16-njy Bap — Üçünji Perişdäniň Habary

GSAM 247.1"ÜÇÜNJI perişde olaryň yzyna düşüp, ýokary ses bilen şeýle diýdi: Eger kimdir biri haýwana we onuň keşbine ybadat etse we alnyna ýa-da eline belligini alsa, şol adam Hudaýyň gaharynyň gazap kasesine garyşyksyz dökülýän şerabyny içjek; we ol mukaddes perişdeleriň we Goýunçagyň öňünde ot we kükürt bilen azap çekjek; we azaplarynyň tüssesi hemişe we hemişe asmana çykýar; we haýwana we onuň keşbine ybadat edýänler, hem-de adynyň nyşanyny alýanlar gijede-de gündizde-de dynçlyk tapmaýarlar. Bu ýerde mukaddesleriň sabyrlylygy bar; bu ýerde Hudaýyň buýruklaryny we Isanyň ynamyny saklaýanlar bar."¹

GSAM 247Mukaddes Kitapdaky iň çynlakaý duýduryş

GSAM 247.2Bu Mukaddes Kitapda bar bolan iň çynlakaý duýduryşdyr, we dünýäniň taryhy ýazgylarynda bu habaryň geçmişde eşidilenligine hiç hili şaýatlyk ýokdugy anyk. Bu seriýanyň birinji we ikinji perişdeleriniň häzirki nesle degişli bolandygynyň subut edilmegi, bu habaryň geçmiş asyrlara degişli däldigini iň aýdyň görkezýär.

GSAM 247.31847-nji ýylda Pastor J. V. Himes şeýle diýdi:—

GSAM 247.4"[Ylham kitabynyň] on dördünji bapy heniz edilmedik, güýçli synag döwründe adamzada duýduryş hökmünde haýran galdyryjy bir çagyryşy hödürleýär. 9–11-nji aýatlar. Bu ýerden başga, Hudaýyň kitabynda gazap baradaky şeýle gorkunç bir duýduryşy tapmak mümkin däl. Şeýle gorkunç duýduryşy talap etmek güýçli synagy aňlatmaýarmy?"²

GSAM 248Ybadathana Açyldy—Sanduk Göründi

GSAM 248.1J. N. Andrews bu habar barada şeýle diýdi: "Gökteki mukaddeslikleriň iň mukaddesi açylýar we şol ýerde Sandukanyň görünmegi ýedinji perişdäniň ses çykarmagy bilen baglanyşykly wakadyr. Biziň uly Baş ruhanymyzyň gullugy iki müň üç ýüz gün tamamlananda şol otaga geçirilýär we biz mukaddesligiň açylmagyny birinji perişdäniň yglan edilişi bilen görkezilen şol döwrüň gutarmagy hökmünde düşünýäris. Biziň Baş ruhanymyzyň iň mukaddes ýere girip, Hudaýyň sandygynyň öňünde gulluk etmegi kilisäniň ünsüni şol sandykda saklanýan Hudaýyň buýruklaryna çekýär. Şol pursatdan bäri Hudaýyň buýruklary gök mukaddes ýerden şöhle saçýar.

GSAM 248Şabat gününiň üýtgemegi

GSAM 248.2Dördünji buýrugyň, käbir asyrlar mundan ozal, Rebbiň dynç gününiň ýerine paganyň ýekşenbe baýramy hökmünde üýtgedilendigi inkär edip bolmajak hakykatdyr. Bu üýtgeşiklik Mukaddes Ýazgylaryň her ýerde ýedinji gününi Rebbiň ýeke-täk hepdelik Şabaty hökmünde ykrar edýänine aç-açan garşylykda amala aşyryldy. Ol uly dininden ýüz öwüriji tarapyndan amala aşyryldy; Daniýel onuň "zamanlary we kanunlary üýtgetmäge oýlanar" diýip çaklamagyny aýdypdyr. Bu güýç esasan dünýäniň hemmesi tarapyndan ybadat edilmegi talap ediljek haýwan bilen birmeňzeşdir. We uly gyzyklandyrýan hakykat şundan ybaratdyr: uzak wagtlap depelenen bu buýruk häzir aklanyp, Hudaýyň halky ony beýleki dokuz buýruk bilen bilelikde berjaý etmäge başlaýar. Hudaýa şükürler bolsun, ol galanlary ejdere garşy soňky göreşe we mukaddes şäheriň gapylaryndan içeri girip kabul edilmäge taýýarlap barýar. Ylham 12:17; 22:14. Apostasiýanyň Şabatyna garşy dördünji buýrugyň aklanmagy we Hudaýyň ähli buýruklaryny wagyz etmek, mukaddesleriň sabyr döwri we üçünji perişdäniň duýduryş döwri häzirki döwürdigine aýdyň şaýatlykdyr.³

GSAM 249.1Öňki baplarda bu habarlaryň birinjisine we ikinjisine, uly ikinji gelme yglanatynda 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabryna çenli ýerine ýetirilendigine üns berildi. Bu bapyň başyndaky ýazgy şeýle diýýär: "Üçünji perişde olaryň yzyna düşdi," ýagny birinji we ikinji perişdeleriň yzyna düşdi. Bu baglanyşykda üçünji habaryň ýüze çykmagyna ünsi çekmek belki hem gyzykly bolar.

GSAM 249Ilkinji Adwentist Şabat Saklaýjylary

GSAM 249.21844-nji ýylda "gije ýarymy çakylygy" döwründe Reb öz halkynyň aňyny ýedinji gün Şabat gününi saklamaga gönükdirmäge başlady. Adwentistler arasynda bu doktrin şeýle ýüze çykdy: Rachel Preston, ýedinji gün Baptist, Nýu-Hempshir ştatynyň Waşington şäherine göçdi, ol ýerde Adwentistler kilisasy bardy.⁴ Ol Adwent doktrinasyny kabul etdi we takmynan kyrk agzadan ybarat şol kilise onuň missiýa işleri arkaly dördünji buýrugyň Şabatyny kabul etdi. Bu bolsa şol mowzuk boýunça barlag işleriniň alnyp barylmagyna sebäp boldy. 1844-nji ýylyň 5-nji sentýabryndaky Cry neşirinde şeýle okalýar: "Köp adamlar ýedinji gününi bellemeli diýlip çak edilýän borçnamanyň bardygy barada çuňňur oýlanýarlar." Bu beýanat redaksiýa makalasynda berildi, onda ýekşenbe güni saklamagyň talaplaryny esaslandyrmak üçin gowşak synanyşyk edildi. Mowzuk 12-nji sentýabr sanynda dowam etdirildi, onda köp adamyň çuňňur we ünsli öwrenmegine itergi berýän aşakdaky ähmiýetli beýanat berildi:—

GSAM 249Ýedinji Gün Kanun tarapyndan bellenen ýeke-täk gündür

GSAM 249.3"Geçen hepde biz şu netijä gelip galdyk: Hristianlaryň kanun esasynda mukaddes wagt hökmünde aýratyn bir döwri aýyrmagy talap edilmeýär. Eger bu netije nädogry bolsa, onda biz pikir edýäris, kanun esasynda bellenen ýeke-täk gün ýedinji gündir."

GSAM 250T. M. Preble-niň esseýi

GSAM 250.1Adwentistleriň bir bitewi jemgyýet hökmünde ünsi Şabat meselesine T. M. Preble tarapyndan 1845-nji ýylyň 13-nji fewralynda ýazylan we 1845-nji ýylyň 28-nji fewralynda Maine ştatynyň Portland şäherindäki Hope of Israel neşirinde çap edilen esse arkaly çekildi. Mukaddes Kitapdaky Şabat baradaky iddialary we onuň uly apostasiýa netijesinde ýekşenbe gününe üýtgedilendigini görkezenden soň, ol şeýle belleýär: "Şeýlelikde, Daniýel 7:25-de agzalan kiçi şahyň 'zamanlary we kanunlary' üýtgedýändigi ýerine ýetirildi. Şonuň üçin meniň pikirimçe, ilkinji gününi Şabat hökmünde saklaýanlar hemmesi papanyň ýekşenbe gününi saklaýanlary we Hudaýyň Şabatyny bozýanlarydyr."⁵

GSAM 250J. B. Cook Şabat Soragy barada

GSAM 250.2Şondan soňra çapdan J. B. Cookyň bir makalasy çykdy; onda ol ýekşenbe gününi Şabat hökmünde saklamak üçin Mukaddes Ýazgylarda hiç hili deliliň ýokdugyny görkezdi we şu gysgaça beýanaty ulandy: "Şeýlelik bilen, belki-de habarsyzlykda papanyň Şabat baýdagy astynda ýelkeýänleriň ýelkenlerinden ähli ýel aňsatlyk bilen aýrylýar."

GSAM 250.3Bu iki adamyň Şabat saklamagy gysga möhletli bolsa-da, olar aňsatlyk bilen togtadylmajak bir hereketi başlatdylar. "Papanyň ýekşenbe saklaýjylary," "Hudaýyň buýrugyny bozýanlar" we "papanyň Şabat baýdagy astynda ýelkeýänler" diýen şygarly sözler bu meseläniň hakykatyny bilmek isleýän ýüzlerçe adamyň dilinde aýdylyp durdy. Massachusetts ştatynyň Fairhaven şäherinden bolan Pastor Jozef Beýtsiň ünsüni şeýdip özüne çekdiler we ol 1845-nji ýylda Şabat gününi kabul etdi.

GSAM 250Jozef Beýts Şabat gününi kabul edýär

GSAM 250.4Onuň tejribesi şeýle boldy: Nýu-Hempshir ştatynyň Waşington şäherinde Şabat gününi saklaýan adamlaryň bardygyny eşideni üçin, ol şol kilisä baryp, meseläniň nämedigini görmek kararyna geldi. Şonuň üçin ol şol kilisä baryp, olar bilen bu temany öwrenende olaryň dogrydygyny gördi we derrew Şabat meselesindäki bu täze düşünjäni kabul etdi. New Bedford, Massachusets'e gaýdyp gelende, New Bedford bilen Fairhaven arasyndaky köprüde abraýly bir dogan bilen duşuşdy; ol oňa şeýle ýüzlendi: "Kapitan Beýts, näme täzelik?" Pastor Beýts şeýle jogap berdi: "Täzelik şundan ybarat: ýedinji gün biziň Hudaýymyz Rebbiň Şabat günüdür." "Gowy," diýdi ol adam, "men öýüme gidip, Mukaddes Kitabymy okaýaryn we munuň hakda syn ederin." Ol hem şeýle etdi, we indiki duşuşyklarynda bu dogan Şabat hakykatyny kabul edip, oňa eýerdi.

GSAM 251Şabat baradaky Birinji Kitap

GSAM 251.2Pastor Beýts derrew bu hakykaty ştatdan ştata wagyz etmäge başlady. Ol çaltlyk bilen Şabat meselesi boýunça kitap ýa-da hatda bir broşýura işinde uly kömek etjekdigini gördi we onuň ruhy Hudaýyň Ruhy bilen bu mowzukda bir zat ýazmaga we neşir etmäge höweslendi. Emma pul bolmazdan muny nähili edip boljakdygy sorag bolup durdy, sebäbi onuň elinde diňe bir York şillini (on iki ýarym sent) bardy. Okyjy üçin gyzykly bolup biler, bu meseläniň tejribesini onuň 1855-nji ýylda maňa gürrüň berşi ýaly gürrüň bermek.

GSAM 251Dört funt un

GSAM 251.3Ol Hudaýyň öňünde doga edýän mahaly kitap ýazmaga karar berendigini we ony neşir etmegiň ýolunyň açyljakdygyna ynanýandygyny aýtdy. Şonuň üçin ol işini başlamak üçin stolyň başyna Mukaddes Kitap we Mukaddes Kitabyň söz görkezijisi bilen oturdy. Bir sagadyň içinde Beýts hanym otaga girip: "Jozef, çöregi bişirmek üçin ýeterlik unum ýok" diýdi we şol bir wagtda gerek bolan başga-da käbir kiçi zatlaryny hem belledi. "Näçe un ýetmeýär?" diýip sorady kapitan Beýts. "Takmynan dört funt," diýdi ol. "Gowy," diýip jogap berdi. Ol otagdan çykyp baranyndan soň, ýakyndaky dükana baryp, dört funt uny we beýleki zerur zatlary satyn aldy, öýe getirdi we ýene-de ýazuw stolunyň başyna oturdy. Az wagt geçmänkä, Beýts hanym gelip, stoluň üstündäki zatlary görüp: "Bu un nireden geldi?" diýip haýran galdy. "Näme üçin," diýdi kapitan, "ýeterlik dälmi? Sen dört funt isleýändigiňi aýdypdyň." "Hawa," diýdi ol, "emma ony nireden aldyň?" "Men satyn aldym," diýdi ol; "bu bişirmegi tamamlamak üçin isleýän mukdaryň dälmi?" "Hawa," diýip dowam etdi Beýts hanym, "ýöne dünýäniň ähli künjeklerine New Bedforddan gämiler süren bir adam bolan Kapitan Beýts, siz çykyp dört funt un satyn aldyňyzmy?" "Hawa, bu bişirmegi tamamlamak üçin gerek bolan mukdar dälmi?" "Hawa," diýdi Beýts hanym, "ýöne siz dört funt(!) un satyn aldyňyzmy?"

GSAM 252Hakykat üçin on bir müň dollar sarp edildi

GSAM 252.1Tez wagtdan soň başga bir synag geldi. Kapitan Beýts deňizden çykanda bir gämidäki paýyny 11 000 dollara satdy, ýöne häzir hakykatyň ýoluny öňe sürmek üçin ähli pulyny sarp edipdi. Şu wagta çenli Beýts hanym onuň hakyky maliýe ýagdaýyndan habarsyzdy, ýöne ol häzir ony habardar etmeli diýip pikir etdi we sowukganlylyk bilen: "Aýal, men şol zatlara dünýäde galan soňky pulumy sarp etdim," diýdi. Agyryly gözýaşlar bilen Beýts hanym sorady: "Indi näme ederis?" Kapitan turdy we gämisini dolandyrýan kapitan häsiýetiniň ähli mertebesi bilen aýtdy: "Men kitap ýazjak; ony ýaýradyp, bu Şabat hakykatyny dünýäniň öňünde ýaýradajak." "Boldu," diýdi Beýts hanym gözýaşlarynyň arasyndan, "biz näme bilen ýaşarys?" "Reb ýoly açar," diýip Kapitan Beýts ýylgyryp jogap berdi. "Hawa," diýdi Beýts hanym, "Reb ýoly açar! Sen hemişe şony aýdýarsyň," we gözýaş döküp otagdan çykyp gitdi.

GSAM 252Garaşylmadyk üpjünçilik

GSAM 252.2Kapitan Beýts ýarym sagatlap işini dowam etdirenden soň, poçta edarasyna baryp görmeli diýen pikir gelip galdy, sebäbi oňa şol ýerde hat gelipdi. Ol bardy we hakykatdanam bir hat bardy. Şol döwürde hatlaryň poçta tölegi bäş sent bolup, tölegi öňünden töläp goýmak islege baglydy. Bu hatyň ýazyjysy näme üçindir poçta tölegini tölemändir. Şonda Kapitan Beýts ýene-de bir gezek özüni pes duýdy, sebäbi ol gowy tanyş bolan poçta müdiri Drew'e puly ýokdugy üçin tölegi töläp bilmejekdigini aýtmaly boldy; ýöne ol: "Nireden gelýändigini görmäge rugsat berersiňizmi?" diýdi. "Alyp git," diýdi poçta müdiri, "tölegi başga wagt tölersiň." "Ýok," diýdi kapitan, "poçta tölegi tölenmänçe haty ofisden çykarmaryn." Haty elinde tutan mahaly ol: "Meniň pikirimçe, bu hatda pul bar," diýdi we poçta müdiri tarap öwrülip: "Ony açyp bilersiňizmi? Eger içinde pul bolsa, poçta tölegini çykaryp bilersiň; eger däl bolsa, men ony okamaryn," diýip sorady. Poçta müdiri onuň haýyşyny ýerine ýetirdi we näme görseňiz, hatda on dollarly banknota bardy. Haty okap, ony ýazan adamyň Rebbiň onuň aňyna Pastor Beýtsiň pula mätäçdigi baradaky pikiri şeýle güýçli salandygy üçin puly oňa gyssagly iberendigini aýdandygyny bildi; ol howlukmaçlykda poçta tölegini tölemegi ýatdan çykaran bolmagy mümkin.

GSAM 253.1Poçta tölegini töläp bolansoň, ol azyk dükanyna baryp, 4 dollara bir barel un satyn aldy, üstesine-de kartoşka, şeker we beýleki zerur harytlary hem aldy. Harytlary nirede düşürmeli diýip görkezme berende, ol: "Ehtimal, aýal olar şu ýere degişli däl diýer, ýöne onuň aýdýanlaryna üns bermäň; harytlary öňdäki galereýa düşüriň" diýdi.

GSAM 253.2Soňra ol çap ediş edarasyna baryp, takmynan ýüz sahypalyk bir risalanyň müň nusgasyny çap etdirmek üçin şertnama baglaşdy; nusga berlen badyna çapçylar ony mümkin boldugyça çalt harpa geçirmeli we oňa barlag nusgalaryny ibermeli diýlip ylalaşyldy. Ol işiň hakyny pul geldigiçe tölärdi we hasaplar doly tölenýänçä kitaplar edaradan çykarylmazdy.

GSAM 253.3Kapitan Beýts özüne hiç kimiň pul bergili däldigini gowy bilýärdi, ýöne bu kitaby ýazmagy borjy hasaplady, sebäbi Rebbiň zerur wagtynda adamlaryň ýüreklerine täsir edip, puly ibermäge iterjekdigine ynanýardy. Kagyz, galam we ş.m. satyn alandan soň, öý üçin gerekli zatlaryň hem onuň öňünden gelmegine mümkinçilik berip, ol öýüne barýan köçäniň başyna geldi. Harytlaryň şol ýerde durandygyny görüp, ol öýe arkadaky gapydan girip, ýene-de iş stolunyň başyna oturdy. Beýts hanym gelip, tolgunyp: "Jozef, öňdäki veranda seret! diýdi. Ol zatlar nireden geldi? Bir ýük daşaýjy gelip, ony düşürjek boldy. Men oňa bu zatlaryň bu ýere degişli däldigini aýdandym, ýöne ol düşürjek boldy." "Bolýar," diýip Kapitan Beýts aýtdy, "dogry ýaly." "Ýöne," diýip Beýts hanym sorady, "ol nireden geldi?" "Bolýar," diýip Kapitan aýtdy, "Reb iberdi." "Hawa," diýdi Beýts hanym, "Reb iberdi; şony hemişe aýdýarsyň." Soňra ol haty aýalyna uzatdy we: "Muny oka, şonda nireden gelendigini bilersiň," diýdi. Ol ony okaýar-okamaýar, başga bir agyr gözýaş bilen gaýtadan çekildi; ýöne bu gözýaş ilkinji gözýaşdan başga häsiýetli boldy; gaýdyp gelende bolsa ynamsyzlygy üçin kiçigöwünlilik bilen ötünç soraýar.

GSAM 254Kitap üçin gelýän pul

GSAM 254.1Ýazmak we çap etmek işi ilerledikçe, kapitan Beýts wagtal-wagtal poçta arkaly we başga-da ýollaryň üsti bilen, käwagt hiç wagt görmedik adamlardan hem pul alýardy. Ol puly alanyndan soň, ony çapçylara gowşuryp, kitap hasabyna goşýardy. Ahyrynda kitaplaryň hemmesi çap edilip gutarlandy we dogan Beýts üçin garaşylmadyk bir çeşmeden hasabyň galan bölegi tölendi; şonuň üçin kitaplaryň aýlanyşygynda bir gün hem gijä galmady.

GSAM 254Soňky Hasap Tölenildi

GSAM 254.2Memphis, Miçiganly H. S. Gurney maňa 1884-nji ýylyň martynda gürrüň berdi: Pastor Beýtsiň kitaby tamamlanan şol irden ol hiç haçan tölemejekdigini aýdan bir adamdan talap etmegiň kanuny möhleti geçen bergi haty boýunça 100 dollar aldy. Bu puly alanyndan soň, ol Pastor Beýtsiň Şabat hakyndaky risalesiniň soňky hasabyny tölemek üçin onuň bir bölegini sarp etmegi hoşallyk bilen kabul etdi. "Emma," diýdi jenap Gurney, "Dogan Beýts kitabyň hasabynyň galan bölegini kimiň töländigini ölüm gününe çenli bilmedi." Şabat hakykatyny çap etmekde Pastor Beýtsiň bu tejribesi, Şabat meselesindäki hakykatyň neşir edilmeginiň ilkinji günlerinden başlap, halkymyza şeýle diýýärdi: "Bu ugurda öňe gidiň we ilerledigiňizde Hudaýyň aladasynyň ýoly açjakdygyna garaşyň."

GSAM 255Pastor Beýtsiň Wiziýalardan Şübhelenmegi

GSAM 255.1Aşakdaky beýanat, Life Sketchesden gysgaldylan, pygamberlik sowgady bilen Şabat reformasynyň nähili birleşendigini görkezýär:—

GSAM 255.21846-njy ýylda Massachusets ştatynyň New Bedford şäherine eden saparynda Miss Harmon Pastor Jozef Beýts bilen tanyşdy. Ol Adwent ynanjyny ir kabul edipdi we bu işiň ugrunda işjeň zähmet çekýärdi. Ol hakyky hristian jenapydy, edepli we mähriban. Ol Miss Harmon-a öz gyzy ýaly mähirli garady. Onuň gepleşini ilkinji gezek eşideninde ol uly gyzyklanma bildirdi we ol gutaransoň turup: "Men şübheçi Tomas. Men wiziýalara ynanmaýan. Emma eger gyz doganyň şu agşam gürrüň berýän şaýatlygynyň hakykatdan hem Hudaýyň bize ýüzlenýän sesidigine ynanmagy başarsam, men ýaşaýan adamlaryň iň bagtlysy bolardym diýdi. Ýüregim çuňňur duýgulanyp dur. Men çykyş edijiniň samimi bolandygyna ynanýaryn, ýöne onuň bize gürrüň berýän ajaýyp zatlaryň hakykatdan hem oňa görkezilenligini düşündirip bilmeýärin."

GSAM 255Miss Harmon Şabat gününi kabul edýär

GSAM 255.3Pastor Beýts Şabat gününi saklaýardy we onuň ähmiýetini nygtady. Miss Harmon şol wagt onuň ähmiýetini duýmady we Pastor Beýtsiň dördünji buýrugy beýleki dokuz buýrugyndan has köp nygtamakda ýalňyşdy diýip pikir etdi. Emma Reb oňa gök mukaddes ýerini görkezdi. Hudaýyň ybadathanasy gökde açyldy we oňa merhemet oturgyjy bilen örtülen Hudaýyň sandugy görkezildi. Iki perişde sandugyň iki ujunda durupdy, kanatlaryny merhemet oturgyjynyň üstünden ýaýyp, ýüzlerini oňa gönükdiripdi. Onuň bilen bile bolan perişde oňa munuň Hudaýyň barmagy bilen ýazylan Hudaýyň kanunyna hormat we haýranlyk bilen seredýän ähli gök goşunyny aňladýandygyny aýtdy. Isa sandukyň örtügini göterdi, we ol on buýrugyň ýazylan daş plitalary gördi. Ol on buýrugyň edil merkezinde ýerleşen dördünji buýrugy, ony gurşap alýan ýumşak ýagtylyk halkasy bilen görende haýran galdy. Perişde şeýle diýdi: "Bu on buýrugyň arasynda diňe gökleri, ýeri we olaryň içindäki ähli zady döreden diri Hudaýy kesgitleýänidir. Ýeriň binýatlary salnan mahaly, Şabat gününiň binýady hem salyndy." Oňa hakyky Şabat saklansa, hiç haçan ynançsyz ýa-da ateist bolmazdygy görkezildi. Şabat gününiň saklanmagy dünýäni putperestlikden gorardy.

GSAM 256.1Dördünji buýruk aýak astyna alyndy, şonuň üçin biz kanundaky boşlugy doldurmaga we ezilen Şabatyň goragy üçin çykyş etmäge çagyrylýarys. Günä adamy, özüni Hudaýdan ýokary goýup, döwürleri we kanunlary üýtgetjek diýip pikir eden, Şabaty hepdäniň ýedinji gününden birinji gününe geçirdi. Muny edip, ol Hudaýyň kanunyny bozdy.

GSAM 256.2Hudaýyň uly güni gelmezden az salym ozal, anti-Mesih tarapyndan bozulan Hudaýyň kanunyna ygrarly bolmaga gaýdyp gelmegiň zerurdygyny duýdurmak üçin bir habar iberilýär. Kanunda bolan bozulma barada öwretmek we nusga görkezmek arkaly üns çekilmeli. Şeýle hem oňa Ylham 14-nji bapdaky Hudaýyň buýruklaryny we Isanyň ynanjyny yglan edýän üçünji perişdäniň bu habary kabul edýän we dünýä Hudaýyň buýruklaryny we kanunyny göz göreji ýaly saklamaga duýduryş berip, sesini ýokarlandyrýan adamlary aňladýandygyny görkezdi, we bu duýduryşa jogap hökmünde köp adamlaryň Rebbiň Şabat gününi kabul etjekdigini görkezdi.⁶

GSAM 256.3Miss Harmon we Pastor Beýtsiň bu tejribesi Rebbiň iş usulyna gabat gelýärdi. Pastor Beýts Miss Harmon we Pastor Uaýtyň ünsüni Şabat meselesine çekip, Mukaddes Ýazgylardan Hudaýyň üýtgeşmeýän kanunynyň talaplaryny olara düşündirdi. Miss Harmon takmynan on sekiz aýlap Rebden gelen ýörite aýan etmeler bilen ýalkansa-da, bu mowzuk boýunça öň hiç zat görkezilmändi. Indi Rebbiň wagty gelip ýetdi; ynançlylar Onuň kanunyny berjaý etmek üçin göterilip, pygamberlik sowgady arkaly olara ýagtylyk berildi we şonuň bilen Onuň iş usulyna laýyklykda üçünji perişdäniň habary – "Hudaýyň buýruklary we Isa Mesihiň şaýatlygy" – bir ýere jemlendi.

GSAM 257Üçünji Perişdäniň Habarynyň Başy

GSAM 257.1Şol wagtdan başlap üçünji perişdäniň habary, beýleki iki habar bilen baglanyşyklylykda, yglan edilmäge başlandy. Şabat hakykaty, Hudaýyň sandukasy we mukaddes ýere degişli ýagtylygyň ösmegi bilen baglanyşyklylykda, öň görkezilenleri tassyklady — geçmiş gelmek hereketiniň dogrydygyny we Rebbiň tertibine laýyk gelýändigini. Olar indi "Hudaýyň şäherine barýan ýola çykýan üç basgançak" diýilýän zadyň manysyna öňküsinden has doly düşünip bildiler.

GSAM 257Pastor Beýts Wiziýalary Hudaýdan diýip kabul edýär

GSAM 257.21846-njy ýylyň noýabr aýynda Meýn ştatynyň Topşem şäherinde geçirilen konferensiýa bar boldy, Pastor Beýts hem şol ýere gatnaşdy. Şol ýygnakda Uaýt hanym (Miss Harmonyň Pastor Jeýms Uaýt bilen nikasy barada öňde bellenildi) bir wiziýa gördi, bu wiziýa Pastor Beýtsiň olaryň ylahy gelip çykyşyna doly ynanmagyna sebäp boldy. Ol elli ýyl deňizde işleýän, kabin ýigitinden başlap gämileriň başlygy we eýesi wezipesine çenli ähli wezipeleri ýerine ýetiren adamdy. Onuň astronomiýa düşünjesi şonça ýokarydy, ol maňa aýdyşy ýaly, gök jismleri synlap, giňlik we uzaklyk boýunça deňziň niresindedigini takmynan anyklap bilýärdi. Şeýle adam tebigy ýagdaýda astronomiýa barada gürleşmäge gyzyklanardy.

GSAM 257.3Onuň bilen söhbetdeş bolanymda, ol maňa wiziýalaryň ylahy gelip çykyşyna nähili ynandygyny gürrüň berdi. Ol bir gün Uaýt hanym bilen ýyldyzlar barada gürleşmäge synanyşandygyny, ýöne tiz wagtda onuň astronomiýa barada hiç zat bilmeýändigini anykladygyny aýtdy; hakykatda, onuň aýtmagyna görä, ol bu mowzukdaky kitaplara hiç haçan seredip görmändi. Ol bu mowzukda gürleşmäge gyzyklanma görkezmedi we söhbeti täze ýer barada hem-de onuň hakda wiziýada näme görkezilendigi barada öwürdi.

GSAM 258"Asmanlaryň Açylmagy"

GSAM 258.1Öňki ýylda, 1845-nji ýylyň 19-njy aprelinde Illustrated London News žurnaly Lord Rosseden astronomlar üçin uly gyzykly bir habar çap etdi; ol öz ägirt teleskopy arkaly eden ajaýyp açyşlary, esasan-da astronomlaryň "gökteki boşluk" diýip atlandyrýan görnüşi barada gürrüň berdi. Bir agşam, ýokarda agzalan konferensiýada, jenap Curtissiň öýünde we bu hadysalara entek karar bermän duran Pastor Beýtsiň ýanynda, Uaýt hanym wiziýada bolup, ýyldyzlar barada gürrüň bermäge başlady, käbir planetanyň ýüzünde görýän gülgüne reňkli kemerleriň owadan beýanyny berdi we "Men dört aý görýärin" diýdi. "Oh," diýdi Pastor Beýts, "ol Ýupiteri synlaýar!" Soňra giňişlikde syýahat edýän ýaly hereket edip, kemerleriň we halkalaryň hemişe üýtgeýän owadanlygyny beýan etmäge başlady we "Men ýedi aý görýärin" diýdi.⁷ Pastor Beýts gygyryp: "Ol Saturnusy beýan edýär" diýdi. Soňra ol: "Men alty aý görýärin" diýdi we derrew şöhraty bilen "açylýan asmanlary" beýan etmäge başlady, ony has ýagty bir sebite açylýan gapy diýip atlandyrdy. Pastor Beýts onuň beýanatynyň haýsydyr bir awtoryň açylýan asmanlar barada ýazan we özüniň okan ähli hasabatlaryndan has ýokarydygyny aýtdy.

GSAM 258.2Ol gürläp, henizem wiziýada duransoň, Pastor Beýts aýagyna galyp: "Ah, Lord John Rosse şu gije şu ýerde bolsady diýsem!" diýdi. Pastor Uaýt sorady: "Lord John Rosse kim?" "Ah," diýdi Pastor Beýts, "ol uly iňlis astronomydyr. Men isleýärin, ol şu ýerde bolup, şol aýalyň astronomiýa barada gürrüňini we 'açylýan asmanlar' baradaky şol düşündirişi eşitsin. Bu mowzukdaky meniň okaýan zatlarymdan has öňdedir." Şol agşamdan başlap Pastor Beýts Uaýt hanymyň wiziýalarynyň onuň öz bilimine we gözegçiligine degişli däldigine doly ynandy. Munuň özi hem-de berlen tankydyň we öwredişiň häsiýeti onuň üçin olaryň Hudaýdan gelendigine subut boldy.

GSAM 259.1Bu hadysa, Uaýt hanym tarapyndan şol wiziýada beýan edilen ýaly, astronomik ýazyjylaryň arasynda seýrek agzalýan meseledir. Ony ilkinji tapyp çykan Huygens şeýle beýan edýär:—

GSAM 259Orionyň gylyjyndaky şöhle saçýan ýagtylyk

GSAM 259.2"Astronomlar Orionyň gylyjyndaky üç ýyldyzy biri-birine gaty ýakyn ýerleşdirýärler; men 1656-njy ýylda teleskop bilen orta ýyldyzy syn edenimde, şol ýerde şol ýyldyzyň ýerine on iki başga ýyldyz peýda boldy; Olaryň arasynda biri-birine golaý üç sany ýyldyz we goşmaça dört sany ýyldyz bulut arkasyndan ýalpyldap görünýärdi; şonuň üçin olaryň töweregindäki giňişlik asmanyň galan böleginden has ýagty görünýärdi; asman bolsa owadan howa sebäpli düýbünden gara reňkde bolup, perde açylyşy ýaly görünýärdi, bu açylyş arkaly bolsa has ýagty bir sebite erkin syn edip bolýardy."

GSAM 259.3William Herschel bu gökde açylan deşik barada şeýle diýýär:—

GSAM 259.4"Eger bu aralykdaky diametri 10° burç astynda görünýän bolsa, bu takmynan şeýle, onda onuň ululygy düýbünden düşünip bolmajakdyr. Hasaplamalara görä, onuň ululygy Güneşiň ölçeginden iki trillion esse uludyr."

GSAM 259Günden ýagty

GSAM 259.5Filosof Tomas Dik bu ýagtylyk nebulaýalary barada şeýle diýýär:—

GSAM 259.6"Eger biz ondan iň ýakyn ýyldyzyň uzaklygynyň ýarysyna deň aralykda ýerleşdirilen bolsadyk, şol aralyk uly bolmagyna garamazdan, ol ýerden gün ýaly şöhle saçar; has-da ýakyn aralykdaky jandarlara bolsa asmanyň uly bölegini tutup, beýan edip bolmajak şöhle bilen görünjekdi. Emma şeýle bir obýektiň iň soňky maksady, onuň ähli ugurlary we gatnaşyklary boýunça, belki-de çäksiz durmuşyň geljekki asyrlarynda ýüze çykarylar; we döredilişiň uzak giňişliklerindäki beýleki köp zatlar ýaly, ol akla älemiň şöhle saçýan we syrly sahnalarynyň has-da açylmagyny görmek isleýän arzuwy döredýär."⁸

GSAM 260.1Pastor Beýts bu mowzukdaky makalasyny jemläp, şeýle diýdi:—

GSAM 260.2"Şeýlelikde getirilen ähli şaýatlyklardan (we gerek bolsa has köp mysallary getirip bilerdik) görşümiz ýaly, asmanlarda iň ajaýyp we düşündirilmejek hadysa bar; gökde 11 milliard 314 [11,000,000,314] milden artyk aýlawly boşluk bar. Meşhur Huygens şeýle diýýär: 'Men beýleki durnukly ýyldyzlaryň arasynda munuň ýaly zat görmedim — has ýagty başga bir sebite açyk garaýyş.'"

GSAM 260Planeta Görnüşi barada Başga Bir Şaýatlyk

GSAM 260.3Ýene-de şol wiziýanyň berlen pursatynda ýerinde bolan Truesdail hanymynyň sözlerini getirýäris. Ol şeýle diýýär:—

GSAM 260.4"Gyz dogan Uaýt örän gowşak saglyk ýagdaýynda boldy, we onuň üçin doga edilende Hudaýyň Ruhy biziň üstümize geldi. Biz çaltlyk bilen onuň ýerdäki zatlary duýmaýandygyny duýduk. Bu onuň planetar dünýäni ilkinji gezek görmegi boldy. Ýupiteriň aýlaryny sesli sanap bolansoň, biraz soňra Saturnunyň aýlaryny hem sanap, ol Saturnanyň halkalarynyň ajaýyp suratlandyryşyny berdi. Soňra ol şeýle diýdi: 'Bu ýeriň ýaşaýjylary belent, mertebeli halk, ýer ýaşaýjylaryndan düýbünden tapawutly. Günä bu ýere hiç haçan girmedi.' Dogan Beýtsiň ýylgyrýan ýüzünden onuň wiziýalarynyň çeşmesi baradaky öňki şübheleriniň çalt aradan aýrylýandygyny görmek bolýardy. Biz hemmämiz bilýärdik, kapitan Beýts astronomiýanyň uly söýgüçisi bolup, köplenç gök jisimleriň ýerleşişini bize düşündirmek üçin tapýardy. Wiziýadan soň gyz dogan Uaýt onuň soraglaryna jogap berip, bu ugurda hiç haçan okamandygyny ýa-da başgaça bilim almandygyny aýdanda, ol şatlyk we bagtlylyk duýdy. Ol Hudaýy medh etdi we bu planetalar baradaky wiziýanyň oňa indi hiç haçan şübhelenmezligi üçin berilendigine ynanýandygyny aýtdy."⁹

GSAM 261Ýowuz at birden eldekileşdirildi

GSAM 261.1Topshamdaky bu duşuşykdan gysga wagt soň, wiziýalar bilen baglanyşykly başga bir täsin waka boldy; men ony Pastor Beýtsiň gürrüň berşi ýaly gürrüň berjek:—

GSAM 261.2Pastor Uaýtda bölekleýin öwredilen bir at we öň paneli bolmadyk, ýöne arabanyň öňünde basgançak we ýan oklardan demir basgançak bar bolan iki oturgyçly bazar arabasy bardy. Aty sürende örän ünsli bolmak zerurdy, sebäbi eger jylawlar ýa-da başga zat onuň gapdalyna degse, ol derrew gazap bilen depýärdi we ony çapyp gitmez ýaly hemişe dartylan jylaw bilen saklamaly bolýardy. Bu taý olaryň barmak isleýän ýerindäki bir adama degişli bolup, Pastor Uaýt öwredilmedik taýlary dolandyrmaga öwrän bolansoň, bu at bilen agyr kynçylyk bolmaz diýip pikir etdi. Emma olar bu atyň öňki gazaply hereketlerinde iki adamy öldürendigini, birini ýol kenaryndaky gaýalara basyp ezip öldürendigini bilse, belki-de az ynanardy.

GSAM 261.3Bu gezek arabadaky dört adam bardy: öňki oturgyçda Pastor Uaýt we onuň aýaly, arkadaky oturgyçda Pastor Beýts we Israel Damon. Pastor Uaýt aty dolandyrmak üçin elinden gelen ähli tagallany edýän mahaly, Uaýt hanym hakykat barada gürrüňdeş bolýardy; şonda Hudaýyň güýji jemagata gelip, ol arabada oturan ýagdaýynda wiziýa ýagdaýyna düşdi. Ol "Şöhrat!" diýip gygyryp wiziýa girende, at birden togtady we başyny peseltdi. Şol pursatda Uaýt hanym bu ýagdaýda ýerinden turup, gözüni ýokary dikip, arabanyň öňki tarapyndan aşyp, ellerini taýyň sagrysyna goýup, şaftlaryň üstüne düşdi. Pastor Beýts Pastor Uaýta gygyrdy: "At şol aýaly urup öldürer." Pastor Uaýt jogap berdi: "Reb indi aty öz gözegçiligine aldy; men aralaşmak islemeýärin." Atjagaz garry at ýaly ýumşak boldy. Ýol kenarynda kenar takmynan alty fut belende galýardy, germewiň ýanynda bolsa otly ýer bardy. Uaýt hanym, gözüni henizem ýokary dikip, bir gezekem aşak seretmän, kenaryň üstünden otly ýere çykdy, soňra birnäçe minutlap täze ýeriň gözelligini gürrüň berip, öň-arka ýöredi. Soňra ol başyny şol bir ýagdaýda saklap, eňňitden aşak düşdi, arabaň ýanyna gelip, basgançaklara çykyp, elini taýyň sagrysyna goýup, şondan soň şaftlara çykyp, ýene arabada oturdy. Oturgyja oturan pursady ol wiziýadan çykdy, we şol pursatda sürüjiden hiç hili işarat gelmänkä at ýöremäge başlap, ýoluna dowam etdi.

GSAM 262.2Uaýt hanym arabaň daşynda bolan mahaly, Pastor Uaýt aty synap görmek, onuň hakykatdanam eldekileşdirilip-eldekileşdirilmändigini anyklamak isledi. Ilki oňa diňe kamçy bilen ýumşak degdi; başga pursatlarda at depmek bilen jogap bererdi, emma indi hiç hili hereket bolmady. Soňra oňa gaty bir zarba urdy, soňra has güýçli, ýene-de has güýçli. Atçaga urgulara hiç hili üns bermedi, emma Daniýeliň olaryň hininde geçiren gijesinde agyzlary perişdeler tarapyndan ýapylan aslanlar ýaly zyýansyz görünýärdi. "Ol ýer gaty çynlakaýdy," diýip Pastor Beýts aýtdy, "we wiziýalary döreden şol Bir Güýjiň şol pursatda taýyň ýabany tebigatyny hem tabyn edendigi aýdyň görünýärdi."

GSAM 262.3Eger bu wiziýa diňe onuň bedeniniň käbir keselleriniň netijesi bolsa, onda sorag döreýär: at hem şol bir görnüşde ejir çekdimi?

GSAM 262Israel Damonyň Şaýatlygy

GSAM 262.4Maňa Pastor Beýts tarapyndan berlen habary tassyklamak üçin şu ýerde aşakdaky beýannamany berýärin:—

GSAM 262.5"Takmynan ýigrimi ýyl ozal, men Şabat gününe eýermäge başlanymdan soň, Israel Damon maňa gyz dogan Uaýtyň wiziýa görendiginiň şertlerini gürrüň berdi; şol wagt ol, Pastor Beýts we Pastor Uaýt hem-de onuň aýaly boýun egmeýän atyň arkasynda ýeňil araba bilen sürüp barýardylar. Men şu gün ýokardaky wakanyň beýanyny, Pastor Loughborough tarapyndan ýazylan görnüşde okadym we ol Pastor Damonyň maňa gürrüň berenleri bilen doly gabat gelýär." Gol: "R. S. Webber, Battle Creek, Mich., 9-njy fewral, 1891."

GSAM 263Pastor Beýtsiň Wiziýalar baradaky şaýatlygy

GSAM 263.1Pastor Beýts öz tejribesini şeýle beýan edýär:—

GSAM 263.2"Olaryň içinde söze garşy gelýän hiç zat görmesem-de, men aladalanýardym we örän kynçylyk çekýärdim, uzak wagtlap munuň onuň bedeniniň uzak dowam eden gowşak ýagdaýynyň netijesinden başga bir zatdygyna ynanmak islemeýärdim.

GSAM 263.3"Şonuň üçin men başga adamlaryň arasynda, onuň aňy duýgularyň täsirinden azat ýaly görünýän pursatlarda (ýygnakdan daşarda) ondan we onuň bilen gelýän dostlaryndan, esasanam uly aýal doganyndan sorag-jogap geçirmäge mümkinçilik gözledim, mümkin boldugyça hakykaty anyklamak üçin. Şondan bäri onuň New Bedford we Fairhaven şäherlerine eden birnäçe saparlarynda, ýygnaklarymyzda men ony birnäçe gezek wiziýada gördüm, şeýle hem Maine ştatynyň Topsham şäherinde-de; şol täsirli pursatlarda ýanda bolan adamlar her bir sözüni haýranlyk we güýçli üns bilen diňläp, aldaw ýa-da mesmerik täsirini anyklamak üçin her bir hereketini synlap barandygymy gowy bilýärler. Bu zatlara şaýat bolmak üçin başgalar bilen bilelikde berlen mümkinçilik üçin men Hudaýa şükür edýärin. Men häzir öz adymdan ynamly gürläp bilerin. Men bu işiň Hudaýdan gelendigine ynanýaryn we ol biziň işimiziň 1844-nji ýylyň oktýabrynda tamamlanmagyndan bäri 'dargan', 'ýyrtylan' we 'syrylan halkyny' rahatlandyrmak we güýçlendirmek üçin berlen diýip pikir edýärin. Şol wagtdan bäri 'Ine, şu ýerde!' we 'Ine, şol ýerde!' diýen ünsü sowýan ýagdaý Hudaýyň dogry we islegli halkyny örän çaşdyrdy we olaryň gözüne düşen köp garşydaş ýazgylary düşündirip bilmeýän adamlar üçin bu işi örän kynlaşdyrdy. Men öň anyk düşünip bilmeýän köp ýerlerde ýagtylyk we öwrediş alandygymy boýun alýaryn. Men onuň özüni pida edýän, dogry we islegli Hudaýyň çagasydygyna ynanýaryn."¹⁰

GSAM 263.4"Awtor öz wiziýalarynyň mazmunyny 'öňki öwredişlerden ýa-da okaýyşlardan' almaýar. Ol 1844-nji ýylyň dekabrynda ilkinji wiziýasyny alanynda, ol we şol wagt ene-atalarynyň ýaşaýan Maine ştatynyň Portland şäherindäki ähli topar 'gije ýarymy çakylygy' geçmişde galypdyr diýip ondan ýüz öwrüpdiler. Şonda Reb oňa wiziýada ol we Portlanddaky toparyň düşen ýalňyşlygyny görkezdi. Soňra ol wiziýasyny topara gürrüň berdi we olar ýedinji aýdaky tejribeleriniň Hudaýyň işi bolandygyny boýun aldylar."¹¹

GSAM 2641847-nji ýylda Üç Habara nähili garalýandygy

GSAM 264.11847-nji ýylyň aprelinde ýazylan, Pastor Jeýms Uaýt tarapyndan ýazylan aşakdaky ýazgy üç habaryň şol döwürde nähili kabul edilýändigini görkezýär:—

GSAM 264.2"Ikinji gelmegiň ynançlylarynyň ähli gatlaklary bu bapyň (Ylham 14) altynjy we ýedinji aýatlarynda görkezilen perişdäniň kilisä we dünýä ikinji gelmek baradaky habary aňladýandygyny ykrar edýärler.... Ikinji perişdäniň işi Adwentistlere Babylyň ýykylandygyny görkezmekdi. Olaryň köpüsi bu hakykaty 'gije ýarymy çakylygynyň' güýji olary onunjy gün gelmezden öň kiliselerden gaçmaga ýetişjek wagtynda oýarýança bilmän galandygy üçin, netijede 1844-nji ýylyň ýedinji aýyndan bäri üçünji perişdäniň habary mukaddeslere 'berk durmak' barada duýduryş boldy we häzirem bolup durýar, we yzyna gaýdyp gitmezlik we ikinji perişdäniň çagyryşy mahaly päk gyzlar toparynyň aýyran nyşanlaryny 'almamak'.

GSAM 264.3"1844-nji ýylyň ýedinji aýyndan bäri Hudaýyň halky üçin hakyky habar hem şeýle duýduryş dälmi?—Elbetde, şeýle.... On ikinji aýat şeýle diýýär: 'Munyňda mukaddesleriň sabyrlylygy bar; bu ýerde Hudaýyň buýruklaryny we Isanyň ynanjyny saklaýanlar bar.' Sen olary nirede gördüň, Ýahýa?—Ine, 'bu ýerde', üçünji perişdäniň habarynyň dowamynda. 1844-nji ýylyň ýedinji aýyndan bäri sabyrly garaşmak döwri bolup gelýär we şol wagtdan bäri Şabat gününi we ş.m. saklaýan topar ýüze çykdy, şonuň üçin biz üçünji perişdäniň habarynyň döwründe ýaşaýandygymyzy açyk görýäris."¹²