14-nji Bap — Ýapylan Gapy

GSAM 214.1"Olar satyn almaga barýan mahaly gelin alyjy geldi; taýýar bolanlar onuň bilen toýa girdiler we gapy ýapyldy."¹

GSAM 214.2Bu meselde getirilen Giýewiň gelmegi Mesihiň ýere gelmegi däl-de, toýa gelmegidir. Toý — Rebbiň gelmeginden öň bolup geçýän wakadyr. Bu Lukanyň Injilinde şeýle beýan edilýär: "Belleriňizi berk baglaň, çyralaryňyz ýanyp dursun; özüňizi-de toýdan gaýdyp geljek hojaýynyna garaşýan adamlar ýaly ediň; ol gelip gapyny uranda, oňa derrew açyp bilsinler."²

GSAM 214Toý diýlip atlandyrylýan patyşalygy kabul etmek

GSAM 214.3Giýewiň toýa gelmegi Daniýel 7:13–14-de görkezilýär; ol ýerde Mesih patyşalygyny almak üçin Atasynyň ýanyna gelýär. Köne döwürlerde bir patyşanyň tagtyny we patyşalygyny almak üçin baş şäherine gelmegi nikah diýlip atlandyrylýardy. Bu waka—baş şäheri gelin hökmünde kabul etmek—hakyky nikah ýaly şan-şöhle we görkezme bilen bellenýärdi. Şonuň ýaly-da, Mesih gökde Atasyndan patyşalygyny alanynda, onuň gelni bolan Täze Iýerusalime (Ylham 21:9) öýlenendigi aýdylýar; we bu meselde "nikah" diýlip atlandyrylýar.

GSAM 214.42300 günüň tamamlanmagyndan soň, 1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda, tejribelerindäki wakalary Gündogar nikasy bilen baglanyşykly hakykatlar bilen deňeşdiren Adwent halky "Mesih nikaha girdi" diýdi. Iki müň üç ýüz günüň ahyrynda boljak wakanyň häsiýeti barada has düşnükli ýagtylyk alanyndan soň, olaryň ynamy Mesihiň girip başlan işinde onuň yzyna düşdi; şonuň üçin ynam arkaly olar "onuň bilen toýa girdiler."

GSAM 215"Men gaýdyp geljek"

GSAM 215.11845-nji ýylda Miss Harmon-a berlen bir görüşde, Mesihiň gök mukaddes ýeriniň birinji bölüminden ikinji bölüme geçmegi barada şeýle sözler aýdylýar: "Bu ýerde garaş; men Patyşalygy almak üçin Atama barýaryn; geýimleriňi arassa sakla, we az wagtdan soň toýdan gaýdyp geljek we seni özüme aljak." Soňra bulutly bir araba, çakýan ot ýaly tekerleri bilen, perişdeler bilen gurşalan, Isanyň ýanyna geldi. Ol arabanyň içine girdikde, iň mukaddes ýere, Atasynyň oturan ýerine alnyp gidildi.³

GSAM 215Gapy ýapylandan soňky merhemet

GSAM 215.2Bu meseliň ýapylan gapysy Ynsan Oglunyň gök bulutlarda hakyky gelmeginden öň bolup geçýän bir wakany aňladýan ýaly görünýär; sebäbi gapy ýapylansoň, beýleki bakiralar gelip gapyny urýarlar we olara "gözüňizi açyk saklaň" diýilýär, sebäbi olar onuň geljek günini hem sagadyny bilmeýärler. Ýene-de, bu gapy akylly bakiralar giýew bilen toýa girenden soň ýapylýar.

GSAM 215.3Bu bakiralar meselindäki dilden görünýärkä, toýa girenden soň hem "akylsyz" bakiralaryň hem gelin alyjyny garşylamaga kabul ederlikli taýýarlyk etmäge mümkinçiligi bar. Olar "hüşgär boluň" diýlip buýrulýarlar. Hüşgär bolmak we garaşmak bolsa Rebbi garşylamak üçin hakyky taýýarlygyň aýratynlyklarydyr. Şonuň üçin bu meseldäki gapy ýapylanda hem merhemet çekilmeýär ýaly görünýär.

GSAM 215Luka 13:25-28-de agzalan gapy däl

GSAM 215.4Öňki döwürde bu meselde agzalýan gapyny Lukanyň 13:25-28-de agzalýan gapy bilen garyşdyrmakda ýalňyşlyklar edilipdir; ol ýerde şeýle diýilýär: "Öý eýesi turup, gapyny ýapanda, siz daşarda galyp, gapyny kakyp: 'Reb, Reb, bize aç diýersiňiz; ol bolsa size: Nireden gelýändigiňizi bilmeýärin diýip jogap berer.... Menden uzaklaşyň, ähli ýaramazlyk edijiler. Şonda siz Hudaýyň patyşalygynda Ybraýymy, Yshagy we Ýakuby hem-de ähli pygamberleri görersiňiz; özüňiz bolsa daşary kowulanyňyzda gözýaş döküp, dişleriňizi gyjyrdadarsyňyz." Ýokardaky sözlerden gaty aýdyň bolýar, bu gapy ýapylanda daşarda galýanlaryň ykbaly kesgitlenýär. Şonda Hudaýyň patyşalygy gelendir; sebäbi olar patyşalykda halas bolanlary görerler. Başga tarapdan, bakiralar meselinde bolsa, Reb henizem öz patyşalygyna gelip ýetmedi, eýsem patyşalygyny almak üçin Atasynyň ýanyna gitdi.

GSAM 216Tipiki gullukda ýapyk gapy

GSAM 216.12300 günlük döwür—1844-nji ýylyň 22-nji oktýabrynda—tamamlanandan soň Mesihi işinde iman bilen yzarlan adamlar, görnüşdäki hyzmatda günäleriň bagyşlanma güni gelende baş ruhany daşarky otagyň gapysyny ýapyp, mukaddesleriň mukaddesi otagyň gapysyny açandygyny gördüler; şol ýerde ol mukaddes ýerde boýun alnan günäleri pozmak işini ýerine ýetirdi; we şeýle hem Mesih, biziň baş ruhanymyz, gök ybadathananyň daşarky bölüminiň gapysyny ýapyp, "Onuň äht sandygy" görünýän bölümi açdy.⁴

GSAM 216Kimler ýalňyşdy?

GSAM 216.2Şol döwürde Adwentist ynançlylaryň arasynda Mesihiň mukaddes ýer gullugy barada henizem anyk düşünje almadyklar bardy; olaryň ünsüni heniz üçünji perişdäniň habaryna çekmändiler. Olar mukaddes ýeriň daşky gapysyny Luka 13:25-28-de agzalan ýapyk gapy bilen garyşdyrmakda ýalňyşdylar. Emma olar Ýedinji gün Adwentistleri däldiler. Emma olar kimdiler, bu doktrina nädip döräpdir we haýsy şertler şeýle netijelere getiripdir, biz muny görkezmäge çalyşarys.

GSAM 217.1Mesihiň gelşi baradaky habaryň yglan edilmegi netijesinde ady bilen kiliselerden aýrylan adamlara-da, özleriniň aýrylyşan adamlaryna-da Ylhamdaky ýedi kilisäniň bäşinjisine we altynjysyna berlen şaýatlykda ýüzlenilýär. Bäşinji, ýagny Sardis kilisesine edilen duýduryş şeýle diýýär: "Şonuň üçin nädip alandygyňy we nädip eşideniňi ýadyňa sal, berk sakla we töwbe et. Eger seniň gözüň açyk bolmasa, men ogry ýaly geljek we haýsy sagat geljekdigimi bilmezsiň."⁵ Bu sözlerden görünýärkä, bu ýüzlenilen adamlar Rebbiň gelmeginiň yglanlaryny eşidenlerdi. Olar ony kabul edendiklerini aýdýardylar, ýöne häzir ony inkär etmäge taýynlanýardylar.

GSAM 217Filadelfiýa ybadathanasy

GSAM 217.2Filadelfiýa kilisesi, Hoş Habar kilisesiniň altynjy ýagdaýy, soňra agzalýar. Bu kilise Ylham 14-üň birinji we ikinji habarlarynyň yglanlary astynda çykarylan halky aňladýar. Bu kilisä Reb şeýle diýýär: "Gör, men çalt gelýärin; eliňdäkini berk sakla, hiç kim täjiňi almasyn."⁶ Olara aşakdaky sözler bilen hem ýüzlenilýär: "Bu zatlary aýdýar mukaddes, hakyky, Dawudyň açaryny eýeleýän, açýan we hiç kim ýapmaýan, ýapýan we hiç kim açmaýan: Men işleriňi bilýärin; gara, men saňa açyk gapy goýdum, we hiç kim ony ýapyp bilmez; sebäbi az güýjüň bar, sözümi sakladyň we adymy inkär etmediň."⁷

GSAM 217Bu meseliň ýapyk gapysy näme?

GSAM 217.3Ýokardaky ýazgyda agzalýan açyk we ýapyk gapy näme manyda düşünilmeli? Biz bu soraga kanagatlanarly jogaby goşmaça düşündirişde tapyp boljakdygyny pikir edýäris: Adwentistler arasynda öňdebaryjy ýagtylyk alýan we Halasgäriň gök mukaddes ýeriniň birinji bölüminden ikinji bölüme hyzmatyny geçirendigini öwredýän adamlar bar eken, we olar diňleýänlere açyk we ýapyk gapy meselesini dogry düşündirýärdiler; başga bir topar bolsa bu hakykaty ret edip, açyk gapynyň ýapylan, ýapyk gapynyň açylan doktrinasyna ynam döretmäge synanyşýardy. Muny edip, olar ýer ýüzündäki Rebbiň gullarynyň ýoluny bekläp, işine päsgel berýärdiler. Asman mukaddes ýeriniň gapylary Mesihiň güýji bilen açylýar we ýapylyp durýar — "Ol açýar, hiç kim ýapyp bilmeýär." Filadelfiýa ýygnagyna edilen ýüzlenişde berk duran, sözi saklaýan we Onuň adyny inkär etmeýän adamlar hiç kim ýapyp bilmejek bir gapyny açýan ýeňiş gazanýarlar. Bu şübhesiz adamlara elýeterlilik gapysyna degişlidir; görünüşe görä (göreris ýaly), adamlar ony netijeli ýapypdyrlar; ýöne olaryň durnuklylygyny ykrar edip, Reb ynançlylara hiç kim ýapyp bilmejek "açyk gapyny" goýýar.

GSAM 218Beýan Ediş Gapysy

GSAM 218.1Mukaddes Ýazgylarda bu manyda gapynyň ulanylýan köp mysallary bar. Korinfliklere ýazan hatynda Pawlus: "Meniň üçin uly we netijeli gapy açyldy, ýöne garşydaşlar köp" diýýär.⁸ Ýene-de Korinfliklere ikinji hatynda ol şeýle diýýär: "Mesihiň Hoş Habaryny wagyz etmek üçin Troada gelende, Reb tarapyndan meniň üçin gapy açylanda, ruhumda rahatlyk tapmadym, sebäbi doganym Titosy tapmadym."⁹ Ol Kolossalylardan hem şeýle haýyş etdi: "Doga etmekde dowam ediň we şol dogalaryňyzda minnetdarlyk duýgusy bilen hüşgär boluň; biziň üçin hem doga ediň, Hudaý bize Mesihiň syryny beýan etmek üçin söz gapysyny açsyn, men şol syr üçin hem zynjyrdadyryn."¹⁰

GSAM 218.2Bu ýazgylardan hakykaty yglan etmek üçin açylan mümkinçilikleriň açyk gapy diýlip atlandyrylýandygy görünýär; Filadelfiýa ýygnagyna aýdylan sözlerden bolsa, bu halkyň çagyrylyp çykarylan wagty adamlar olaryň söz açmak gapysyny ýapmak üçin berk tagalla edýändikleri belli bolýar. Filadelfiýa ýygnagy synagdan geçip, Onuň "sözüne" we "adyna" berk eýerende, Rebbiň olara aýdan sözi şeýle boldy: ol olaryň öňüne hiç kim ýapyp bilmejek açyk gapyny goýar.

GSAM 21922-nji oktýabr 1844-den soňky ýagdaý

GSAM 219.1Pygamberlik sözlerinde beýan edilşi ýaly meseläni öňümizde goýup, wakalaryň ösüşine görä ýagdaýyň geçmişine seredeliň. Öňem beýan edilşi ýaly, 1844-nji ýylyň aprel aýyna çenli kiliseler Adwent habaryny yglan etmek üçin açyldy, işçi çagyrmaklaryň sany janly wagyzçylaryň üpjün edip biljek sanyndan has köp boldy. Umydsyzlykdan soň, 1844-nji ýylyň baharynda, bu öwretmä çyndan ynanmadyk adamlar oňa garşy çykmaga başladylar. 1844-nji ýylyň tomsunda, Ylham 14-de beýan edilen ikinji perişdäniň habary we "gije ýarymy çagyryşy" (Matta 25) berilende, Rebbiň tiz wagtda geljekdigine bolan imanlaryny henizem tassyklamaga het eden adamlara iň agyr gysmaçylyk başlandy. Bu garşydaşlar meseläni basyp goýmak we "Onuň höküm çagy gelipdir" diýýänleriň işine mümkin boldugyça päsgel bermek üçin dürli usullary ulandılar. Wiliam Miller bu garşylyk barada: "Bu iň tebigatdan daş we düşündirişsizdir" diýdi. Iki müň üç ýüz günüň ahyryna golaý garşylyk şonça berk boldy welin, Geo. Storrs munuň barada şeýle diýdi: "Nominal kiliseler we ähli ýaramaz adamlar bilen işimiz gutardy, diňe bu çagyryş olara nähili täsir eder, şol çäkde başga zat ýok."

GSAM 219.2Möhlet gutarandan soň, ýamanlaryň garşylygy we gülki iki-üç esse güýçlenende, Wiliam Miller ýagdaý barada şeýle diýdi: "Biz günäkärleri duýdurmak we formal bir kilisäni oýarmak işimizi tamamladyk. Hudaý öz ylahy dolandyryşy bilen gapyny ýapdy."¹¹

GSAM 219Günäkärleriň umumy doňýürekliligi

GSAM 219.3Mazah edýän dünýäniň bu hereketi diňe günäkärleri Mesihiň gelmegi baradaky öwretmäge garşy berkitmek bilen çäklenmän, ady bilen kilisede bolýanlaryň şaýatlygy hem şeýledi: "Ýürekden iman edenleriň az sanlylygy bilen bai-ypýatan günäkärleriň gödekligini hem ýüreginiň gatamasyny deňeşdirip: 'Eýsem, Hudaý rehim etmesini unudaýdymyka? Näme, merhemet gapysy ýapylaýdymyka?' diýip, biygtyýar gygyryp ýüzlenýäris."¹²

GSAM 220.1Pygamberlik döwrüniň tamamlanmagyndan soňky ýagdaý barada başga bir işgäriň ýazgysyndan has giňişleýin maglumat alýarys: "Şonda ynanmaýanlara ýetmek mümkin däl diýen ýalydy; 1844-nji ýyldaky umytlaryň bozulmagy köp adamyň aňyny garyşdyrdy we olar meseläniň düşündirişine gulak asmadylar."¹³

GSAM 220Iman getirmeýänlere elýeterlik ähli gapylary ýapyldy

GSAM 220.2Şol ýagdaý, wagtlaýynça, Mesihiň basym geljekdigine bolan ynanjyny we umydyny henizem berk saklaýanlardan başga ähli adamlara ýetmegiň gapysyny ýapyp goýýan ýaly görünýärdi. Gürrüňiň gapysy düýbünden ýapylyp görünende we Adwentistler tejribelerine degişli meselde ýapyk gapynyň bardygyny görende, olar günäkärler üçin indi merhemetiň ýokdugy diýen netije çykardylar; ýa-da käbirleriň aýtmagyna görä, "merhemet gapysy ýapyldy". Esasanam olar bu meseldäki ýapyk gapynyň we Luka 13-de agzalan ýapyk gapynyň birmeňzeşdigine ynansa, şeýle netije çykarmak aňsatdy. Eger adamlar diňlemegi düýbünden ret edip, ýüreklerini gatylaşdyrsa, olar nähili ýagdaýda öwrülip bilerdi?

GSAM 220Ýalňyş ýapylan gapy baradaky ögiti ilkinji kim berdi?

GSAM 220.3Indi sorag döreýär: "günäkärlere merhemet ýok" doktrinasyny kim öwretmäge başlady? Oňa kim ynandy? we kim ret etdi? Birinji soraga jogap hökmünde 1845-nji ýylyň baharynda J. V. Himesiň Maine ştatyna eden saparynyň hasabatyna ünsi çekýäris. Ol şeýle diýýär:—

GSAM 220.4"Dogan Jozef Turner we beýlekiler biz uly Şabat döwründe ýaşýarys diýip hasap etdiler — alty müň ýyl gutardy — şonuň üçin hiç bir Adwentist mundan beýläk el zähmeti etmeli däldir. Olaryň pikirine görä, munuň özi olaryň ahyrky heläkçiligine getirjekdi.

GSAM 220.5"Dünýewi el zähmetinden el çekip, işsizligiň bu ýagdaýynda garaşyp oturan mahaly, dogan Turneriň aňyna, pikir edilşi ýaly, täze bir ýagtylyk şöhle saçdy: gelin alyjy gelipdir — ol geçen ýahudi ýylynyň ýedinji aýynyň onunjy güni gelipdir — şol wagt nikah bolup geçipdir — şol pursatda ähli bakiralar, belli bir manyda, onuň bilen bilelikde nikaha giripdirler we gapy ýapyldy!— olaryň hiç biri ýitirilip bilmeýärdi, daşarda galanlaryň hiç biri halas bolup bilmeýärdi. Şeýlelik bilen bu güýçli dünýäniň ähli ruhy işleri tamamlandy."¹⁴

GSAM 221Ýalan nazaryýete kim berk garşy çykdy?

GSAM 221.1Pastor Turner Maine ştatynyň Pariž şäherinde "indi merhemet ýok" doktrinasyny öwretmäge başlady we gysga wagtlap şol sebitde köp adam ony yzarlady. Adwentistlerden daşardaky adamlara, ynanýan bolsun ýa-da bolmasyn, baryp ýetmegiň ýoly düýbünden ýapylandygy sebäpli, köp adam tebigy ýagdaýda Turneriň bu temadaky garaýşyna gönükdi.

GSAM 221.2Adwentistler terminiň nädogry düşünilmezligi üçin, mundan beýläk bu adamlary Birinji gün Adwentistler diýip atlandyrarys; we bu toparyň köpüsi jenap Turneriň garaýyşlaryny kabul edýärdi. Olar heniz Şabat hakykatyny görmändi we eşitmändi, üçünji perişdäniň habaryny hem eşitmändi. Şol adamlar barada Uaýt hanym öz neşirleriniň birinde şeýle diýýär:—

GSAM 221.3"1844-nji ýylda Halasgäriň gelerine garaşylan wagt geçenden soňam, olar özleriniň güýçli krizis wagtynda ýaşaýandyklaryna, Mesihiň Hudaýyň öňündäki araçylyk gullugynyň gutaranyna ynamly bolandyklary üçin barybir Onuň basym geljegine ynanmaklaryny dowam etdirýärdiler. Suduň ýakynlaşandygyny adamlara duýdurmak üçin ellerinden gelenini etdiler-de, özleriniň dünýä üçin etmeli işleri gutaranda, günäkäri halas etme üçin jogapkärçilik öz üstlerinden aýryldy diýip hasap etdiler. Şol bir wagtda-da ynançsyzlaryň batyr, hakaraty doly gülkünçleri olara Hudaýyň ruhunyň mährini ret edenlerden çekilip alnylandygynyň başga bir subutnamasy ýaly görünýärdi. Bu zatlaryň hemmesi olary synag wagtynyň gutarandygy ýa-da, şol wagtlarda özleriniň aýdyşy ýaly, 'merhemet gapysynyň ýapylandygy' baradaky pikirde berkitdi. Aýdylşy ýaly, Adwentistler gysga wagtlap merhemet gapysynyň ýapylandygyna bolan ynamda birleşdiler."¹⁵

GSAM 222.1Bu sitatda Uaýt hanym Birinji gün Adwentistleriniň eýeleýän pozisiýasyny beýan edýär. Ol munuň hakykatdygyna ynanýandygyny hem aňlatmaýar. Ýokardaky mysala görä, bu doktrinany ilkinji bolup Pariž, Maine şäherinde Jozef Turner öwretdi. Uaýt hanym (şol wagt Miss Harmon) 1845-nji ýylyň baharynyň başynda ýokardaky ýerde Jozef Turner bilen duşuşdy we onuň "Adwentistler üçin mundan beýläk el zähmeti ýok, günäkärler üçin indi merhemet ýok" diýen doktrinasyny yglan edendigini eşitdi, we oňa açyk aýtdy: "Siz ýalňyş doktrinany öwredýärsiňiz; günäkärler üçin we hakykaty düşünip ret etmedikler üçin henizem merhemet bar."

GSAM 222"Merhemet ýok" nazaryýetine garşy

GSAM 222.21844 we 1845-nji ýyllarda Maine ştatynyň Pariž şäherinde ýaşaýan we şol ýerdäki adamlaryň, şeýle hem günäkärler üçin indi merhemet ýok diýip öwreden Jozef Turneriň hereketlerini doly bilýän J. N. Andrews, şol döwürde Harmon gyzyň bu meseläniň üstündäki pozisiýasy barada şeýle diýýär: "Wiziýalar olary bu garaýşy kabul etmäge alyp barmagyň deregine, henizem şoňa eýerýänleri düzetdi."¹⁶

GSAM 222.3Miss Harmon 1845-nji ýylyň tomsunda Maine ştatynyň Pariž şäherine ikinji gezek sapar etdi. Bu sapar barada şol wagt Parižde ýaşaýan Truesdail hanymynyň sözlerini getirjek:—

GSAM 222.4"1845-nji ýylyň tomsunda Miss Harmon Maine ştatynyň Pariž şäherine eden saparynda men oňa kakasy biziň ýygnaklarymyza gatnaşmagyny gadagan eden bir ýakyn dostum barada jikme-jik gürrüň berdim; şonuň üçin ol ýagtylygy ret etmändi. Ol ýylgyryp: 'Hudaý maňa şeýle adamlar üçin halaslyk ýokdugyny hiç haçan görkezmedi. Halaslygyň ýoklugy diňe hakykatyň ýagtylygy özlerine hödürlenip, ony bilgeşleýin ret eden adamlara degişlidir' diýdi."¹⁷

GSAM 222.5Ol 1846-njy ýylda Miss Harmon-yň Pariže eden üçünji sapary barada hem şeýle diýýär:—

GSAM 222Ýalan nazaryýetiň başga bir inkary

GSAM 222.6"Ýene bir agzalmaga mynasyp waka 1846-njy ýylda Maine ştatynyň Pariž şäherinde berlen bir wiziýa boldy. Miss Harmon-a görkezildi: Şeýtan halal ýürekli adamlaryň doly borjyny ýerine ýetirmegine päsgel berip bilmeýän mahaly, olary borjundan geçirmäge çalyşar. Bir gowy dogan aýal kiliselerde diýipdi: Hudaý olary ret etdi, sebäbi olar gökden halas etmek üçin iberilen habary ret etdiler. Gyz dogan Harmona görkezildi, onuň habarynda hiç bir hakykat ýokdy, sebäbi kiliselerde hakykaty kabul etjek köp adam bardy; gowy perişdeler şol kiliselerde ruhlar üçin işlemäge başlajakdylar, we olar şeýle edende, olar [perişdeler] bu gyz dogany we onuň habaryny [onuň "merhemsiz" habary göz öňünde tutulýar] gapynyň daşynda galdyrarlar."¹⁸

GSAM 223Garşylyk ýok

GSAM 223.1Uaýt hanym bir gezek "günäkärlere indi merhemet ýok" nazaryýetini öwretdi, häzir bolsa tersini öwredýär diýip subut etmäge örän höwesli adamlar bar, şonuň üçin men 1845-nji ýyldan bäri onuň işini tanýanlaryň günäkärleriň öwrülmegi ugrunda eden zähmetleri barada beren şaýatlyklaryny hödürlejek. Aşakdaky beýanat Nýu-Ýork ştatynyň Medison etrabynyň Brookfield şäherinden Ira Abbey tarapyndan berlen beýanatdyr:—

GSAM 223.2"1846 we 1850 ýyllar aralygynda dogan we gyz dogan Uaýt öýümize geldiler we çagalar hem-de hakykaty ret etmänler üçin örän höwesli boldular. Olar öwrülmedik ruhlar üçin zähmet çekdiler we men gyz dogan Uaýtyň gaýtadan ýoldan çykanlar we hakykaty ret etmänler üçin umyt ýok diýendigini hiç haçan eşitmedim."¹⁹

GSAM 223Birinji gün Adwentistleriň Şaýatlygy

GSAM 223.3New Englanddaky Birinji gün Adwentistleriniň gapynyň düýbünden ýapylanlygy baradaky iň berk doktrinasy barada näme bilýändiklerini aşakdaky hat subut etsin:—

GSAM 223.4"1891-nji ýylyň 5–9-njy awgust aralygynda men takmynan 30 000 ilaty bolan Brookston şäherinde Pastor Miles Grant bilen debat geçirdim. Debat uly çadyrda boldy we bir wagtlar şäher geňeşiniň başlygy bolan jenap John Barbour tarapyndan dolandyryldy. Bu şäher Bostondan takmynan ýigrimi mil uzaklykda ýerleşýär. Müzakire Şabat meselesi boýunça boldy, ýöne jenap Grant bu işiň dowamynda gyz dogan Uaýtyň tejribesini ara getirmäge synanyşdy. Ol aýyplady: 'Oňa 1844-nji ýylda synag möhleti geçendigini we günäkärler üçin indi hiç hili merhemet galmandygyny görkezipdirler.'"

GSAM 224.1"Jogap hökmünde men oňa şunu aýtdym: Birinji gün Adwentistleri, biz olardan aýrylmazdan ozal, takmynan hemmesi bir döwürde şol pozisiýany eýeläpdi, we Uaýt hanym bu pozisiýany hiç hili goldamandy, tersine, oňa görkezilen ilkinji zatlaryň biri şol pozisiýanyň 'galp'dygy we günäkärler üçin henizem merhemet bardygydy. Men: 'Bu şeýle, we Pastor Grant munuň şeýledigini bilýär,' diýdim. Men muny aýdanymda, öňümdäki birinji gün Adwentistleriniň köpüsi [ol topar uly çadyryň uly bölegini tutýardy] başlaryny berk we tassyklamaça irgäldip, bu beýannama bilen razy bolandyklaryny bildirdiler. Diňe şony aýtsam ýeter, Pastor Grant bu meseläni çekişmäniň dowamynda gaýtadan agzaman galdy." Gol: "Geo. E. Fifield, South Lancaster, Mass., 6-njy dekabr, 1895."

GSAM 224Uaýt hanym Günäkärleriň Halaslygyny Elmydama Gözleýär

GSAM 224.3Uaýt hanymyň 1844-nji ýyldan bäri günäkärleriň ruhy öwrülmegi ugrunda zähmet çekendigini şu faktlar hem subut edýär: Ol we Pastor Uaýt 1848-nji ýylyň 20-nji aprelinden başlap, Konnektikut ştatynyň Rocky Hill şäherindäki Albert Beldeniň öýünde ýygnak geçirdiler. Bu ýygnakda dünýäden gelen käbir adamlaryň ruhy öwrülmegi ugrunda tagalla edildi. Pastor Uaýt we onuň aýaly şeýle ruhlara aýratyn gyzyklanma bildirdiler. Bu babatda biz Pastor Uaýtyň elinden çokundyrylan şol toparlaryň bir agzasynyň şaýatlygyny getirýäris. John Y. Wilcox, 1891-nji ýylyň 22-nji fewralynda Kensington, Konnektikutdan ýazyp, şeýle diýýär:—

GSAM 224.4"Men hakykata girişdim, Conn. ştatynyň Rocky Hill şäherindäki dogan A. Beldeniň öýüniň tamamlanmadyk otagynda ýygnanyşyklaryň geçirilen döwründe. Häzirki hakykatyň ýagtylygyny almagym dogan we gyz dogan Uaýtlaryň zähmetleri netijesinde boldy. Meni biraz wagtdan soň dogan Uaýt çokundyrdy. Olardan alýan ruhlandyryşym we güýçüm bolmasa, Rebbiň meni kabul edendigine pikir etmäge ýa-da duýmaga gaýrat edip biljekdigime ynanmaýaryn. Olar meniň üçin çuňňur alada edip, maňa kömek bermek üçin zähmet çekdiler."

GSAM 225.1Pastor Uaýt şol ýygnanyşyk barada Topsham, Maine şäherindäki Stockbridge Howlanda ýazan hatynda şeýle diýdi: "Dogan Beýts buýruklary örän düşnükli görnüşde beýan etdi we olaryň ähmiýeti örän güýçli şahadatlar arkaly nygtaldy. Bu söz hakykatda eýýäm duranlary berkitmekde we heniz doly karar bermänleri oýarmakda täsir etdi."

GSAM 225Oswego, N.Y.-de Günäkärler üçin Zähmet.

GSAM 225.21849-njy ýylda Pastor Jeýms Uaýt we onuň aýaly Oswego, Nýu-Ýorkda zähmet çekdiler. Şol ýygnaklarda nikalaşmak üçin nişanlanan Hiram Patch we Benson adyndaky bir zenan Hudaýa we häzirki hakykata öwrüldiler.

GSAM 225.31850-nji ýylyň martynda Oswego şäherinde ýene-de ýygnaklar geçirildi. Present Truth žurnalynyň aprelde çykan sanynda Pastor Uaýt şol ýygnaklar barada şeýle diýdi:

GSAM 225.3"Bu şäherde galanlaryň çagalarynyň arasynda örän gyzykly bir iş alnyp barylýar. Soňky iki Şabat ýygnaklarymyzda olaryň halaslygy esasy mowzuk boldy we Hudaý bize ajaýyp bereket berdi. Hakykat bize hem-de çagalarymyza gowy täsir etdi. Soňky ilkinji günüň agşamky pursatynda olaryň aýratyn peýdasy üçin ýygnak geçirdik we Rebbiň Ruhy aramyzda döküldi. Çagalaryň hemmesi Rebbiň öňünde egrilip, buýruklary, esasan bäşinjisini, berjaý etmegiň we halaslygy Isa Mesih arkaly gözlemegiň ähmiýetini duýupdyrlar. Bu meniň gören iň gyzykly ýygnaklarymdan biri boldy."

GSAM 225.41849-njy ýylyň noýabr aýyndaky Present Truth žurnalynda Pastor Uaýt birnäçe adamyň iman getirip çokundyrylandygy barada hasabat çap etdi; 1850-nji ýylda bu žurnalyň soňky sanynda Vermont ştatynyň Waitsfield şäherinde geçirilen ýygnak we dünýäden täze iman getiren Heman Churchill-iň gatnaşmagy barada gürrüň berilýär. Makalada ol "doganymyz" diýlip atlandyrylýar. Günäkärlere indi merhemet ýok bolsa, munuň bolmagy nähili mümkin?

GSAM 226Ýigrimi bir şaýadyň şaýatlygy

GSAM 226.1Bu baglanyşykda biz 1888-nji ýylda ýigrimi bir adam tarapyndan gol çekilen şahadatnamany hödürleýäris; olaryň her biri 1844-nji ýylda Adwent hereketine gatnaşyp, üçünji perişdäniň habarynyň ýüze çykmagy bilen tanyşdy. Hemmesi 1851-nji ýyldan öň bu habara goşuldy, olaryň köpüsi habaryň başyndan bäri diýen ýaly Ýedinji gün Adwentistleri bilen baglanyşykly boldy:—

GSAM 226.2"Biz, aşakda gol çekýänler, 1844-nji ýylda wagtyň geçmegi bilen adwent hereketini gowy tanap, 1850-nji ýyla çenli eýýäm üçünji perişdäniň habarynyň hakykatyny kabul edip, şatlyk bilen aşakdaky beýannama gol çekýäris. Bu beýannama üçünji perişdäniň habarynyň başlanan pursadyndan başlap agzalýan soňky senä çenli we ondan soňra ynanýanlaryň eýeleýän 'gapynyň ýapylmagy' doktrinasy barada.

GSAM 226.3"Olar Ylham 3:7, 8 we beýleki ýazgylara laýyklykda, Daniýel 8:14-de agzalan iki müň üç ýüz günlük döwrüň ahyrynda Mesihiň gök mukaddes ýeriniň ilkinji bölümindäki işini tamamlap, gullugyny iň mukaddes bölüme geçirip, höküm işine girişendigine ynandylar; bu babatda gutulyş plany bilen baglanyşykly gatnaşygyny üýtgetdi. Bu ýerde bir gapy açyldy we bir gapy ýapyldy.

GSAM 226.4"Olar birinji perişdäniň habaryna düşnükli ýagtylyk bilen düşünip-de, oňa garşy öwrülip, ony berk inkär edenleriň Hudaý tarapyndan ret edilendigine ynanýardylar. Emma 1844-den öň ýagtylyk almadyk ýa-da jogapkärçilige ýetmedik adamlaryň, eger olar Hudaýy dogry ýürek bilen gözlese, ret ediljekdigine ynanmaýardylar.

GSAM 226.5"Olar Wiliam Miller bilen we wagtyň geçmeginden soň derrew Adwentistleriň uly köpçüligi bilen dünýä üçin işleriniň gutarandygyna we Rebbiň gaty çalt geljekdigine ynanýardylar; emma mukaddes ýer baradaky ýagtylyk we üçünji habar olaryň umytlarynyň bozulandygyny düşündirenden soň, ýagtylygy ret edenlerden başga hemmeler üçin merhemetiň gutarandygyna ynanmadylar."

GSAM 227.1Gol çekýänler: "J. B. Sweet, South Saginaw, Mich.; Samuel Martin, West Rindge, N.H.; Ira Abbey, North Brookfield, N.Y.; R. B. Abbey hanym, North Brookfield, N.Y.; Diana Abbey hanym, North Brookfield, N.Y.; L. B. Abbey hanym, North Brookfield, N.Y.; Heman S. Gurney, Memphis, Mich.; Ann E. Gurney, Memphis, Mich.; William Gifford, Memphis, Mich.; Mary S. Chase hanym, Battle Creek, Mich.; S. M. Howland, Battle Creek, Mich.; F. H. Lunt hanym, Battle Creek, Mich.; Melora A. Ashley hanym, Battle Creek, Mich.; Caroline A. Dodge hanym, Battle Creek, Mich.; Sarah B. Whipple hanym, Battle Creek, Mich.; Uriah Smithiň aýaly, Battle Creek, Mich.; Paulina R. Heligass hanym, Moline, Kan.; R. G. Lockwood, St. Helena, Cal.; R. G. Lockwoodyň aýaly, St. Helena, Cal.; Reuben Loveland, North Hyde Park, Vt.; Belinda Loveland hanym, North Hyde Park, Vt."

GSAM 227Nädogry düşünilen bir wiziýa

GSAM 227.21849-njy ýylyň 24-nji martynda Maine ştatynyň Topsham şäherinde Uaýt hanyma berlen wiziýanyň bu ýalňyş doktrinany — günäkärlere indi merhemet ýok — öwredýändigi diýip düşündirmäge synanyşyk edildi. Bu wiziýa "Rochester kakyşlary" (spiritizm) girizilýän mahaly berildi. Uaýt hanym syrly alamatlaryň we möjizeleriň hem-de ýalan reformalaryň köpeljekdigini we ýaýrajakdygyny gördi. Bu reformalar ýalňyşlykdan hakykata geçiş däldi (ol şeýle reformalaryň hiç wagt bolmajakdygyny aýtmady; diňe oňa görkezilen, adam täsirini ulanýan reformalaryň şeýle däldigini aýtdy), eýsem ýamandan has ýamana geçişdi; sebäbi ýürek üýtgemegini yglan edýänler diňe din geýimini geýip, ýaman ýürekdäki günäni örtüpdiler. Käbirleri hakykatdan hem öwrülen ýaly görünýärdi we şonuň bilen Hudaýyň halkyny aldatmaga mümkinçilik gazandy; ýöne ýüreklerini görmek mümkin bolan bolsa, olar öňküsi ýaly gara bolup görünjekdi.

GSAM 227.3Soňra ol şeýle diýdi: "Meniň ýanymdaky perişde maňa öňki ýaly günäkärler üçin ruh azabyny gözlemäge buýrdy. Men synladym, ýöne ony görüp bilmedim; sebäbi olaryň halas bolmak wagty geçdi."²⁰

GSAM 228.1Bu wiziýanyň günäkärler üçin indi merhemetiň ýokdugyny öwredendigi baradaky öňe sürme öňe sürüldi, ýöne biz sorýarys: 1845-nji ýylyň baharynda Jozef Turner bu doktrinany ilkinji gezek öwreden pursatdan başlap, ol bu doktrinanyň garşysyna çykyp, günäkärleriň imana gelmegi we halas bolmagy üçin yzygiderli çyn ýürekden zähmet çekip gelýän bolsa, onda bu nähili mümkin?

GSAM 228.21854-nji ýylda neşir edilen Supplement to Experience and Views eserinde Uaýt hanym şeýle diýýär: "Agzalýan 'galp reformasiýalar' henizem doly görünjek. Bu garaýyş esasan gelşi doktrinasynyň ýagtylygyny eşiden we ret eden adamlara degişlidir. Olar güýçli aldanmalara berilýärler. Şeýle adamlarda öňküsi ýaly 'günäkärler üçin ruhuň ejir çekmegi' bolmaz."²¹

GSAM 228.3Garşydaşlar bu wiziýada Uaýt hanymyň näme görendigini ondan hem gowy bilýändiklerini öňe sürýärler. Gelin, olaryň görnüşine görä, wiziýanyň mazmunyny bir pursat barlap geçeliň: olar onuň dikeldiş işlerini alyp barýanlaryň däl-de, günäkärleriň ýagdaýyny görýändigini aýdýarlar. Şonuň üçin ol günäkärleri synlap, "günäkärler üçin ruh azabyny" tapmak isledi, ýöne ony görüp bilmedi. Günäkärlere diňe seredip, kim haçan günäkärler üçin ruh azabyny tapypdyr? Emma biz sorag berýäris: ýokardaky şaýatlykda agzalýan, diňe adam täsirini we mesmerizmi ulanyp, adamlary özüne çekmek üçin bu işi Hudaýyň Ruhynyň işi diýip atlandyrýan adamlar barada näme diýmeli? Bu garşydaşlar, Uaýt hanymyň "gapynyň ýapylmagy" baradaky aşa berk nazaryýeti öwretdi diýmäge gaty höwesli bolup, bu diriltijileriň mukaddes adamlar bolup, hakyky iman getirenleri gazanýandygyny boýun almaga taýyndymy?

GSAM 228.4Her aç-açan pikirli adama aýdyň bolýar, bu ýerde sözlenýän adamlar şol topar eken: olar bu ruh azabyny başdan geçirýäris diýip öňe sürseler-de, ýagtylygy we hakykaty ret edip, adamlary öz tarapyna çekmek üçin mesmerizm ulanýardylar. Şeýle adamlar özleri jezanyň astynda bolup, günäkärler üçin hakyky ruh azaby çekip bilmezdiler; sebäbi "olaryň [özleriniň] halas bolmak wagty geçipdir."

GSAM 229.11849-njy ýylyň 24-nji martyndaky Uaýt hanymyň wiziýasyndan käbir adamlar günäkärler üçin indi merhemetiň ýokdugyny öwretdi diýip netije çykarmaga synanyşdylar; emma biz eýýäm 1845-nji ýylda Maine ştatynyň Pariž şäherinde onuň ýagtylygy we hakykaty bilgeşleýin we düşünip ret etmedikleriň hemmesi üçin merhemet bardygyny öwretendigini görkezdik. 1846-njy ýylda şol bir ýerde berlen wiziýada Rebbiň kiliselerde hakykaty ret etmän galan bir "halkyň" bardygy görkezildi. Başga pikirde bolan adamlara bolsa bir käýinç berildi: Hudaýyň perişdeleri entek hem şol adamlar üçin işlejekdigi, we olar işläp başlanda, olary tankyt edýänleriň daşarda galjakdygy aýdylýar.

GSAM 229.2Ýene-de 1848-nji ýylyň aprelinde, Pastor Uaýt we onuň aýaly Conn. ştatynyň Rocky Hill şäherinde günäkärleriň iman getirmegi ugrunda zähmet çekýärdiler. Bularyň ählisi 1849-njy ýylyň 24-nji martyndaky wiziýanyň 1846-njy ýylda Maine ştatynyň Pariž şäherinde berlen wiziýa bilen we 1848-nji ýylyň aprelinde bu Hudaý gullarynyň alyp baran ýol-ýörelgesi bilen gabat gelýändigini subut edýär.

GSAM 229Ýalan ruhy oýanyş wagyzçysy ýeňildi

GSAM 229.3Bu wiziýa ilkinji gezek 1849-njy ýylda Konnektikutda çap edildi. Bir din gullukçysy täze imana gelenleri özüne çekmek üçin örän çynlakaý işleýärdi, hatda diller sowgadyna eýe bolandygyny hem öňe sürýärdi. Ol Rocky Hill-däki Şabat saklaýjylaryň kiçi toparyna täsir ýetirmek üçin tagalla edýärdi. Olaryň birini "Rebbiň eziz mukaddesi" diýip atlandyrdy. Onuň ýanynda Uaýt hanym bir wiziýa gördi, onda onuň işiniň aldamçy häsiýeti we onuň "eziz mukaddesi"niň ýedinji buýruga laýyk gelmeýän ýol tutýandygy görkezildi. Bu "mukaddes" aýal aýyplamany ret etdi we din gullukçysy "Rebbiň garyp mukaddesi" diýip atlandyrýan bu aýala duýgudaşlyk gazanmak üçin güýçli ýüzleniş etdi. Ondan soňky gije bu ýaş aýal kolera morbus keselinden ejir çekdi we ölüp gider diýip pikir etdi. Ol Uaýt hanymy çagyrdy we hakynda görkezilen zatlaryň hakykydygyny, Uaýt hanymyň aýdany ýaly günäli bolandygyny boýun aldy. Şeýlelikde bu galp işçi şol jemagaty aldatmakda başarsyz boldy we onuň işiniň häsiýeti ýüze çykdy, bu hem şol ýerde onuň tagallalaryny çalt bes etdi.

GSAM 230Oswego, Nýu-Ýorkdaky başga bir ýalan dirilişçi

GSAM 230.1Ýokardaky şaýatlykda beýan edilen ýörelgäni has aýdyň mysallamak we 1849–50-nji ýyllarda Pastor Uaýt we onuň aýalynyň günäkärleriň iman getirmegi ugrunda henizem nähili zähmet çekendigini görkezmek üçin, Nýu-Ýork ştatynyň Oswego şäherindäki ilkinji kilise agzalarynyň biri Elias Goodwin we beýlekiler tarapyndan maňa gürrüň berlen aşakdaky faktlary hödürleýäris:—

GSAM 230.2Şol wagt (1849) Oswego şäherinde Hiram Patch atly ýaş bir adam ýaşaýardy. Ol bir ýaş zenan bilen nişanlydy we az wagtdan soň şol zenana öýlenipdi. Olar hristian bolmadyk adamlardy, ýöne Pastor Uaýt we onuň aýalynyň geçirýän ýygnaklaryna gatnaşyp, hristian bolmaga golaý ynandyryldylar. Şol wagt Oswego şäherindäki bir kilisede diriliş hereketi başlandy; ony din gullukçylary däl-de, etrap gaznalarynyň hazynaçysy bolan abraýly, ruhany bolmadyk bir agza gurnady. Bu adam örän höwesli görünýärdi we günäkärler üçin uly alada duýýandygyny aýdýardy. Ol imana gelmedik adamlar üçin doga edende ellerini eze-eze edip, olaryň ýiten ýagdaýy sebäpli iň uly alada içinde bolýandygyny görkezýärdi.

GSAM 230.3Patch jenaplary we onuň nişanlygy bu diriliş ýygnaklaryna gatnaşdylar we nähili karar bermelidigine şübhelenýärdiler. Bir gezek olar Uaýt hanymyň wiziýa görendigine şaýat boldular; onda oňa Hoşea 5:6, 7 görkezildi, onda şeýle diýilýär: "Olar goýunlary we mal sürüleri bilen Rebbi gözlemäge gidýärler; ýöne ony tapmazlar; ol olardan ýüz öwürdi. Olar Rebbe hyýanat etdiler; sebäbi olar başga çagalary dogdular. Indi aý olary we olaryň paýlaryny ýuwup gider." Oňa bu diriliş ýygnaklaryny geçirýänleriň Hudaý bilen dogry gatnaşykda däldikleri we günäkärler üçin ýürekden alada etmeýändikleri görkezildi.

GSAM 231Şowsuzlyk baradaky çaklama

GSAM 231.1Soňra ol jenap Patch-e şeýle diýdi: "Maňa size şeýle diýmegi tabşyrdylar: bu ýagdaýda tekstiň beýanaty söz-söz ýerine ýetiriljekdir. Bir aý garaş, we bu dirilme işine gatnaşýan we günäkärler üçin uly ýük çekýändigini öňe sürýän adamlaryň häsiýetini özüň bilersiň." Jenap Patch: "Men garaşaryn," diýdi.

GSAM 231.2Bu wiziýa berleninden soňky iki hepdäniň içinde, günäkärler üçin şeýle ruhy azap çekýändigini öňe süren şol hazyner, özüni azap çekýän edip görkezende midesindäki gan damarynyň partlamagy netijesinde gan ýitirip, ýatagyna ýatyrylmak üçin alnyp gidildi. Häzirlikçe bu işi dolandyrmak wezipesini etrap şerifi öz üstüne aldy; ol bir konstabliý bilen bilelikde hazyneriň hasabynda görkezilen balansy barlady we işine girişmek üçin puly sanady; emma nädip bolsa-da, pulda takyk 1 000 dollar kemçilik ýüze çykdy.

GSAM 231.3Şerif we konstabla ruhy oýanyş işine şonça çynlakaý gatnaşýan adamyň pulu alandygyna ynanmak mümkin däldi. Olar pikir etdiler, ol puly çykarypdyr we kitaba degişli ýazgyny ýazmagy unudypdyr; ýa-da belki-de bankda goýupdyr, şonuň üçin seýfdeki hasapda görünmeýär. Her halda, olar ondan kanagatlanarly düşündiriş talap etmeli, ýöne muny üns bilen etmeli; sebäbi eger pul onuň elinde bolsa, şübhesiz ony gizlemäge synanyşardy. Şonuň üçin olaryň biri öňünden gidip, öýüň arkasyndaky ambarçada gizlenip, eger haýsydyr bir hereketler bolup geçse, arka gapyny synlamaly, şerif bolsa öňki gapydan girmeli diýip ylalaşdylar. Şerif öýe gelip, öňki gapydan girende, arka gapydan çykýan bir aýalyň geýimini gördi. Ambarçadaky adam aýalyň çaltlyk bilen gar üýşmeginiň ýanyna barandygyny, garda deşik gazyp, içine bir zat goýup, ony gar bilen örtüp, öýe gaýdyp barandygyny gördi.

GSAM 232.1Şerif hazynçynyň ýatýan ýeriniň ýanyna gelip, onuň saglyk ýagdaýy barada sorag berenden soň, ofisdäki kynçylyklaryň sebäbini düşündirip biljekdigini aýtdy. Gaty aladalanýan adam elini göge göterip, Hudaýy şaýat tutup, pul barada hiç zat bilmeýändigini aýtdy. Şu pursatda aýal içeri girip, näme bolup geçýändigini we eriniň näme üçin şonça aladalanýandygyny soraýar. Adam jogap berdi: "Olar biziň olaryň pullaryny alandygymyzy pikir edýärler." Aýal hem şol bir ýagdaýda ellerini göterip, Hudaýy şaýat edip, puluň olaryň elinde ýokdugyny we bu barada hiç zat bilmeýändigini aýtdy. Ol bu jümlesini gutarar-gutarmaz, aýal öýe girende gizlenýän ýerinden gar üýşmeginiň ýanyna çalt çykan polisiýa işgäri aralaşdy we şeýle diýdi: "Hanym, bu näme? Men siziň öýden çalt çykyp, muny gar üýşmeginiň içine goýýandygyňyzy gördüm, we bu ýerde ýitirilen pul torbasy, üstünde 1000 dollar belligi bar."

GSAM 232.2Garaşylyşy ýaly, bu ruhy janlanma birden çökdi. Janlanmany geçirýän adamyň häsiýetini öwrenenden soň, jenap Patch we onuň niýetlenen ýoldaşy hakykatyň tarapyny tutup, Ýedinji gün Adwentistlerine goşuldylar we ömrüniň ahyryna çenli bu kilisä mynasyp agza bolup galdylar.

GSAM 232.3Bu wiziýa, aýdyň görünşi ýaly, öwrülmedik adamlaryň bähbidine we olaryň ýörite peýdasy üçin berildi we günäkärleriň öwrülmegine getirip, onuň gönüden-göni täsiri bolsa özleri günäkär bolup, riyakarlyklary sebäpli Reb tarapyndan ret edilenlere gönükdirildi. Olar "Rebbe garşy hyýanatçylyk etdiler;" günäkärler üçin uly ruhy ejir çekýändiklerini aýdyp, olar diňe "keseki çagalar" dogdular.

GSAM 232Nýu-Ýorkyň Camden şäherindäki ikiýüzli işgär

GSAM 232.41849–50-nji ýylyň gyşynda Pastor we hanym Uaýt tarapyndan barylan beýleki ýerleriň biri, olaryň henizem ýaşaýan Oswego şäherinden takmynan 40 mil uzaklykda ýerleşýän Nýu-Ýork ştatynyň Camden şäheri boldy. Bu duşuşyk barada Uaýt hanym şeýle diýýär:

GSAM 232.4"Gitmezden ozal maňa ol ýerde hakykaty boýun alýan kiçi topar görkezildi, we olaryň arasynda men uly dindarlyk görkezýän, emma ikiýüzli bolup, Hudaýyň halkyny aldaýan bir aýaly gördüm."²²

GSAM 233.11884-nji ýylyň ýanwarynda, Nýu-Ýork ştatynda zähmet çekýän mahalymda, ýokarda agzalan konferensiýa döwründe Camden şäherinde ýaşaýan we Pastor Uaýt bilen onuň aýaly şol ýygnakda onuň öýünde galýan Preston beýden aşakdaky jikme-jiklikleri eşitdim:—

GSAM 233.2"Bu aýal mukaddesleşme meselesinde aşa garaýyşlary öwretdi; ol, adamlaryň Hudaýyň kanunyndan doly ýokary bolup biljek kämillik derejesine ýetip biljekdigini aýdyp, özüniň şol kämillik derejesine ýetendigini öňe sürdi. Bu mukaddeslik öwretmesi bilen ol Camden-deki käbir adamlarymyzyň aklyny garyşdyrýardy. Gyz dogan Uaýta bu aýalyň ähli galp mukaddesligine garamazdan, ýüreginiň günä bilen garalandygy we durmuşda ahlak taýdan bozukdygy görkezildi.

GSAM 233.3"Bu ýerde, gyz dogan Uaýta bu aýalyň öňünde başga bir wiziýa berildi; bu aýal öwrülmedik adamlar üçin uly ruhy agyrlyk duýýan ýaly göründi; ýöne gyz dogan Uaýt oňa bu duýgynyň günäkärler üçin hakyky ruhy ejir çekmek däldigini, sebäbi onuň öz durmuş ýörelgesiniň Hudaýyň gözüniň öňünde dogry däldigini aýtdy. 'Şonuň üçin,' diýdi Preston jenaplary, 'Camden wiziýasy diýlip atlandyrylýan zat takyk we aýratyn şol aýalyň ýagdaýyna degişlidir, umumy günäkärleriň ýagdaýyna däl, we biz şol wagt şeýle düşündik.'"

GSAM 233.4Uaýt hanym wiziýasyny gürrüň berenden soň, aýal turdy we: "Hudaý ýüregimi bilýär, eger siz ony görüp bilseňiz, onuň arassa we pakdygyny görersiňiz" diýdi. Şeýlelik bilen ýygnak tamamlandy. Emma gysga wagt soň aýal agyr keselläp, ölüp barýandygyny pikir etdi. Ol: "Men gyz dogan Uaýt bilen duşuşmaly; oňa boýun almaly zadym bar. Men oňa gowy aýal ekenim, arassa ekenim diýipdim. Emma şeýle däl. Men ýaman aýal. Men bilen ýaşaýan bu adam meniň erim däl. Men Angliýada gowy ärimi we bir kiçijik çagamy terk edip, bu adam bilen gaçyp geldim. Biz hiç haçan nikalaşmadyk. Men özümi lukman diýip görkezip, kazyýetde bir şişesiniň maňa 1 dollara düşendigine ant içen dermanlary satdym, emma ol dermanlaryň bir şişesi meniň üçin diňe 12 sent çykdajy etdi. Şeýle hem men garyp adama satan sygrymyzyň bize 30 dollara düşendigine ant içipdim, emma ol bize bary-ýogy 20 dollara düşüpdi."²³

GSAM 234.1Şeýle ikiýüzli özüni başga görkezýän adamlara Uaýt hanymyň "günäkärler üçin ruh azaby" baradaky sözleri degişlidir, umumy günäkärlere däl. Ýokardaky faktlaryň günäkärler üçin "indi merhemet ýok" doktrinasynyň 1845-nji ýylyň baharynda ilkinji gezek wagyz edilmeginden bäri doly ýazgarylandygyny görkezýändigini we Uaýt hanymyň şol wagtdan bäri günäkärleriň imana gelmegi ugrunda yhlas bilen zähmet çekendigini nazara alsak, 1851-nji ýylda Experience and Views atly eseri çap edilende, ol günäkärler üçin "artyk halaslyk ýok" diýmekçi boldy diýip kim ynanardy?

GSAM 234Merhemetsiz Adam

GSAM 234.2Hatda 1848-nji ýyla çenli hem käbir adamlar günäkärler üçin indi merhemetiň ýokdugyna ynanýardy. Emma olar Ýedinji gün Adwentistleri däldiler. Şol topardan Sweet atly bir adam Nýu-Ýork ştatynyň Rochester şäherinde ýaşaýardy. Men dini aç-açan yglan edip, Birinji gün Adwentistleriň arasynda çokundyrylandan soň, Nýu-Ýork ştatynyň Kanandaigua şäherinde Pastor J. C. Bywater we Pastor Geo. W. Burnhamyň geçiren çadyr ýygnanyşygyna gatnaşýardym. Bu Sweet atly adam hem şol ýerde bolup, meniň dini tejribämiň hakykydygyna gaty çynlakaý şübhe bildirdi, sebäbi ol "günäkärleriň indi öwrülip biljekdigine ynanmaýardy."