etdiler. Elbetde, bu Halasgärimiz aýdany ýaly boldy: 'Gelin alyjy gijikýän mahaly olaryň hemmesi irkildi we uklady.'

GSAM 1571844-nji ýylyň güýzüne üns çekildi

GSAM 157.3"1843-nji ýylyň maý aýynda dogan Miller bizleriň ünsüni iýewreý mukaddes ýylynyň ýedinji aýyna çekip, bu aýda ikinji gelmegi görkezýän alamatlaryň bellenýändigini aýtdy; we geçen güýzde biz şol wagta uly gyzyklanma bilen garaşdyk. Ol geçenden soň, dogan S. S. Snow görnüşlere görä, Rebbiň gelşi bolanda, onuň ýedinji aýyň onunjy güni bolmalydygy baradaky pikiri doly kabul etdi; ýöne haýsy ýyl boljakdygy barada anyk pikirde däldi. Soňra ol pygamberlik döwürleriniň hakykatda şu ýyl, 1844-nji ýyla çenli tamamlanmaýandygyny gördi; Soňra ol şu ýyl oktýabryň 22-si töwereginde — ýedinji aýyň onunjy güni — şöhratly Rebbiň geljegine şaýat boljakdygymyza berk ynandy. Muny geçen bahar we tomus döwürlerinde Nýu-Ýorkda, Filadelfiýada we beýleki ýerlerde wagyz etdi; köp adam onuň garaýyşlaryny kabul etse-de, onuň täsirleriniň anyk alamatlary takmynan iýul aýyna çenli görünmedi.

GSAM 158Meýdanlarda Galyp Galan Ekinler

GSAM 158.1"Möwsümiň başynda New Hampshire ştatynyň demirgazygyndaky käbir doganlarymyz Rebbiň başga bir gyş gelmezden öň geljekdigine şonça berk ynanyp, ekerançylyk meýdanlaryny ekiş etmediler. Iýulyň ortalarynda — bu Ýahudi gün-ýylynyň gijesiniň ortasynyň agşamky pursady (agşam-ertir, bu Ýahudi ýylynyň başy bolan aprel aýynyň täze aýyndan hasaplananda) — meýdanlaryna tohum sepip, ekin eken beýleki adamlar Rebbiň derrew geljekdigi baradaky duýgy bilen şonça täsirlenip, ynançlaryna laýyklykda ekinlerini ýygnap bilmediler. Käbir adamlar meýdanlaryna girip ot kesmäge başlanda, işini dowam etdirmekden düýbünden gaýdyp galdylar we borç duýgularyna laýyklykda ekinlerini meýdanda duruzup goýdular, ynançlaryny işleri bilen subut etmek we şonuň bilen dünýäni aýyplamak üçin. Bu ýagdaý Täze Angliýanyň demirgazyk sebitlerinde çalt ýaýrap başlady.

GSAM 158Gelişiň Öňünde Geçiriljek Höküm

GSAM 158.2"Şol bir wagtyň özünde Maine ştatyndaky dogan-ýaranlarymyz hökümiň Reb gelmezden öň bolmalydygyny; onuň hasyl ýygnamak bilen gabat gelýändigini we diňe dünýäniň ahyrynda däl-de, ahyryndan derrew öňki döwürde bolýandygyny kabul etdiler. Bu garaýşa laýyklykda olar biziň höküm döwründe ýaşaýandygymyzy, bölüji çyzygyň çekilýändigini we Hudaýyň gullarynyň alnlaryna möhür basylýandygyny pikir etdiler; munuň ýerine ýetirilmegi ýeriň dört ýelini saklaýan dört perişdäniň (Ylham 7:1) öz tutuşlaryny goýbermek üçin signal bolar.

GSAM 159Gije Ortasy Oýanma

GSAM 159.1"Iýulyň ortalarynda imandan daşlaşanlary gaýtadan yzyna gaýtarmakdaky Hudaýyň ak patasy şol döwrüň yglan edilmegine goşuldy, we agzalýan garaýyşlaryň haýsydyr birini kabul edenler öz hereketlerinde aýdyň üýtgeşmeleri we çak edilşi ýaly, ukydan birden oýanmagy görkezdiler. 'Gijäniň ortasynda bir ses eşidildi: Garaň, gelin alyjy gelýär; ony garşylamaga çykmagyňyz gerek. Şonda ähli bu bakiralar turup, çyralaryny düzetdiler.' Iýul aýyndan başlap, bu hereketler Täze Angliýanyň dürli künjeklerinde we biri-birinden aýry bolup başlady; ýöne olar hemmesi Hudaýyň ak patasy bilen, çyralary öçmäge golaý bolan köp adamy gaýtadan yzyna getirmekde we mukaddesleriň mukaddeslenmeginde ýardam etdi. Ekseter lager ýygnagynda bu täsirler hemmesi birleşip, bir uly hereketi döretdi we ýurtdaky ähli adwent toparlaryna çalt ýaýrap başlady."